Chương 267: Đồng bạc

"Đây là cái thứ gì?" Trong Điện Phụng Thiên, các triều thần đầy vẻ hiếu kỳ nhìn vật trong tay Chu Doãn Thông. Lão gia tử đứng trên ngự giai, thân mình hơi nghiêng về phía trước, chăm chú nhìn vật tròn tròn, lấp lánh ánh bạc trong tay cháu trai, không khỏi buồn bực cất tiếng hỏi. Từ từ, lão gia tử dường như nhìn rõ rồi. Trên vật nhỏ nhắn, chế tác tinh mỹ trong tay Chu Doãn Thông, chân dung được chạm khắc kia, dường như chính là bản thân ngài. "Hoàng gia gia, đây là Chu Đại..." Chu Doãn Thông vội vàng mở miệng, cười nói: "Đây là bạc tệ Đại Minh, Hồng Vũ thông bảo, do tôn nhi sai Công bộ đúc ra!" Vừa nói, hắn vừa nâng đồng bạc tiến đến trước mặt lão gia tử, tiếp tục cười nói: "Ngài xem, mặt sau của đồng bạc này có bốn chữ Hồng Vũ thông bảo, ở giữa chạm rồng. Còn mặt trước..." Nói đến đây, hắn lật mặt đồng bạc lại. Lão gia tử kinh hô: "Ái chà, đây đúng thật là ta sao? Sao lại khắc chân dung ta lên đó rồi?" Mặt trước của đồng bạc chính là ảnh chân dung phần đầu của lão gia tử, phía trên đầu còn có một hàng chữ nhỏ: Hồng Vũ năm thứ hai mươi sáu, Đại Minh Công bộ, vân vân. "Bạc tệ của Đại Minh, tự nhiên phải dùng chân dung của ngài!" Chu Doãn Thông cười nói: "Đồng bạc này là vật có thể lưu truyền thiên cổ. Khắc chân dung ngài lên, thứ nhất là để phô trương quốc uy, thứ hai là để bách tính có cơ hội chiêm ngưỡng thánh nhan, thứ ba nữa là!" Nói đến đây, Chu Doãn Thông ngừng lại một chút, tiếp tục cười nói: "Khi bách tính tiêu tiền kiếm tiền, hễ nhìn thấy chân dung của ngài, sẽ nghĩ ngay rằng, nhờ có Hồng Vũ Lão Hoàng gia mà bách tính mới được sống những ngày thái bình!" "Khà khà!" Lão gia tử toét miệng cười lớn, thật đúng là cười đến không thấy mặt trời. "Tôn nhi chưa xin chỉ, tự ý sai Công bộ đúc mẫu trước, xin Hoàng gia gia thứ tội!" Chu Doãn Thông lại cười nói. "Thế này thì có tội tình gì! Đại tôn nhi đây là làm rạng rỡ mặt mũi cho ta đấy chứ!" Lão gia tử cầm đồng bạc trong tay, lật qua lật lại ngắm nghía, yêu thích không nỡ buông tay. Thế nhưng ngay sau đó, lão gia tử lại cau mày: "Bạc đang yên đang lành, làm thành thế này để làm gì. Công bộ đúc tiền, vừa phải làm khuôn mẫu, lại vừa phải chuẩn bị nhân lực." Thời cổ đúc tiền đâu chỉ đơn giản là đúc ra. Chi phí dùng để đúc tiền thậm chí còn vượt qua cả giá trị của chính đồng tiền đó. "Làm thế này có lợi cho việc lưu thông, lại tiện bề quy đổi, đồng thời thống nhất độ lượng hành!" Chu Doãn Thông cười nói: "Bạc trong quốc khố của chúng ta đều là bạc ròng chín mươi chín phần trăm, nhưng trong dân gian thì không thuần khiết như vậy. Triều đình thu bạc lên, còn phải qua luyện lại, cứ thế tổn phí không hề nhỏ!" "Hơn nữa vì bạc ở các nơi có độ tuổi khác nhau, tiêu chuẩn quy đổi cũng không thống nhất. Đúc thành bạc tệ, bất kể là dân gian hay triều đình đều có thể hưởng lợi!" "Hiện tại xem ra, việc đúc tiền có hao phí đôi chút. Nhưng xét về lâu dài, chỉ riêng tiền hao hụt luyện bạc mỗi năm, triều đình đã tiết kiệm được một khoản lớn!" "Hơn nữa, có bạc tệ rồi, bách tính khi dùng tiền đồng quy đổi sẽ không phải chịu cảnh gian thương và quan lại bóc lột nữa. Huống hồ, bạc tệ thể tích nhỏ hơn tiền đồng, tiện mang theo người, quan hay thương nhân dùng đều thuận tiện, đây là chuyện một công đôi việc, lợi đủ đường!" Lão gia tử thầm suy ngẫm một lát, rồi quay đầu nói với Hộ bộ Thượng thư Phó Hữu Văn: "Nghe ra dường như cũng có lý!" Phó Hữu Văn thu hồi ánh mắt từ đồng bạc. Là đại quản gia nắm giữ tài chính của Đại Minh, ông làm sao không nhìn ra mối lợi của đồng bạc này? Càng làm sao không biết đến tệ nạn trong việc quy đổi giữa tiền đồng và bạc trắng trong dân gian? "Điện hạ nói rất đúng. Có vật này không chỉ tiện cho lưu thông, mà triều đình có lợi, lại còn bớt đi khâu luyện lại và cân đo. Đối với nước với dân, đều có mối lợi vô cùng to lớn!" Nói đoạn, Phó Hữu Văn trang nghiêm quỳ xuống, trịnh trọng dập đầu bái lạy. "Khanh làm cái gì thế?" Lão gia tử khó hiểu hỏi. "Thần, dập đầu bái vì thánh đức chi quân của Đại Minh!" Phó Hữu Văn nghiêm sắc mặt nói: "Bệ hạ, từ xưa đến nay không phải không có ai nhìn ra tệ nạn của tiền tệ. Mà là việc này liên quan quá lớn, không dám tùy tiện manh động." "Các triều đại đều gặp phải nạn khan hiếm tiền tệ, nếu tiền tệ khan hiếm thì làm sao quốc phú dân cường? Việc làm này của điện hạ chính là quốc sách hưng thịnh thiên thu vạn đại của Đại Minh, chỉ riêng một hạng đức chính này đã vượt xa tiền nhân." "Điện hạ ân trạch ban khắp thương sinh, Hồng Vũ thông bảo tất sẽ được vạn dân ghi nhớ, sử sách ngợi ca. Cái lạy này của thần, là thay cho bách tính sĩ nhân thiên hạ, bái lạy Trữ quân Đại Minh hăm hở tiến tới, không sợ gian nan hiểm trở!" Cùng lúc đó, quần thần trong điện đồng loạt quỳ lạy: "Hoàng thái tôn điện hạ, thiên tuế thiên tuế thiên thiên tuế!" Nếu luận về kinh tế dân sinh, các đại thần trong điện có thể bỏ xa Chu Doãn Thông vài con phố. Vật này vừa ra, bọn họ liền nhìn ra lợi ích bên trong. Mà đằng sau mối lợi đó, chính là Chu Doãn Thông thông qua bạc tệ để cải cách tệ chính của tiền tệ, khiến cho tỷ giá bạc tiền ổn định lại, bách tính không còn phải chịu nỗi khổ bị bóc lột. "Được rồi, được rồi!" Lão gia tử phất tay cười nói: "Nó còn nhỏ, không gánh nổi lời khen ngợi như thế đâu!" Nói đoạn, ngài lại nhìn đồng bạc, rồi nói với các triều thần khác: "Các khanh cũng nói xem, nói xem có lợi ích gì!" Quần thần tự nhiên là dồn dập tâng bốc, thi nhau ca tụng. "Chuyện tốt đúng là chuyện tốt!" Tân nhiệm Lại bộ Thượng thư Lăng Hán bỗng nhiên mở miệng nói: "Nhưng thần cho rằng, vật này tuy tốt, lại không thể lập tức ban hành khắp thiên hạ. Trị nước lớn như nấu cá nhỏ, mọi việc đều cần cẩn trọng từ lời nói đến việc làm. Vật này chế tác tinh xảo, lại có chân dung Hoàng đế, một khi nhanh chóng thi hành khắp thiên hạ tất sẽ khiến giá bạc tăng vọt." "Bách tính trong tay tuy không có bạc, nhưng giá bạc tăng lên, kẻ chịu thiệt thòi cuối cùng vẫn là bách tính! Hơn nữa, đồng tệ này vừa ra, tiền xấu lưu hành trong dân gian cũng sẽ bị ảnh hưởng lớn!" Cả điện triều thần đều chúc mừng, duy chỉ có ông ta dội một gáo nước lạnh. Chu Doãn Thông cười gật đầu: "Lời Lăng Thượng thư nói quả là lời lão thành thận trọng." Nói đoạn, hắn quay sang lão gia tử: "Hoàng gia gia, tôn nhi xin Hoàng gia gia hạ chỉ, bạc tệ trước tiên phát hành ở những nơi buôn bán phồn hoa như Tô Châu, Hàng Châu, Công bộ đúc đợt đầu chừng ba mươi vạn đồng." "Chỉ có Công bộ mới có quyền đúc tiền, phiên ty các nơi và dân gian không được tự ý đúc trộm. Đợi sau khi mở rộng, thuế bạc các nơi nộp lên cũng dùng bạc tệ thay thế!" Chu Doãn Thông tự động bỏ qua lời của Lăng Hán. Mọi việc có lợi ắt có hại, một chính sách khi mới bắt đầu luôn sẽ có một vài ảnh hưởng tiêu cực. Nhưng đại sự quốc gia phải tính kế lâu dài, không thể vì tạm thời có chút ảnh hưởng mà gác lại không làm. Nếu mọi việc đều vì có biến số, có chỗ chưa vẹn toàn mà không chịu biến thông, thì quốc gia lâu dần sẽ biến thành bất kể việc gì cũng vơ đũa cả nắm, cấm đoán một cách cứng nhắc. Có phiền toái không sợ, phát hiện ra phiền toái thì xử lý, bổ khuyết là được. Nhưng nếu vì sợ phiền toái mà cấm tiệt tất cả thì lợi bất cập hại. "Như thế rất tốt!" Lão gia tử giơ đồng bạc lên tỉ mỉ ngắm nhìn: "Cứ theo lời con, giao cho Hộ bộ và Công bộ xúc tiến việc đúc tiền." Nói đoạn, lão gia tử lại dặn: "Cẩn thận một chút cũng không sai, các ngươi tính toán cho kỹ xem phải tốn bao nhiêu, đúc bao nhiêu, sau đó tấu trình lên!" "Chúng thần tuân chỉ!" "Chậc chậc!" Lão gia tử vẫn giơ đồng bạc: "Cái đầu này của đại tôn nhi ta thật đúng là dùng tốt!" "Hoàng gia gia! Đồng bạc này còn có một cách phân biệt thật giả rất đơn giản!" Chu Doãn Thông cười nói. "Phân biệt thế nào?" Lão gia tử cười hỏi. Chu Doãn Thông cầm lấy đồng bạc, kẹp giữa hai ngón tay, dùng sức thổi một hơi, rồi đưa lại bên tai lão gia tử. Ong! Lão gia tử nghe trong tai tiếng kim loại rung lên ngân dài, mắt cười híp lại thành một đường chỉ. Sau đó, ngài đặt đồng bạc vào lòng bàn tay, lật qua lật lại ngắm nghía, đến khi nhìn thấy chân dung của chính mình thì than rằng: "Cho dù ngàn trăm năm sau nữa, chỉ cần bách tính tiêu bạc là có thể nhớ đến ta! Đời này của ta, không uổng phí rồi!" "Đâu chỉ bách tính Đại Minh ta!" Chu Doãn Thông cười nói: "Nếu bạc tệ của chúng ta lưu thông đến ngoại bang, bách tính ngoại bang cũng có thể chiêm ngưỡng thiên nhan của ngài. Từ xưa đến nay, có vị Hoàng đế nào làm được việc này?" "Không được?" Nào ngờ, lão gia tử lại lắc đầu thật mạnh, nói: "Đây là bạc, là tiền! Tiền của Đại Minh ta tuyệt đối không thể chảy ra ngoài." Nói đoạn, ngài có chút hung hãn bảo: "Chỉ có tiền bên ngoài chảy vào, chứ tiền của Đại Minh ta tuyệt đối không được ra ngoài!"