Chương 1775: Luận đạo (1)

Trong điện Càn Thanh, chỉ có Chu Doãn Thông và Hộ bộ Thượng thư Trương Đảm ngồi đối diện nhau. Chu Doãn Thông ngồi trên bảo tọa, từ trên cao nhìn xuống, có thể thấy rõ dưới mũ quan của Trương Đảm, tóc đã bạc lốm đốm. Trương Đảm đã già rồi! Dẫu không già, mấy năm qua, gánh nặng làm đại quản gia của triều Đại Minh cũng đã đè hắn đến già! "Bệ hạ, ý người là sau Tân chính, sẽ hoàn toàn mở hải cấm?" Chỉ có hai người quân thần bọn họ, Trương Đảm chậm rãi mở lời thẳng thắn, nói thẳng điều trong lòng. "À..." Chu Doãn Thông cười cười, đưa tay cầm một quả quýt bóc ra, rồi chỉ vào mâm trái cây trước mặt mình, nói với Vương Bát Sỉ: "Bưng qua cho Trương ái khanh!" Người ngoài đều cho rằng, vị thần tử được Chu Doãn Thông vị hoàng đế này tin cậy nhất, đại khái là những người như Thường Thăng, Lý Cảnh Long, Chu Cao Sí. Nhưng thật ra, chỉ cần là đại thần ở Nam Thư Phòng, trong lòng đều hiểu rõ. Người được hoàng đế thật sự tin cậy vô điều kiện lại là Trương Đảm ngày thường trầm mặc ít lời, thậm chí thỉnh thoảng còn hát ngược với hoàng đế. Bởi Trương Đảm là thần tử mà Thái Tổ Cao Hoàng đế chuyên để lại cho Vĩnh Xương hoàng đế, có thể yên tâm sai khiến. Nhìn suốt một đời Thái Tổ Cao Hoàng đế, điều ngài khinh thường nhất, cũng chán ghét nhất, chính là thứ đạo đức tiết tháo mà người đọc sách luôn treo trên miệng. Nhưng điều ngài khâm phục nhất, lại đúng là những người thật sự có phẩm hạnh, có tiết tháo! Mà Trương Đảm chính là người như vậy! "Dụng ý của trẫm, khanh đoán được rồi?" Chu Doãn Thông đưa một múi quýt vào miệng, cười nói. Trương Đảm trầm mặc một lát: "Mở biển hẳn là kế sách lợi nước lợi dân!" Nói rồi, hắn ngẩng đầu nhìn Chu Doãn Thông: "Trước kia cấm biển cũng là chuyện bất đắc dĩ!" Trong mắt rất nhiều người, hải cấm đầu triều Đại Minh quả thật có phần khó hiểu. Chỉ vì có giặc Oa, chỉ vì sợ dân chúng giương buồm ra biển đến mức không còn ai cày ruộng mà cấm ư? Cái gọi là chính sách, thật ra đều là hình bóng thu nhỏ của sự phát triển thời thế. Khi ấy Đại Minh lập quốc chưa lâu, cả đế quốc vừa thoát khỏi bóng đen chiến loạn. Nhưng đối với dân chúng mà nói, một trong những hậu quả do mấy chục năm chiến loạn gây ra chính là dân, binh, thậm chí giặc, thật ra đã không còn khác biệt bao nhiêu. Vùng ven biển xưa nay nghèo khó, thường có dân chúng không phục quan phủ quản thúc tụ tập làm loạn. Quan phủ một khi quản thúc không nghiêm, những người ấy liền giương buồm ra biển, biến thành hải tặc, cao chạy xa bay. Thêm nữa, việc cấp bách hàng đầu của đế quốc khi ấy là nhanh chóng khôi phục sản xuất, quốc gia không cần những món hàng ngoại lai đắt đỏ, cũng không cần mọi thứ hào nhoáng vô dụng. Cần lương, cần vải... Cho nên trọng tâm của đế quốc khi ấy đã định sẵn sẽ không đặt ở biển cả! Mà hiện nay, ở thời đại của Chu Doãn Thông, tất cả những vấn đề ấy đều đã được giải quyết dễ dàng. Không có hải tặc, cũng không cần sợ dân chúng trốn ra hải ngoại nữa, đế quốc Đại Minh vừa không thiếu lương, lại không thiếu vải... ~ Nghe vậy, Chu Doãn Thông cười cười: "Cái gì gọi là hẳn là kế sách lợi nước lợi dân? Là thì là, hẳn là có ý gì?" "Làm tốt thì lợi nước lợi dân, làm không tốt..." Trương Đảm trầm ngâm một lát: "Có lẽ sẽ thành bài học cho con cháu đời sau!" Chu Doãn Thông đặt quả quýt trong tay xuống, nhìn Trương Đảm, chờ hắn nói tiếp. "Muốn làm cho tốt thì không thể quá vội!" Trương Đảm lại nói: "Theo lão thần thấy, hiện giờ bệ hạ... quá vội rồi!" Hắn đã nói rất uyển chuyển! Chỉ nói hoàng đế vội, không nói dã tâm của hoàng đế quá lớn! "Tân chính còn chưa ngã ngũ, một vùng Giang Nam đã ai oán khắp nơi!" Trương Đảm lại nói: "Nếu lại thi hành mở biển ở vùng Đông Nam..." "Bệ hạ, thần già rồi! Thuở trẻ thần cũng từng cho rằng chuyện trong thiên hạ, chỉ cần chịu bỏ công phu, người có chí ắt thành!" "Nhưng mãi đến hôm nay, khi thần đã già nua, mới hiểu ra một đạo lý. Con người cả đời, chớ nói làm được nhiều việc, có thể làm tốt, làm tinh một việc, lại đạt được thành tựu, đã rất không dễ dàng rồi!" Nói đoạn, Trương Đảm cúi đầu nhìn những quả quýt mật trong mâm trái cây trước mặt, tiếp tục nói: "Đạo lý ấy cũng chính là đạo làm đế vương!" Chu Doãn Thông lặng lẽ ăn quýt mật, không nói gì. Trương Đảm lại ngẩng đầu, nói tiếp: "Lão thần biết bệ hạ có chí lớn xông tận trời xanh, nhưng phàm việc gì rốt cuộc cũng phải thuận theo tự nhiên. Cứng quá dễ gãy, quá mức cũng như chưa đủ, những đạo lý ấy hẳn bệ hạ đều biết!" "Xưa nay thánh quân trị quốc đều lấy cẩn trọng làm đầu! Bởi đất Trung Hoa ta dân quá đông, cương vực quá rộng, động một sợi tóc là ảnh hưởng toàn thân!" "Từ khi bệ hạ đăng cơ đến nay, mọi cải cách đều mạnh tay quyết đoán, từ dân chính, quân chính, nông nghiệp, thương nghiệp, nay lại đến hải cấm!" "Phải, mưu tính của bệ hạ là đúng! Các loại tệ đoan nếu hiện giờ không xử lý, thì chỉ có thể để lại cho con cháu đời sau!" "Nhưng người không cần phải vội như vậy, không cần phải nhiều mũi cùng tiến! Nhiều cải cách còn chưa thấy thành hiệu, người đã nóng lòng đổi chế tiếp theo." Nói đến đây, Trương Đảm chậm rãi tháo mũ quan xuống, đặt sang bên, hạ giọng nói: "Người dù sao cũng phải cho bá quan, cho thần dân trong thiên hạ một khoảng thời gian, một khoảng thời gian từ nghi ngờ đến tin tưởng, một khoảng thời gian để chứng kiến lợi ích của Tân chính chứ?" "Quá vội sẽ loạn! Loạn sẽ hỏng việc! Mà hiện nay một khi hỏng việc, tất cả những gì bệ hạ làm trước đó đều sẽ thành bọt nước!" "Lại nữa, bệ hạ hiện giờ còn trẻ. Thần nói một câu đại bất kính, chí ít vẫn còn mấy chục năm... Dẫu đời bệ hạ không làm được, vẫn còn con cháu hậu nhân..." Cuối cùng, Chu Doãn Thông ngẩng đầu, nhìn Trương Đảm. "Nói thì cứ nói, tháo mũ làm gì?" Trương Đảm khựng lại: "Lão thần..." "Vì chuyện của Kỳ Trứ mà muốn tránh hiềm nghi, muốn buông gánh?" Chu Doãn Thông nhìn Trương Đảm: "Vậy khanh nói xem, cái chức đại quản gia Hộ bộ này nên giao cho ai? Lý Chí Cương sao?" "Lão thần..." Trong đầu Trương Đảm đầy những lời khuyên hoàng đế nên từ từ mà làm, nào ngờ hoàng đế lại như thể căn bản không nghe thấy, mà trực tiếp rẽ đề tài sang hướng khác. Nói chính xác cũng không phải rẽ sang hướng khác, mà điều hoàng đế nói và điều hắn nói không phải cùng một việc. Trương Đảm nói về chính vụ, còn Chu Doãn Thông nói về việc bổ nhiệm, điều động quan viên sau này. Thậm chí là mũ ô sa của một hệ quan viên thuộc về Trương Đảm hắn! Hắn nhất thời chưa kịp phản ứng, chỉ có thể theo bản năng đáp: "Hộ bộ tuyệt đối không thể giao cho kẻ ham công gần lợi như Lý Chí Cương!" "Nói rõ với khanh một câu!" Chu Doãn Thông lại nhìn Trương Đảm, rồi tùy tay vốc một nắm hạt dưa từ chiếc đĩa bên cạnh: "Kỳ Trứ không tham ô, nhưng thân phận của hắn không thể tiếp tục ở Quảng Đông nữa! Có điều hiện giờ hắn vẫn chưa thể đi!" "Khoảng tháng tám sang năm, Trần Đức Văn thăng nhiệm Quảng Đông Bố chính ty sứ. Kỳ Trứ vào kinh... Hộ bộ Tả thị lang!" "Khanh không cần lo, mở biển thì chỉ là mở biển. Sẽ không giống Tân chính, khiến rất nhiều người mất quan thân, rơi đầu. Càng không phải là đông phong áp tây phong, cũng không dính dáng đến tranh giành quyền lực." Nói rồi, Chu Doãn Thông liếc Trương Đảm một cái: "Khanh biết đấy, điều trẫm ghét nhất chính là đảng tranh!" "Thần lo bệ hạ trẻ tuổi khí thịnh..." "Trẫm dẫu trẻ tuổi khí thịnh, cũng không thể giết sạch những người phản đối trẫm được chứ? Vậy trẫm thành cái gì?" Chu Doãn Thông bật cười: "Trương ái khanh đội mũ vào đi, kẻo lạnh!" Nói rồi, hắn vỗ tay, lại cầm khăn lau qua. "Về chuyện vừa rồi khanh nói trẫm làm việc quá nóng vội, không tránh khỏi có hiềm nghi ham công gần lợi!" Chu Doãn Thông gật đầu: "Đúng, trẫm vội! Đời người ngắn ngủi mấy chục năm, trẫm có thể không vội sao?" "Mỗi đời người đều có trách nhiệm của đời ấy, trẫm chưa từng tin thứ lời nhảm con cháu đời sau tự sẽ lo liệu!" "Việc đời trẫm còn chưa làm cho rõ, bọn họ làm sao có thể làm cho rõ? Mà việc đời trẫm không làm, để lại cho con cháu đời sau, thứ để lại chính là tai họa!" "Cũng chính vì trẫm còn trẻ, trẫm mới dám gióng trống khua chiêng, làm việc như sấm rền gió cuốn! Tân chính cũng được, nông, thương, quân, dân, còn có hải cấm, đều cần khoái đao chém đay rối!" "Già dặn thận trọng không sai, nhưng quá già dặn thì mất đi nhuệ khí!" "Trương ái khanh, khanh khuyên trẫm, trẫm nghe! Nhưng khanh càng phải giúp trẫm!" Trương Đảm nhìn mũ quan, mặt lộ nụ cười khổ: "Trong lòng bệ hạ, đi cùng cải chế mở biển, hẳn còn có thuế chế nữa phải không?"