Chương 79: Giải Tấn

“Đại tôn!” Trong đầu Chu Doãn Thông còn đang nhớ lại cuộc đời của Giải Tấn, chợt nghe Chu Nguyên Chương khẽ gọi, vội nghiêng đầu chăm chú lắng nghe. “Người này là một nhân tài, không chỉ biết mấy thứ cầm kỳ thi họa vô dụng, mà đối với việc nước cũng có kiến giải sâu sắc, hiềm nỗi lại là một tên gàn.” Chu Nguyên Chương hạ thấp giọng, “Hắn cậy tài khinh người, nhìn bề ngoài thì nhã nhặn lễ độ, thực chất mắt để trên trán. Tính khí lại bướng bỉnh, chuyện gì đã nhận định thì chín trâu mười hổ cũng chẳng kéo lại được.” “Triều đình lắm bề tôi tài giỏi, nhiều bậc hàn lâm như thế, chỉ riêng hắn là cái gai nhọn, chẳng những thích vỗ ngực nói thẳng mà còn ham xen vào chuyện bao đồng. Ta vốn định cho hắn về quê rèn giũa mười năm rồi mới dùng, nhưng bên cạnh cháu nay chưa có người, tạm thời để hắn làm Kỷ thiện cho cháu. Hắn là tài năng trẻ tuổi, cháu là đích tôn thiếu niên, biết đâu lại chẳng nên một giai thoại!” Giải Tấn đứng dưới điện, nhìn hai ông cháu ghé tai thì thầm, vị Ngô Vương trẻ tuổi kia lại còn không ngừng đưa mắt tò mò đánh giá mình, trong lòng vừa thỏ thẻ bất an, lại vừa có chút khó chịu. “Khởi bẩm Bệ hạ, Bệ hạ triệu kiến thần tại điện Phụng Thiên, đây là đại sự quân thần, cớ sao không phán bảo với thần, trái lại cứ ghé tai to nhỏ cùng Ngô Vương?” Chu Doãn Thông lập tức bật cười, đúng thật là một tên gàn. Dẫu lúc này không phải thời Mãn Thanh đời sau, bề tôi gặp hoàng đế đều phải quỳ rạp mà nói chuyện, nhưng khắp triều văn võ cũng chẳng ai dám ăn nói với hoàng đế kiểu này. Chẳng qua là lạnh nhạt với ngươi một chốc, ngươi đã lập tức lên tiếng nhắc nhở. Nếu thật sự gặp phải hôn quân, chẳng phải sẽ bị ngươi chỉ thẳng vào mũi mà mắng hay sao? Những kẻ cậy tài khinh người đều có một đặc điểm, đó là tuyệt đối tự tin, tuyệt đối thẳng thừng, trong mắt không chấp nhận nổi một hạt cát, hoàn toàn không biết biến thông. Thỉnh thoảng kiêu ngạo một đôi lần thì còn thấy đôi phần đáng yêu, nhưng lúc nào cũng vậy sẽ chỉ khiến người ta chán ghét. Giải Tấn xuất thân danh môn, sau khi đỗ tiến sĩ liền nhanh chóng được Chu Nguyên Chương yêu thích. Lần đầu tiên hắn lộ diện là vào năm Hồng Vũ thứ hai mươi ba, tức là năm ngoái, trong vụ án Lý Thiện Trường theo phe Hồ Duy Dung mưu phản. Lý Thiện Trường là nhân vật đứng đầu phái Hoài Tây trong triều đình Đại Minh, công huân hiển hách nhất trong hàng khai quốc văn thần, được phong tước Hàn Quốc Công, con trai còn lấy công chúa, làm phò mã Đại Minh. Năm xưa Chu Nguyên Chương vừa mới nổi danh trong nghĩa quân, Lý Thiện Trường đã dẫn theo gia quyến đến nương nhờ, mấy chục năm mưa gió một lòng tận tụy, chính là đại quản gia trong thời kỳ lập nghiệp của Chu Nguyên Chương, thừa tướng đầu tiên của ngày lập quốc. Đây cũng là điểm khiến Chu Nguyên Chương bị văn nhân đời sau chê trách nhiều nhất: tàn sát công thần tướng tướng. Trước tiên mượn tội danh mưu phản chém chết tể tướng thứ hai của Đại Minh là Hồ Duy Dung. Sau đó lại dùng tội danh cấu kết đảng họ Hồ để xử tử Lý Thiện Trường, hơn nữa đều tru di cả họ, chỉ chừa lại duy nhất người con trai làm phò mã của Lý Thiện Trường. Hai đại án này đối với quan trường Đại Minh mà nói chẳng khác nào long trời lở đất, gần năm vạn quan viên sĩ tử bị liên lụy. Đấu tranh chính trị vốn không có đúng sai, chỉ có kẻ thắng người thua. Dù Chu Nguyên Chương là người ông hiền từ trước mặt Chu Doãn Thông, nhưng đối với những kẻ bị xem là mối đe dọa, lưỡi đao đồ tể vung lên là đầu người rơi như rạ. Thủ cấp của hai vị tể tướng đã dựng nên uy quyền tuyệt đối của Chu Nguyên Chương tại đế quốc Đại Minh, khiến cho hoàng quyền Trung Hoa đạt đến đỉnh phong dưới thời vị hoàng đế khai quốc này. (Hoàng quyền thời Thanh còn mạnh hơn thời Minh, ở đây không kể thêm nữa.) Thiên hạ không một ai dám ho he nửa lời, dù ai nấy đều biết rõ Lý Thiện Trường có phần oan ức, cho dù có tội chết cũng không đến mức phải chịu kết cục thảm khốc dường này. Thế nhưng, chẳng ai dám mở miệng. Đúng vào lúc ấy, một viên Hộ bộ Lang trung tên là Vương Quốc Dụng bèn đứng ra, kêu oan cho Lý Thiện Trường. Lời lẽ kịch liệt, đâm thẳng vào cõi lòng Chu Nguyên Chương. Đại ý là, Lý Thiện Trường ngoài thân phận công tước của Đại Minh còn là hoàng thân quốc thích, cùng Bệ hạ vốn chung một thể. Ông ấy nếu muốn mưu phản, việc gì phải nương nhờ Hồ Duy Dung? Huống chi Hồ Duy Dung cũng do một tay ông ấy đề bạt, Hồ Duy Dung tạo phản thành công thì ông ấy cùng lắm vẫn chỉ là một bề tôi, có thể vớt vát được mối lợi gì? Nay Lý Thiện Trường đã chết, người chết chẳng thể sống lại. Thiên hạ lúc này đều bảo, Lý Thiện Trường công lao ngất trời như thế mà nói giết là giết. Đám chúng thần đây trong mắt Bệ hạ rốt cuộc đáng giá mấy đồng? Vi thần mong Bệ hạ lấy đó làm gương, chớ để sĩ phu trong thiên hạ thêm một lần lạnh lòng. Bản tấu chương ấy được Chu Nguyên Chương đọc đi đọc lại hai lần. Giữa lúc ai nấy đều ngỡ Vương Quốc Dụng chắc chắn phải chết, Chu Nguyên Chương lại không hề trị tội, ngược lại còn thăng quan cho ông ta. Thế nhưng, bản tấu của Vương Quốc Dụng lại do chính Giải Tấn chấp bút thay. Chu Nguyên Chương bèn gọi Giải Tấn đến tra hỏi, cớ sao ngươi lại giúp Vương Quốc Dụng khởi thảo tấu chương, đòi rửa oan cho Lý Thiện Trường. Giải Tấn đáp, thần biết nói ra ắt tai vạ theo sau, nhưng thẹn vì đứng giữa thánh triều mà không có lấy một kẻ dám can ngăn. Ý của hắn rất đơn giản, ta biết sẽ có nguy cơ rơi đầu, nhưng ta không sợ, và ta coi thường đám văn võ bá quan không dám nói lời thật lòng trên triều đình kia. Chu Nguyên Chương thích người có gan dạ, lại càng thích kẻ vừa có khí phách lại vừa có học vấn. Bởi vậy mới phá lệ cất nhắc hắn lên làm Hàn lâm Học sĩ hàm lục phẩm. Nhưng qua đó cũng thấy chỉ số trí tuệ cảm xúc của Giải Tấn thật sự chẳng ra sao, câu nói coi thường bá quan cả triều không dám nói thật của hắn đã đắc tội với biết bao nhiêu người. Lòng người vốn dĩ là thế, ta có thể hèn hạ nhu nhược, thậm chí lãnh đạm hay nham hiểm độc ác, thậm chí có thể coi đó là kim chỉ nam cuộc đời. Ta có thể làm vậy, nhưng ngươi không được vạch trần ta. Ngươi vạch trần ta, nghĩa là ngươi đã đắc tội với ta. Từ đó có thể thấy, Giải Tấn giữa đám văn nhân chẳng khác nào một thanh kiếm sắc. Sau khi được Chu Nguyên Chương công nhận, hắn lại càng thêm trương cuồng. Đầu năm nay, hắn lại dâng lên một bản tấu: Thái Bình Thập Sách. Cái gọi là Thái Bình Thập Sách, chính là mười kế sách để giúp thiên hạ thái bình, bách tính an cư lạc nghiệp. Hắn chỉ là một viên quan hàn lâm, thế mà những lời thượng thư lục bộ, ngự sử đại phu khắp triều không dám hé môi, hắn lại dám nói toạc móng heo. Khoan hãy bàn mười kế ấy ra sao, trong tập tấu của hắn có một điều đã trực tiếp chọc giận Chu Nguyên Chương. Hắn bảo, Đại Minh phân phong phiên vương, chính là mầm mống gieo họa cho thiên hạ. Nghĩa là, việc Chu Nguyên Chương phong vương cho các con hiện nay, về sau nhất định sẽ để lại hậu hoạn vô cùng. Lời dự đoán của hắn hoàn toàn chính xác, những năm tháng sau này quả nhiên nổ ra biến cố Tĩnh Nan cướp ngôi, rồi đàn con cháu hoàng gia đông đúc cũng trở thành sâu mọt gặm nhấm giang sơn. Hắn có hoài bão, dám nói thẳng, có lá gan, có viễn kiến, có con mắt tinh đời. Nhưng hắn đã đánh giá quá thấp sự thiên vị đến mù quáng của Chu Nguyên Chương dành cho người nhà. Trong lịch sử, chính vì câu nói ấy mà hắn không những bị đuổi về quê tiếp tục đọc sách, mà con đường hoạn lộ sau đó cũng liên tiếp gặp trắc trở. Trắc trở của hắn phần nhiều bắt nguồn từ chính bản thân, không hiểu quy tắc chốn quan trường, không biết co biết duỗi, không biết cúi đầu, chẳng hiểu luật ngầm. Đợi đến khi Kiến Văn đăng cơ, vì ôm ấp hoài bão chính trị của mình, hắn lại chạy về kinh thành cầu quan. Những kẻ từng bị hắn đắc tội năm xưa lập tức giáng cho hắn một đòn chí mạng. Bấy giờ mẹ Giải Tấn vừa mất, cha đã ngoài chín mươi. Một kẻ đọc sách như ngươi lại không ở nhà phụng dưỡng cha già, chạy tới đây cầu quan tước quả là bất trung bất hiếu. Đòn giáng tàn độc nhất đối với một người chính là sự trói buộc và lên án về mặt đạo đức. Ngay cả ở thời đại bùng nổ thông tin đời sau, việc đứng trên đỉnh cao đạo đức rồi mang dã tâm chỉ trích kẻ khác vẫn là thủ đoạn trăm trận trăm thắng để hủy hoại thanh danh một người. Đường hoạn lộ của Giải Tấn thế là đứt đoạn, hắn trở thành một kẻ vô danh tiểu tốt, thậm chí bị người ta khinh khi nơi quan trường Đại Minh. Thế nhưng ngay sau đó, Giải Tấn sau khi trải qua giông bão trui rèn tâm tính lại đón lấy đỉnh cao cuộc đời. Chu Đệ mang đại quân tiến vào kinh thành, sau khi đám văn nhân đứng đầu là Phương Hiếu Nhụ bất hợp tác, Chu Đệ bức thiết cần một nhân vật có danh vọng đứng ra phò trợ. Giải Tấn đã ngả theo Chu Đệ, tương truyền chính hắn đã dùng ngòi bút hoa mỹ của mình soạn thảo chiếu thư đăng cơ cho Chu Đệ. Hơn nữa trong suốt một thời gian dài, hắn chính là bí thư đệ nhất của Chu Đệ, mọi văn kiện trọng đại, chiếu thư những năm đầu Vĩnh Lạc đều do một tay hắn chấp bút. Chỉ trong vỏn vẹn năm năm, từ một kẻ bị người ta cố ý ghẻ lạnh bên lề, hắn đã vươn lên thành sủng thần của Chu Đệ, trọng trách biên soạn bộ Vĩnh Lạc Đại Điển cũng đặt lên vai hắn, hắn còn kiêm luôn vai trò như bộ trưởng tuyên truyền và bộ trưởng văn hóa của đế quốc Đại Minh thuở ấy. Thậm chí khi Chu Đệ do dự giữa việc lập thái tử hay Chu Cao Hú, chính miệng hắn đã thốt ra một câu: "Hãy nhìn vào thánh tôn." (Tương truyền năm ấy Chu Đệ có phần yêu thích Chu Cao Hú hơn, Giải Tấn mới nói với Chu Đệ rằng thái tử chẳng những hiền đức mà con trai của người cũng rất cừ khôi.) Qua chuyện này lại càng thấy rõ trí tuệ cảm xúc của hắn kém cỏi dường nào, từ xưa đến nay chuyện nhà đế vương há để bề tôi chen mồm vào. Hắn chẳng những xía vào chuyện nhà hoàng đế, lại còn mơ tưởng làm thầy của hoàng tôn — người sau này trở thành vị Minh Tuyên Tông tàn nhẫn, đem ông chú Chu Cao Hú nhốt vào chum đồng nướng chín như bánh bao. Về sau, hắn lún sâu vào cuộc tranh đấu giữa thái tử và Chu Cao Hú, bị Chu Cao Hú dâng tấu tố cáo kịch liệt, rồi bị tước bỏ quan chức, tống giam vào chiếu ngục của Cẩm Y Vệ. Để rồi sau cùng, Chỉ huy sứ Cẩm Y Vệ Kỷ Cương ngầm hiểu ý hoàng đế, đã đem hắn vùi vào đống tuyết làm cho chết cóng. (Đoạn trên tuy dài dòng dông dài, nhưng nhiều bạn đọc trẻ tuổi chưa chắc đã hiểu rõ nhân vật này, thế nên mới phải viết kỹ như vậy!) "Người này nếu biết dùng thì sẽ là thanh bảo kiếm sắc bén trong tay. Nhưng xem chừng khi dùng hắn cũng phải chịu đựng cái tính tự phụ cùng sự kém cỏi trong cách đối nhân xử thế kia." Chu Doãn Thông ngẫm nghĩ một chốc liền hiểu rõ dụng ý của Chu Nguyên Chương. Tên gàn Giải Tấn này chính là hòn đá mài sắc tính cách của Chu Doãn Thông. Một bậc minh quân thành thục phải biết nhẫn nhịn, bao dung, thậm chí trọng dụng những kẻ gàn dở dám nói lời ngay thẳng thế này. “Giải Đại Thân!” Chu Doãn Thông cười nói, “Hoàng gia gia vừa dặn ta ngươi là một tên gàn, bảo ta phải kiên nhẫn với ngươi một chút, thế mà ngươi đã vội mất kiên nhẫn trước rồi?” Bị Ngô Vương điểm mặt gọi là tên gàn, mặt Giải Tấn lập tức đỏ bừng bừng, lớn tiếng phân bua: “Điện hạ, thần chỉ là thích nói thẳng, sao lại thành tên gàn được? Huống hồ, Bệ hạ cùng Điện hạ lại lén lút bảo thần là tên gàn, như thế là thiếu mất lòng nhân đức.” Dứt lời, hắn kiêu hãnh ngoảnh mặt sang một bên, làm như bản thân chịu nỗi oan ức tày đình. Điều này cũng phản ánh khí phách của giới văn nhân đầu thời Minh, nếu đổi lại là triều Mãn Thanh, e rằng bề tôi đã sớm dập đầu hô vạn tuế, tạ ơn chủ tử cất lời khen ngợi. Thực chất nó lại càng chứng minh Chu Nguyên Chương bao dung với đám tài năng trẻ tuổi này đến nhường nào. “Ngươi mà không phải tên gàn thì Đại Minh này chẳng còn ai là tên gàn nữa!” Chu Nguyên Chương hừ lạnh một tiếng, “Giải Tấn, ngươi vốn là Hàn lâm Học sĩ hàm lục phẩm, thế nhưng ngươi năm lần bảy lượt chọc giận đồng liêu và cấp trên, chẳng hiểu đạo làm quan. Lần trước ta quở trách ngươi ăn to nói lớn, vốn định bảo ngươi cút về quê đọc sách.” "Nhưng trẫm tiếc nhân tài. Ngô Vương còn trẻ, bên người đang thiếu một Ký thiện thư ký quan, ngươi tới làm đi!" Quả nhiên, Chu Doãn Thông bắt gặp ngay nét mặt chẳng mấy vui vẻ của Giải Tấn. Hàn lâm học sĩ vốn là cận thần của thiên tử, tương đương với một thành viên trong ban thư ký của hoàng đế. Nay bị điều đi làm thư ký cho một phiên vương, chẳng khác nào tụt mấy bậc. Bản thân Giải Tấn lại là kẻ mê làm quan, vui nổi mới là lạ. "Sao thế?" Chu Doãn Thông cười hỏi, "Ngươi không bằng lòng à?" "Thần..." Giải Tấn vừa toan nói không bằng lòng, nhưng bắt gặp ánh mắt sắc bén của Chu Nguyên Chương bèn vội nuốt những lời định nói vào trong. Hắn chỉ thiếu EQ chứ đâu có ngốc. "Thần... không phải không bằng lòng, chỉ là thần vốn ở Hàn Lâm..." "Ngươi thấy mình bị đại tài tiểu dụng chứ gì?" Chu Doãn Thông cười khẽ, "Cũng đúng thôi, một kẻ dám nói thẳng để kêu oan cho Lý Thiện Trường mà đặt bên cạnh cô thì quả thật có phần chịu thiệt thòi rồi!" Nếu là người khác nói câu này, Chu Nguyên Chương chắc chắn sẽ nổi trận lôi đình, nhưng cháu trai nói thì lão gia tử lại coi như không nghe thấy. Ông ngược lại còn đầy hứng thú nhìn Giải Tấn, muốn xem đối phương sẽ đối đáp ra sao. "Thần dâng sớ kêu oan cho Hàn Quốc công là bổn phận của bề tôi, có gì đáng kể đâu!" Một câu của Chu Doãn Thông lại khiến Giải Tấn cảm thấy khó chịu trong lòng, bèn cất lời: "Thần to gan, chẳng hay điện hạ đã đọc bản tấu chương đó chưa? Lẽ nào thần nói sai sao?" "Giải Tấn, ngươi đừng có không biết điều!" Chu Nguyên Chương quát lớn. Chu Doãn Thông bước đến bên cạnh Giải Tấn, mỉm cười nhàn nhạt: "Ngươi nói đúng, nhưng không đúng hoàn toàn." Dứt lời, nụ cười trên môi hắn dần thu lại, "Ngươi chỉ thấy Lý Thiện Trường chịu uất ức, chứ không hề thấy hoàng gia gia của ta phải chịu nỗi ấm ức ra sao!" *** Lát nữa còn có một nhân vật nổi tiếng xuất hiện, mọi người đoán xem là ai nhé, mấy vị này đều là đoàn quân sư tương lai của Tiểu Tam gia nhà ta đấy.