Chương 63: Trời mưa đánh con

“Có thể thiết lập mỗi con phố trong Ứng Thiên Phủ một điểm kinh doanh.” “Bách tính nào muốn bỏ ra hai đồng tiền thử thời vận, lấy nhỏ cầu lớn thì cứ tùy ý mua.” “Cứ chọn những thứ mình thích từ hai mươi tư tiết khí và mười hai con giáp, viết lên tờ phiếu do triều đình in ấn.” “Cách hai ngày lại mở thưởng một lần.” Chu Doãn Thông càng nói mạch suy nghĩ càng thông suốt, cười nói: “Ngày mở thưởng, tại những nơi cố định trong thành, có thể mở thưởng cùng lúc ở vài nơi, cũng có thể chỉ chọn một nơi. Nhưng nếu chọn một nơi, e là người đông nghẹt thở.” “Khi mở thưởng dùng một cái bàn xoay lớn, tựa như la bàn vậy, sau khi quay tròn, kim chỉ dừng lại, chữ và hình vẽ mà kim chỉ vào chính là một trong sáu con số trúng thưởng, quay sáu lần, trúng hết toàn bộ thì là giải nhất.” “Mới đầu bách tính chắc chắn chưa quen cách chơi này.” Chu Doãn Thông cười tiếp, “Nhưng chỉ cần có người trúng thưởng, một đồn mười, mười đồn trăm, trăm đồn ngàn. Đừng coi thường một tờ vé số này, toàn là tiền tươi thóc thật cả đấy.” Các văn thần khai quốc của Đại Minh không phải lũ mọt sách chỉ biết đọc sách, vả lại có thể trèo lên vị trí này, nếu không có chân tài thực học, không có bản lĩnh trị quốc thì tuyệt đối không xong. Lúc này nghe Chu Doãn Thông nói, ai nấy đều nhắm mắt trầm ngâm, suy nghĩ mấu chốt bên trong. Những người này chưa từng thấy loại phiếu này, nhưng chỉ cần suy nghĩ một chút, các khớp nối và đạo lý trong đó đã hình thành trong đầu. Hai văn tiền một tờ trông thì không nhiều, nhưng không chịu nổi tích tiểu thành đại. Sau bưu phiếu, đây lại là một nguồn tài chính khác của Đại Minh. Là con người, ai mà không có mộng phát tài? Hai văn tiền đổi lấy món tiền lớn năm mươi lượng, nếu thật sự trúng thưởng thì cả nhà lập tức thoát nghèo. Nhược bằng không trúng, hai văn tiền cũng chẳng đến mức thương gân động cốt. Kẻ có tiền mua nhiều, kẻ không tiền mua ít, quả thực là một con đường có thể sinh tài. Hộ bộ Thượng thư Phó Hữu Văn khẽ gật đầu: “Thần cho rằng, có thể thi hành!” Công bộ Thượng thư Hạ Tường cũng nói: “Nếu giám sát đắc lực, thần cũng tán đồng!” Trung thư xá nhân Lưu Tam Ngô không nói lời nào, trước nhìn Chu Doãn Thông, lại nhìn Chu Nguyên Chương, sau đó khẽ lắc đầu với Chu Doãn Thông, trong ánh mắt ẩn hiện ý khuyên can. Chưa đợi Chu Doãn Thông hiểu rõ ý tứ trong ánh mắt ấy, Chu Nguyên Chương đang đứng bên cửa sổ nhìn ra ngoài bỗng nhiên quay đầu lại. Sắc mặt đầy vẻ khó chịu, ông dứt khoát mở miệng: “Không được!” “Hoàng gia gia e sợ có kẻ tự biên tự diễn, hoặc có người giở trò mờ ám bên trong sao?” Chu Doãn Thông cười nói, “Tôn nhi đã nghĩ ra chủ ý này, thì việc quy hoạch thế nào, giám sát ra sao, phòng ngừa người ta động tà tâm thế nào, trong lòng tôn nhi đều đã có chương trình rõ ràng.” “Huống hồ, số bạc thu được từ việc bán phiếu này đều sẽ chuyên dùng để chẩn tế tai dân. Sau này triều đình có thể thành lập một quỹ chuyên dụng về chẩn tế tai dân thiên hạ, chuyên khoản chuyên dùng. Cứ như thế, lấy của dân dùng cho dân, chẳng phải rất tốt sao?” “Tốt cái rắm!” Chu Nguyên Chương bỗng nhiên chửi ầm lên, chỉ tay vào Chu Doãn Thông, “Ngươi... bàng môn tả đạo!” Hoàng đế nổi giận, mọi người trong đại điện đồng loạt quỳ xuống, chỉ còn hai ông cháu họ đứng đó, bốn mắt nhìn nhau. “Đại Minh đường đường chính chính của ta, há có thể làm cái trò đê tiện này!” Chu Nguyên Chương nén cơn giận trong lòng, nhìn thẳng Chu Doãn Thông, “Cái phép tắc ngươi vừa nói, chẳng phải là trò bán chữ hoa trong sòng bạc sao? Ông nội ngươi thời trẻ bôn ba khắp thiên hạ, từng thấy không biết bao nhiêu người bị cái trò này làm cho tan cửa nát nhà, người chẳng ra người ma chẳng ra ma!” Đây là lần đầu tiên Chu Nguyên Chương nói chuyện lớn tiếng như vậy với Chu Doãn Thông, cũng là lần đầu tiên ông phát hỏa với hắn. Chút đắc ý trong lòng Chu Doãn Thông lập tức tan thành mây khói, hắn lẩm bẩm: “Khác với chữ hoa mà!” “Đúng là khác, một đằng là sòng bạc lén bán, một đằng là triều đình chuyên bán, có phải không?” Chu Nguyên Chương cười lạnh, “Hai văn tiền có thể mua được hai cái bánh bao to bằng nắm tay, mua được ba cái màn thầu, đổi thành cám bã ngũ cốc có thể giúp một nhà ấm bụng, không đến mức chịu đói.” “Thế nhưng hai văn tiền mua một tờ giấy gọi là phiếu kia, chính là ném tiền qua cửa sổ, ngàn vạn người mới có một kẻ trúng, coi như mả tổ nhà nó bốc khói xanh!” “Huống chi thứ này có phải chuyện của hai văn tiền đâu? Lòng người tham lam, ai chịu chỉ mua có hai văn. Đánh bạc, chính là bắt đầu từ đánh bạc nhỏ, trước là hai văn, sau là mười văn, rồi đến một lượng.” Chu Nguyên Chương càng nói càng giận: “Lão bách tính có bao nhiêu tiền? Đại Minh đường đường, không thể dẫn dắt bách tính đi vào chính đạo, không thể để họ an cư lạc nghiệp, mà lại muốn dụ dỗ họ móc bạc trong túi ra, biến thành món tài bất nghĩa của triều đình, ngươi đây không phải bàng môn tả đạo thì là cái gì?” Một tràng chất vấn dồn dập khiến Chu Doãn Thông có phần ngơ ngác. Từ trước đến nay Chu Nguyên Chương đối với hắn luôn yêu thương hết mực, chưa từng nặng lời nửa câu. Giờ hắn vẫn chưa hiểu nổi, hôm nay cớ sao lửa giận lại trút lên đầu mình. “Bệ hạ, Ngô Vương cũng là vì nóng lòng thương dân!” Lưu Tam Ngô quỳ xuống dập đầu, sau đó liên tục nháy mắt ra hiệu với Chu Doãn Thông. Chu Doãn Thông hiểu ý, quỳ xuống nói: “Hoàng gia gia, tôn nhi sai rồi!” “Ngươi sai ở đâu?” Chu Nguyên Chương tiếp tục quát hỏi. “Chuyện này...” Chu Doãn Thông bị hỏi đến nghẹn lời. Kẻ xuyên không cũng chẳng phải vạn năng, mỗi một thời đại đều có chuẩn mực và quy tắc đạo đức riêng, thời đại khác nhau thì ý thức xã hội mới khác nhau. “Ngươi căn bản chẳng biết mình sai ở đâu!” Chu Nguyên Chương đè nén cơn giận trong lòng. Đối với đứa cháu này, ông hài lòng đến vạn phần, trong lòng sớm đã định đoạt trao giang sơn xã tắc cho hắn. Ông mời danh sư nghiêm khắc dạy dỗ, đích thân cầm tay chỉ bảo, chính là mong đứa cháu này ngày sau trò giỏi hơn thầy, trở thành một vị minh quân. Thế nhưng đề xuất hôm nay của cháu nội đã chạm vào nghịch lân của ông. Nhìn cháu nội quỳ ở đó, trên mặt mang theo vẻ tủi thân và mờ mịt, trong lòng ông vừa giận vừa thương. Dẫu rằng đứa cháu đang phải chịu cơn thịnh nộ từ ông vua như mình, nhưng lúc này đáy lòng ông cũng xót xa. Thương cho roi cho vọt, tuổi còn nhỏ mà đã nghĩ ra những biện pháp bàng môn tả đạo. Trị quốc không thể dựa vào những thứ này, trị quốc phải dựa vào chữ chính. Những trò khôn vặt này của hắn, hôm nay người làm ông nội như mình nhất định phải uốn nắn lại. Dẫu có mắng cho hắn vuốt mặt không kịp! “Trên có điều ưa thích, dưới ắt có kẻ bắt chước theo. Trị lý quốc gia mà chỉ một mực dựa vào những thứ tà ma quái đản này, triều thần của ngươi ngày sau cũng sẽ như vậy. Nếu vua tôi đều chỉ biết giở trò khôn vặt, làm mấy thứ bàng môn tả đạo, thì ắt sẽ mất nước.” “Kinh thành bán phiếu, những nơi khác có bán không? Cho dù những nơi khác không bán, nhưng phép này bị người ta học lỏm, cũng sẽ có thương nhân lòng lang dạ thú, bọn bất pháp câu kết với quan phủ, ngầm phát hành thu lợi.” “Cái giống cờ bạc này dễ gây nghiện, người người đều nghĩ hai đồng tiền chẳng đáng là bao, người người đều mua, người người đều ngóng chờ mở thưởng, vậy đến lúc đó Đại Minh ta chẳng phải thành đất nước của lũ con bạc sao?” “Đây là con đường xấu xa khiến người ta khuynh gia bại sản, vợ con ly tán. Ông nội ngươi thời trẻ bôn ba khắp thiên hạ, từng thấy bao nhiêu kẻ vì một chữ bạc mà trở thành đồ bại hoại người người chán ghét, người không ra người ma không ra ma, sống không bằng chết? Hả! Ban đầu thì nhỏ, sau đó vì muốn gỡ vốn mà thành lớn.” “Thua hết tiền của trong nhà, thua đến lương thực, hết lương thực thì thua văn khế nhà đất, chẳng còn gì nữa thì đem gán cả vợ con, đến khi không còn gì để gán thì đem cả mạng mình ra mà đánh cược.” “Cái cửa ải này có thể mở ra sao?” “Chúng ta là Đại Minh, Đại Minh trong lòng lão bách tính là bằng xương bằng thịt, chúng ta phải làm cho lão bách tính tin tưởng chúng ta!” “Ngươi mở cái cửa này ra, triều đình biến thành thứ gì? Đại Minh biến thành thứ gì?” “Cứ mãi như thế, Đại Minh trong lòng bách tính chính là một triều đình không từ thủ đoạn để vơ vét tiền của!” “Cứ mãi như thế, bách tính ai còn tin Đại Minh ta, ai còn tin nhà họ Chu ta nữa?” “Ngươi nói ngươi có thể giám sát, quản lý. Ông nội ngươi là Hoàng đế đây, còn chẳng quản nổi lòng người trong thiên hạ, ngươi lấy cái gì ra mà quản?” “Tiền tài làm mờ mắt người, một khi đã mở cái lệ này, bao nhiêu con mắt sẽ dòm ngó, bao nhiêu tham quan ô lại sẽ nhúng tay giở trò.” “Nếu có kẻ động tà tâm, giống như trò chữ hoa kia, muốn ai trúng thì kẻ đó trúng, vậy chẳng phải là mượn danh nghĩa Đại Minh để lừa tiền của bách tính hay sao!” “Một đồng tiền làm khó anh hùng hán, ngươi có biết kiếm một đồng tiền khó khăn dường nào không. Những kẻ đó có thể lấy cả tiền mua lương ăn của vợ con để mua cái gọi là vé số của ngươi.” “Lão bách tính ngoài miệng không dám nói, nhưng trong bụng chửi chết cả hai ông cháu ta!” “Sử sách sẽ viết thế nào? Hử! Sử sách sẽ viết Chu Nguyên Chương, Chu Doãn Thông hai người là đệ nhất đại hôn quân xưa nay!” “Sử sách sẽ viết nhà họ Chu chúng ta toàn là một lũ khốn nạn!” Chu Doãn Thông đã hiểu vì sao Chu Nguyên Chương nổi giận. Lời ông lão nói là đúng. Bản thân hắn vẫn còn quá non nớt, không phải mọi thứ vượt thời đại đều là tốt đẹp. Ở một triều đại chưa có sự ràng buộc hoàn thiện này, biện pháp có thể thấy hiệu quả trong thời gian ngắn của hắn lại có thể đem đến vô số hậu họa cho quốc gia. Thấy Chu Nguyên Chương mắng một hơi hồi lâu, chống nạnh thở dốc. Chu Doãn Thông vội vàng đứng dậy bước tới: “Hoàng gia gia, tôn nhi sai rồi, ngài bớt giận, ngàn vạn lần đừng giận quá hại thân, bằng không tôn nhi tội nghiệt ngập đầu!” Vừa nói, hắn vừa đi về phía ngự án, “Ngài bớt giận, tôn nhi rót trà cho ngài!” “Lão tử đã cho ngươi đứng dậy chưa? Quỳ xuống!” Chu Nguyên Chương tiếp tục quát lớn. “Tôn nhi thấy ngài khát nước!” “Lão tử nói nhiều như vậy, ngươi chẳng để vào tai, chỉ nhớ mỗi việc lão tử khát nước!” Chu Nguyên Chương giận dữ. Tính khí người già là thế, lúc đang nổi giận thì con cháu chỉ có nước nhận lỗi, chỉ được lắng nghe, bằng không họ càng nghĩ càng giận, càng nghĩ càng thấy mình nói phí công vô ích. “Để tao cho mày nghĩ ra mấy trò bàng môn tả đạo này...” Chu Nguyên Chương đưa mắt tìm kiếm khắp nơi xem có thứ gì tiện tay, đã bao năm không đánh con trẻ, nhất thời chẳng biết nên dùng cái gì để nện.