Chương 1166: Trên đường (1)

Cỗ xe của hai ông cháu tiếp tục lên đường, chỉ là trong đoàn có thêm một quả phụ và một thằng nhóc choai choai. Quả phụ ngồi trong cỗ xe ngựa của Quách Anh và Tào Chấn, còn thằng nhóc choai choai thì nơm nớp lo sợ cưỡi một con lừa thuần tính, lọt thỏm giữa đám thị vệ. Nhân tiện cũng phải nói thêm, con lừa ấy vốn là của nhà trang đầu. Người ta có hai con lừa, một con bị Tào Chấn làm thịt biến thành thịt lừa mang theo ăn đường, một con biến thành vật cưỡi cho đứa con hời của hắn. Không chỉ ăn của người ta, lại còn lấy mang đi. Bản tính hung hãn, lưu manh của lão già này lộ rõ mồn một không sót chút nào. Dọc đường thưa thớt vài thôn xóm, quy mô đều chẳng lớn, song trông rất đỗi thanh bình. Thỉnh thoảng bắt gặp mấy người dân quê trên đường, đôi lúc ông cụ lại cố ý dừng xe, bắt chuyện vài câu với họ. Cuộc sống của người chốn thôn dã còn xa mới tính là sung túc, nhưng sau một năm lao tác thì chuyện no ấm không thành vấn đề. Nếu nhà nào có nhiều lao động trai tráng, ngày tháng sẽ càng dễ chịu hơn. "Đại tôn, cháu làm cái vụ thanh tra nhân khẩu thiên hạ kia, nay Đại Minh ta có bao nhiêu người rồi?!" Cỗ xe chầm chậm lăn bánh trên đường nhỏ, thùng xe lắc lư nhẹ, ông cụ hai tay ôm lò sưởi, chậm rãi cất tiếng hỏi. "Sổ vàng nhân khẩu do Hộ bộ thống kê vào mùa thu, dân số thiên hạ tổng cộng hơn bảy mươi sáu triệu người." Chu Doãn Thông mở lời, "So với năm Hồng Vũ thứ hai mươi sáu đã tăng hơn mười triệu người." Thực ra thống kê nhân khẩu là một công việc phức tạp và gian nan, thời gian kéo dài đằng đẵng. Con số của đế quốc đối với nhân khẩu chỉ có một đường nét đại khái, còn lâu mới đạt tới mức chuẩn xác. Điểm này, ở phương diện diện tích đất canh tác cũng vậy. Ông cụ chậm rãi gật đầu: "Ừm, mới có mấy năm mà tăng thêm ngần ấy người, sinh đẻ tại chỗ sao kịp, chắc chắn là số nhân khẩu ẩn giấu trước kia đã lộ ra rồi!" Dứt lời, ông nở nụ cười khen ngợi: "Cái phép than đinh nhập mẫu của cháu xem ra có hiệu quả đấy!" "Tôn nhi đã hạ lệnh cho Bố chính ty các hành tỉnh địa phương, cứ năm năm lại tổng điều tra nhân khẩu một lần, giao cho Hộ bộ ghi chép lập sổ." Chu Doãn Thông tiếp lời, "Nghiêm cấm các nơi có hành vi giấu giếm nhân khẩu, kẻ nào không khai báo sẽ bị phạt nặng!" "Cháu ấy à, chỉ toàn mềm lòng." Ông cụ cười nói, "Mấy nhà giàu giấu giếm đinh khẩu đó, cứ thẳng tay chém đầu là xong. Dám đối đầu với triều đình thì phải giết!" Nói đoạn, ông lại đưa mắt nhìn cảnh tượng đồng ruộng núi non bên ngoài cửa sổ xe, cảm thán: "Hồi đầu lập quốc, thiên hạ chỉ có hơn năm mươi triệu nhân đinh, ba mươi năm tăng gần ba mươi triệu người, cũng coi như tạm được rồi!" Tăng trưởng nhân khẩu thực chất là thước đo căn bản nhất cho thấy có phải thịnh thế hay không. Chỉ khi lương thực đủ ăn, thiên hạ đủ thái bình, dân số mới có thể tăng trưởng. "Kỳ thực bách tính trong thiên hạ đều đang cảm niệm đức chính của Thái thượng hoàng người đấy ạ!" Lúc này, Lý Cảnh Long đang đánh xe bèn cười nói. "Ngươi thì biết cái thấu gì?" Chu Doãn Thông cười mắng. Hắn biết rõ Lý Cảnh Long chắc chắn sắp sửa nịnh hót một bài cao tay, cho nên câu mắng yêu này chẳng khác nào đang nhắc Lý Cảnh Long: mau nịnh đi, nịnh cho ông cụ thấy thoải mái vào. "Thần tuy là quan võ, nhưng cũng có cảm xúc sâu sắc với chuyện dân sinh." Lý Cảnh Long mở miệng cười nói: "Cứ lấy mấy thôn xóm nhỏ trước mắt này làm ví dụ, năm xưa thần theo phụ thân hộ tống cố Thái tử điện hạ về Phượng Dương tế tổ, dọc đường hãy còn những dải đất hoang bạt ngàn, dân cư thưa thớt." "Đến nay mới được bao nhiêu năm chứ? Dọc đường này nơi nơi đều là ruộng tốt, chốn chốn đều là thôn trang. Bách tính dẫu bảo ngày tháng vẫn còn đôi chút kham khổ, nhưng dẫu sao trong nhà có lương thực ăn qua ngày nên bụng dạ không hoảng. Thái thượng hoàng người liên tiếp ban bố chiếu thư, cho phép bách tính khai khẩn đất đai, quan phủ cấp văn tự ruộng đất, bách tính có niềm trông cậy nên ai nấy hăng hái mười phần, nào ai không cảm niệm thiên ân?" "Trải qua các triều các đại, lao dịch của Đại Minh ta là ít nhất. Thái thượng hoàng người không xây Trường Thành, không dựng cung điện, mọi sức lực của bách tính đều dồn cả vào đồng ruộng nhà mình. Lại thêm mức thuế má do Thái thượng hoàng định ra rất nhẹ, thuế mười phần thu một, đừng nói là Đại Nguyên, so với tiền Tống cũng ít hơn rất nhiều!" "Ngươi nói lời này là sai rồi!" Chu Doãn Thông cười nói, "Sao nghe như có ý tô vẽ thái bình vậy? Từ năm Hồng Vũ thứ mười bốn trở đi, triều đình mỗi năm đều phải trưng điều gần mười hai vạn dân phu, sao lại bảo là không có lao dịch?" "Đó cũng là việc tốt mà!" Lý Cảnh Long tiếp tục cười nói, "Đó là hưng tu thủy lợi! Thái thượng hoàng lòng mang bách tính thiên hạ, những năm trước thường bảo chỉ cho bách tính ruộng đất mà không lo thủy lợi thì chẳng khác nào cho gạo mà không cho nồi." "Thái thượng hoàng từng đích thân phán, bách tính khai khẩn đất vô chủ được miễn thuế ba năm, lại cho đào mương đắp đập khắp thiên hạ, dẫn nước hồ tưới tiêu đồng ruộng, những nhà bách tính bần hàn còn được quan phủ cấp nông cụ, hạt giống, thậm chí cả trâu bò." "Đức chính như thế, xưa nay hiếm thấy!" "Được rồi!" Ông cụ bật cười sảng khoái, "Hai đứa chúng mày đừng vì muốn tâng bốc ta mà kẻ xướng người họa ở đây nữa, ha ha!" "Hoàng gia gia, đây đâu phải tâng bốc người, quả thực là đức chính của người mà!" Chu Doãn Thông cười nói, "Cuối thời tiền triều thiên hạ đại loạn, gần như nơi nơi xơ xác nghìn dặm, mớ bòng bong người tiếp nhận lúc bấy giờ nát đến nhường nào." "Người ta đều bảo Hán Cao Tổ gian nan, ông ấy có gian nan mấy cũng chẳng bằng người được, giặc Thát Đát trước sau vẫn là mối họa lớn trong lòng Trung Nguyên. Bảo Đường Thái Tông gian nan, nhưng kho lương của Đại Tùy đủ cho ăn mãi tới tận thời Đường Cao Tông. Còn như Tống Thái Tổ, người ta tiếp nhận một nước Đại Chu giàu có. Trải khắp các triều các đại, người là gian nan nhất, khởi nghiệp khó, dựng nước khó, giang sơn trong tay tàn phá đổ nát, nhân khẩu ruộng đất lại càng là một món nợ mù mờ. Đại Minh ta một mặt phải bắc phạt đánh giặc Thát, mặt khác phải trừ dẹp man di phương nam, lại còn phải di dân đồn điền, xây đắp thành trì. Hoàng gia gia, người chẳng dễ dàng gì đâu!" Ông cụ lại đưa mắt nhìn ra ngoài cửa sổ xe, thoáng có phần cảm thán cất lời: "Ta bất quá chỉ làm những việc mình nên làm thôi! Đoạt được thiên hạ thì thiên hạ là của nhà mình, tổng thể không thể phá cho nát bét được, phải làm sao cho người trong thiên hạ biết được cái tốt của nhà họ Chu ta." "Ta là con nhà nông, biết rõ bách tính coi trọng cái gì nhất, cần cái gì nhất. Hừ, dẹp ba cái thứ văn trị võ công của đế vương sang một bên, thảy đều không bằng để dân được ăn no bụng. Ta tự biết mình nặng nhẹ mấy cân mấy lạng, cho nên tóm gọn lại chỉ có ba chữ: Không làm càn!" "Hoàng gia gia, nghỉ ngơi lấy sức ắt quốc vận hưng thịnh. Song, cũng không phải là không có mối lo ngầm!" Chu Doãn Thông cười nói, "Người xem, mới có ba mươi năm mà nhân khẩu đã tăng nhiều như thế, nếu thêm ba mươi năm nữa thì dân số thiên hạ sẽ là bao nhiêu? Nay các nơi lại mở rộng trồng khoai lang, giúp dân có thêm một phần khẩu lương. Cứ đà tăng trưởng mãi như thế này, ruộng đất liệu có lại thiếu hụt không?" "Cút xéo!" Ông cụ liếc xéo cười mắng, "Đừng hòng đào hố cho ta nhảy, ta biết tỏng trong đầu cháu suốt ngày chỉ tơ tưởng đánh chỗ này phạt chỗ nọ, bên này chiếm chút đất, bên kia mở cái cảng!" Dứt lời, ông nhìn sang Chu Doãn Thông: "Ta già rồi, giang sơn là của cháu, cháu tự quyết định. Nhưng ta vẫn giữ nguyên câu nói cũ, đối ngoại thế nào cũng xong, đối nội chớ có làm càn." "Chút của nả này của thứ dân không chịu nổi dày vò đâu. Hãy nhớ lấy, quốc gia phải dưỡng dân, dân giàu thì nước mới vững. Con cháu đời sau, tuyệt đối không được nảy lòng tham vơ vét mỡ màng trên thân bách tính!" Chu Doãn Thông vừa định mở miệng nói thì đột nhiên từ cỗ xe ngựa phía trước truyền đến tiếng chửi bới lẫn nhau của Quách Anh và Tào Chấn. "Tào thằng ngốc, lão tử nhịn ngươi cả dọc đường rồi!" "Quách Lão Tứ, ngươi cũng mắng lão tử cả quãng đường, lão tử đã sớm nhịn không nổi nữa rồi!" "Sao hả? Xuống xe tỉ thí xem sao?" "Đến thì đến, ai sợ ai!" Xen lẫn trong đó là tiếng can ngăn của Lưu quả phụ: "Lão gia, lão gia, ngài bớt giận đi một chút!" "Hai cái tên sát tài này, lại quậy phá cái gì đấy?" Ông cụ cau mày mắng. Thị vệ Đặng Bình thúc ngựa chạy tới, cúi đầu nói nhỏ: "Bẩm hai vị gia, hai vị hầu gia là vì... hai quả trứng gà mà đánh nhau ạ!" "Trứng gà?" Ông cụ ngớ người, "Vì mấy quả trứng gà mà đánh cái nỗi gì?" "Nàng Lưu quả phụ kia có mang theo ít trứng gà luộc đi đường, Quách lão hầu gia dọc đường ăn không ít, Tào hầu gia liền bảo ông mà ăn nữa là mồm toàn mùi phân gà. Quách lão hầu gia bèn nói, lão tử ăn của ngươi mấy quả trứng thì ngươi lải nhải cái gì? Tào hầu gia nghe thế liền không vui, bảo trứng đó là người phụ nữ của ông ấy cố ý luộc cho ông ấy, ăn vài quả thì thôi đi, đằng này mẹ nó chứ lại cứ chén tì tì không dứt..."