Chương 1048: Chuyển biến từ thuế hiện vật sang thuế tiền tệ

Sau khi Quan Ninh cất lời hỏi han, lập tức có không ít triều thần bước ra khỏi hàng. Họ cũng nhận thấy mấy lần nghị triều gần đây, bệ hạ không còn dứt khoát định đoạt như trước mà thực sự mang thái độ thương lượng. Bầu không khí nhìn chung tương đối nhẹ nhàng. Bệ hạ còn bố trí người chuyên ghi chép, quả thực đã giải quyết được rất nhiều vấn đề. Điều này khiến không ít triều thần chủ động dâng lời can gián, song thấy Tiết Khánh đứng ở hàng đầu bước ra, nhiều người lại lui về vị trí cũ. Tạm chưa bàn đến chức vụ Nội các đại thần kiêm Thượng thư Bộ Hộ, hắn còn là quốc trượng đương triều, mà lại là vị quốc trượng ghê gớm nhất từ xưa đến nay. Đã từng thấy ai có bốn người con gái cùng vào hậu cung chưa? E là chưa từng! Hơn nữa hắn vẫn còn ba cô con gái, chẳng biết chừng khi nào lại vào cung tiếp. Chẳng thể trêu vào, tuyệt đối chẳng thể trêu vào. Tiết Khánh không bận tâm đến suy nghĩ của người khác, bước thẳng ra phía trước. "Thần cho rằng bệ hạ nói rất phải. Toàn Ngân Pháp đã thí điểm tại Thượng Kinh một thời gian dài, thu thuế thuận tiện, những tệ nạn như hỏa hao tăng thêm trước kia không còn nữa, quả là kế sách tốt đẹp lợi nước lợi dân." Những người khác vẻ mặt vẫn bình thản. Họ thừa biết Tiết Khánh sẽ ủng hộ, điều này chẳng có gì bất ngờ. Kể từ khi phụ thân hắn là nguyên Nội các Thủ phụ Tiết Hoài Nhân cáo lão hồi hương, Tiết Khánh đã thay thế vị trí của cha, trở thành người tiên phong trong công cuộc cải cách. Từ ngày tân triều lập nên, dưới trướng Bộ Hộ thành lập thêm nhiều ty thứ, quyền hạn tăng lên vượt bậc, trên thực tế đã trở thành nha môn đứng đầu lục bộ. Mà với tư cách là Thượng thư Bộ Hộ, Tiết Khánh chính là người chấp hành các chính sách biến pháp cải cách của bệ hạ. Thế nhưng lời hắn vừa dứt, liền có một người bước ra khỏi hàng ban. "Khởi bẩm bệ hạ, thần cho rằng kế sách này chưa thỏa đáng. Dùng bạc hoàn toàn thay thế cho hiện vật tất sẽ sinh ra cái hại của phép chiết sắc. Chiết sắc không có định mức, lại chẳng có cách đo lường chuẩn xác, quan lại mượn cớ thao túng quyền bính, ắt sẽ khiến bách tính lầm than khốn đốn..." Lời này vừa thốt ra, ánh mắt của mọi người lập tức đổ dồn lên người hắn. Dám thẳng thừng phản đối như vậy quả thực quá to gan, không những bác bỏ Tiết Khánh mà còn bác bỏ cả bệ hạ. "Ngươi tên là gì?" Quan Ninh cất tiếng hỏi thẳng. Có kẻ khẽ lắc đầu, tên trẻ tuổi bồng bột này e là sắp gặp vạ rồi. Thanh niên này là Thị giảng Hàn lâm viện, bình thường nghị triều hắn không đủ tư cách đứng vào ban liệt, song mấy lần này là nghị triều chuyên đề, bệ hạ đặc cách cho các nhân tài của Hàn lâm viện vào hàng dự thính, được phép dâng kế sách can gián. "Hồi bẩm bệ hạ, thần tên là Chiêm Tử Bình, giữ chức Thị giảng Hàn lâm viện." Người thanh niên không kiêu ngạo cũng không tự ti. "Kiến nghị của ngươi rất hay." Quan Ninh khen ngợi một câu. "Hử?" Điều này khiến mọi người có phần bất ngờ, bệ hạ không hề khen đãi bôi mà là thật lòng khen ngợi. Đối với người dâng lời can gián đúng đắn, Quan Ninh đương nhiên sẽ không trách phạt, hắn đâu phải kẻ thực sự không nghe lọt tai lời nào. Chuyện vị Thị giảng Hàn lâm viện này vừa nhắc tới, rằng bách tính vì phép chiết sắc mà khốn khổ không xiết, quả thực là sự thật. Thuế khóa là nguồn thu nhập cơ bản nhất của quốc gia. Ban đầu thu bằng hiện vật, về sau chuyển sang vừa thu tiền vừa thu vật, rồi thuận theo nhu cầu phát triển mà lại có thêm biến chuyển. Về hình thức chia thành "bản sắc" và "chiết sắc". Cái gọi là bản sắc nghĩa là hiện vật nguyên định phải nộp trong thuế khóa như thóc, gạo, lúa mạch; còn việc theo một tỷ lệ nhất định đổi sang thu nộp các loại tài vật khác thì gọi là chiết sắc, hay còn gọi là chiết xưng, chiết nạp. Thoạt nhìn rất công bằng và hợp tình lý, nhưng thực tế lại tồn tại kẽ hở rất lớn. Gặp năm mất mùa tai ương, giá lương thực tăng vọt, quan lại liền bắt lấy lương thực quy ra bạc. Sang năm sau, giá lương thực bình ổn trở lại, chúng lại bắt dùng lụa là có giá cao hơn để quy ra bạc. Tóm lại quan lại địa phương mượn cớ thao túng, thứ gì có giá thì bắt quy đổi thứ đó, bách tính vì thế mà khổ không kể xiết. Quy đổi qua lại, bao nhiêu hạt thóc hạt gạo mà người dân vất vả quanh năm mới làm ra đều bị vơ vét sạch trơn. Thế nhưng cũng không thể nói phép chiết sắc là dở, đây thực chất là sản vật của sự phát triển kinh tế tiền tệ hàng hóa. Toàn Ngân Pháp cũng là một dạng chiết sắc, chỉ có điều hoàn thiện hơn. Quan Ninh ra sức thúc đẩy nhằm hoàn thành việc chuyển đổi từ thuế hiện vật sang thuế tiền tệ. Thời điểm hắn mới đưa ra đề xuất này đã vấp phải phản ứng của rất nhiều người. Trong đó có phái bảo thủ không chấp nhận nổi sự biến chuyển quá lớn này, lại có một bộ phận phản đối vì bị tổn hại lợi ích thiết thân. Hiện vật có đất để thao túng rất lớn, chẳng hạn như hao hụt phát sinh trong quá trình vận chuyển bốc dỡ khi nộp lương thực. Cừu béo thì vặt lông cừu. Hao hụt rốt cuộc vẫn đổ lên đầu bách tính, khi thu thuế tự nhiên sẽ thu dôi ra, mấu chốt là không có định mức rõ ràng, quan lại cứ thế ngang nhiên tham nhũng. Quan Ninh mở lời: "Trẫm trước khi chế định đã cân nhắc chu toàn. Chiết sắc chỉ được quy đổi từ lương thực, không được dùng các vật phẩm khác để thay thế, hơn nữa giá quy đổi phải căn cứ theo thời giá trên thị trường năm đó." "Điểm này Tiết đại nhân hiểu rõ nhất." Tiết Khánh gật đầu nói: "Toàn Ngân Pháp có thể coi là phép chiết sắc, nhưng hoàn thiện hơn phép chiết sắc. Những năm qua thí điểm tại Thượng Kinh, nhiều vấn đề đều đã được chỉnh sửa." "Mấy năm đầu khi mới lập tân triều, giá lương thực khá cao, đời sống bách tính bần hàn, mức chiết sắc tương ứng cũng cao, nhưng lượng thuế thu vào lại ít." "Những năm gần đây, giá lương thực bình ổn, chiết sắc tương đối thấp, lượng thu nộp lại nhiều hơn đôi chút." Hắn nói rất giản dị. Ai nấy đều nghe hiểu, ấy là dựa theo mặt bằng thị trường mà định đoạt. Mọi người gật đầu, xem ra như vậy quả thực có thể trừ bỏ được cái hại của việc chiết sắc. "Vẫn còn một vấn đề nữa." Chiêm Tử Bình lại bước ra khỏi hàng. "Dân cư sinh sống tại Thượng Kinh tương đối dư dả hơn các vùng khác, trong tay có thể có bạc tích lũy để nộp thuế. Vậy những vùng đất nghèo khó khác, trong tay bách tính chỉ có lương thực chứ không có bạc tích lũy, thì làm sao nộp thuế bằng bạc được?" Câu này đã đánh trúng vào căn nguyên. Chiết sắc là biện pháp tốt, nhưng bạc ít của nhiều ắt làm hại đến dân! Chiêm Tử Bình nói tiếp: "Bệ hạ phát hành bảo sao, hẳn là để chuẩn bị cho việc này, song bảo sao không thể hoàn toàn thay thế bạc nén, càng không thể thay thế tiền đồng." "Hơn nữa bình nhật bách tính dùng phần lớn là bạc vụn và tiền đồng, bảo sao không thể đáp ứng được." Người này gan to tày trời! Hắn không chỉ phản đối Toàn Ngân Pháp, mà giờ đây ngay cả việc bệ hạ phát hành Đại Ninh bảo sao cũng bị hắn công kích. Thế nhưng lời của vị Thị giảng Hàn lâm viện này vẫn chưa dừng lại ở đó. "Sau khi bảo sao được phát hành, thần đã đi khắp các ngõ phố xóm giềng. Lấy Thượng Kinh làm ví dụ, sau khi bảo sao lưu hành, vật giá rõ ràng giảm sút so với trước kia. Thực chất không phải vật giá giảm đi, mà là giá trị của bạc bị sụt giảm. Bạc đắt hay bạc rẻ đều ảnh hưởng tới vật giá... Nếu biên độ dao động quá lớn sẽ phá hoại sinh kế của muôn dân." Sắc mặt Quan Ninh hơi biến chuyển. Đây đúng là một nhân tài, thế mà lại tự mình đi điều tra thực tế. Hắn cũng đã nhìn ra những vấn đề mà người khác không nhìn thấy. Từ khi bảo sao được phát hành, vật giá quả thực có phần giảm xuống, đó là vì lượng tiền lưu thông trên thị trường tăng lên. Quan Ninh mang về lượng lớn vàng từ Bắc Di, lấy số kim dự trữ này làm căn cứ để in ra một khối lượng lớn bảo sao. Hắn nói không hề sai. Bạc đắt của rẻ sẽ khiến thương mại đình trệ. Bạc rẻ của đắt sẽ đẩy giá lương thực lên cao, bách tính lầm than khốn khổ. Nói một cách nghiêm túc, Đại Ninh đều đang tồn tại cả hai tình trạng này. Sự thiếu hụt tiền tệ vốn là vấn đề phổ biến thời cổ đại. Vàng, bạc, đồng, sắt xưa nay vốn là những thứ khan hiếm, đó cũng là nguyên nhân chính khiến chúng trở thành tiền tệ. Quan Ninh phát hành bảo sao chính là để giải quyết bài toán này. Đại Ninh bắt buộc phải có một chính sách tiền tệ ổn định, đó cũng là lý do hắn làm những việc này. Vấn đề Chiêm Tử Bình nêu ra quả thực có tồn tại. Công dụng của bảo sao thực chất nhắm vào giới thương gia, như các giao dịch giá trị lớn hoặc thông thương liên vùng, còn đối với dân chúng bình thường thì chưa thể đáp ứng được nhu cầu. Quan Ninh đương nhiên đã sớm tính đến chuyện này. Hắn đưa mắt ra hiệu cho Thành Kính. Thành Kính lui ra ngoài, chẳng mấy chốc đã bưng một chiếc khay bước tới. "Lời can gián của Chiêm Tử Bình không sai, bởi vậy trẫm cũng đã đúc tiền mới cho thứ dân bách tính." Quan Ninh vừa dứt lời, vừa cất bước đi tới.