Chương 110: Chia lương thực

Bánh xe lăn đều về phía trước, dần dần khuất bóng nơi cuối tầm mắt. Bàn tay nhỏ bé vươn ra khỏi rèm xe vẫy nhẹ, rồi cũng hoàn toàn biến mất. Nắng sớm trải vàng, song tiết trời rốt cuộc đã sang thu. Gió thoảng qua, lá khô rơi rụng, cuốn theo bụi mờ bay múa. Lặng lẽ đứng trước cổng huyện tự, nhớ lại những lời Vương Muội Muội nói đêm qua, trong lòng Đường Vũ dâng lên không ít cảm khái. Thế gian này vốn nhiều điều tệ hại, nhưng nàng chỉ nhìn vào những mặt tốt đẹp. Đó cũng là một thứ triết lý sống. Đường Vũ tự nhận mình không làm được như thế, song hắn nghĩ, liệu bản thân có thể học theo Vương Muội Muội, dốc hết sức mình làm cho những điều tệ hại kia trở nên tốt hơn một chút chăng? "Đừng nhìn nữa, người ta đã đi xa rồi." Nhiếp Khánh đã lấy lại vẻ hoạt bát thường ngày, cười hì hì: "Đêm qua hai người rốt cuộc đã làm gì? Có thành chuyện tốt chưa?" Đường Vũ lắc đầu: "Ngắm sao suốt một đêm, huynh tin không?" Nhiếp Khánh đáp: "Tin chứ, sao lại không? Nhớ năm xưa ta với cô nương kia cũng..." "Câm miệng." Đường Vũ bất đắc dĩ nói: "Ngày nào cũng nghe huynh kể chuyện xưa, phiền chết đi được. Giờ Tạ Thu Đồng đã về, Vương Muội Muội cũng đi rồi, chúng ta nên làm chút chính sự thôi." Nhiếp Khánh cũng không giận, ngồi bệt xuống bậc thềm, nói: "Có chính sự gì để làm chứ? Lẽ nào định chia ruộng chia lương thật à, đệ chê mình chết chưa đủ nhanh sao?" Đường Vũ liếc gã một cái, bảo: "Huynh thì biết cái thèm gì. Ngoài chuyện chia ruộng chia lương ra, chẳng lẽ không còn cách nào khác để thay đổi nơi này?" "Chuyện tình cảm nam nữ ở thời đại này vẫn quá xa xỉ, tạm thời ta không nghĩ tới. Cứ bắt đầu từ việc nhỏ, làm vài việc thiết thực trước đã." "Lão tử đến Thư Huyện này, vốn là để làm chuyện đó." Hắn gọi đám thị vệ ra, trèo lên lưng ngựa, giục: "Đi, đến các thôn làng xem thử!" Nhiếp Khánh trợn mắt: "Vương Muội Muội vừa đi, đệ không buồn chút nào sao? Sao bỗng chốc lại hăng hái thế này?" Đường Vũ nói: "Buồn cái gì? Có một cô nương tốt như vậy để trong lòng, ta buồn nỗi gì chứ." "Ta phải cố gắng trèo lên cao hơn. Ngộ nhỡ ngày sau với tới được nàng, cưới nàng về nhà, chẳng phải mỹ mãn lắm sao?" "Làm người vẫn phải có chí hướng, bằng không đến khi vuột mất thật rồi, lại giống như huynh ngày ngày hối hận không kịp, thế thì hỏng bét." Nhiếp Khánh chắp hai tay lại, khom mình vái áo: "Thôi đừng mắng nữa, đừng mắng nữa, ta sắp phát điên vì mấy lời của đệ rồi. Mau lo việc chính sự đi, ta cũng muốn xem đệ phát triển cái huyện rách nát này bằng cách nào." "Sau này nếu ta có chí lớn, ta sẽ về Thành Quốc làm quan." Đường Vũ cười lớn: "Vậy thì cứ mở mắt ra mà học, trong này có nhiều đạo lý lắm. Nói thật, đấu đá mưu mô có thể ta không giỏi, nhưng chuyện an dân ích quốc, ta vẫn có bài bản của mình." Về chuyện phát triển Thư Huyện, Đường Vũ đã suy tính kỹ càng, vạch ra không ít biện pháp, song buộc phải dựa theo tình hình chính trị hiện thời mà cân nhắc chừng mực. Bằng không, nếu dám học theo phép "thoán đinh nhập mẫu", chỉ e chưa đầy nửa tháng đầu đã lìa khỏi cổ. Bắt buộc phải kết hợp với thời cuộc bấy giờ, tính toán cặn kẽ đến sức sản xuất, quan hệ sản xuất và chế độ chính trị, nếu không tất cả chỉ là trăng đáy nước, hoa trong gương, một mớ giấy lộn sáo rỗng. Thị vệ đã được phái đi từ sớm. Đến khi Đường Vũ và Nhiếp Khánh đủng đỉnh tới thôn làng, nơi đây đã chật ních người. Ngoài dân bổn thôn, còn có hương lão, lý chính và những người có uy tín từ các thôn lân cận tề tựu đông đủ. Gia chủ Văn gia là Văn Sủng cũng có mặt, dắt theo một toán hộ vệ, song vẫn giữ vẻ tươi cười nghênh đón Đường Vũ. Mọi người đều mang theo ghế con, ngồi kín bãi đất trống. Đối với bọn họ, đây chẳng khác nào một phiên phán quyết số phận, bởi từng quyết định của Đường Vũ đều can hệ trực tiếp đến chuyện sống chết của họ. Bởi vậy, vừa thấy Đường Vũ xuất hiện, đám đông đều đồng loạt quỳ rạp xuống đất. Đường Vũ bước lên chỗ đất cao nhất, gật đầu chào Văn Sủng một tiếng rồi mới đưa mắt nhìn xuống phía dưới. Hàng trăm gương mặt, hàng trăm con người, đều đang đón chờ thời khắc chuyển biến của số phận. "Đừng quỳ nữa, ngồi cả lên ghế đi, nghe ta nói cho rõ." Đường Vũ xua tay, ngữ khí bình hòa nhưng lại mang theo uy nghiêm không cho phép chối từ. Dân chúng vội vàng ngồi lại lên ghế, người nào người nấy cúi lưng cụp mắt, không dám nhìn ngó lung tung. Đường Vũ nhìn khắp đám người có mặt, cất lời: "Hôm nay lý chính, hương lão cùng các vị bô lão có uy tín của các thôn đều ở đây, lại thêm những người cốt cán, hẳn đều là những kẻ có tiếng nói ở địa phương." "Các ngươi đến đây không phải để xem náo nhiệt, mà là để truyền đạt lại lời của ta cho từng người trong thôn, khiến cho tất cả đều biết huyện tự Thư Huyện rốt cuộc đang làm gì, biết ta đang làm gì." "Chúng ta sẽ căn cứ vào tình hình thực tế, từng bước một phân tích, tìm cách, rồi xử lý." "Trước hết, bàn về chuyện thuế khóa." Cả bãi đất im phăng phắc, chỉ có tiếng gió thu hiu hắt thổi qua, lá khô rụng lả tả. Mọi người nhìn Đường Vũ, gần như đều nín thở chờ đợi. Đường Vũ nói: "Năm nay không phải năm bội thu, cũng chẳng phải năm thiên tai, xem như mùa màng bình thường." "Nếu một hộ gia đình trong năm được mùa bực trung này phải gánh vác các loại sưu thuế, cắn răng thì vẫn qua được, chỉ là ngày tháng trôi qua chẳng mấy dễ dàng." "Còn đối với tá điền, địa tô chiếm một phần rất lớn, ngày tháng lại càng khốn khó hơn." "Ta sau khi cân nhắc cẩn trọng, dựa vào tình hình thực tế, quyết định sắp xếp như sau." Lúc này, tất cả mọi người đều ngẩng phắt đầu lên, dồn ánh mắt về phía Đường Vũ. Đường Vũ dõng dạc: "Điều thứ nhất, các thôn không bị sơn phỉ cướp bóc thì nộp thuế như thường lệ. Hương lão, lý chính chịu trách nhiệm cân đong, trong vòng hai ngày phải gom đủ lương thuế." "Còn các thôn từng bị sơn phỉ cướp bóc, số lương thực của các ngươi đã được tìm thấy tại Chu gia. Chúng ta sẽ căn cứ vào diện tích đất đai và sản lượng trên mỗi mẫu của từng nhà để chia theo tỷ lệ tương ứng. Sau khi trừ đi phần lương thuế phải nộp, phần còn lại sẽ phân phát hết cho các ngươi." "Bởi vậy, dù có bị sơn phỉ cướp hay không, số lương thuế các ngươi phải nộp đều đồng nhất như nhau, không thừa một hạt, cũng chẳng thiếu một cân." "Thuế là nền tảng của quốc gia, không một ai được phép ngoại lệ." Bên dưới, đám đông đã bắt đầu thì thầm to nhỏ. Kết quả này khiến họ hết sức vừa lòng, nỗi lo âu trên từng gương mặt tức thì vơi đi quá nửa. Đường Vũ nói tiếp: "Thuế đã nói xong, giờ bàn đến tô." "Tá điền ở Thư Huyện ta vốn đều phụ thuộc vào Chu gia và Văn gia." "Nay Chu gia đã bị diệt, còn gia chủ Văn gia đang đứng ngay tại đây, cho nên ta đưa ra hai điểm." "Thứ nhất, số lương thực thu được từ Chu gia trực tiếp sung vào làm quan lương, tích trữ trong kho của huyện tự, ghi chép sổ sách rõ ràng, không ai được tùy tiện đụng tới." "Thứ hai, đối với tá điền của cả Chu gia lẫn Văn gia, xét thấy tỷ lệ thu địa tô quá nặng, tá điền gánh vác gian nan, cho nên năm nay chỉ thu hai phần địa tô. Phần của Chu gia sung vào kho công, còn phần của Văn gia thì các ngươi tự mình nộp cho Văn gia." Lời vừa dứt, cả đám đông ồ lên kinh ngạc. Bách tính không kìm được đều đứng bật dậy, từng tiếng hô kinh ngạc vang lên, vẻ mặt ai nấy đều không dám tin vào tai mình. Địa tô mà chỉ phải nộp hai phần, đó là chuyện xưa nay bọn họ nằm mơ cũng không dám nghĩ tới. Sắc mặt Văn Sủng cũng biến đổi kịch liệt, bỗng quay ngoắt sang nhìn Đường Vũ. Thế nhưng Đường Vũ chẳng hề để ý, chỉ bình thản tiếp tục: "Đây là quyết định đưa ra dựa trên tình thế khó khăn ngặt nghèo hiện nay của Thư Huyện. Hãy truyền đạt cho thấu đáo và chấp hành cho chuẩn xác." "Điều cần nhấn mạnh là, năm nay chỉ nộp hai phần, nhưng ba phần còn lại không phải là xóa bỏ, mà là huyện nha tạm thời chưa vội thu, xem như cho các ngươi mượn vô điều kiện." "Đợi đến khi các ngươi khấm khá hơn, trong nhà có dư dả, thì tự giác mang nộp lại, kỳ hạn trong vòng một năm." "Cách thu linh hoạt như thế này sẽ giúp các ngươi vượt qua thời điểm gian khó nhất." Văn Sủng lúc này mới thở phào một hơi nhẹ nhõm. Hắn có thể nhượng bộ mối lợi, nhưng không thể nhường nhiều đến thế. Cách nói này của Đường Vũ thì hắn có thể chấp nhận được. Đường Vũ lại nói: "Phần lương thực còn dư của Chu gia, một khi đã thành quan lương của huyện tự, thì cũng sẽ mở rộng cửa cho các ngươi. Gặp lúc ngặt nghèo, huyện nha có thể mở kho phát chẩn cho mượn lương, phòng khi các ngươi lâm vào bước đường cùng không tự giải quyết được." "Những trường hợp ngặt nghèo này sẽ có cơ chế xét duyệt nghiêm ngặt, không phải ai muốn mượn cũng được. Kẻ nào mong cậy vào việc mượn lương để làm giàu thì tốt nhất dẹp bỏ ý nghĩ đó đi." "Đó là những quyết sách về chuyện lương thực." "Mong chư vị ghi nhớ cho kỹ. Các hương lão, lý chính phải ghi chép cẩn thận, truyền đạt rõ ràng. Chỗ nào chưa hiểu, lát nữa có thể đến hỏi ta." Đám thôn dân nhìn nhau, niềm vui mừng lộ rõ trên từng nét mặt. Từng câu từng chữ của Đường Vũ đều nghĩ cho bọn họ. Một vị quan như thế này, xưa nay họ chưa từng thấy bao giờ. Đường Vũ để cho họ nửa tuần trà để trấn tĩnh lại, sau đó mới cất giọng: "Tiếp theo đây là những việc khác, cũng xin mọi người lắng nghe cho rõ. Chuyện này can hệ đến sự phát triển của Thư Huyện, can hệ đến tiền đồ của chính các ngươi."