Chương 454: Tiết kiệm chi tiêu

"Ủa, cơm cũng ăn xong rồi, mày còn chầu chực trước mặt ta làm gì thế?" Sau khi hai ông cháu cơm no rượu say, ông lão khoan khoái nằm trên ghế dựa, nhìn Chu Doãn Thông hơi ngạc nhiên hỏi. "Mau về hậu cung tìm vợ mày đi!" Ông lão vừa nói vừa đổi một tư thế thoải mái hơn, "Người nhà họ Chu vẫn còn quá ít, nhân lúc còn trẻ, mày phải dốc thêm sức lực vào!" Chu Doãn Thông đón lấy tấm chăn từ tay Phác Bất Thành, cẩn thận đắp cho ông lão, "Hoàng gia gia, trời hãy còn sớm, ngoài trời vẫn sáng mà!" Ông lão liếc mắt nói: "Sinh con thì liên quan gì đến trời sáng hay trời tối?" Chu Doãn Thông cười một tiếng, ngồi xuống chiếc đôn tròn cạnh ông lão, mở lời: "Hoàng gia gia, tấu triết tôn nhi dâng lên, ngài đã xem qua chưa?" "Tấu triết nào?" Ông lão híp mắt, dường như sắp chợp mắt. "Chính là..." Chu Doãn Thông nhìn sắc mặt ông lão, "tấu triết về hoàng trang ở Trung Đô Phượng Dương. Tôn nhi đến Trung Đô mới phát hiện ra, ruộng tốt ở Phượng Dương có tới sáu phần nằm trong tay hoàng trang nhà họ Chu ta, hai phần rưỡi thuộc về huân quý. Ngần ấy trăm họ Phượng Dương chỉ còn lại một phần rưỡi, mà toàn là ruộng dốc, ruộng đồi, cuộc sống thật sự vô cùng gian nan!" Ông lão mở mắt ra: "Phượng Dương là quê gốc của chúng ta đấy!" "Chính vì là đất tổ quê nhà, tôn nhi mới nghĩ càng nên thi ân cho dân!" Chu Doãn Thông tiếp lời, "Ngài thử nghĩ xem, nếu bá tánh quê nhà đều biến thành tá điền của nhà họ Chu ta, thì tính là thi ân cái nỗi gì? Trong lòng bá tánh chưa chắc đã lấy làm kiêu hãnh vì Phượng Dương sinh ra được một nhà họ Chu đâu!" "Thằng nhóc ranh, mày vừa về là đã nói xỏ xiên ta rồi hả?" Ông lão ngồi bật dậy, tỏ vẻ không vui nói. "Sao lại là nói xỏ ngài được ạ!" Chu Doãn Thông cười, "Cả thiên hạ đang phụng dưỡng hai ông cháu ta, cớ sao cứ phải lập ngần ấy điền trang ở quê nhà." "Mồ mả tổ tiên nhà ta ở Phượng Dương đấy!" Ông lão nói, "Đừng nói ta là hoàng đế, dẫu là một phú hộ bất kỳ trong thiên hạ này cũng có dăm bảy chục mẫu đất phần mộ cắm văn tự. Ta đã làm hoàng đế rồi, không làm cho tươm tất việc thể diện này, mai sau chết đi thì còn mặt mũi nào nhìn tổ tiên?" Cái gọi là sự tử như sự sinh, dẫu là bậc hảo hán chẳng tin quỷ thần trời đất cũng sẽ giữ trọn lòng kính sợ và hiếu nghĩa đối với tổ tiên. Những nhà có thân phận ở thời đại này, không phải người chết là chôn xuống đất là xong chuyện. Các nhà quyền quý hào môn đều lập riêng một trang viên bên cạnh khu mộ, một là để tá điền canh tác ở đó tiện bề trông coi phần mộ, hai là hoa lợi hằng năm của trang trại dùng để trang trải việc cúng tế trong dòng tộc. Lại nữa, đó còn là nguồn tư bản để gia tộc vượt qua những thời khắc ngặt nghèo. Dân gian còn như thế, huống chi là hoàng gia. Lăng tẩm là một thứ nghi lễ, những vùng đất ấy thực chất đều dùng để phụng dưỡng tổ tiên. "Ý của ngài tôn nhi đều hiểu!" Chu Doãn Thông tiếp tục cười nói, "Thế nhưng tôn nhi thấy cũng chiếm nhiều quá rồi. Hoàng gia rốt cuộc khác với dân gian, thiên hạ vi tiên chứ không phải vinh hiển của một nhà một họ. Ngài cũng từng bảo, mong bá tánh trong thiên hạ nhà nào cũng có ruộng có sản nghiệp, những năm qua ngài giảm sưu nhẹ thuế, cấp ruộng cho dân, đều là đức chính được muôn dân ca tụng. Sao về đến Phượng Dương thì lại quay ngoắt ngược lại thế này." "Hoàng trang, điền trang của huân quý nhiều như vậy. Dân chúng không có ruộng đất, chỉ đành làm tá điền. Ngài vốn biết nỗi khổ của người làm tá điền mà, bá tánh sống không ra làm sao, trong lòng tất nhiên sẽ chửi rủa sau lưng nhà họ Chu ta!" "Thằng ranh mày, nói cứ như thể ta đi cướp ruộng của dân không bằng!" Ông lão bắt đầu nổi đóa, "Chỗ đất đó đều là tịch thu điền sản của huân quý nhập vào hoàng trang, chúng ta chưa từng động vào một luống cày của bá tánh! Bao nhiêu người ở hoàng lăng với hoàng thành Trung Đô, không có những trang trại này thì lấy gì nuôi sống? Lại còn binh mã của Hoài Tây tổng quản phủ, rồi cả Trung Đô đại thương, chẳng phải đều trông cậy vào hoa lợi từ hoàng trang hay sao?" "Thế thì nuôi ít kẻ ăn không ngồi rồi lại thôi ạ!" Chu Doãn Thông khuyên nhủ, "Tôn nhi về Phượng Dương một chuyến, thành trì cao lớn, hoàng thành hùng vĩ, nhưng thảy đều là thứ thể diện bề ngoài. Trung Đô chẳng phải đất chiến lược, cũng không dùng đến nhiều binh mã dường ấy. Triều đình vì Trung Đô mà năm này qua năm khác hao tốn bạc triệu rốt cuộc là vì cái gì? Chỉ để cho đẹp mắt thôi sao?" "Ngài nghĩ xem, ví thử Phượng Dương không có nhiều hoàng trang đến thế, không có lắm kẻ nhàn rỗi trong cung thành lăng tẩm, không có ngần ấy binh mã, thì sẽ là cảnh tượng thế nào? Chẳng những triều đình không phải bù lỗ, mà ngược lại còn có thể tự cấp tự túc." Ông lão bỗng nổi trận lôi đình: "Ta bảo mày về quê tế tổ là để mày thấu hiểu nỗi gian truân của tổ tông, chứ không phải bảo mày đi bóc lột tổ tông!" Nói rồi tháo phắt chiếc giày vải ra, tức tối quát: "Đi ra ngoài một chuyến, trở về liền dám giáo huấn cả ông nội mày rồi. Bây giờ là ta đương gia hay mày đương gia hả?" Chu Doãn Thông không né tránh, trái lại còn nhìn ông lão mỉm cười: "Ông nội, Phượng Dương không chỉ là quê cũ của nhà họ Chu ta, mà còn là quê hương của trăm họ Phượng Dương!" Bàn tay ông lão khựng lại, rốt cuộc không đập xuống. "Những năm trước, ngài giết bao nhiêu kẻ phạm pháp làm bậy ở Phượng Dương, cũng dăm lần bảy lượt hạ chỉ răn đe công hầu không được lấn chiếm điền sản của dân chúng, không được ngược đãi trang hộ, không được ép mua ép bán. Trong lòng ngài vốn có bá tánh, cớ sao hễ đụng tới chuyện nhà mình thì khúc mắc này lại nghĩ không thông?" "Tôn nhi cũng đâu bảo dẹp bỏ hoàng trang, mà là muốn thu hẹp lại đôi chút. Không chỉ trang viên của nhà họ Chu ta, mà trang viên của các huân quý cũng phải nghĩ cách thu nhỏ lại. Để bá tánh Phượng Dương có ruộng tốt trong tay, thì muôn dân mới an cư lạc nghiệp. Dân có an cư lạc nghiệp thì nhà họ Chu ta mới xứng đáng với quê hương, xứng đáng với tổ tiên!" "Ta chẳng cần mày dạy khôn!" Ông lão vẫn hừng hực lửa giận, vung tay ném chiếc giày đi. Bỗng nhiên như hiểu ra điều gì, bèn cất tiếng hỏi: "Mày bảo, muốn biến trang viên của đám huân quý cũng đều...?" "Phải, ruộng đất của huân quý cũng quá nhiều rồi. Công lao là công lao, điền địa là điền địa, không thể vơ đũa làm một." Chu Doãn Thông nói, "Kỳ thực hoàng trang vẫn còn đỡ, dẫu sao cũng là của thiên gia, hà khắc đến đâu cũng có giới hạn. Nhưng huân quý thì khác, tôn nhi ở Phượng Dương nghe ngóng được, tá điền cày cấy cho họ suốt một năm, nếu gặp phải năm mất mùa thì còn mắc nợ ngược lại tiền tô của họ!" "Nhà nào?" Ông lão gặng hỏi, "Đứa nào to gan thế, coi lời ta như gió thoảng bên tai?" "Các huân quý đều ở trong kinh thành, chưa chắc đã hay biết. Nhưng đám quản sự coi sóc trang viên cho họ thì đúng là tiểu quỷ khó chơi!" Chu Doãn Thông cười, "Ở đời có thiếu gì phường chó cậy gần nhà gà cậy gần chuồng, ngài đâu phải không biết!" Ông lão trầm ngâm một lát: "Đất của huân quý chẳng phải chuyện nhỏ. Đó là thứ năm xưa bọn họ liều mạng đi theo ta đổi lấy, những năm qua đã bị ta thu hồi không ít rồi, nhưng mày thật sự muốn đụng vào thì phải có một lý lẽ cho đàng hoàng!" "Tôn nhi đã tính kỹ rồi!" Chu Doãn Thông nói, "Nếu ngài chuẩn tấu, vào buổi thiết triều tôn nhi sẽ bảo nhóm người Lăng Hán dâng tấu trước, bàn chuyện hoàng trang trước. Đợi khi hai ông cháu ta đồng thuận đem phần ruộng đất dôi dư của hoàng trang chia đều theo nhân đinh cho bá tánh, lại để nhóm người Phương Hiếu Nhụ dâng tấu..." Ông lão tiếp lời: "Để bọn họ dâng biểu hặc tội huân quý có quá nhiều điền sản ở Phượng Dương, làm ảnh hưởng kế sinh nhai của dân chúng?" "Hoàng gia gia thánh minh!" Chu Doãn Thông cười, "Cứ như thế, hai ông cháu ta đi đầu, đám huân quý cũng chẳng còn gì để nói. Tôn nhi lại đánh tiếng trước với nhóm Tào Quốc công, để bọn họ chủ động nộp lại điền sản, mỏ quặng các loại, thì chuyện này cũng chẳng dấy lên nổi sóng gió gì!" "Hơn nữa triều đình cũng đâu lấy không của họ, đồ họ liều mạng đổi lấy, hai ông cháu ta tự khắc hiểu rõ!" Chu Doãn Thông nói tiếp, "Có thể bỏ tiền chuộc mua, hoặc ân ấm cho con cháu họ, ban cho quan chức tước vị. Kỳ thực các nhà Hoài Tây huân quý ở kinh thành chẳng ai dựa vào chút tiền tô ấy mà sống. Có điền sản ở Phượng Dương bất quá cũng chỉ là chuyện thể diện. Hai ông cháu ta cho họ chút mối lợi, họ liền thuận nước đẩy thuyền ngay thôi!" Ông lão ngẫm nghĩ hồi lâu, nhìn sang Chu Doãn Thông: "Trong bụng mày rốt cuộc đang toan tính điều gì?" "Trung Đô là nơi rồng khởi của Đại Minh. Tôn nhi nghĩ chi bằng nhân cơ hội này thi hành đức chính ngay tại đây!" Chu Doãn Thông mở lời, "Ruộng chia cho bá tánh theo đầu người. Bãi bỏ Đinh thuế trước kia, mà chuyển sang đánh thuế theo diện tích đất. Thu thuế theo đất thì sẽ không còn chuyện che giấu nhân khẩu, càng không còn cảnh bá tánh nộp không nổi Đinh thuế mà phải bán mình làm nô tỳ!" "Lời này mày đã nói từ lâu, ta cũng nghĩ ngợi hồi lâu rồi!" Ông lão lại ngả người nằm xuống, cất giọng, "Thế nhưng việc này khó lắm thay! Sửa đổi như vậy, lũ phú hào đại hộ trong thiên hạ đều chẳng cam lòng. Đất của bọn chúng nhiều thì phải nộp nhiều. Bá tánh không còn Đinh thuế thì sẽ chẳng thèm cầu cạnh bọn chúng che chở nữa. Đây đâu phải chuyện nhỏ, là đụng một sợi tóc động đến toàn thân..." "Ngài sợ rồi sao?" Chu Doãn Thông cười hỏi. "Hừ!" Ông lão cười khẩy, "Huân quý cũng thế, quan lại cũng vậy, còn cả cái lũ phú hào tài chủ kia nữa, chỉ có bọn chúng sợ ta mà thôi!" Nói đoạn ánh mắt ông lão chợt sắc lại, "Đúng, tôn nhi của ta, mày nói đúng lắm. Chuyện như thế này, chính là phải nhân lúc bọn chúng còn sợ ta mà làm cho xong luôn!" Nói đến đây, ông lão lại quay đầu nhìn Chu Doãn Thông: "Ta tuy già rồi, nhưng chuyện này không có ta thì mày thật sự khó mà làm nổi! Ta bị người đời chửi rủa cả đời, đến già rồi cũng chẳng rảnh rỗi mà đi giả làm bồ tát, cứ thế mà làm!"