Chương 1396: Hậu duệ Thánh nhân (1)

Sáng hôm sau, điện Càn Thanh mở tiểu triều nghị trước ngự tiền. "Kể từ khi chiếu thư miễn trừ tiện tịch ban xuống các hành tỉnh, đất Chiết Giang là nơi tích cực nhất. Bố chính sứ Thiết Đỉnh Thạch cùng Án sát sứ Cảnh Thanh đã nhanh chóng rà soát đinh số tiện tịch, cấp lại thân phận lương dân. Có những nhóm Cửu tính ngư dân bao đời sống lênh đênh mặt nước bằng nghề chài lưới, không muốn lên bờ định cư. Tuần tra sứ Hàn Khắc Trung tại cảng đảo Ngọc Hoàn đã trích cấp ruộng đất nhà cửa, cho phép họ vừa làm nông vừa đánh bắt!" Lễ bộ Thị lang Lý Chí Cương ngồi trên đôn tròn, vừa liếc nhìn sắc mặt Chu Doãn Thông vừa bẩm báo: "Hồ Quảng, Giang Tây cùng các nơi khác phản ứng chậm hơn, hiện vẫn đang thống kê nhân khẩu. Vùng phương bắc như Thiểm Tây, Sơn Tây, Sơn Đông, Trực Lệ e là có đôi chút khó khăn!" Nói đoạn, hắn ngập ngừng giây lát: "Như Bố chính ty Sơn Đông có dâng sớ báo, một số tiện tịch sau khi có được thân phận lương dân, lúc tìm mua ruộng đất nhà cửa đã nảy sinh không ít tranh chấp với bách tính địa phương. Trong đó có vụ án một nhạc hộ đã được trả lại thân phận lương dân, về nông thôn mua nhà táng đất, kết quả bị các hương lão địa phương dẫn theo trai tráng chặn đường không cho vào thôn. Nếu không nhờ quan phủ can thiệp kịp thời, e rằng tại chỗ đã xảy ra án mạng!" Hai chữ "lão nhân" trong lời Lý Chí Cương không hẳn là người già cả theo nghĩa thông thường, mà là một danh xưng thân phận. Từ xưa tới nay, hoàng quyền không xuống tới cấp huyện. Nhưng sau ngày khai quốc Đại Minh, Thái Tổ Hoàng đế nhớ lại cảnh ngộ bi thảm thuở thiếu thời, thấu hiểu nguyên nhân chính bởi hoàng quyền không tới cấp huyện khiến hào cường ác bá câu kết cùng quan tham lại nhũng tác oai tác quái, bèn phỏng theo chế độ Tam lão thời Tây Hán. Tại chốn thôn dã, triều đình để bách tính tự suy cử những bậc đức độ, có uy vọng phục chúng, biết chữ nghĩa làm "hương lão". Trách nhiệm của các hương lão là đứng ra hòa giải tranh chấp kiện tụng chốn làng quê, hiệp trợ nha môn cai quản chốn thôn dã. Dĩ nhiên họ cũng có tác dụng giám sát quan lại. Trong Đại Minh Luật có quy định, nếu quan lại to gan làm điều phi pháp. Ví như tống tiền cướp bóc, tự tiện xông vào nhà dân, tự ý đánh đập bá tánh, lạm quyền nhũng nhiễu, chểnh mảng chức trách, chỉ cần có chứng cứ xác thực, hương lão thôn dã có thể dẫn theo tráng đinh trói gông giải thẳng về kinh sư chém đầu. Thiên hạ đương thời vẫn là nền nhân trị, bởi vậy những hương lão do địa phương bầu chọn có tác dụng rất lớn trong việc ổn định phong thổ, điều hòa quan hệ giữa quan và dân. Nhưng lợi thì cũng có hại. Đám hương lão này bao che người trong làng đến cùng cực, ba mẫu đất nhà mình quyết không để người ngoài dòm ngó. Vùng Lưỡng Quảng thường xuyên xảy ra cảnh hương lão vì tranh chấp nguồn nước ruộng đồng mà tổ chức cho dân làng cầm vũ khí huyết đấu, khiến quan phủ vô cùng đau đầu. Họ chỉ coi người làng mình là người, coi kẻ cùng họ là thân nhân, xem người ngoài như kẻ địch. Huống chi đây lại là những kẻ thuộc tiện tịch xưa nay vốn chưa từng lọt vào mắt họ, nay bỗng dưng đổi đời trèo lên đầu. "Chuyện đó cuối cùng xử trí thế nào?" Chu Doãn Thông sa sầm nét mặt hỏi. "Quan phủ địa phương đứng ra điều đình, cuối cùng trả lại bạc mua nhà mua đất, bảo đám bách tính tiện tịch vừa có thân phận lương dân kia đi tìm nơi khác!" Lý Chí Cương đáp, "Lại như vùng phủ Ninh Quốc thuộc Trực Lệ, việc miễn trừ tiện tịch vừa triển khai, nhiều thân hào nông thôn đã đứng lên làm loạn, nói quan phủ cướp tá điền của họ. Quan phủ bất đắc dĩ phải bắt giam mấy kẻ cầm đầu làm loạn thật nặng tay, mới tạm dẹp yên được cục diện." "Các nơi không dán cáo thị, khuyến khích số lương dân mới này dời đi khai hoang di dân sao?" Hộ bộ Thượng thư Trương Đảm ngồi bàng thính bèn lên tiếng, "Không một ai chịu đi à?" "Chuyện này... lòng người khó rời cố thổ!" Lý Chí Cương cười xòa. "Khó rời cố thổ là vì chưa thấy được lợi ích!" Chu Doãn Thông mở lời, liếc sang Chu Cao Sí trong hàng thần tử rồi bảo, "Việc trẫm giao cho ngươi làm đến đâu rồi?" "Công văn đã dùng dịch trạm khẩn cấp tám trăm dặm phát tới Bố chính ty các hành tỉnh thiên hạ!" Chu Cao Sí đứng dậy thưa, "Hễ là lương dân vừa được xóa tiện tịch, nếu bằng lòng di dân tới Liêu Đông, Quảng Tây, Vân Nam các xứ, mỗi tráng đinh cấp cho năm mẫu ruộng, năm đồng bạc, miễn thuế ruộng năm năm." "Chuyện này sao mình không hay biết?" Tim Lý Chí Cương thót lên một cái. Việc miễn trừ tiện tịch tuy hắn là phó thủ, nhưng trước giờ đều do một tay hắn cáng đáng, ngoài mặt Chu Cao Sí chỉ như kẻ rũ tay đứng nhìn. Nào ngờ hôm nay bỗng dưng đối phương lại tung ra một chính lệnh can hệ mật thiết đến việc di dân của tiện dân thế này. Đây đâu phải một chính lệnh giản đơn, bên trong dính dáng tới cả đất đai lẫn ban thưởng bạc tệ. "Hoàng thượng vẫn chưa hoàn toàn tin tưởng mình!" Lý Chí Cương trong lòng ảo não, nhưng ngoài mặt vẫn bất động thanh sắc nắm chặt bản tấu chương giấu trong tay áo. "Phải giục giã làm gấp!" Chu Doãn Thông dặn dò Chu Cao Sí, "Xóa bỏ tiện tịch là việc tốt, việc tốt tuyệt đối không được biến thành việc xấu." "Thần tuân chỉ!" Chu Cao Sí chắp tay, "Thần còn một việc!" "Tấu đi!" Chu Cao Sí rút một bản tấu từ trong tay áo ra, hai tay dâng lên: "Sau đợt thu thẩm năm ngoái, toàn quốc có tổng cộng bảy nghìn hai trăm tù phạm. Trừ một trăm hai mươi kẻ phạm trọng tội giết người, số còn lại là những kẻ trộm trâu phạm pháp, vô công rồi nghề gieo họa cho làng xóm, cùng những kẻ kháng thuế đánh đập sai dịch..." "Kẻ giết người phải đền mạng!" Chu Doãn Thông cau mày nói, "Còn về số tù phạm khác, trích ra năm nghìn người phát vãng tới đảo Lữ Tống, số còn lại theo đoàn thuyền ra khơi, tới nước Miến tu sửa hải cảng!" Dứt lời, hắn ngẫm nghĩ một chốc rồi tiếp tục: "Từ nay về sau, trừ những đại tội không thể tha thứ, tù phạm các nơi nhất loạt không được tự ý sung quân lưu đày. Tất cả đều phải bẩm báo lên Hình bộ để định đoạt an trí!" "An trí cái khỉ gì! Rõ ràng là ngươi muốn tống hết đám tù phạm phạm pháp đó ra hải ngoại gieo họa cho xứ khác!" Chu Cao Sí thầm mắng một câu trong bụng, nhưng nét mặt vẫn cung kính vâng dạ, cất lời: "Thần tuân chỉ!" Đúng lúc này, Chu Doãn Thông chợt nhận thấy nét mặt Lý Chí Cương có điểm khác thường. Ngai báu ở chốn thượng tôn, từng cử chỉ biểu cảm của bầy tôi phía dưới đều thu trọn vào tầm mắt hắn. "Lý ái khanh có lời muốn nói?" Chu Doãn Thông hỏi. Lý Chí Cương vội đứng dậy, nghiêm sắc mặt đáp: "Thần quả có một việc, can hệ trọng đại, lại liên quan tới thể diện của triều đình, nên thần mới bất đắc dĩ..." "Chuyện gì?" Chu Doãn Thông có phần không ưa cái thói hành xử của người này, có chuyện thì cứ nói thẳng, trước khi tấu lại còn cố tình làm ra vẻ thần bí hiểm hóc. Kẻ thích làm ra vẻ thần bí nếu không phải muốn khoe khoang công lao thì cũng là để che giấu mục đích thực sự. "Cũng là chuyện ở Sơn Đông!" Lý Chí Cương cau mày, vẻ mặt đầy khó xử, "Là chuyện ở Khúc Phụ Sơn Đông. Có một nhà nhạc hộ vừa được phục hồi thân phận lương dân, mới cầm được hộ tịch đã tới nha môn gióng trống kêu oan..." Nói đến đây, hắn làm bộ khó khăn vô cùng mới thốt nên lời: "Là cáo trạng Diễn Thánh công!" Khổng gia? Chu Doãn Thông lập tức tỉnh cả người, "Ngươi nói rõ xem!" "Vâng, nhà nhạc hộ đó nhiều đời làm nghề nhạc hộ, mẹ của người này trước kia là ca nữ hát xướng có tiếng ở địa phương, dành dụm được không ít bạc. Có tiền rồi liền muốn mua ruộng đất, ngặt nỗi theo Đại Minh Luật, nhạc hộ không được phép tậu mãi điền sản. Thế nên bọn họ lén lút đưa cho một người thuộc chi thứ của phủ Diễn Thánh công một khoản bạc, đem toàn bộ ruộng đất mua được đứng tên dưới danh nghĩa người thuộc chi thứ này!" Chu Doãn Thông lẳng lặng lắng nghe, chuyện này cũng chẳng có gì phức tạp. Nó chẳng khác nào thủ đoạn lách luật mua nhà ở hậu thế, bỏ tiền ra mua nhưng lại nhờ người khác đứng tên giùm. "Nhà nhạc hộ kia gom mua đất đai liên tục suốt năm năm, tính ra được chừng hơn năm mươi khoảnh. Họ giao hẹn với người thuộc chi thứ họ Khổng kia, mỗi năm trích ba phần mười hoa lợi của ruộng đất làm thù lao, phần còn lại thuộc về nhà nhạc hộ." Năm mươi khoảnh không phải con số nhỏ, nếu không nhờ thân phận con cháu Diễn Thánh công của người họ Khổng kia, đừng nói là nhạc hộ, ngay cả thân hào bình thường cũng khó lòng thâu tóm được chừng ấy điền sản, có bạc cũng chẳng mua nổi. "Cuối cùng bị Khổng gia nuốt mất đất?" Chu Doãn Thông đã đoán được vài phần, cất tiếng hỏi. "Hoàng thượng thánh minh!" Lý Chí Cương đáp, "Tháng bảy năm kia, Diễn Thánh công cho tu sửa miếu thánh đường, người chi thứ họ Khổng đang đứng tên năm mươi khoảnh ruộng kia lại ngang nhiên đem toàn bộ năm mươi khoảnh điền sản bán đứt cho phủ Diễn Thánh công sung vào công điền, dùng vào việc tế tổ!" "Sau khi sự việc vỡ lở, nhà nhạc hộ kia đương nhiên không chịu để yên, nhưng nha môn địa phương chẳng buồn đoái hoài tới đơn kiện của họ. Hơn nữa do mang thân phận tiện tịch, trước sự đe dọa của người Khổng gia, họ cũng đành cắn răng nín nhịn." "Chính vì thế, vừa mới được cấp thân phận lương dân, họ liền đến gõ trống kêu oan!" Nói tới đây, Lý Chí Cương ngừng lại giây lát, "Bởi sự việc này liên quan trực tiếp tới Diễn Thánh công, nên quan viên địa phương không dám trực tiếp tấu trình lên Hình bộ, mà gửi công văn sang Lễ bộ trước. Thần không dám tự tiện chuyên quyền, cúi xin Hoàng thượng thánh tài!"