Chương 2012: Ăn không nói có (1)

"Ngài nói sai rồi. Họ Lý chúng tôi cắm rễ ở chốn này đâu chỉ hơn ba mươi năm, mà đã ngót nghét năm mươi năm rồi! Từ năm Chí Chính thứ mười sáu đời trước dời từ Trừ Châu sang, tính đến nay vừa tròn bốn mươi tám năm!" Lý Lập Đức, người đương gia của Lý gia trại, cùng vị sư gia huyện Định Viễn sóng bước trên sườn đồi Lý gia trại. Triền đồi này chẳng tính là dốc đứng, chỉ có thể coi là thoai thoải nhấp nhô. Nhà cửa của Lý gia trại men theo thế đất trập trùng mà dựng, tựa hồ một vòng tròn lớn. Đây là lối xây dựng thôn trại kiểu pháo đài chốn thôn dã điển hình, nhà ở trên cao, có thể phóng tầm mắt bao quát cả vùng đồng bằng. Ruộng đất, xưởng dầu của nhà họ Lý đều nằm dưới chân đồi. Tuy là chốn hương dã nhưng người qua kẻ lại tấp nập, thương lái đánh xe lừa cùng nông dân nối đuôi nhau không ngớt. Còn lúc này trên sườn đồi nơi họ đang đứng, phía trước là ruộng cải dầu đã gặt xong, bên sườn thì dâu tằm thẳng tắp ngay hàng thẳng lối. Lý Lập Đức ngoài bốn mươi tuổi, đương độ sung sức nhất của đời người. Khuôn mặt hồng hào, giọng sang sảng, ánh mắt sáng ngời, lại mang theo vài phần đoan chính của kẻ có học. "Sư gia, mời ngài bên này, vào nhà uống chén trà!" Lý Lập Đức đi trước dẫn đường. Sư gia nhìn ngắm cảnh tượng xung quanh, mỉm cười gật đầu. Ngay khi hai người men theo con đường đá bằng phẳng sắp bước vào thôn trại, một gian nhà gạch đỏ rộng bốn gian ngay phía trước chợt cọt kẹt mở cửa. "Tan học rồi!" Ào một cái, mấy chục đứa trẻ con cười nói ríu rít ùa ra khỏi phòng, reo hò nhảy nhót. Lý Lập Đức vốn đang tươi cười thoắt cái sầm mặt lại, uy nghiêm quát lũ trẻ: "Hét cái gì? Nghịch cái gì? Không thể đi đứng đàng hoàng được à, chẳng ra thể thống gì cả!" Lũ trẻ sợ sệt cúi đầu hành lễ, rồi mới rón rén từng bước rời đi. Một đứa trẻ tiến đến trước mặt Lý Lập Đức, cung kính thưa: "Thúc tổ phụ!" "Ừ!" Lý Lập Đức gật đầu, hỏi: "Bệnh tình phụ thân cháu đã đỡ hơn chưa?" "Đã đỡ nhiều rồi ạ!" Đứa trẻ kính cẩn đáp nhỏ: "Đêm không còn ho, cũng hết đờm. Vị lang trung người mời tới nói, chỉ cần bình an vô sự qua khỏi mùa đông năm nay, đợi sang xuân phụ thân cháu sẽ không còn đáng ngại nữa!" "Ừ!" Lý Lập Đức lại gật đầu, nghiêm nét mặt dặn dò: "Cháu là trưởng tử trong nhà, phụ thân mang bệnh, trong ngoài việc nhà cháu phải đỡ đần giúp mẫu thân!" Dứt lời, hắn thoáng ngừng lại: "Chăm chỉ đọc sách, không được lười biếng! Tết đến ta sẽ khảo thí công khóa, nếu có tiến bộ tất có thưởng. Nhược bằng giậm chân tại chỗ, ta sẽ đánh đòn!" "Tôn nhi đã rõ!" Đứa trẻ lại cúi mình cười đáp. "Đi đi, về nhà đi!" Trên mặt Lý Lập Đức thoáng nét cười: "Trong nhà có thiếu thốn thứ gì, cứ việc mở lời!" "Tôn nhi tạ ơn thúc tổ phụ!" "Ừ!" Lý Lập Đức nhìn đứa trẻ đi xa, ngoảnh đầu cười với sư gia: "Đó là con trai của một người tộc điệt của tại hạ!" Nói đoạn, hắn lại nhìn theo bóng đứa trẻ: "Là một mầm mống đọc sách sáng dạ! Đứa trẻ ngoan!" Sư gia ngước nhìn căn nhà gạch đỏ trước mặt: "Đây là tộc học của quý phủ?" "Xem như là vậy!" Lý Lập Đức cười lớn: "Do họ Lý chúng tôi dựng nên, nhưng học trò đâu chỉ có con em họ Lý! Còn có con em thân thích, con cái của những bạn bè làm ăn lâu năm. À, còn có con của thợ cả xưởng dầu nữa..." Sư gia ngồi xuống chiếc ghế đá trước cửa học đường, cảm thán: "Lập Đức hiền đệ, gia đại nghiệp đại thật đấy!" "Ngài nói vậy là sai rồi!" Lý Lập Đức cũng thuận thế ngồi xuống, cười nói: "Lý gia trại này là của họ Lý, chứ đâu phải sản nghiệp riêng của tại hạ!" Hắn nhìn xuống chân đồi, giọng mang đôi phần cảm khái: "Đây đều là tiền nhân họ Lý chúng tôi qua mấy đời thắt lưng buộc bụng, cày cuốc vất vả mà có được! Gia đại nghiệp đại gì đâu? Chẳng qua là giúp tộc nhân có chỗ an thân lập mệnh, đủ cơm no áo ấm mà thôi!" Sư gia liếc Lý Lập Đức một cái, cười lớn: "Hiền đệ quá khiêm tốn rồi!" Nói rồi lại tiếp: "Yên tâm đi, ta không tới để tống tiền, cũng chẳng phải đến đòi thêm thuế má, đệ hà tất phải than nghèo kể khổ!" "Ha ha ha!" Lý Lập Đức cười sảng khoái: "Vốn dĩ đã nghèo, than hay không thì vẫn nghèo!" "Đồ giảo hoạt!" Sư gia ngoài mặt cười nhưng trong lòng thầm mắng. Chưa bàn tới những mẫu ruộng kia, chỉ riêng rừng dâu bạt ngàn khắp núi này đáng giá bao nhiêu? Cây dâu là bảo vật, nuôi tằm ươm tơ, lại có thể làm thuốc, gỗ dâu làm cung, vỏ cây làm giấy, quả dâu ủ rượu, thân cây đóng đồ gia dụng... Rừng dâu bạt ngàn khắp non cùng nội này, khắp huyện Định Viễn ngoài họ Lý ra thì chẳng còn nơi nào có. Lại còn xưởng ép dầu kia... Những cửa hàng gạo mì nơi huyện thành... Dường như nhìn thấu tâm tư của sư gia, Lý Lập Đức lại cười nói: "Nói ra thì sản nghiệp họ Lý tuy nhiều, nhưng phần lớn cũng chỉ để duy trì mà thôi, chẳng kiếm được bao lăm." Nói đoạn, hắn chỉ tay về phía xưởng dầu đằng xa: "Như đằng kia, người đến ép dầu đều là bà con chòm xóm, mỗi bận cũng chỉ thu ba năm đồng tiền công sức..." "Hà!" Sư gia cười: "Hiền đệ, lời này của đệ không thật lòng rồi! Cho dù đệ không lấy tiền ép dầu thì mối làm ăn này cũng nắm chắc phần thắng, chưa từng lỗ vốn!" Dứt lời, vị này xòe ngón tay tính toán: "Nếu ép hạt cải dầu, bã thừa có thể cho gia súc ăn, lại là phân bón tốt. Cứ nói chuyện chăn nuôi đi, sau núi nhà đệ nuôi bầy lợn, lợn ăn bã dầu lớn nhanh lại béo tốt." "Chỉ riêng tiền bán thịt mỗi năm cũng thu về không ít chứ?" "Hì hì!" Lý Lập Đức cười trừ. "Chưa hết!" Sư gia lại nói: "Nếu dùng đậu nành ép dầu, đệ lại càng kiếm đậm!" Hắn nghiêng đầu, hạ thấp giọng: "Ta biết cả đấy, những năm trước khi lệnh tôn còn tại thế, vừa vặn gặp lúc triều đình liên tiếp dụng binh phương Bắc!" "Bánh đậu nhà đệ đều bán cho triều đình làm cỏ khô nuôi chiến mã, thậm chí lắm khi xe ngựa của quan phủ chực sẵn ngay cổng xưởng dầu, các người còn chẳng cần tự mình vận chuyển! Biến phế thành bảo, bánh đậu mà bán ra giá vàng ròng!" "Hì hì!" Lý Lập Đức chỉ cười, chắp tay: "Đâu có, đâu có, ngài nói quá lời rồi!" Hắn vội đánh trống lảng: "Trời đã muộn, mau về nhà thôi! Tại hạ đã bảo nội tử sửa soạn chút rượu thịt..." "Bảo ta uống nhanh rồi uống xong đi cho sớm, có phải không?" Sư gia cười hỏi. Lý Lập Đức sững lại, gượng gạo cười trừ. Dân gian có câu cú vọ vào nhà chẳng có việc lành! Vị sư gia mạc liêu của Huyện lệnh đại nhân này đột nhiên mò tới Lý gia trại, nói năng lại lấp la lấp lửng, trong lòng ai mà không đề phòng? Đúng là ôn thần! Lý Lập Đức bụng đã bảo dạ, cứ giả ngu giả ngơ với đối phương, rồi dọn cơm rượu ngon thết đãi một trận cho xong chuyện, tiễn khách! "Hôm nay tìm hiền đệ là có chính sự!" Sư gia nhìn Lý Lập Đức. Lý Lập Đức rũ mi mắt: "Xin cứ nói!" "Lý gia trại này trước kia gọi là gì, đệ có biết chăng?" Sư gia hỏi. Lý Lập Đức nhíu mày, cân nhắc một hồi: "Khi tổ phụ của tại hạ còn sống từng nói, nơi đây thuở trước gọi là Sát Trư Lĩnh!" Nói rồi, ánh mắt hắn cũng chuyển sang sư gia: "Có chuyện gì sao?" "Theo như hiền đệ nói, họ Lý các người dời từ Trừ Châu sang đây vào những năm Chí Chính!" Sư gia lại nói: "Khi đó chốn này không còn ai khác ư?" "Ngài có ý gì?" Ánh mắt Lý Lập Đức lập tức trở nên cảnh giác. Sư gia không đáp, nụ cười trên mặt biến mất, thay vào đó là ánh mắt dò xét chằm chằm nhìn Lý Lập Đức. Ánh mắt ấy khiến Lý Lập Đức rợn tóc gáy, nhưng cơn giận cũng bốc lên ngùn ngụt. "Sư gia rốt cuộc có ý gì?" Lý Lập Đức mở miệng: "Tính tại hạ thẳng thắn, ngài muốn hỏi gì thì cứ việc hỏi thẳng!" Hắn nói tiếp: "Năm đó vùng Hoài Tây khói lửa ngút trời, chiến loạn khắp nơi! Thái Tổ Cao Hoàng đế công hạ Trừ Châu, quan quân tiền triều lại kéo đại quân tới đánh!" "Tằng tổ phụ của ta vì tránh đao binh, mang theo gia quyến từ Trừ Châu dời tới chốn này. Năm đó nhà ta cắm rễ ở đây là được huyện Định Viễn ưng thuận." "Vả lại khi ấy để mua ruộng đất, đồi núi, nhà ta cũng nộp đủ bạc trắng cho huyện Định Viễn, tất cả đều có giấy tờ tra xét được..." "Ta đang hỏi đệ!" Sư gia ngắt lời Lý Lập Đức: "Năm ấy khi các người dời tới đây, lẽ nào Sát Trư Lĩnh không còn ai khác sao?" Vị này nheo mắt: "Ta nghe nói dạo ấy vùng này còn mấy họ người khác sinh sống cơ mà! Người của họ đâu cả rồi? Đệ đừng có bảo với ta là họ chết sạch cả rồi đấy nhé!" "Định Viễn khi ấy cũng nằm trong cương vực khởi nghiệp ban đầu của Thái Tổ Cao Hoàng đế! Nơi này kẹp giữa Hào Châu và Trừ Châu, không chịu mối họa quan binh. Lại thêm đây là chốn chôn rau cắt rốn của Lý Thái sư, nghĩa quân thuở ấy tuyệt đối không quấy nhiễu nơi này!" Sư gia gõ nhẹ ngón tay lên góc bàn đá: "Đến dân ngụ cư như các người còn sống sót mà sinh con đẻ cái, cớ sao những nhà bản xứ lại chẳng còn bóng dáng một ai?" "Như lời hiền đệ nói đấy! Đúng, đã trôi qua gần năm mươi năm rồi! Năm mươi năm, người ta đã chết hết lớp này đến lớp khác. Nhưng nếu muốn tra hỏi, thì cả huyện Định Viễn rộng lớn thế này, chẳng lẽ lại không moi ra được manh mối?"