Chương 660: Thuế chế hỗn loạn, tình hình U Châu

Trần Vị dẫn Thanh Dương Vệ trở về tử thành U Châu! Mông còn chưa kịp ngồi ấm chỗ, cũng chưa kịp đường hoàng đi tham quan bố cục bên trong tử thành một lượt. Triệu Văn Độ và Chu Tứ Cân đã dẫn theo đám lại viên của Ti Thương, Ti Hộ, khiêng bảy tám rương sổ sách văn thư cùng chìa khóa tới. Sổ vàng hộ tịch, sổ sách thuế má, khế đất, phù tiết, bài ấn, chìa khóa kho, danh bạ, sổ khí giới, sổ tồn kho lương thảo... Bày kín mít cả khoảng giữa tiền đường sảnh chính. Trần Vị xoa xoa huyệt thái dương, nhìn mấy thứ của nợ này còn mệt hơn cả đánh một trận. "Thuyên Tử! Đi đun ấm trà nóng!" "Rõ!" Chu Tứ Cân nhìn ra vẻ đau đầu của Trần Vị: "Đại soái! Mấy thứ này chắc chắn cần ngài duyệt qua thì mới tiện sắp xếp các bước tiếp theo." Trần Vị thở dài, xua tay: "Tôi hiểu rồi, nói đi!" "Rõ!" Triệu Văn Độ bước lên một bước, chắp tay nói: "Đại soái! Mảng chính vụ do tôi chỉnh lý, để tôi báo cáo tình hình trước." Trần Vị gật đầu: "Được!" Triệu Văn Độ hắng giọng, nghiêm nét mặt: "U Châu không chỉ là trị sở cũ của Lư Long Quân, mà cơ cấu dân số ở đây cũng vô cùng phức tạp." "Trong thành không chỉ có tướng lĩnh, quan lại, thợ thuyền, thương nhân, bách tính người Hán." "Còn có lượng lớn dân các bộ tộc nội phụ như Khiết Đan, Hề, Thất Vi, Thổ Cốc Hồn, cùng với hồ thương đến từ Tây Vực." "Lần trước công phá thành U Châu, các đại tộc Khiết Đan trong thành đã bị quét sạch, bớt đi rất nhiều rắc rối." "Nhưng chuyện đó cũng gây ảnh hưởng nhất định tới dân các bộ tộc nội phụ như Khiết Đan, Hề, Thất Vi, họ sợ chúng ta sẽ đuổi cùng giết tận." "Kinh tế các ngành các nghề đều cần khôi phục, nếu không sẽ gây phiền phức cho việc cai trị sau này." "Còn về mặt quan viên cũng cần kịp thời bổ nhiệm, ấn định." "Tầng lớp trung và hạ tầng thì không sao, nhưng nhóm người cấp cao bên trên cơ bản đã sạch bóng." "Chúng ta cần người làm được việc, địa bàn hiện tại quá lớn rồi." "Ban đầu chúng ta chỉ có nền tảng một châu, bây giờ đùng một cái thêm năm châu đất đai." "Thêm vào đó, việc quan trọng nhất trước mắt là chế độ thuế, đây là nền tảng để duy trì ổn định." "Dù lần này chúng ta thu hoạch rất lớn, là một con số thiên văn, nhưng không thể ngồi ăn núi lở." "Hơn nữa chế độ thuế không ổn định sẽ khiến lượng lớn nông hộ bỏ trốn, bỏ hoang ruộng đất, nguồn thu thuế bị teo tóp." Trần Vị nhận chén trà Thuyên Tử đưa tới, nhấp một ngụm. "Tôi hiểu điều này, một miếng không thể thành người béo ngay được." "Ý tôi là 'quân sự trước, chính vụ sau; việc gấp làm trước, việc hoãn làm sau'." "Trước tiên chỉnh đốn biên chế quân đội, xác lập cải cách quân chế, ổn định phòng vụ các châu." "Cậu nói tiếp về chế độ thuế của Lư Long Quân trước kia đi!" Triệu Văn Độ nghe vậy, nét mặt dịu lại: "Chế độ thuế của Lư Long Quân lấy việc 'nuôi quân' làm mục tiêu hàng đầu, mang đặc điểm 'nặng, tạp, gấp'." "Thuế suất cao hơn chế độ nhà Tĩnh, sắc thuế phức tạp, thu thúc ép bách." "Ba hình thức tiền tệ (tiền đồng), hiện vật (lương thực, vải vóc), sức lao động (dao dịch, binh dịch) song hành." "Trị sở Tiết độ sứ nắm giữ các nguồn thuế chính như muối, sắt, rượu, thuế thương nghiệp, thuế đánh vào các hộ lớn." "Các chi châu chịu trách nhiệm thu thuế ruộng đất và thuế hộ cơ bản theo Lưỡng Thuế Pháp." "Trấn tướng, quân sứ các nơi lấy danh nghĩa 'quân nhu' để thu thêm đủ loại thuế phụ thu." "Lại thêm hào cường, nha binh thường xuyên chặn bớt hoặc bao thầu thuế, gánh nặng thuế thực tế cao hơn sổ sách rất nhiều." "Ví dụ như địa thuế, hộ thuế và thuế phụ thu gom theo Lưỡng Thuế Pháp." "Một hộ trung nông cày cấy năm mươi mẫu ruộng, mỗi năm phải nộp địa thuế khoảng bốn thạch lương thực, hộ thuế năm trăm văn tiền." "Cộng thêm các khoản phụ thu, quy đổi tổng cộng khoảng sáu thạch lương thực, bảy trăm văn tiền." "Đối với bách tính mà nói, gánh nặng này không thể kham nổi!" "Còn thuế thương nghiệp chủ yếu là thuế quan ải và thuế hạ hàng." "Nhưng thực tế lại liên tục thu thuế trùng lặp, cứ qua một ải là thu một lần, rất bất lợi cho giao thương buôn bán." "Đặc biệt là dao dịch và phân bổ quân nhu, vì không có định ngạch cố định." "Cho nên đó cũng là gánh nặng khủng khiếp nhất, giống như trước đây chúng ta thấy ở Bình Châu." "Một nông hộ trong nhà có ba mươi mẫu ruộng cằn." "Năm nay bị bắt đi phu sửa thành mười lăm ngày, vận chuyển lương tới Du Quan đi về mất mười ngày, lại còn bị phân bổ việc nuôi ngựa." "Thời gian đồng áng bận rộn cả năm bị chiếm mất gần hai tháng, ruộng đồng bỏ hoang phân nửa." "Cộng thêm các khoản thuế khác, cuối cùng chỉ còn cách bán mình làm nô." Nói đến đây, Triệu Văn Độ liếc nhìn Trần Vị một cái, giọng nhỏ dần, có chút ngập ngừng. Trần Vị tiếp lời, ánh mắt trầm xuống: "Để tôi nói thay cậu!" "Đặc biệt là chế độ nha binh bao thầu thuế, lệnh truy thu quân phí, thu gom kiểu cướp bóc, đúng không?!" "Yên tâm! Trong Thanh Dương Quân sẽ không còn nha binh nữa, chỉ có một bộ phận thân vệ!" "Tôi sẽ không ngầm cho phép binh lính dưới trướng tự ý vơ vét của cải để đổi lấy lòng trung thành, làm thế là thấu chi tương lai, chẳng khác nào giết gà lấy trứng." Trần Vị dừng một chút, lại bồi thêm một câu: "Đợi Trịnh Nguyên Thục về đã!" "À, chắc các cậu chưa biết anh ta đâu nhỉ, anh ta là mưu sĩ tôi mới thu nạp ở Doanh Châu." "Hiện đã tới Trung Đô dâng biểu xin ban cờ tiết, định lại danh phận chính danh cho Thanh Dương Quân." "Hiện giờ quân đội đang chỉnh đốn biên chế, chế độ thuế tôi cũng sẽ sửa." "Bao thầu thuế, tăng thu bừa bãi chắc chắn sẽ bãi bỏ, nói chuyện khác trước đi." Triệu Văn Độ chắp tay, thật lòng thốt lên: "Rõ! Đại soái anh minh!" Chu Tứ Cân tiếp lời: "Đại soái, phần này để tôi báo cáo." "Hai huyện trong U Châu là huyện Kế và huyện U Đô." "Cùng với các huyện thuộc U Châu gồm Lộ Huyện, Lương Hương, Xương Bình, Ngọc Hà, Tam Hà, An Thứ, Vĩnh Thanh." "Số hộ đăng ký trong sổ có bốn vạn chín nghìn ba trăm hộ, khoảng hai mươi sáu vạn người." "Bao gồm cả quân đồn trú và dân số vãng lai, thành phần hỗn tạp, có người Hán, hộ nội phụ người Khiết Đan và Hề." "Hồ thương Tây Vực, nô lệ tiện dân, chắc chắn vẫn còn một số hộ ẩn lậu." "Chỉ riêng huyện Kế và huyện U Đô trong thành U Châu, số người đăng ký trong sổ đã có khoảng tám vạn." "Nhưng vì trải qua mấy đợt chiến tranh, hiện giờ chỉ còn khoảng hơn năm vạn người." "Do lần phá thành vừa rồi, hiện tại tổng số binh tịch ghi danh toàn U Châu còn khoảng bốn vạn ba nghìn." "Trong đó đã chọn ra hai vạn tám nghìn hàng tốt, chuẩn bị sáp nhập vào đợt chỉnh quân sắp tới." "Một vạn năm nghìn còn lại chỉ chọn lấy một vạn, phân bổ đóng giữ ở các huyện, các cửa ải." "Năm nghìn binh lính già yếu đã giải ngũ, cho về quê quán, đều phát cho một tháng quân lương tiền bồi thường." "Doanh trại trong thành U Châu và vùng cận kề có bảy nơi, lần lượt là Nha Binh Doanh trong tử thành U Châu." "Doanh Nha Tiền trong thành U Châu, các doanh đóng tại cổng thành U Châu, cùng với Nam Giao Đại Doanh, Tây Giao Doanh, Đông Giao Doanh, Bắc Giao Doanh ở ngoài thành." "Các đồn trại ải quan phòng tuyến ngoài U Châu có tám nơi, nhưng sáu nơi trong đó đã bỏ hoang hoặc không còn thuộc về quân ta." "Ví dụ như thú doanh Cư Dung Quan, thú doanh Cổ Bắc Khẩu, thú doanh Tùng Đình Quan, thú doanh Phi Hồ Khẩu, thú doanh Quân Đô Quan, thú doanh Bạch Mã Quan." "Nơi còn đang sử dụng chỉ có Đại An Sơn Bảo và thú doanh Kim Pha Quan." "Phủ khố trong U Châu bao gồm ba kho quân tư, ba kho tiền lụa, một kho giáp trượng, hai kho lương, ba kho thường bình." "Ba kho muối, tám kho xác hóa, một nội khố, tức là kho báu riêng của Tiết độ sứ." "Hai kho lương cộng với ba kho thường bình, tổng cộng có bốn mươi lăm vạn thạch lương thực như kê, lúa mạch." "Cỏ khô, thức ăn cho ngựa hai mươi vạn bó, thịt khô, thịt ướp mười tám vạn cân." "Ba kho muối có tổng cộng mười lăm vạn cân muối tích trữ!" "Tám kho xác hóa chứa lượng lớn hàng hóa gồm rượu, giấm, trà, muối, vải lụa, sắt vụn..." "Có điều quyền sở hữu ở đây rất lộn xộn, có của phủ Tiết độ sứ, có của các đại hào cường, thương hội U Châu, hiện tại vẫn chưa thể kiểm kê rành mạch." "Ba kho quân tư cộng thêm kho giáp trượng, đao kiếm giáp trụ chưa nhập phẩm nhiều không đếm xuể." "Phần lớn đã chở tới Cổ Bắc Khẩu để nấu chảy, hiện còn lại mười sáu vạn món." "Trong đó đao ngang, đao cong, trường thương, mã sóc, bộ sóc, cốt đóa, cung, nỏ, áo giáp, khiên bài phẩm cấp Hoàng Giai cũng có khoảng mười hai vạn món." "Phần phẩm cấp Huyền Giai còn khoảng hơn một vạn món, tên tồn kho còn khoảng ba trăm hai mươi vạn mũi!" "Các loại sắt vụn, quặng sắt còn thừa hai mươi ba vạn cân." "Đồng thời còn có một lượng lớn khí giới công thành và phòng thủ." "Mấy bãi nuôi ngựa ở U Châu có hơn hai vạn sáu nghìn con chiến mã, ngựa thồ và lừa la còn hơn một vạn hai nghìn con." "Ba kho tiền lụa nắm giữ tiền tệ, lụa là, vàng bạc, trong đó có sáu vạn đĩnh vàng, mười hai vạn đĩnh bạc, hai mươi lăm vạn quán tiền đồng." "Tám vạn sấp lụa các loại, cùng một số đồ dùng trang sức linh tinh." Nghe tới đây, bàn tay đang bưng chén trà của Trần Vị bỗng khựng lại. Theo lý mà nói, U Châu không thể chỉ có chừng này, còn chẳng nhiều bằng Đàn Châu, dù bên kia có một phần do đám Gia Luật Hạt Lỗ đóng góp. Nhưng nghĩ tới cụm từ "con số thiên văn" mà Triệu Văn Độ vừa nói lúc nãy, chắc chắn vẫn còn thứ khác. Quả nhiên, vẻ mặt Chu Tứ Cân dần trở nên phấn khích tột độ, hai tay cầm cuốn sổ sách run lên bần bật. "Đại soái!" "Chúng ta đã tịch biên toàn bộ gia sản của Triệu Phụng Chương, mấy tên chỉ huy nha binh, cùng các hào tộc Khiết Đan ở U Châu như dòng họ Gia Luật, họ Thuật Luật, họ Tiêu, bộ tộc Ất Thất!" "Tổng cộng được hai trăm hai mươi sáu vạn đĩnh vàng! Sáu trăm tám mươi bảy vạn đĩnh bạc! Năm mươi bảy vạn sấp lụa!" "Tiền đồng đến giờ vẫn chưa đếm xuể, chắc chắn phải có mấy triệu quán!" "Còn có lượng lớn ruộng đất, nhà cửa, cửa hàng, công pháp, bí tịch, vàng bạc châu báu." "Di vật tiền triều, vật phẩm đặc biệt, nô lệ, gia súc, lông thú, tới giờ vẫn chưa thống kê ra được con số cụ thể!" Ngụm trà trong miệng Trần Vị phun thẳng ra ngoài. Hắn bật dậy ngẩng phắt đầu lên, trừng mắt nhìn chòng chọc vào Chu Tứ Cân, giọng lạc hẳn đi: "Đệt mợ! Cậu nói cái gì cơ?!" "Cậu có chắc không đấy? Gần chục triệu đĩnh vàng bạc cơ à?!" Chu Tứ Cân gật đầu lia lịa. "Đại soái! Thật trăm phần trăm!" "Mấy đời Tiết độ sứ Lư Long Quân, cộng thêm việc đám chỉ huy nha binh, hào cường, gia tộc lớn vơ vét, chiếm đoạt theo kiểu cướp bóc bao năm qua." "Nó đã sớm tích tụ thành một con số thiên văn rồi, hơn nữa nội khố của Tiết độ sứ chúng tôi còn chưa mở đâu." "Hiện tại vẫn đang niêm phong, đợi Đại soái về mới mở." Nói đến đây, Chu Tứ Cân bỗng khựng lại. Chỉ thấy Trần Vị ngồi đờ đẫn tại chỗ, hai mắt trợn tròn xoe, miệng hơi hé ra, nửa ngày trời không thốt nổi một câu. Tách trà vẫn còn lơ lửng trên tay hắn. "Đại soái... Đại soái..." Chu Tứ Cân cẩn thận từng li từng tí gọi khẽ hai tiếng. Trần Vị lúc này mới giật mình hoàn hồn, hắn thực sự bị phen này làm cho chết trân. Mười mấy vạn lượng vàng bạc cùng bốn mươi lăm vạn quan tiền đồng ở Đàn Châu đã từng khiến hắn choáng ngợp. Đằng này đùng một phát gần cả nghìn vạn! Đầu óc hắn trống rỗng hoàn toàn, suýt chút nữa thì sập nguồn luôn. Bản thân mình đúng là kiếp nghèo hèn, chưa thấy sự đời bao giờ... mới ngần này tiền đã không giữ nổi bình tĩnh rồi.