Chương 1752: Hàng Châu (4)

"Mẹ kiếp, ngươi cứ chờ mồ mả tổ tiên nhà ngươi bị người ta đào cho nát bét đi!" Nghe vậy, trong lòng Vương Hoài Đức lại chửi ầm lên. Nói thực lòng, hắn rất muốn xé xác kẻ tiểu nhân chân chính trước mắt này ra, nhưng tính mạng mình lại nằm gọn trong tay đối phương, thật sự không dám đắc tội. Chẳng những không thể đắc tội, mà còn phải nịnh bợ đến cùng. "Giờ nói chuyện chính sự!" Lý Chí Cương liếc Vương Hoài Đức một cái, "Bổn bộ đường hỏi ngươi, trong vòng một tháng, việc lương trưởng và hương sở có làm xong được không?" "Được!" Vương Hoài Đức lập tức vỗ ngực nói lớn, "Sau khi trở về, ty chức sẽ lập tức triệu tập hai mươi tên lương trưởng trong phủ Tùng Giang, cách chức bọn họ, rồi đích thân xuống huyện thành lập hương sở..." "Ai sẽ đảm nhiệm hương sở, ngươi đã tính kỹ chưa?" Lý Chí Cương lại hỏi. Tròng mắt Vương Hoài Đức đảo quanh, "Còn xin Bộ đường đại nhân chỉ thị!" "Ngươi là Tri phủ Tùng Giang!" Lý Chí Cương lườm một cái, "Dùng người nào còn hỏi ta?" "Việc này...?" Vương Hoài Đức ngẫm nghĩ, "Trong thánh chỉ của Hoàng thượng có nói cần tiến cử người hiền đức của bản địa. Vậy chi bằng để cho các hương thân đức cao vọng trọng hoặc cử nhân trong vùng...?" "Cút ra ngoài!" Lý Chí Cương đột nhiên mắng, "Cút ra ngoài viết đơn từ quan đi! Về nhà đợi người của Cẩm Y Vệ và Liêm Chính Viện tới tra xét ngươi!" "Bộ đường đại nhân!" Vương Hoài Đức nhanh như chớp quỳ sụp xuống, khóc lóc van xin, "Ty chức ngu muội, ty chức ngu muội, xin đại nhân cho ty chức thêm một cơ hội!" "Người ngươi nói thì khác gì lũ lương trưởng trước kia? Vạn tuế gia muốn trừ bỏ tệ nạn, trừ bỏ, ngươi có hiểu không? Người cũ còn dùng được sao? Đổi cái danh hiệu để bọn chúng tiếp tục vơ vét, tiếp tục bóc lột bách tính có phải không?" Lý Chí Cương mắng té tát, vẻ mặt giận vì kẻ dưới không nên thân. "Vậy... Nơi thôn dã, người biết chữ vốn đã ít, kẻ đức cao vọng trọng lại càng..." Đầu óc Vương Hoài Đức mông lung, càng thêm hoảng loạn. "Ngu xuẩn như chó!" Lý Chí Cương mắng thầm trong bụng một câu, rồi kiên nhẫn mở lời: "Ta hỏi ngươi, dưới quê chẳng phải có hạng lão đồng sinh sao? Chính là những kẻ cả đời thi không đỗ tú tài, chỉ có thể dựa vào việc dạy vỡ lòng cho con trẻ, chép sách thuê mướn cho người ta để kiếm sống!" "Có, còn rất nhiều!" Vương Hoài Đức mờ mịt đáp, "Ý đại nhân là dùng bọn họ?" "Chó còn lanh lợi hơn ngươi!" Lý Chí Cương lại mắng thầm một câu, thở dài nói tiếp: "Ta hỏi ngươi, đám người này có một đặc điểm, có phải không?" "Đặc điểm?" Vương Hoài Đức nghĩ mãi. Lão đồng sinh ở thôn quê từ nhỏ đã đọc sách, cả đời không đỗ tú tài, cơ nghiệp đọc sách đến khánh kiệt, lại chẳng làm nổi việc nặng gì, mà thể diện thì không buông bỏ được. Trước mặt bách tính thì ra vẻ kẻ đọc sách, trước mặt người thực sự có công danh và các bậc hào môn đại tộc thì khúm núm đón ý hùa theo. Sau lưng, người làng đều chê cười bọn họ là phường hủ nho nghèo kiết xác. "Sĩ diện...?" Vương Hoài Đức dò xét đáp, "Cứng nhắc cố chấp?" "Ngươi làm thế nào trèo lên được cái ghế tri phủ này vậy?" Lý Chí Cương không nhịn được mà buông lời châm chọc, lại hỏi: "Ta hỏi ngươi, ngày thường bọn họ ghen ghét căm hận ai nhất?" "Đương nhiên là đám hương thân rồi...!" Đột nhiên, Vương Hoài Đức vỡ lẽ. Lão đồng sinh nơi thôn dã cả đời không ngẩng đầu lên được. Bách tính tuy chê cười hắn, nhưng vì hắn biết chữ nghĩa, ngày thường còn phải nhờ vả hắn viết lá thư, thảo câu đối, đứng ra coi sóc hôn lễ ghi chép sổ sách, hay lúc mùa thu gặt hái thì giúp tính toán sổ lương thực! Bề ngoài bách tính đối đãi với các lão đồng sinh đó vẫn coi như tử tế, lễ tết cũng biếu xén chút đồ đạc tỏ lòng tôn kính, nhờ giúp việc xong cũng chẳng để lão đồng sinh về tay không. Vài đấu gạo, vài cân rượu, thi thoảng thêm chút mỡ lợn... Nhưng các nhà hương thân, đặc biệt là những hương thân có công danh, đối với đám lão đồng sinh lại chẳng hề nể nang. Không chỉ quát tháo sai bảo, mà còn thường lấy những kẻ đọc sách cả đời không nên trò trống gì này ra làm gương xấu răn dạy con cháu mình. "Lũ lão đồng sinh này nghèo cả đời, cũng bị người ta khinh bỉ cả đời!" Lý Chí Cương từ tốn nói, "Bọn họ lại là hạng sĩ diện nhất! Nhưng đứng trước đám hương thân thì họ chẳng có chút mặt mũi nào!" Nói rồi, hắn cười nhạt: "Hạng người này chẳng phải là nhân tuyển có sẵn sao?" "Lời của Bộ đường đại nhân khiến ty chức như được vén mây mù nhìn thấy trời xanh, bừng tỉnh đại ngộ!" Cao minh, thật sự quá cao minh! Đám lão đồng sinh một khi nắm được chút quyền bính, có được thân phận người của quan phủ, ắt sẽ đem chút quyền lực ít ỏi trong tay kia vận dụng đến cùng cực. Trước kia ai coi thường hắn? Hắn liền nhắm chằm chằm vào kẻ đó! Ai không nể mặt hắn, hắn nhất định sẽ bắt kẻ đó mất mặt gấp mười lần! Lão đồng sinh vừa biết chữ, vừa biết tính sổ, lại tường tận phong tục thôn quê và ngọn ngành sản nghiệp từng nhà từng hộ. Hương thân mà còn muốn giở trò gian lận với lương thực của triều đình thì đừng có mơ! Còn như đám lão đồng sinh này, nếu bảo sau khi nắm quyền lại quay sang ức hiếp bách tính, bọn họ cũng chưa chắc có cái gan đó! Bởi vì bách tính ngoài mặt tôn kính các lão đồng sinh, nhưng trong lòng lại chẳng hề sợ hãi! Lão đồng sinh chỉ có trơ trọi một thân một mình! Chẳng phải điền chủ của bách tính, cũng không phải bậc lão gia có thế lực gia tộc lớn mạnh... Hắn cũng là kẻ nghèo hèn mà thôi! "Người này, độc hiểm đến cùng cực!" Chỉ qua cách chọn người cho hương sở, Vương Hoài Đức đã thấy được Lý Chí Cương nhìn thấu nhân tính sâu sắc nhường nào, nắm bắt lòng người chuẩn xác ra sao. "Dùng đám người này giữ việc hương sở..." Lý Chí Cương lại nói, "Họ không phải quan, nhưng cũng là người của quan phủ! So với đám hương thân thì quản thúc họ có dễ hơn không?" "Phải, phải, phải!" Vương Hoài Đức gật đầu lia lịa. Hương thân khó quản, nếu siết chặt quá thì chưa biết chừng dưới quê lại có kẻ gây rối! Nghiêm trọng hơn nữa, khi khơi thông thủy lợi, tu sửa tường thành, quan phủ thậm chí còn chẳng trưng tập nổi nhân phu. "Hương sở trông chừng hương thân, đám phụ mẫu quan các ngươi trông chừng hương sở..." Lý Chí Cương cười lạnh tiếp lời, "Làm việc công chính, không thiên vị thì sẽ được bách tính ngợi khen, lại bảo đảm được thuế lương của Đại Minh..." Nói đoạn, hắn châm chọc, "Chuyện đơn giản như thế, đám quan lại các ngươi không làm nổi sao?" "Ngoài ra!" Lý Chí Cương nói tiếp, "Các phủ còn phải phái sinh viên từ phủ học xuống! Trong lòng ngươi tính toán thế nào?" "Dạ... Theo ty chức thấy, nên chọn con em hàn môn..." "Coi như chưa ngu xuẩn đến mức hết thuốc chữa!" Lý Chí Cương gật đầu, nói, "Sinh viên từ bậc trung lưu trở lên thì đừng phái đi, con em hàn môn là lựa chọn hàng đầu, nhất là đám con em hàn môn vốn xuất thân nơi thôn dã!" "Mấy trò mờ ám ở dưới quê, bọn họ từ nhỏ đã rõ như lòng bàn tay, sẽ không bị lừa gạt!" Vương Hoài Đức câu này chỉ nói một nửa, nửa câu sau giấu kín trong lòng. Nửa câu giấu kín kia chính là: đám con em hàn môn nơi thôn quê, chắc hẳn từ nhỏ cũng chẳng ít lần phải chịu uất ức từ đám hương thân! "Bất đắc dĩ không có mới xét đến bậc trung lưu, nhưng tuyệt đối không được là sinh viên xuất thân từ tầng lớp trên trung lưu!" Lý Chí Cương lại bảo, "Sinh viên xuất thân từ nhà trung lưu tầm mắt không quá nông cạn, biết đối nhân xử thế hơn đôi chút! Còn kẻ xuất thân từ nhà giàu sang thì nơi nơi đều nghĩ đến việc làm vừa lòng người trước rồi mới làm việc sau, thế thì trơn trượt quá rồi!" "Bộ đường đại nhân cao kiến!" Lý Chí Cương mỉm cười nhạt: "Tùng Giang là quê nhà của ta! Cho nên buổi đầu thực thi tân chính này, Tùng Giang nhất định phải đi đầu thiên hạ!" Trong lòng Vương Hoài Đức khẽ động, ý tứ câu này hắn hiểu rõ. "Ngươi làm tốt, thể diện của ta được rạng rỡ!" Lý Chí Cương lại nói, "Ngươi làm tốt, những việc làm sai trước đây có lẽ Vạn tuế gia cũng sẽ mở lượng khoan hồng..." "Đại ân của Bộ đường thật chẳng khác nào cha mẹ tái sinh của ty chức!" Vương Hoài Đức cảm kích nói, "Ty chức nhất định sẽ tận tâm kiệt lực, không phụ sự giao phó của Bộ đường!" "Nhớ lấy!" Lý Chí Cương hoàn toàn không để tai vào lời nịnh nọt của Vương Hoài Đức, mà nghiêm sắc mặt nói: "Làm việc nhất định phải tàn nhẫn, chuẩn xác, nhanh gọn... Trong vòng một tháng phải thi hành thỏa đáng mọi việc trong thánh chỉ, thực hiện đến nơi đến chốn! Trong đó hễ có trở ngại, đừng do dự, lập tức diệt trừ!" "Ty chức hiểu rõ!" Lý Chí Cương cười khẽ: "Lời bản quan vừa nói..." Vương Hoài Đức vội vàng nói: "Bộ đường cứ yên tâm, ty chức chôn chặt trong lòng, tuyệt đối không tiết lộ cho người ngoài..." "Hừ..." Lý Chí Cương giận dữ: "Chuyện nên nói với người ngoài thì ngươi phải nói!" Dứt lời, bực bội mắng, "Một lát nữa ngươi ra ngoài, tri phủ các nơi khác ắt sẽ gặng hỏi ngươi, bổn bộ đường giữ ngươi lại đã dặn dò những gì!" "Ngươi cứ thẳng thắn nói ra, có sao nói vậy!" Lý Chí Cương tiếp tục dặn, "Bao gồm cả việc bản quan chỉ bảo ngươi cách chọn lựa người cho hương sở! À, chuyện mồ mả tổ tiên nhà ta thì không được nói!" "Chuyện này..." Vương Hoài Đức không tài nào hiểu nổi. Thấy hắn như vậy, Lý Chí Cương chỉ có thể thở dài: "Ngu xuẩn quá!" Hắn, Lý Chí Cương nhọc công tốn sức, hao phí bao nhiêu nước bọt nói nửa ngày ở đây, chính là muốn mượn miệng Vương Hoài Đức để báo cho cả quan trường Giang Nam biết phải làm thế nào. Có như vậy, trong thời gian Lý Chí Cương ở Giang Nam, những việc Hoàng thượng giao phó mới có thể hoàn thành nhanh chóng nhất. Làm xong nhanh nhất thì đối với Lý Chí Cương hắn chính là công lao to tày trời! Đúng lúc này, ngoài cửa vang lên tiếng bước chân dồn dập. Ngay sau đó, một tên tùy tùng khác của Lý Chí Cương với gương mặt ủ rũ như đưa đám bước vào: "Lão gia, người dưới quê sai người tới báo tin rằng..." "Nói gì?" Lý Chí Cương đứng dậy hỏi, "Có phải mồ mả tổ tiên..." "Nhà cũ của phủ ta bị người ta hắt phân đầy nhà rồi ạ!"