Chương 621: Luận sử

"Bàn? Bàn thế nào?" Đường Vũ tựa lưng vào vách xe, vươn vai một cái rồi thong thả nói: "Ngươi luận từ khởi nghĩa Khăn Vàng cho đến tận bây giờ, ngoài miệng nói là bàn đại thế thiên hạ, nhưng thực chất lại bao quát biến số trăm năm, luận bàn quy luật chính quyền cùng sự biến chuyển của chiến tranh." "Đề tài mở rộng đến mức này, lại muốn ta phải nói cho sâu sắc, đây chẳng phải tương đương với việc đang khảo thí ta sao." Hoàn Ôn nói: "Ta tin tưởng trí tuệ của Đường Công, đồng thời, ta cũng hy vọng có thể nghe được vài điều khác biệt." Đường Vũ ngẫm nghĩ một lát mới gật đầu: "Đã là như vậy, ta liền thẳng thắn nói vài câu, chỉ là góc nhìn của ta chưa chắc đã giống với đại đa số mọi người." Hắn nâng bát trà lên, khẽ thổi vài hơi rồi chậm rãi uống. Hoàn Ôn ngồi yên lặng, kiên nhẫn chờ đợi. Cuối cùng Đường Vũ cất lời: "Chúng ta làm sao đi tới bước đường ngày hôm nay? Ý ta không phải chỉ ngươi và ta, mà là mảnh trời đất này của chúng ta." "Từ những bậc tiên dân thời viễn cổ, tụ tập lại thành tộc quần, sống nương theo nguồn nước, rồi diễn biến thành các bộ lạc." Hoàn Ôn bất giác ngồi thẳng lưng hơn một chút, hắn không ngờ Đường Vũ không bàn chuyện trăm năm, mà lại nói thẳng về thời tuyên cổ. Đề tài vĩ mô bực này dính líu đến tri thức vô cùng vô tận, muốn đúc kết tất cả những điều ấy lại để biểu đạt quan điểm và kiến giải của bản thân là một chuyện cực kỳ khó khăn. Hoàn Ôn gần như không thể đoán nổi Đường Vũ muốn nói điều gì. Mà Đường Vũ lại tiếp tục nói: "Các bộ lạc tranh đấu lẫn nhau, rồi lại dung hợp với nhau, cuối cùng Hoàng Đế nhất thống thiên hạ." "Sau Hoàng Đế là Thiếu Hạo, sau Thiếu Hạo là Chuyên Húc, sau Chuyên Húc là Đế Cốc, sau Đế Cốc là Đế Chí, sau Đế Chí là Đường Nghiêu." "Đường Nghiêu thiền nhượng cho Ngu Thuấn, Thuấn thiền nhượng cho Hạ Vũ, kế đó là Thương Thang diệt Hạ, Chu Vũ phạt Trụ, Xuân Thu Chiến Quốc, Thủy Hoàng đại thống, Thần Hán diệt Tần, Quang Vũ phục Hán, ba phần quy Tấn." Đường Vũ uống cạn bát trà, thở dài nói: "Lịch sử huy hoàng dằng dặc, chúng ta đã làm được bao nhiêu việc?" "Chúng ta học được cách lấy lửa, học được trồng trọt, đánh cá, săn bắn, chăn nuôi, dệt vải, sáng tạo ra văn tự, y thuật, trang phục, nhà cửa..." "Dân tộc của chúng ta dần dần dung hợp, tạo thành tộc quần Hoa Hạ vĩ đại này, lại không ngừng thu nạp thêm nhiều dân tộc khác gia nhập." "Chúng ta có lễ nghi, âm nhạc, đồ khí, men theo dòng sông dài của thời gian mà đi mãi xuống, vô số con người tụ hội lại với nhau, sáng tạo nên một nền văn minh huy hoàng xán lạn." "Chư tử bách gia, vạn đạo tranh phong, vương triều thay đổi, cho đến tận ngày nay." Sắc mặt Hoàn Ôn trở nên vô cùng nghiêm nghị, hắn bất giác liếc nhìn ra thế giới bên ngoài cửa sổ. Đường Vũ nói: "Bây giờ chúng ta cái gì cũng có, không còn là thời đại khai hoang mở cõi như xưa nữa, nhưng dường như chúng ta lại sống khổ sở hơn." "Tộc quần vĩ đại đi tới ngày hôm nay, nền văn minh huy hoàng đến bước đường này, rốt cuộc chỉ còn lại núi đồi trơ trọi, đồng đất cằn cỗi, cùng với những tộc quần tàn sát lẫn nhau, thây chất đầy nơi đồng hoang nội cỏ." "Luân thường đạo lý, văn hóa lễ nghi sớm đã bị quên lãng, họa hoằn lắm mới có kẻ nhặt lên một mảnh vụn tàn, cũng chỉ để làm mảnh vải che xấu hổ của đám quý tộc mà thôi." "Ngươi muốn ta bàn về đại thế thiên hạ? Thiên hạ ngày nay, có gì đáng để bàn?" "Chẳng qua chỉ là thời điểm một dân tộc sa sút nhất, chẳng qua chỉ là lúc một nền văn minh rơi xuống đáy vực sâu." "Đối mặt với tình cảnh như thế, sử quân, ngươi định làm gì đây?" Hắn nhìn sang Hoàn Ôn, cất giọng hỏi đầy nghiêm túc: "Tận sâu trong xương tủy, ngươi rốt cuộc là hạng người như thế nào?" Hoàn Ôn mấp máy môi, nhất thời không thể thoát ra khỏi đề tài vĩ mô kia, hoàn toàn không trả lời nổi. Đường Vũ khẽ thở dài, nói: "Con người ta chẳng qua chỉ có ba giai đoạn: quá khứ, hiện tại và tương lai." "Quá khứ, ta đã nói cho ngươi nghe rồi, ngươi cũng hiểu rồi." "Hiện tại, ngươi có biết bản thân đang đứng ở vị trí nào trong nền văn minh cổ xưa này không? Ngươi có biết mình đang đóng vai trò gì trong mảnh trời đất này chăng?" "Tương lai, ngươi muốn làm nên sự nghiệp ra sao, ngươi hy vọng lưu lại thanh danh thế nào, ngươi muốn người đời sau đánh giá về ngươi ra sao?" Hoàn Ôn theo bản năng nâng chén trà lên muốn uống một ngụm, nhưng bàn tay lại khẽ run rẩy, nhất thời làm sánh cả nước ra ngoài. Hắn đọc qua rất nhiều sách, từng suy ngẫm rất nhiều điều, về quyền thuật, về chính trị, về dân tộc, và cả về quân sự. Nhưng hắn chưa từng nghĩ tới những câu hỏi mà Đường Vũ vừa đặt ra lúc này, hắn chưa từng mổ xẻ tất cả từ cổ chí kim, chưa từng đứng giữa dòng sông dài của lịch sử tuyên cổ để tìm kiếm vị trí và vai trò của chính mình. Điều đó quá mức vĩ đại, mà tuổi đời của hắn thì vẫn còn quá trẻ. Đường Vũ nói: "Người đời đều bảo Đường Vũ ta tâm cơ thâm trầm, mưu mô xảo quyệt, giỏi bày mưu tính kế, nhưng... người thực sự hiểu ta sẽ hiểu, ta chỉ muốn dân tộc này của chúng ta thoát khỏi cảnh lầm than sa sút, ta chỉ muốn nền văn minh của chúng ta được phục hưng trở lại." "Còn ngươi, ngươi muốn làm gì?" "Làm một đại quan, nắm giữ quyền hành, dưới một người trên vạn người?" "Hay là vơ vét thật nhiều của cải, hưởng thụ cuộc sống xa hoa trụy lạc?" "Hoặc giả lập nên công lao hiển hách, nhận lấy sự kính ngưỡng của người đời, trở thành một nhân vật thực sự được kẻ khác tôn trọng?" Nói đến đây, Đường Vũ hơi dừng lại một chút, trầm giọng hỏi: "Hay là nói, ngươi chưa từng quên đi quá khứ, ngươi biết mình từ đâu tới, ngươi biết điều gì đã nhào nặn nên con người ngươi." "Ngươi muốn làm đôi điều cho nền văn minh này, làm đôi điều... cho dân tộc này?" Hoàn Ôn cúi gằm đầu xuống, vẻ mặt có chút mờ mịt, cắn răng nói: "Ai ai cũng biết tài ăn nói của ngươi, nhưng... ta không ngờ lại đạt tới mức độ này, có thể trực tiếp làm lay động đạo tâm, ảnh hưởng tới lý tưởng và chí hướng của một con người." "Thậm chí, ngươi còn đang định nghĩa phương hướng cho cả thời đại này..." "Đường Công, đại thế thiên hạ đã nói xong chưa?" Đường Vũ gật đầu: "Nói xong rồi." Hoàn Ôn nói: "Những câu hỏi của ngươi ta không thể trả lời, bởi vì chính ta cũng không biết đáp án." "Nhưng người ta sống một đời, không thể sạch sẽ hoàn toàn, mà cũng chẳng nên quá mức nhơ bẩn." "Ta đang mưu tính cho bản thân mình, nếu điều kiện cho phép, ta cũng sẵn lòng mưu tính cho thiên hạ." "Vế trước là vì lợi ích thực tế, vế sau là vì hư danh cùng đạo đức." "Ở giai đoạn hiện tại, ta không bằng ngươi, ta vẫn muốn mưu tính cho bản thân mình hơn." Đường Vũ nói: "Được, nếu ngươi muốn mưu tính cho bản thân, ngươi có những con đường nào để đi?" Hoàn Ôn thở dốc một hơi nặng nề, rõ ràng tâm thần đang xáo động khôn nguôi, nhưng hắn vẫn gượng ép kiềm chế bản thân, giữ vững vẻ lý trí. Hắn trịnh trọng đáp: "Làm thần tử nhà Tấn, làm một quyền thần." Đường Vũ nói: "Ngươi đã là Nam Quận Công rồi, nhưng ngươi có thực quyền không? Tư Mã Thiệu là kẻ chỉ hận không thể thâu tóm toàn bộ quyền lực vào trong tay, hắn mưu toan thông qua chiến tranh để giúp hoàng quyền thoát khỏi sự kìm kẹp của các thế gia." "Cho dù ngươi làm tới chức quyền thần, thì có thể đi tới bước nào?" Hoàn Ôn nói: "Dã tâm của ta không lớn, ta chưa từng nghĩ tới chuyện làm Vương Đạo hay Vương Đôn." Đường Vũ cười nói: "Được, ngươi đã nghĩ như vậy, vậy ta hỏi ngươi, nếu trên đầu ngươi nhất định phải có một hoàng đế, ngươi chọn Tư Mã Thiệu hay chọn ta?" Câu nói này trực tiếp khiến Hoàn Ôn rơi vào im lặng, bởi vì ai nấy đều hiểu rõ, trong điều kiện và lợi ích tương đương nhau, tất cả mọi người đều sẽ chọn Đường Vũ. Bởi vì Đường Vũ khoan dung nhân từ. Hoàn Ôn đưa tay xoa trán, chậm rãi nói: "Hẳn là ngươi không đến đây để khuyên ta đi theo ngươi, ngươi biết rõ điều đó là không thể." "Nhưng ngươi bộc bạch nhiều như vậy, là muốn ta tán đồng ngươi, tán đồng lý tưởng, thái độ, nhân phẩm và lập trường của ngươi." "Thông qua sự tán đồng này, ta có thể phối hợp với ngươi ở một mức độ nhất định." Hắn nhìn sang Đường Vũ, nghiêm túc nói: "Ngươi muốn ta trong chuyện tiến đánh Ba Đông quận sẽ nghe theo ý kiến của ngươi, nhằm đạt được mục đích kiềm chế Tư Mã Thiệu về mặt chiến lược?" Đường Vũ nói: "Lời đã nói hết, có làm hay không?" Hoàn Ôn cau chặt mày, nghiến răng nói: "Lời của ngươi rất có sức nặng, sâu trong nội tâm ta, quả thực lại nảy sinh ý muốn giúp đỡ ngươi một phen." "Nhưng lý trí mách bảo ta rằng, một khi đã bắt đầu thì sẽ càng lún càng sâu, cục diện ngươi mưu tính tuyệt đối không chỉ có chút ít mà ta nhìn thấy được." "Ta sẽ không đồng ý với ngươi đâu, ta sẽ giống như một vị tướng quân bình thường, đi đánh trận, đi làm việc cho Tấn quốc." Đường Vũ khẽ mỉm cười, uống cạn chỗ trà nóng trong bát, xoay người bước ra khỏi cỗ xe ngựa, tiêu sái rời đi.