Chương 216: Nghĩa vụ làm quan

Đêm xuống, trong thành Hàng Châu muôn ngọn đèn thắp sáng, tụ lại như ngàn vạn vì sao. Dẫu lúc Hoàng Thái tôn mới vào thành có giới nghiêm chốc lát, nhưng khi màn đêm buông xuống, một Hàng Châu phồn hoa đô hội lại trở thành chốn ca vũ thái bình, gấm hoa rực rỡ ngỡ tựa cõi tiên nơi trần thế. Tửu lầu ca quán, ngõ liễu tường hoa, hoa thuyền trên sông, trà lầu thư viện thảy đều chật như nêm cối. Bất kể kẻ sĩ thương gia hay lê dân bách tính, lúc chén tạc chén thù tai nóng mắt say đều đang bàn tán chuyện Hoàng Thái tôn đột ngột ngự giá đến Hàng Châu. Trữ quân đích thân tới là vinh hiển của một phương, thân là người Hàng Châu lại càng thêm tự hào. Bách tính vốn đơn thuần, nếu không tận thân trải qua thì khó lòng tưởng tượng nổi thiên hạ lại có nhiều u ám đến thế. Dẫu có ngờ tới, thì sự tăm tối chốn hiện thực vẫn còn đen đặc hơn những gì họ nghĩ gấp trăm lần. Họ càng không ngờ rằng, đương lúc mình hào hứng bàn tán thì trong đại đường Bố Chính ty, bầu không khí đã đông cứng đến điểm băng. Chu Doãn Thông vẫn ngồi ngay ngắn dưới bức hoành phi "Minh Kính Cao Huyền", một tay chống cằm, ngón của bàn tay kia khẽ gõ lên mặt bàn. Dưới đường, quan viên trên dưới Hàng Châu đang quỳ thảy đều nơm nớp lo sợ, mồ hôi lạnh ròng ròng. Nha môn Bố Chính ty chiếm diện tích cực lớn, đại đường bên này quan lại quỳ mọp, còn sương phòng sát cạnh bị Tam ty và Cẩm Y Vệ trưng dụng làm nơi thẩm án. Mỗi khi có tiếng kinh hô và thảm thiết vọng ra từ gian phòng bên cạnh, thân hình các quan đang quỳ lại run rẩy thêm vài phần. Hơn nữa, chốc chốc lại có đồng liêu bị Cẩm Y Vệ lôi thẳng ra khỏi đám đông, càng khiến họ kinh hồn bạt vía, hồn phi phách tán. Các quan chủ chốt của Hàng Châu phủ như Tri phủ, Đồng tri, Thông phán, Án sát sứ trong khoảnh khắc đã thành tù nhân dưới thềm. Cùng với lời khai của họ, thêm nhiều viên quan từng nhúng tay bị bắt giữ từng người một. Giờ đây người trong đường ai nấy đều cảm thấy bất an, trên nền đất lát gạch xám, mồ hôi chảy ròng ròng thành vũng. "Điện hạ, dùng bữa đi thôi! Đến bữa trưa ngài cũng chưa dùng!" Vương Bát Sỉ rón rén bước tới, ghé bên người Chu Doãn Thông thưa, "Nô tỳ đã sai người nấu cho ngài cháo gạo thơm trân châu..." "Không vội chốc lát này, cũng chẳng tiếc một bữa này!" Chu Doãn Thông nhìn đám quan viên dưới đường, "Cô cứ ngồi đây đợi, đợi đến khi chân tướng tỏ tường, không còn một con cá nào lọt lưới rồi mới ăn. Bằng không, cô ăn cũng chẳng yên lòng, càng nuốt không trôi!" Nếu Chu Doãn Thông chỉ là một tên thứ dân, nghe được chuyện này phỏng chừng chỉ thầm chửi rủa mấy câu cho bõ bực. Đoạn lại tặc lưỡi buông lời chân lý "ngàn dặm làm quan chỉ vì tiền", rồi cơm cứ ăn rượu cứ uống, qua vài ngày là quên sạch. Nhưng nay hắn là Hoàng trữ Đại Minh, người cầm lái của đế quốc mai sau. Chuyện bực này ắt phải nghiêm tra nghiêm trị, tuyệt đối không được nương tay, càng không thể dung túng lơi lỏng. Trong ký ức của hắn, một câu nói của đại nho Cố Viêm Vũ thời Minh mạt Thanh sơ khiến hắn vô cùng tâm đắc. "Sĩ đại phu vô sỉ, ấy là quốc sỉ!" Khắp gầm trời không đâu chẳng phải đất vua, khắp bờ cõi không ai chẳng phải tôi vua. Vương triều Trung Nguyên cõi bờ rộng lớn, quần thần đều là cánh tay đắc lực của bậc đế vương. Xưa nay, việc làm quan trước sau đều do kẻ sĩ đảm nhận. Chọn kẻ đọc sách làm quan là bởi văn dĩ tải đạo. Học thuyết thánh hiền mà người đọc sách dùi mài chính là đại đạo để trị lý thiên hạ, giáo hóa lê dân, mưu phúc cho muôn loài. Làm quan cốt ở đức, người đọc sách sở dĩ hơn người thường chính là phải có phẩm hạnh đạo đức cao hơn thứ dân. Vô đạo vô đức, tức là vô sỉ. Chính vì mang trong mình đạo đức, nắm giữ đại đạo nên họ mới được trao quyền hành để cai quản thiên hạ, hưởng bổng lộc do muôn dân phụng dưỡng, vinh thê ấm tử, gia tộc phú quý, ngồi tót trên cao. Đây không phải Chu Doãn Thông đem tư tưởng thời hiện đại áp đặt lên người xưa. Mà theo lẽ thường, các triều đại trước nay đối với quan lại sĩ đại phu vốn dĩ đòi hỏi như thế. Người xưa đối với phẩm hạnh của bậc làm quan xưa nay chính là nghiêm khắc đến vậy. Bởi lẽ khi thụ hưởng quyền lực tột đỉnh và bổng lộc thân phận, quan lại sĩ đại phu phải gánh vác nghĩa vụ với quân vương và xã tắc! Còn bách tính chỉ là những kẻ bị đòi hỏi, là những phận đời cống hiến hèn mọn. Đối với hoàng đế, đối với thiên hạ, họ không có nghĩa vụ ấy. Lật giở sử xanh, phần nhiều chép lại mỹ danh của bậc trung thần hiếu tử, hiếm khi ghi nhận sự cương liệt của thứ dân. Hoa Hạ mấy ngàn năm, mỗi độ triều đại đổi dời sinh linh đồ thán, bách tính mong cầu chẳng qua chỉ là một chén cơm yên ổn. Lịch sử không bao giờ hà khắc với những thường dân gắng gượng mưu sinh, càng không gượng ép họ phải khoác lên mình nghĩa khí ngất trời xa vời vợi. Lịch sử chỉ khinh bỉ những kẻ vô sỉ không làm tròn nghĩa vụ của bậc làm quan, trốn tránh trách nhiệm của chính mình. Khí tiết và phong cốt của kẻ sĩ chính là lời giải thích rõ ràng nhất cho hai chữ nghĩa vụ. Như Nhan Chân Khanh tán gia cứu nạn, như Văn Thiên Tường khẳng khái hiến thân, như bao vị quan tốt thương dân như con trong sử sách, như những bậc hiền thần cương trực bất khuất lưu danh thiên cổ. Cũng tựa như những bậc thầy bên cạnh Chu Doãn Thông, như đám người Phương Hiếu Nhụ, dẫu biết có lúc họ quá đỗi hủ lậu, quá mức viển vông, quá chừng ngoan cố, nhưng mỗi khi họ mở lời, hắn đều phải khiêm tốn lắng nghe. Kẻ sĩ chân chính chỉ vì thương sinh mà nói lời ngay thẳng, chẳng vì quân vương mà dâng câu xiểm nịnh. Chỉ muốn hưởng thụ quyền hành mà không muốn làm tròn bổn phận, đó chính là hạng sĩ đại phu vô sỉ. Nhưng hiện thực lại đầy mỉa mai, ngàn năm trôi qua, loại quan lại vô sỉ như thế lại chiếm phần nhiều hơn. Suốt các triều đại chưa từng có vị hoàng đế nào dám dùng chuẩn mực đạo đức quá cao để đòi hỏi quần thần. Bởi ai nấy đều là con người, đều có thất tình lục dục, đều ham muốn quyền lực tột cùng. Thế nên dẫu là bậc minh quân hùng tài đại lược đến đâu cũng phải nhắm một mắt mở một mắt trước những chuyện tham nhũng hay đặc quyền lũng đoạn. Bởi quản không xuể, càng chẳng thể quản hết. Tuy nhiên về mặt đức hạnh, chưa bao giờ triều đình lơi lỏng. Mặc kệ lén lút sau lưng ra sao, nhưng tuyệt không được thất đức, không được vô đạo, càng không được vô sỉ. Án Hàng Châu, việc gõ cửa khuyết, phơi bày ra thứ còn đáng sợ hơn cả tham tàn, đó chính là sự vô liêm sỉ. Đại Minh trong dòng lịch sử, sụp đổ chính vì hai chữ vô sỉ. Chu Doãn Thông chưa từng mong mỏi bầy tôi mai sau của mình đều là bậc thánh nhân. Song hắn tuyệt đối không dung thứ cho kẻ vô liêm sỉ ngồi ở vị trí cao sang. Trừ từ mầm mống, phòng ngừa lúc chưa nguy hại. Bên ngoài vang lên tiếng bước chân dồn dập, một Cẩm Y Hiệu úy bước vào, quỳ rạp xuống tâu: "Khởi bẩm Thái tôn điện hạ, Tôn Bất Quá cùng mẫu thân và ba mươi hai tên gia bộc tâm phúc nhà họ Tôn đã bị bắt quy án!" Chu Doãn Thông không đáp, chỉ đưa mắt nhìn Tôn Hiệu Trung đang nằm bẹp dưới đất. Nghe thấy lời ấy, Tôn Hiệu Trung vốn dĩ tưởng đã nhận mệnh bỗng bắt đầu vùng vẫy dữ dội. "Dẫn lên!" Chu Doãn Thông ra lệnh. "Đi! Vào trong!" "Quỳ xuống!" Trong tiếng quát tháo đấm đá của Cẩm Y Vệ, một gã trẻ tuổi mặt tròn đầy vẻ kinh sợ, run như cầy sấy bị điệu vào. Đi trước gã là một phụ nhân đầu bù tóc rối, không ngừng đảo mắt nhìn quanh. "Lão gia!" "Phụ thân!" Lý thị và Tôn Bất Quá đồng thời thảng thốt kêu lên. "Phụ thân cứu con!" Tôn Bất Quá gào khóc thảm thiết. "Lão gia!" Lý thị gào khóc như xé ruột. Dưới tay đám thị vệ, thân thể Tôn Hiệu Trung giãy giụa kịch liệt mấy cái, trong mắt ánh lên nỗi bất cam cùng cực. Nhưng rốt cuộc, sắc mặt hắn dần dần lắng xuống, ngàn vạn lời trong lòng hóa thành một tiếng thở dài. Hai hàng lệ tuôn trào, hắn dập đầu xuống đất. "Ngươi chính là Tôn Bất Quá?" Chu Doãn Thông giễu cợt hỏi. Tôn Bất Quá quỳ trên mặt đất, khóe mắt đầm đìa lệ, nếu kẻ không rõ sự tình nhìn vào khéo lại thấy có vài phần đáng thương. Nhưng nhớ tới những việc ác hắn đã làm, kẻ này căn bản không xứng nhỏ lệ. "Tiểu nhân là Tôn Bất Quá!" Tôn Bất Quá run rẩy đáp. "Loại súc sinh như ngươi mà cũng mang bộ mặt người sao?" Chu Doãn Thông cười gằn, tay dùng sức vung tập khẩu cung vừa xem xong ném thẳng qua, "Những việc này đều do ngươi làm cả chứ?" Tôn Bất Quá như chạm phải luồng điện, bò lăn bò toài lùi lại phía sau: "Không phải tiểu nhân! Không phải tiểu nhân!" Kẻ ác chỉ dám giương oai trước kẻ yếu, đối diện hoàng quyền thiên uy, biểu hiện của bọn chúng còn thảm hại hơn cả những kẻ yếu đuối từng bị chúng ức hiếp. "Quỳ cho ngay ngắn!" Một tên Cẩm Y Vệ bước tới, trở vỏ đao nện cồm cộp mấy phát. "Đừng đánh con ta!" Lý thị thất thanh kêu lên, nhoài người đè lên con trai, ngẩng mặt the the thé hét, "Điện hạ, những chuyện này không phải do con trai thảo dân làm, không phải đâu!" "Chứng cứ như núi! Từng vụ từng việc rành rành ra đó, ngươi còn dám giảo biện!" Chu Doãn Thông giận quá hóa cười. "Điện hạ, điện hạ!" Lý thị hoảng loạn mất hết hồn vía, gào to, "Là bị kẻ khác xúi giục, nó không phải chủ mưu. Đều do đám bằng hữu của nó dụ dỗ xúi bẩy, con thảo dân không phải chủ mưu!" "Cô còn bảo sao cái thứ súc sinh này lại khoác được lớp da người, hóa ra là có một ả súc sinh đội lốt người làm mẹ!" Chu Doãn Thông thịnh nộ, "Lại thêm một thằng súc sinh làm cha nữa! Đúng là một nhà ba con súc sinh, chuyện lạ ngàn đời!" "Phụ thân, cứu con!" Tôn Bất Quá nép dưới thân mẹ gào khóc. "Con ơi!" Tôn Hiệu Trung nước mắt nước mũi đầm đìa, "Sự đã đến nước này, hãy ra dáng một đấng nam nhi!" Đoạn gầm lên, "Cha mẹ cùng chết với con, con hãy ra dáng một đấng nam nhi!" Chu Doãn Thông nhìn chằm chằm Tôn Hiệu Trung hồi lâu: "Cô nói sai rồi, các ngươi chẳng bằng loài súc sinh, súc sinh còn có tâm can, còn biết thiện ác tốt xấu." Dứt lời, hắn cười lạnh, "Nuôi mà không dạy là lỗi của người cha, cô vốn tưởng ngươi sẽ nói do các ngươi không dạy dỗ hắn đàng hoàng mới chuốc lấy đại họa ngày hôm nay! Không ngờ tới lúc chết, ngươi vẫn không hề hối ngộ!" Đoạn, Chu Doãn Thông lại nói: "Ngươi tưởng một cái chết là xong sao? Đâu có dễ thế! Những việc các ngươi đã làm, cô sẽ bắt các ngươi phải đền tội gấp mười lần. Chỉ có như vậy mới xứng với những người bị các ngươi tàn hại, chỉ có như vậy mới an ủi được lòng dân thiên hạ!" Nói đến đây, Chu Doãn Thông chẳng còn chút hứng thú nào để nhìn bộ dạng xấu xa đê hèn của người nhà họ Tôn, mất kiên nhẫn vung tay: "Kéo xuống thẩm vấn!" Mấy người nhà họ Tôn lại bị lôi xềnh xệch ra ngoài. Chu Doãn Thông đứng dậy, rảo bước xuống dưới đường, nhặt tập khẩu cung rơi trên đất. Bản cung khai dính máu, từng câu từng chữ ngập ngụa tội ác tày trời. Đây mới chỉ là những vụ việc có tên có họ tìm được khổ chủ, còn những kẻ vô danh vô tính cắn răng chịu đựng không dám hé răng, chẳng biết chừng còn nhiều đến nhường nào. "Đem những thứ này dán khắp trong thành, truyền thủ dụ của cô, cho bách tính chịu nạn trong thành tới kêu oan, có thể không cần ký tên." Chu Doãn Thông lạnh giọng nói. "Tuân chỉ!" Phó Nhượng bước lên, lập tức sai người đi làm.