Chương 496: Đào tận gốc

Quảng Hán Quận có năm đại thế gia: Đỗ, Thường, Phí, Hà, Cung. Trong số đó chỉ có Phí Vĩnh là tương đối nghe lời. Thời kỳ đầu xây dựng Quảng Hán Quận, hắn đã thật lòng bỏ ra không ít công sức, nhờ vậy mà được giữ chức huyện lệnh. Bởi thế, vào buổi chiều ngày hôm sau, người đến quận phủ Lạc Huyện cũng chỉ có một mình hắn. Bốn vị gia chủ còn lại đều không tới, chỉ phái sứ giả đến hỏi xem rốt cuộc là có chuyện gì. "Người đời bao giờ cũng biết tùy cơ ứng biến." Đường Vũ nằm phơi nắng trong viện, nâng chén trà nhấp một ngụm, cười nói: "Ngươi xem trước kia bọn họ ngoan ngoãn biết bao, nay biết ta không còn binh mã, từng kẻ liền không nể mặt mũi nữa rồi." Phí Vĩnh cười khổ đáp: "Đường Công, theo thuộc hạ thấy, bọn họ là sợ Hồng Môn Yến." Đường Vũ nói: "Bảo là Hồng Môn Yến cũng được, nhưng năm trăm đao phủ thủ thì chưa đến mức. Ta chẳng thèm dùng mưu kế bực này, bởi lẽ ở tầng thứ này, mấy chuyện ám sát căn bản không giải quyết được vấn đề tận gốc rễ." "Cho nên..." Hắn quay đầu nhìn đại diện của mấy gia tộc kia, nói: "Các ngươi trở về đi, bảo Thường Cừ, Đỗ Thành, Cung Thương và Hà Thao đích thân tới." "Nói rõ với bọn họ, sẽ chẳng có đao phủ thủ nào hết, chỉ là bàn chuyện mà thôi." "Tất nhiên, nếu thật sự không muốn đến thì cứ việc không đến, chỉ là chuyện xảy ra sau này sẽ chẳng còn cơ hội thương nghị nữa đâu." "Đường Vũ ta làm việc xưa nay luôn quang minh lỗi lạc, nhưng cũng chẳng phải hạng người do dự thiếu quyết đoán, trong lòng bọn họ hẳn phải tự rõ." Sau khi đuổi mấy tên sứ giả đi, Đường Vũ lại nằm xuống, khẽ xoay cổ rồi nói: "Tối qua nằm trẹo cổ, dạo này thật chẳng có nổi một giấc ngủ ngon." "Phí Vĩnh à, hiện giờ Quảng Hán Quận khó khăn, ngươi hẳn cũng đoán được thế gia sắp phải đổ máu rồi." Phí Vĩnh nhún vai nói: "Đổ thì đổ thôi, chẳng qua là tán hết gia tài, thuộc hạ không bận tâm." Đường Vũ ngạc nhiên hỏi: "Nói thế là ý gì? Thật lòng mà nói, ta còn chưa nghĩ đến chuyện bắt thế gia các ngươi tán hết gia tài đâu. Ngươi đứng trên lập trường thế gia, sao lại tính toán như vậy?" Phí Vĩnh bất đắc dĩ cười nói: "Nói thật lòng, thế gia chắc chắn không nỡ vung tiền vô ích, ai lại muốn chịu thiệt thòi mỗi ngày?" "Thuộc hạ cũng thế thôi, thân là gia chủ họ Phí, sản nghiệp tích góp mấy trăm năm, lẽ nào lại cam lòng đem tặng không cho người khác." "Nếu thuộc hạ là Vương Đạo, Dữu Lượng, Hoàn Di, vậy thì khỏi phải bàn nữa, muốn thuộc hạ chịu thiệt, nửa bước cũng đừng hòng." "Nhưng họ Phí là cái thá gì chứ? Chẳng qua chỉ là một trong các gia tộc của một quận, dẫu Đường Công mãi không động đến chúng ta, rốt cuộc chúng ta cũng chỉ là gia tộc nhỏ hạng ba." Nói đến đây, hắn thở dài: "Thuộc hạ có chút dã tâm. Thuộc hạ sẵn lòng dốc hết gia tài đi theo Đường Công, bước lên vị trí cao hơn, lập nên một đại gia tộc." "Cho nên thuộc hạ không cho rằng mình chịu thiệt, thuộc hạ chỉ đang tự lót đường cho bản thân." "Mai này Đường Công đoạt được thiên hạ, chẳng dám bàn đến Quận công hay Huyện công, nhưng phong một tước Hầu, cai quản một quận thì chắc được chứ? Thế cũng đã hơn bây giờ gấp vạn lần rồi." Đường Vũ gật đầu nói: "Vậy thì giải thích thông rồi, chỉ là không biết bọn họ có thông suốt được hay không." Phí Vĩnh cười nói: "Thế gia bao giờ cũng hiếp yếu sợ mạnh, đạp kẻ dưới nâng kẻ trên." Đường Vũ kiên nhẫn chờ đợi. Hắn cùng Phí Vĩnh đợi đến khi trời tối, ăn xong bữa tối, rốt cuộc mới đợi được bốn vị gia chủ còn lại tới nơi. Lúc này, bầu trời đã giăng đầy sao, gió đêm hiu hiu thổi, làn gió ấm áp tựa như đang báo hiệu mùa xuân sắp kết thúc. Năm nay dường như không có mùa xuân, chớp mắt thôi mà đã sang tháng năm rồi. "Ngồi đi." Đường Vũ vẫn ngồi trên ghế nằm ngoài viện, bên cạnh đặt sẵn trà nóng. Trong đình viện ở hậu viện, Vương Huy đang gảy đàn, hứng trí rất cao. Mấy vị gia chủ nhìn nhau, tâm trạng có phần thỏm thỏm ngồi xuống. Đường Vũ nói: "Gặp các ngươi ở nhà, dẫu sao cũng tốt hơn là gặp ở quận phủ." Thường Cừ hạ thấp giọng nói: "Đường Công nếu cần giúp đỡ gì, chúng ta cũng sẵn lòng cống hiến đôi phần." Trên đường đến đây, mấy người hiển nhiên đã bàn bạc xong xuôi, đã không trốn được thì đành chịu xuất ra một ít. Đường Vũ lắc đầu nói: "Gọi các ngươi tới là muốn kể cho các ngươi nghe chút chuyện lịch sử." "Các ngươi đều là quý tộc, cũng coi như đọc rộng hiểu nhiều, ai có thể cùng ta bàn về biến pháp Thương Ưởng chăng?" Mọi người không đoán được ý định của hắn, chỉ đành gượng cười. Đường Vũ nói: "Thường Cừ, nghe nói ngươi học vấn uyên thâm, dạo này rảnh rỗi hình như đang viết sách?" Thường Cừ gật đầu nói: "Vâng, đang viết địa phương chí của đất Thục chúng ta." Đường Vũ cười nói: "Xem ra câu hỏi này là sở trường của ngươi rồi. Nói thử xem, vì sao biến pháp Thương Ưởng lại có thể thành công?" Thường Cừ trầm ngâm giây lát mới nói: "Lập mộc vi tín, đặt nền móng cho biến pháp. Ban bố 'Khẩn Thảo Lệnh' mở màn, làm suy yếu đặc quyền của quý tộc và quan lại, bảo vệ sản xuất." "Áp dụng 'Pháp Kinh', thi hành liên tọa, tội nhẹ phạt nặng, giữ vững trật tự." "Trọng nông ức thương, khen thưởng cày cấy dệt vải khai hoang, phát triển sản xuất." "Bãi bỏ chế độ thế khanh thế lộc cũ, định ra quân công chế." Hắn liếc nhìn Đường Vũ một cái, nói có chừng mực rồi dừng lại, không nói thêm nữa. Đường Vũ xua tay nói: "Những thứ này không phải nguyên nhân, đây chỉ là nội dung của biến pháp." "Ngồi ở đây đều là người đọc sách, ai chẳng biết những điều này." Hắn nhấp một ngụm trà, trầm giọng nói: "Điều ta muốn bàn là nguyên nhân thành công." Đỗ Thành vốn tính nóng nảy, nhịn không được bèn lên tiếng: "Đường Công, ngài cứ nói thẳng chính sự đi, không cần phải vòng vo như vậy. Chúng ta chấp nhận được thì chấp nhận, không chấp nhận được thì tính sau." Đường Vũ bật cười, khẽ nói: "Có những câu chuyện sẽ gợi mở cho người ta nhiều điều." "Theo ta thấy, biến pháp Thương Ưởng sở dĩ thành công, bản chất là đã phân chia lại tài nguyên của xã hội." "Cốt lõi của chế độ quý tộc tông pháp là chế độ đích trưởng tử thừa kế. Đích trưởng tử có thể thừa kế tước vị, phong địa, quyền lực và địa vị chính trị, vậy những người con khác và con thứ thì phải làm sao?" "Họ xuất thân tôn quý, từ nhỏ được dạy dỗ chu đáo, luyện võ đọc sách, có tài học, hiểu quân sự, có lý tưởng, có hoài bão... nhưng lại chẳng có lối ra." "Một lượng lớn nhân tài như thế chỉ có thể nhìn sắc mặt của đại ca mình mà hành sự." "Thế nhưng bọn họ nhanh chóng phát hiện ra rằng đến Tần quốc sẽ có cơ hội ngẩng đầu. Nơi đó không bận tâm ngươi có phải con thứ hay không, chỉ cần có bản lĩnh, có quân công là có thể đoạt được quyền lực chính trị, có thể sở hữu ruộng đất, có thể rạng danh rạng rỡ." "'Nhị Thập Đẳng Tước chế' và 'Danh Điền chế' đã mang đến cho họ niềm hy vọng chưa từng có. Bởi vậy, lớp nhân tài nòng cốt được các nước tích lũy suốt mấy chục năm đã điên cuồng đổ dồn về Tần quốc, chính họ đã cùng nhau đúc kết nên sự hùng mạnh của Tần quốc." Nói đến đây, Đường Vũ cười nói: "Muốn đánh đổ một nhóm quý tộc cũ, tất phải tác thành cho một nhóm quý tộc mới." "Vậy nên, thời thế ngày nay so với thời Chiến quốc thì thế nào?" Thường Cừ lắc đầu nói: "Hoàn toàn khác biệt." "Thế gia ngày nay, dẫu không phải đích trưởng tử, dẫu là con thứ đi chăng nữa, cũng có thể nương tựa vào gia tộc để có được quyền lực và thể diện tương ứng, đồng thời cũng đoàn kết hơn." "Đối với bọn họ, thà rằng cạnh tranh trong nội bộ gia tộc chứ không muốn phản bội gia tộc mà ra đi." "Rời khỏi gia tộc đồng nghĩa với việc từ bỏ thể diện 'sĩ tộc', cái mất nhiều hơn cái được." Đường Vũ mỉm cười nói: "Không, ý của ta là... các ngươi thân là tầng lớp mạt lưu trong các thế gia, lẽ nào cam lòng vĩnh viễn làm kẻ mạt lưu, mà không muốn trở thành quý tộc mới của thời đại mới?" "Ta muốn phế bỏ Cửu Phẩm tuyển quan chế, giống như Thương Ưởng năm xưa mở toang con đường thăng tiến đang bị thời đại này trói buộc, cho tất cả mọi người một cơ hội để trèo lên trên." Trong thoáng chốc, sắc mặt của mấy vị gia chủ đều biến đổi kinh hãi, bọn họ trợn trừng hai mắt, tim đập thình thịch. Không phải hưng phấn, mà là sợ hãi. Làm như vậy chính là đào tận gốc rễ của thế gia. Đường Vũ tiếp tục nói: "Ta dự định phế bỏ 'Chiếm Điền chế' và 'Dấm Khách chế', tránh việc xuất hiện hàng loạt nhân khẩu thuộc quyền sở hữu riêng, bảo vệ nguồn thu thuế, bảo vệ căn cơ của chính quyền." "Những thế gia này thông qua 'Cửu Phẩm tuyển quan chế', 'Chiếm Điền chế' và 'Dấm Khách chế' mà không ngừng thâu tóm đất đai, nhân khẩu và quyền bính, hình thành nên từng thực thể kinh tế, quân sự độc lập, biến thành quốc gia trong quốc gia, còn quá quắt hơn cả chư hầu thuở trước." Hắn không khỏi bật cười: "Chư hầu còn phải nộp thuế cho thiên tử, thế gia thì khỏi cần." "Chúng ta không nên để chuyện bực này tồn tại, đúng không?" "Ít nhất là ở Quảng Hán Quận không nên tồn tại chuyện như thế." Giọng nói của Thường Cừ run rẩy: "Đường Công... làm như vậy chẳng khác nào tự tuyệt đường sống với thiên hạ!" Đường Vũ nói: "Tự tuyệt đường sống với thế gia mà thôi, có là cái đinh gì?" "Ta gọi các ngươi tới chính là để báo cho các ngươi biết, ta định làm như vậy đấy." "Các ngươi có hai lựa chọn. Thứ nhất, dọn nhà rời đi." "Thứ hai, ủng hộ chính sách của ta, chuẩn bị thích nghi với chính sách mới, và trở thành nhóm người đầu tiên hưởng lợi từ chính sách mới." "Trước khi chính sách mới được ban bố, ta sẽ cho các ngươi biết nội dung cụ thể để các ngươi có thể chuẩn bị trước, nhờ đó chiếm được ưu thế không nhỏ trong cạnh tranh." "Đây là sự đền đáp chính trị dành cho các ngươi dựa trên việc các ngươi đã bỏ tiền bỏ lương thực vì Quảng Hán Quận." Hắn nhìn mọi người, khẽ nói: "Tất nhiên, nếu các ngươi muốn chọn con đường thứ ba cũng được, đó là đánh với ta một trận, liều mạng một mất một còn." "Nhưng ta khuyên các ngươi đừng làm vậy. Tuy dưới trướng ta chẳng còn lại mấy người, nhưng dọn dẹp các ngươi thì quá đỗi dễ dàng." "Các ngươi nên học tập Phí Vĩnh, hắn chẳng màng giữ lấy cái thể diện của gia tộc mạt lưu, mà khao khát có được quyền bính lớn hơn trong chính sách mới, trở thành quý tộc mới, tự mở ra cho mình một con đường có thể đi xa hơn." Nói đoạn, Đường Vũ đứng dậy, thong thả cất lời: "Đây là đường sống cuối cùng ta dành cho các ngươi. Trong vòng ba ngày, đưa ra câu trả lời cho ta, hoặc là... ra tay với ta." "Chúc các ngươi may mắn."