Chương 457: Điện hạ, làm chủ cho thần.

"Tác hại của hoàng trang, cô không nói thì các khanh cũng rõ." Trên bảo tọa, Chu Doãn Thông mỉm cười nhìn quần thần: "Hôm qua cô vừa về kinh, liền tâu việc này với Hoàng gia gia. Cô thưa rằng, Phượng Dương không chỉ là Phượng Dương của riêng nhà họ Chu, mà còn là Phượng Dương của muôn dân Phượng Dương!" Quần thần thoáng chút ngỡ ngàng, sau đó đồng loạt sụp lạy: "Điện hạ nhân đức!" "Cô dứt khoát nói rõ ràng ngay trước mặt các khanh! Điền địa cùng hoa lợi gia súc của hoàng trang, trừ việc giữ lại một phần nhỏ dùng vào chi phí cho cung nhân tại hoàng lăng và hoàng thành ra, phần còn lại đều phải thu về phủ Phượng Dương, sau đó chia ruộng theo nhân đinh!" "Nhưng kể từ kỳ thu thuế mùa thu năm nay, bá tánh Phượng Dương không phải nộp đinh thuế nữa, mà đổi thành điền thuế thống nhất. Dù là nông dân tự canh, hộ trung đẳng hay đại hộ, hết thảy đều nộp thuế theo mẫu ruộng. Trong nhà có bao nhiêu đất thì nộp bấy nhiêu lương bổng triều đình!" Khoảnh khắc ấy, nét khó hiểu hiện rõ trên mặt quần thần. Đinh thuế chính là đinh ngân, nói thẳng ra là thuế thân. Xưa nay quan phủ thống kê nhân khẩu, thường dân đều phải nộp đinh thuế, chủ yếu đánh vào nam đinh. Nếu gặp thời thái bình, triều chính thanh minh, bốn biển yên vui, nhà nông có ruộng vẫn còn kham nổi. Nhưng một khi xảy ra chiến loạn, mùa màng thất bát, dân chúng vì muốn trốn thuế ắt phải tìm đến nương nhờ cửa chùa hoặc các nhà quan thân đại hộ. Còn tầng lớp đặc quyền như quan thân và chùa chiền lại mừng rỡ vì có được đám nhân lực ngoan ngoãn, không tốn một đồng công sá. Mánh khóe bên trong, đám quan lại triều đình đều biết tỏng, nhưng nghìn năm qua chẳng ai buồn nhắc tới. Thứ nhất vì bản thân quan lại đã là tầng lớp đặc quyền; thứ hai là từ thời Lưỡng Tống đến nay, đinh thuế do quan phủ địa phương tự thu, chưa từng thực sự nộp về ngân khố trung ương. Sổ sách nhân khẩu các triều đại trước nay luôn là một món nợ mập mờ, trung ương chỉ nắm được một con số tổng gian dối do địa phương báo lên. Sự tồn tại của đinh thuế lại càng đẩy nhanh tốc độ kiêm tính ruộng đất. Kẻ giàu ruộng đất bạt ngàn lại ít phải gánh sưu dịch, người nghèo không có mảnh đất cắm dùi lại phải chịu sưu dịch nặng nề. Hơn nữa, thứ thuế này chưa từng trở thành nguồn thu tài chính chủ yếu của quốc gia. Ngoài sự cố tình cản trở của đám quan lại địa phương và tầng lớp thân sĩ, còn một điểm mấu chốt nữa: triều đình thu thuế vô cùng chật vật, bởi không thể thống kê chính xác nhân khẩu, chỉ đành túm chặt lấy đám bần nông mà bóp nặn. Đây chính là thứ thuế có hiệu suất thấp nhất, bất công nhất và dễ dẫn đến biến loạn xã hội nhất! Trong hàng ngũ đại thần, Hộ bộ Thượng thư Phó Hữu Văn bước ra bẩm: "Thần xin mạo muội hỏi Điện hạ, nếu không thu đinh thuế mà chuyển sang thu điền thuế, vậy những kẻ không có ruộng thì tính sao?" "Không có ruộng thì không phải nộp thuế!" Chu Doãn Thông cười nói: "Bãi bỏ đinh thuế ở Phượng Dương, số nhân khẩu bị che giấu sẽ tự khắc lộ diện. Đằng nào cũng không phải nộp thuế nữa, ai còn bằng lòng ẩn nấp trong nhà quan thân đại hộ để làm trâu làm ngựa?" "Kẻ được chia ruộng thì cày cấy, kẻ không có ruộng có thể tùy ý mưu sinh. Hoặc làm thuê, hoặc buôn bán, hoặc làm thợ thủ công. Con người ta luôn phải sống, mà muốn sống thì phải kiếm tiền kiếm lương thực. Người làm lụng nhiều lên, kinh tế mới phát triển nhanh chóng được!" Bãi bỏ đinh thuế, điểm cốt lõi nhất chính là giải phóng sức lao động. Đất đai trong thiên hạ chỉ có ngần ấy, nhưng nhân khẩu lại không phải là con số cố định. Tỷ như lượng lớn cư dân thành thị, họ không phải nộp đinh thuế thì sẽ dôi dư được tiền bạc. Dân quê không còn đinh thuế, trút bỏ được gánh nặng nghìn cân, sẽ không còn bị trói chặt trên đồng ruộng nữa. Như thế, nhân khẩu nhất định sẽ tăng trưởng vọt lên, bước ra khỏi dinh thự của các nhà quyền quý, cuối cùng ghi danh vào sổ hộ tịch. Sức lao động dồi dào thì giá trị tạo ra mới nhiều. "Nếu làm như vậy, e rằng..." Phó Hữu Văn có vẻ khó xử, ngập ngừng cất lời. "Sợ cái gì? Sợ đám quan thân nhiều ruộng kêu oan?" Nụ cười trên mặt Chu Doãn Thông vụt tắt, hắn lạnh giọng: "Sợ những đại hộ giấu giếm nhân khẩu kia kêu oan? Bọn họ có gì mà oan ức? Bãi bỏ đinh thuế có phải chuyện tốt hay không? Thu thuế theo diện tích đất có phải đạo lý hiển nhiên hay không?" "Đã là chuyện tốt ích nước lợi dân, cớ sao phải bận tâm xem bọn họ có oan ức hay không? Thiên hạ này do bọn họ làm chủ chắc?" "Nếu cứ phải nể nang bọn họ, để triều đình không nắm được thiên hạ có bao nhiêu dân, để bá tánh vì trốn đinh thuế mà phải bán mình làm nô, thì bọn họ mới vừa lòng hả dạ sao?" Một tràng chất vấn khiến cả đại điện lặng ngắt như tờ. Quan thân là rường cột quốc gia, sĩ thân là nền tảng địa phương. Từ xưa đến nay luôn có luận điệu như vậy. Cái gọi là "dân", kỳ thực nếu không nộp nổi đinh thuế thì ngay cả tư cách làm dân cũng chẳng có. "Thần cũng nhận thấy đây là chính sách nhân đức!" Hàn lâm Học sĩ Phương Hiếu Nhụ bỗng cất lời: "Kể từ khi nhà Hán thi hành đinh thuế, thuế chia làm bốn bậc. Giàu có, trung đẳng, hạ hộ và bần nông, mỗi bậc nộp khác nhau. Nhưng tự cổ chí kim, đinh thuế cuối cùng vẫn cứ trút lên đầu người nghèo. Nay Điện hạ định lấy điền thuế gộp thay đinh thuế, đối với quốc gia thì có lợi cho việc phát triển nhân khẩu, đối với lê dân thì..." Nói đoạn, Phương Hiếu Nhụ cúi đầu hành lễ: "Chuyện thuế khóa, tăng một phần thì dân chịu thêm một phần khổ, giảm một phần thì dân hưởng thêm một phần ơn. Chính sách khoan hòa, đức độ vững bền, gốc nước được củng cố, bá tánh được nhờ ơn, giang sơn ắt sẽ thái bình!" "Phương học sĩ nói rất chí lý!" Chu Doãn Thông cười khen. "Chính sách nhân đức nhường này, cớ sao không ban hành khắp thiên hạ?" Phương Hiếu Nhụ hỏi tiếp. Vừa mới khen một câu đã lập tức bẻ lại. Việc hệ trọng bực này, nếu không kín đáo tìm nơi làm thí điểm trước mà vội vàng áp dụng khắp thiên hạ, e rằng chuyện tốt cũng hóa thành chuyện xấu. Việc đời tại cõi Hoa Hạ này, phần lớn đều hỏng bét ở chỗ địa phương cố tình làm sai lệch chủ trương. Trong tính toán của Chu Doãn Thông, Phượng Dương là điểm thử nghiệm đầu tiên, vì Phượng Dương nằm sâu trong nội địa, dẫu có chuyện gì cũng không dấy lên nổi sóng to gió lớn. Nơi thứ hai sẽ là Chiết Giang, vựa vải bông chủ yếu của thiên hạ. Một khi sức lao động được cởi trói, ngành thủ công nghiệp, chế tạo và thương nghiệp của Chiết Giang sẽ cất cánh nhanh chóng. "Phượng Dương là Trung Đô, dẫu sao cũng khác với những nơi khác!" Chu Doãn Thông đánh trống lảng cho qua chuyện, sau đó dặn tiếp: "Một khi Phượng Dương tiến hành chia ruộng theo nhân đinh, Hộ bộ các khanh phải làm sổ sách cho thật minh bạch, thanh tra rà soát hạng đất cùng nhân khẩu. Điền địa và nhân khẩu Phượng Dương phải rõ ràng rành mạch!" Nói rồi, hắn vờ thở dài: "Chỉ là, hoàng trang thì dễ chia, chứ ruộng của huân quý thì khó động vào quá." Chủ đề câu chuyện lập tức chuyển sang các điền trang của đám huân quý. "Thần cho rằng cũng chẳng có gì khó động. Thời thế mỗi lúc một khác, thuở lập quốc, huân quý võ tướng được ban đất nơi quê cha đất tổ là để thưởng công. Còn kế sách ngày nay là thu hồi đất đai chia cho dân, ấy là vì đại cục quốc gia!" Lại bộ Thượng thư Lăng Hán lên tiếng: "Huống hồ, ngay cả hoàng trang cũng đã động đến rồi, bọn họ thì tính là cái thá gì?" Lời vừa dứt, các đại thần đua nhau gật đầu đồng tình. Đối với đám quan văn, bất cứ cơ hội nào có thể chĩa mũi dùi vào khối huân quý đều là dịp may nghìn năm có một. Huống chi lần này nhắm vào huân quý lại danh chính ngôn thuận là mưu cầu phúc lợi cho lê dân bá tánh. "Lời cũng không thể nói tuyệt tình như thế, những điền trang đó rốt cuộc đều là phần thưởng ghi nhận công lao của bọn họ. Tuy phải chia cho bá tánh, nhưng cũng không thể để họ chịu thiệt thòi." Chu Doãn Thông tiếp lời: "Kỳ thực nếu không phải bá tánh Phượng Dương không có đất cày cấy, thì cô cũng chẳng đời nào đòi lại đất của họ." "Thế này đi, rốt cuộc nên dùng từ ngữ ra sao cho thỏa đáng, bãi triều rồi các khanh hãy bàn bạc cho kỹ." Chu Doãn Thông ngẫm nghĩ: "Vừa phải để bá tánh được hưởng lợi thực tế, lại vừa phải giữ thể diện cho các bậc công thần!" Sau đó quân thần lại bàn thêm đôi điều chính sự, một canh giờ sau, buổi thiết triều mới kết thúc. Các đại thần túm năm tụm ba, nhỏ giọng bàn tán xem ngày mai nên dâng sớ thế nào về chuyện điền sản của hoàng trang và huân quý. "Lưu học sĩ, theo hạ quan thấy, việc thao đinh nhập mẫu của Điện hạ tuyệt đối không đơn thuần chỉ là áp dụng ở Phượng Dương đâu!" Trên đường hẻm rời cung, Phương Hiếu Nhụ ghé tai nói với Lưu Tam Ngô. Lưu Tam Ngô khẽ mỉm cười: "Chuyện đó là đương nhiên, vị Điện hạ này là do chúng ta tận mắt nhìn lớn lên, ngài ấy đâu phải kẻ làm việc theo cảm tính!" "Chuyện thì là việc tốt, nhưng ắt sẽ trùng trùng trắc trở!" Phương Hiếu Nhụ lộ vẻ lo âu: "Chẳng biết chừng, thiên hạ sẽ dậy sóng ngút trời!" "Bệ hạ cùng Điện hạ há lại sợ những con sóng ngút trời ấy sao?" Lưu Tam Ngô cười nói: "Ngày trước, ông và ta từng mong mỏi Điện hạ sẽ trở thành một đấng hiền quân. Nhưng xem ra hiện tại, ngày sau Điện hạ e là khó lòng gắn liền với chữ 'hiền' rồi!" "Đúng vậy, có những lúc Điện hạ sa sầm mặt lại, trông giống hệt Bệ hạ!" Phương Hiếu Nhụ cũng nở nụ cười: "Đối với bậc đế vương, đó là tướng mạo của bậc vương giả. Nhưng đối với thiên hạ, e là có phần hà khắc!" "Cẩn ngôn!" Lưu Tam Ngô nhắc nhở: "Ôi, nếu chính sách thao đinh nhập mẫu mà Điện hạ nói được thi hành khắp cõi, thì đó mới thực sự là hà khắc!" "Hà khắc với quan thân nhưng khoan dung với thứ dân, chẳng phải vừa vặn ứng với câu 'dân vi quý' của Mạnh Thánh sao?" Phương Hiếu Nhụ chắp tay sau lưng: "Nếu thực sự có ngày chính sách ấy được ban bố khắp thiên hạ, họ Phương này tình nguyện từ bỏ chức vụ thanh quý nơi đây, xin làm một Tuần tra Ngự sử vì chính sách nhân đức này!" Lưu Tam Ngô không hiểu nổi: "Chuyện dưới địa phương ông đâu có rành, hà tất phải lội vào vũng nước đục?" Phương Hiếu Nhụ cười đáp: "Hạ quan đầu cứng mà!" ... Sở dĩ Chu Doãn Thông đem chuyện thao đinh nhập mẫu ra bàn với đám đại thần này là để bắn tiếng trước cho bọn họ biết. Sau đó, thông qua biểu hiện của từng người, hắn mới nhìn rõ ai thực sự có thể dùng được, ai là kẻ vô dụng. Tiễn xong các triều thần, Vương Bát Sỉ bưng một chồng tấu chương dày cộp bước vào, đặt ngay ngắn lên ngự án. Chu Doãn Thông một tay cầm ngự bút phê duyệt, miệng cất tiếng hỏi: "Tào Quốc công tới chưa?" "Dạ tới rồi, đang đứng đợi bên ngoài ạ!" "Truyền!" Chốc lát sau, Lý Cảnh Long bước vào yết kiến. "Thần..." "Miễn lễ đi, ngươi cứ ngồi đó, cô phê xong chỗ này rồi nói chuyện với ngươi. Gọi ngươi đến là có việc tốt, có một chuyện cô không tin cậy ai khác được, chỉ có thể giao cho ngươi..." Đang nói, Chu Doãn Thông ngẩng đầu lên, chợt khựng lại: "Ngươi bị làm sao thế?" Lý Cảnh Long cúi gằm mặt, vẻ ngượng ngùng ngồi trên chiếc đôn tròn. Trên gương mặt vốn coi là tuấn tú, nửa bên mặt bầm tím một mảng, rõ ràng là vừa bị người ta nện cho một trận. "Sao mắt ngươi lại thâm tím thế kia?" "Thần!" Lý Cảnh Long tủi thân đáp: "Bị... phu nhân đánh ạ!" Nói đoạn, hắn gào toáng lên: "Điện hạ, ngài phải làm chủ cho thần đấy!"