Chương 719: Ý tưởng chính trị

Cái gọi là Tam tỉnh, lấy triều Đường làm ví dụ, chính là Trung thư tỉnh, Thượng thư tỉnh và Môn hạ tỉnh. Dưới Thượng thư tỉnh có Lục bộ, gồm Hộ bộ, Lại bộ, Lễ bộ, Binh bộ, Hình bộ và Công bộ. Tam tỉnh phân quyền tất sẽ dẫn đến tệ nạn đùn đẩy trách nhiệm, hiệu suất thấp kém, nhưng nếu bãi bỏ hai tỉnh kia, chỉ giữ lại Thượng thư tỉnh thống quản Lục bộ, quyền lực của Thượng thư lệnh lại quá lớn. Vậy có thể không cần Thượng thư lệnh, để hoàng đế trực tiếp thống quản Lục bộ, thâu tóm mọi đại quyền vào một mối hay không? Làm vậy hoàng đế sẽ mệt chết, hơn nữa một khi hoàng đế hôn dung hoặc lười nhác, đối với triều đình chính là tai họa ngập đầu. Được rồi, vậy lại suy xét, liệu có thể bê nguyên chế độ Nội các của triều Minh sang? Để Nội các giúp hoàng đế xử lý chính vụ, điều phối Lục bộ chấp hành? Nghe thì hay, nhưng hoàn toàn không phù hợp với thời đại này. Đường Quốc hiện nay cần một hệ thống hành chính hiệu quả cao để quản lý một đế quốc rộng lớn, chuẩn bị cho việc đoạt lấy thiên hạ và cai trị mai sau, chế độ Tam tỉnh Lục bộ phù hợp với nhu cầu mở rộng quy mô trị quốc. Tuy đứng ở góc độ lịch sử, chế độ này có rất nhiều khiếm khuyết, nhưng ít nhất nó phân công rõ ràng, chức trách rành mạch, mức độ chế độ hóa cao, đáp ứng được hiệu suất cần thiết lúc này, lại có thể làm suy yếu tướng quyền, đạt được sự cân bằng thích hợp. Còn chế độ Nội các triều Minh lại không đáp ứng được nhu cầu mở rộng quy mô quản lý quốc gia, chỉ đơn thuần củng cố hoàng quyền, nếu rập khuôn mang tới, mức độ chế độ hóa ngược lại sẽ giảm xuống, hiệu suất cũng giảm đi rất nhiều. Không thể vì Đường Vũ là hoàng đế mà cho rằng vế sau ưu việt hơn, dựng nên một quốc gia cần phải tính kế lâu dài, ít nhất phải lấy trăm năm làm đơn vị. Bất kỳ thiết kế chế độ nào cũng phải thích ứng với nhu cầu cai trị của từng giai đoạn lịch sử nhất định, không thể đơn giản cấy ghép vượt thời đại, tính ổn định của tập quyền trung ương và tính công năng của thể chế chính trị vốn mang đặc trưng thời đại. Về những vấn đề này, Đường Vũ đã nghĩ rất nhiều, suy tính rất lâu, cuối cùng vẫn quyết định, tối đa chỉ có thể đi đến bước Tam tỉnh Lục bộ, không thể tiến xa hơn nữa, nếu không sự sụp đổ mang tính hệ thống do cấu trúc chính trị gây ra sẽ để lại hậu quả khôn lường. Trung thư tỉnh khởi thảo chiếu lệnh, Môn hạ tỉnh thẩm hạch phong bác, Thượng thư tỉnh chấp hành chính lệnh, ba bên vừa phối hợp lại vừa kiềm chế lẫn nhau, đây là điều tốt. Nhưng có thể rập khuôn nguyên xi sao? Dẫu cho chế độ Tam tỉnh Lục bộ là chính sách tối ưu phù hợp với nhu cầu chính trị hiện tại, chẳng lẽ tệ đoan của nó lại không tồn tại? Quy trình ra quyết sách vẫn rườm rà, hiệu suất vẫn chưa đủ cao, cơ chế kiềm chế chưa đủ vững chắc, bộ máy quan liêu dễ phình trướng, ranh giới chức trách luôn mập mờ, điều này sẽ trực tiếp dẫn đến việc triều đình suy giảm khả năng khống chế tầng lớp cơ sở. Bởi vậy, vừa phải áp dụng chế độ Tam tỉnh Lục bộ, lại vừa phải tinh chỉnh nó. Ý định của Đường Vũ là thiết lập một kênh khẩn cấp đặc biệt, ví như khi gặp thiên tai, phản loạn, tin tức quân sự khẩn cấp, hoàng đế có thể trực tiếp trao quyền cho Thượng thư tỉnh chấp hành, không cần thông qua hai tỉnh kia, việc xong sẽ bổ sung quy trình sau. Hơn nữa Trung thư tỉnh và Môn hạ tỉnh trong giai đoạn khởi thảo chính lệnh và thẩm duyệt phải bị hạn chế thời gian nghiêm ngặt, phòng ngừa kéo dài trễ nải. Phải lập trước "Chính Sự Đường", chịu trách nhiệm điều phối Lục bộ và chia sẻ thông tin giữa ba tỉnh, giảm bớt đùn đẩy, nâng cao hiệu suất. Thành viên Chính Sự Đường phải luân phiên trực ban hằng tháng, bảo đảm quan trưởng ba tỉnh bình đẳng tham gia quyết sách. Điểm cuối cùng quan trọng nhất, phải xác định rõ ranh giới quyền hạn và trách nhiệm của từng tỉnh, tiến hành đánh giá tinh giản các vị trí chức việc, tránh nạn thừa quan, nâng cao hiệu suất. Đường Quốc hiện tại chưa có đủ quan viên để lấp đầy khung sườn này, nhưng tính đến nay, Thượng thư lệnh đã có người, Khang Tiết đành phải vất vả thêm một thời gian vậy. Về phần Lục bộ, Hộ bộ Thượng thư là Phí Vĩnh, Binh bộ Thượng thư là Khang Tiết, Hình bộ Thượng thư là Đặng Dung. Vẫn còn khuyết Lễ bộ, Lại bộ và Công bộ. Ý của Đường Vũ là Đặng Dung phải dỡ bỏ chức vụ doanh chủ tân binh doanh, chuyên tâm làm Hình bộ Thượng thư, phương diện chính sách và chính vụ vốn là sở trường của hắn, năm xưa hắn bàn việc cai quản Dã Quan Huyện đâu ra đấy rất rõ ràng. Ba bộ còn lại đều phải lập tức xây dựng, tuy khoa cử đầu năm đã chọn được một số người, nhưng bộ khung vẫn chưa đủ, còn thiếu hụt rất nhiều. Bởi vậy, Đường Vũ gọi Khang Tiết tới, bảo: "Thượng thư của ba bộ không thể chờ đến khoa thi mùa thu được nữa, phải mau chóng chọn ra người gánh vác được trách nhiệm." "Khanh hãy triệu tập quan viên ba bộ này đến, trẫm muốn đích thân nói chuyện với từng người, xem ai có đủ năng lực và đảm đương được việc lớn." "Đặc biệt là Lễ bộ, việc này liên quan đến sự chuẩn bị cho khoa thi mùa thu, còn có cả... trận địa tuyên truyền..." Khang Tiết ngờ vực: "Trận địa tuyên truyền?" Đường Vũ gật đầu, nói: "Đường Quốc chúng ta không tin những thứ bậy bạ xằng bậy đó, chúng ta sẽ không tế trời tế thần gì cả, chúng ta chỉ tế tổ tiên." "Chức trách quan trọng nhất của Lễ bộ, ngoài khoa cử, giáo dục và ngoại giao, còn phải giữ vững trận địa tuyên truyền." "Đường Quốc cần nghe được những tiếng nói tích cực, dân chúng cần chỗ dựa về mặt tinh thần, cần để bách tính hiểu rõ chính sách, ủng hộ chính sách, mâu thuẫn dân tộc, mâu thuẫn văn hóa đều cần phải giải quyết." "Hiện nay Đại Đường trăm mối ngổn ngang, trận địa tuyên truyền vô cùng quan trọng, nhất định phải giữ cho chắc, trên dưới một lòng mới có thể nhanh chóng tiến lên." Khang Tiết trầm ngâm giây lát, mới nói: "Nếu trong số quan viên hiện tại không tìm được nhân tài đủ sức gánh vác trọng trách, liệu có thể phỏng theo chiếu cầu hiền trước đây, chiêu mộ hiền tài trong thiên hạ chăng?" Mắt Đường Vũ sáng lên, lập tức bảo: "Biện pháp hay, cứ làm thế đi, chúng ta không sợ mở cửa ra bên ngoài, chúng ta chỉ sợ không có nhân tài." "Một mặt cầu hiền khắp nơi, mặt khác cũng phải chủ động tiếp cận một số bậc đại tài đã thành danh, chủ động liên hệ, nói rõ chức trách và quyền hạn, bày tỏ thành ý." Khang Tiết cười nói: "Vậy lão thần xin tiến cử một người với bệ hạ." Đường Vũ hỏi: "Ai?" "Anh Nguyệt Hầu." "Cái gì cơ?" Đường Vũ trừng mắt: "Nàng ấy chẳng thạo chút chính vụ nào, đừng có nói đùa." Khang Tiết lắc đầu, đáp: "Ý lão thần là, một số bậc đại tài đã thành danh có thể nhờ Anh Nguyệt Hầu đi liên hệ." "Anh Nguyệt Hầu dẫu sao cũng là cung chủ Thánh Tâm Cung, hơn mười năm qua, những nhân vật tầm cỡ cầu nàng ấy thuốc men, cầu pháp dưỡng sinh nhiều không đếm xuể." "Nàng ấy ra mặt, tỷ lệ thành công sẽ cao hơn nhiều." "Còn về tình báo, phương diện nhân tài có lẽ không ai nắm rõ hơn Vương Đạo." "Ông ta là phụ thân của hoàng hậu, là quốc trượng, dù sao cũng nên giúp đỡ một tay, cung cấp chút tình báo ắt không thành vấn đề." Nói đến cuối, lão hạ thấp giọng: "Vương gia cùng các gia tộc phụ thuộc, nhân tài nhiều đếm không xuể đâu ạ!" Đường Vũ nheo mắt lại, Vương gia có thể dùng, gia tộc phụ thuộc của họ cũng có thể dùng, nhưng quyết không thể dùng quá nhiều, nếu không nguồn gốc rễ sâu, ắt sẽ kết bè kéo cánh. Nhưng... Khang Tiết quả thực đã mở ra một hướng đi, đó là đòi người từ các thế gia. Lòng khát khao quyền lực của thế gia thì không ai sánh bằng. Hơn nữa bọn họ cũng có một bộ phận vui lòng để con em trong họ tới triều đình Đường Quốc làm quan, coi như chừa lại một đường lui, vạn nhất mai này Đường Vũ đánh tới, người trong nhà nhờ vào mối quan hệ này cũng có thể nắm trước chính sách, không đến mức như thế gia Thục địa, toàn bộ đều bị diệt sạch. "Được! Việc này trẫm sẽ đích thân đi làm!" Đường Vũ cần không nhiều nhân tài đỉnh cấp, mỗi thế gia chỉ cần lấy ba bốn người là đủ cáng đáng việc triều chính. Những vị trí phía dưới, sau khoa thi mùa thu tự khắc sẽ có người trám vào. Còn như kết bè kết đảng, còn như con em thế gia muốn mưu lợi riêng... Hừ, vậy là chán sống rồi! Hỏi xin ai đây? Chỗ Tạ Bồi chắc chắn không được, Đồng Đồng sẽ giận, Chu Phỉ cũng không xong, nghe đâu đã bị Càn Quốc vắt kiệt. Dữu gia? Vẫn không được, Đồng Đồng vẫn sẽ giận. Cứ hỏi Hoàn Ôn trước đã, bảo hắn giới thiệu vài nhân tài Hoàn gia tới đây. Xem xem hắn có thái độ thế nào. Nghĩ đến đây, Đường Vũ bất giác bật cười, Hoàn Ôn có thái độ ra sao, tựa hồ cũng đều rất thú vị.