Chương 1313: Dương mưu chân chính (2)

“Dương mưu?” Chu Doãn Thông cười cười, “Lão ái khanh cứ nói đừng ngại!” Lăng Hán đặt chén trà xuống, đứng dậy nghiêm nét mặt nói: “Xưa kia Hán Vũ Đế dùng Thôi Ân lệnh, đường đường là dương mưu, bệ hạ sao không noi theo?” Nói đoạn, tiến lên hai bước: “Ví như con trai thân vương Đại Minh ta khi sách phong quận vương, triều đình không cấp thêm ruộng đất, nhân khẩu, mà chia cắt từ ngay đất phong vốn có của thân vương. Một thân vương có ba người con, thì cả ba chia đều đất phong cùng thần thuộc của thân vương!” Nói xong, Lăng Hán cười nói: “Cứ như thế không quá mười năm, các phiên vương hữu danh vô thực, triều đình muốn tước phiên dễ như trở bàn tay, không còn là mối đe dọa nữa!” Chu Doãn Thông rảo bước trong noãn các, cau mày trầm tư. “Thực ra dương mưu khanh vừa nói, xưa kia đã có người từng tâu với trẫm.” “Là ai?” “Cố Đại học sĩ, Trung thư xá nhân Lưu Tam Ngô!” Chu Doãn Thông thở dài một tiếng, mở lời: “Thuở thiếu thời, có lần trẫm trò chuyện cùng hoàng gia gia. Hoàng gia gia bảo sách phong phiên vương là để bảo vệ trung khu, chống cự giặc mạnh. Khi ấy trẫm liền hỏi, nếu chư vương không an phận, thì ai tới chống cự?” Dứt lời, Chu Doãn Thông lại cười khổ: “Lúc đó hoàng gia gia im lặng hồi lâu, ánh mắt nhìn trẫm phức tạp khó tả. Sau đó người hỏi ngược lại, nếu quả thực có phiên vương mưu đồ bất chính, trẫm sẽ làm thế nào. Trẫm chỉ đành trái lòng nói rằng sẽ lấy đức mà vỗ về, lấy lễ mà đối đãi. Phiên vương nào có ý đồ bất chính, trẫm cũng chẳng giết, chỉ đổi người khác kế thừa tước vị. Hoàng gia gia nghe xong long nhan đại duyệt. Vừa khéo có Lưu Tam Ngô đứng hầu bên cạnh, sau đó đã đơn độc tâu với trẫm kế sách dương mưu Thôi Ân này.” “Lưu Trung thư quả thực thấy xa trông rộng!” Lăng Hán gật đầu nói. “Thế nhưng trẫm suy đi tính lại, Thôi Ân thời Tiền Hán đem dùng cho bản triều vẫn có phần chưa đúng bệnh! Trị ngọn không trị tận gốc!” “Sao lại thế được?” Lăng Hán nghi hoặc, “Đây là dương mưu...” “Khanh cứ nghe trẫm nói đã!” Chu Doãn Thông cười bảo: “Trước hết, Hán Vũ Đế thi hành Thôi Ân lệnh thành công là vì lệnh này được đưa ra sau Loạn Thất quốc. Đám phiên vương do Ngô Vương Lưu Tị cầm đầu đã bị triều đình tru diệt sạch sẽ. Các phiên quốc trong thiên hạ chẳng còn binh quyền, vương quốc cũng chẳng khác gì quận huyện.” “Trong tình thế ấy, chư vương thời Hán đành cắn răng chịu đựng, không nghe theo cũng phải theo!” “Thế nhưng Đại Minh ta thì sao? Chính khanh cũng nói các hoàng thúc binh hùng tướng mạnh, Thôi Ân lệnh của trẫm bọn họ nghe tai này lọt tai kia, triều đình làm gì được họ? Kết cục sau cùng sẽ ra sao? E rằng vẫn là can qua dấy loạn, khói lửa ngút trời!” Nói đến đây, Chu Doãn Thông cười lạnh: “Thực sự tới bước đường đó, trẫm đương nhiên không sợ, triều đình cũng sẽ không thua. Nhưng chịu khổ rốt cuộc chẳng phải vẫn là bách tính hay sao? Một khi chiến hỏa bùng lên, ba mươi năm dốc lòng trị quốc hóa thành tro tàn, lại phải bắt đầu lại từ đầu.” “Hơn nữa, trẫm không có mười năm để từ từ làm suy yếu họ. Đời người có mấy cái mười năm, trẫm dùng mười năm ấy hoàn toàn có thể làm được nhiều việc hơn. Lãng phí lên người chư vương, trẫm thấy không đáng!” “Thôi Ân lệnh rất hay, nhưng đối diện với các thúc phụ nắm thực quyền trong tay thì khó mà thi hành. Vả lại trong Thôi Ân lệnh, phiên vương dẫu mất đi thực quyền, như gia đình bình thường phân chia gia sản, song vẫn hưởng trọn vinh hoa phú quý, để bách tính phụng dưỡng!” Nói tới đây, Chu Doãn Thông nghiêm sắc mặt nhìn Lăng Hán: “Có vài lời, trẫm vẫn luôn giấu trong lòng, hôm nay dứt khoát nói rõ với lão ái khanh!” Lăng Hán thấu hiểu trong lòng, nếu không phải bản thân sắp cáo lão hồi hương, hoàng đế cũng sẽ chẳng nói với hắn những lời này. “Trong lòng trẫm, sau này đừng nói là phiên vương họ Chu được thiên hạ bách tính cung phụng, mà ngay cả con ruột của trẫm cũng không có đạo lý nằm trên sổ công lao mà hưởng vinh hoa phú quý.” Chu Doãn Thông trịnh trọng nói: “Tước vị của bản triều tuyệt đối không đi vào vết xe đổ thế tập võng thế nữa. Hoàng tử thụ phong vương tước, con của hoàng tử nếu không có đại công với đất nước thì Trấn Quốc công là kịch trần!” “Hơn nữa sẽ không còn đất phong và phiên thuộc thực tế, càng không có binh quyền. Bọn họ nếu muốn nắm quyền, lối thoát duy nhất là phong ra bên ngoài.” “Phong ra ngoài thế nào? Con cháu họ Chu phải làm gương cho thiên hạ, dấn thân vào quân ngũ khai cương thác thổ. Kẻ nào có bản lĩnh, đánh chiếm được bờ cõi nào thì cấp cho kẻ đó. Kẻ nào bất tài vô dụng, cứ ở kinh thành ăn no chờ chết cả đời.” “Đất phong của Nhị Thập Nhất Thúc Hàn vương ở Cao Ly, con trai của Tứ Thúc là Cao Dương quận vương trước đây đã sang Miến Điện, về sau sẽ còn nhiều con em hoàng tộc phải như vậy. Thiên hạ đâu chỉ có mỗi một nước Đại Minh, đất đai thiếu gì, phải xem bọn họ có bản lĩnh ấy hay không!” “Chuyện này...” Lời lẽ của Chu Doãn Thông khiến Lăng Hán trợn mắt há mồm. Mãi hồi lâu sau hắn mới hoàn hồn: “Cứ thế này thì chinh phạt không dứt, năm nào cũng phải dụng binh ra ngoài.” “Đánh trận thì sợ gì, thiên hạ họ Chu ta, một Đại Minh rực rỡ huy hoàng này chẳng phải đều do đánh mà ra sao?” Chu Doãn Thông cười đáp: “Tù phạm phạm tội hằng năm, những kẻ mang tội đều có thể sung vào quân ngũ.” “Cứ như thế chẳng phải lại thêm nhiều nước trong nước hay sao?” Lăng Hán mở miệng nói: “Con em hoàng tộc được phân phong ngoài cõi Đại Minh, lại càng dễ sinh lòng ly khai với Đại Minh ta!” “Haha!” Chu Doãn Thông cười lớn: “Nước trong nước? Chính khanh cũng bảo con cháu hoàng tộc sinh sôi bất tận, trẫm há lại để họ bành trướng ở ngoài, bờ cõi đánh chiếm được sao có thể dồn hết cho bọn họ hưởng lợi?” “Quân phí đánh trận sẽ lấy danh nghĩa quốc khố cho bọn họ vay, triều đình phái quan viên tới cai quản đất phong, cho dân buôn bán di cư khai khẩn ruộng đồng, dùng thuế má để gán nợ. Cứ đánh chiếm được một vùng cương thổ, triều đình liền thiết lập quận huyện, quân chính phân lập, đất đai phân phong chỉ chiếm phần nhỏ. Huống hồ nơi man hoang, trong vòng mấy chục năm tiếp tế thảy đều phải trông cậy vào bản thổ Đại Minh.” “Xét cho cùng, con em hoàng tộc bị phong ra ngoài đều là kẻ không gốc không rễ, làm sao thành nước trong nước được?” Lăng Hán lại im lặng, cõi lòng rối như tơ vò. “Cải cách tước vị hoàng tộc, song song với việc mở mang ra ngoài.” Chu Doãn Thông nói tiếp: “Nhân đức của trẫm là đối nội, đối ngoại ắt dùng đạo bá, để hoàng tộc làm tiên phong khai cương thác thổ cho Đại Minh.” Lăng Hán tiếp tục im lặng, nửa ngày sau mới ngẩng đầu lên: “Không phải lão thần hủ bại gàn dở, nhưng đánh trận rốt cuộc vẫn phải hao tổn nhân mạng!” “Người chết toàn là kẻ ngoài, có gì đáng sợ!” Chu Doãn Thông cười khẽ đầy lạnh lẽo, “Kẻ ngoài khóc, vẫn hơn bách tính Đại Minh ta rơi lệ.” Nói rồi thở dài: “Kỳ thực trẫm đây cũng là hạ sách. Đất đai trong thiên hạ chỉ có ngần ấy, dẫu không có phiên vương chiếm cứ, trải qua mấy chục năm thái bình cũng khó tránh cảnh thôn tính ruộng đất. Căn bệnh trầm kha của các triều đại trước nay đều nằm ở ruộng đất, muốn thiên hạ trường trị cửu an thì phải khiến bách tính đều có đất đai của riêng mình.” “Đánh ra ngoài chẳng những là lối thoát cho con em hoàng tộc, mà còn là sự bảo đảm bất đắc dĩ cho những bách tính mất đi ruộng đất trong tương lai.” Đúng vậy, ruộng đất mới là vấn đề căn bản. Mất ruộng đất là mất đi hy vọng, mảnh đất dẫu man hoang chỉ cần có con người thì đều sẽ trở nên trù phú no ấm. Lăng Hán dẫu chưa hiểu thấu tâm tư sâu kín nhất của Chu Doãn Thông, song hắn lại nhìn ra một điểm tối quan trọng. Đó chính là chuyển dời mâu thuẫn để ứng phó tương lai, đẩy mâu thuẫn của đế quốc ra ngoài bản thổ, thông qua bành trướng và di dân để giảm bớt gánh nặng cùng nỗi đau của đế quốc. So với mọi hậu quả do thôn tính ruộng đất gây ra, việc đánh ra ngoài thực chất lại đỡ tốn công tốn sức nhất, phí tổn cũng ít nhất. Hắn là người từng trải qua thời loạn lạc, biết rõ ngọn triều quét sạch muôn vật ấy đáng sợ nhường nào. Vài vạn người dấy loạn đã có thể càn quét ngàn dặm khiến đất màu mỡ hóa thành bình địa. Tính toán kỹ càng, chi phí dùng để đánh ra ngoài còn chưa bằng một phần mười những tổn hại kia. Hồi lâu sau, Lăng Hán thở dài một tiếng: “Lão thần già rồi, theo không kịp suy nghĩ của bệ hạ, vẫn là bệ hạ nhìn xa trông rộng, thần chỉ biết lo bò trắng răng!” Nói rồi khẽ cười: “Bệ hạ yên tâm, những lời hôm nay, thần sẽ chôn chặt dưới đáy lòng.” “Trẫm đã nói với khanh thì tất nhiên tin tưởng khanh!” Chu Doãn Thông cười bảo. “Bệ hạ nếu thật lòng tin tưởng thần, vậy Cẩm Y Vệ tại tệ xá liệu có thể rút đi được chăng?” Lăng Hán chợt hỏi, “Lão thần ngày sau chỉ là một kẻ áo vải, trong nhà còn đặt mấy Cẩm Y Vệ e rằng có phần không thỏa đáng?” “Khanh...” Chu Doãn Thông ngẩn người, không ngờ lão già bướng bỉnh này sắp đi rồi còn buông ra một câu như thế. Thấy Chu Doãn Thông nghẹn lời, lão già Lăng Hán dường như tâm trạng rất tốt, đứng dậy hành lễ nói: “Bệ hạ, thần xin cáo lui!” ~~ “Lão già này sắp đi đến nơi rồi, còn muốn đâm chọc trẫm mấy câu!” Chu Doãn Thông nhìn bóng lưng Lăng Hán ngoài cửa sổ, thầm cười trong bụng. Kế đó, ánh mắt hắn cũng thoáng hiện vài phần thương cảm. Hắn dõi mắt nhìn lão già bước ra ngoài Điện Càn Thanh, dường như mang theo quyến luyến mà ngắm nhìn thật kỹ cảnh vật xung quanh. Ánh mắt lướt qua nóc cung điện, quét qua tường đỏ ngói vàng. “Từ một bách tính áo vải trở thành trọng thần của quốc gia, ta đã đi trọn hơn năm mươi năm ròng!” Lăng Hán thầm than trong lòng, rồi lại nhìn cảnh trí xung quanh: “Năm mươi năm!” Đoạn, quay người hướng về Điện Càn Thanh, lại trịnh trọng dập đầu hành lễ. Sau đó đứng dậy, râu tóc bay bay trong gió, sải bước dài đi ra ngoài. Bước chân thoăn thoắt, hoàn toàn chẳng giống một ông lão gần đất xa trời. “Người đâu!” Chu Doãn Thông cất tiếng trong noãn các. Vương Bát Sỉ từ bên ngoài bước vào: “Vạn tuế gia!” “Thưởng cho Lăng Hán một kiện mãng bào, về quê dưỡng lão, chiếu theo quy chế đại thần nhất phẩm mà hộ tống đón tiếp dọc đường.” Chu Doãn Thông căn dặn: “Bổng lộc của khanh ấy vẫn chi phát đúng theo phẩm cấp.”