Chương 1095: Đạo cao một thước ma cao một trượng

Lời của lão nông khiến Dương Tuấn Tài cau mày, nhìn bộ dạng co rúm sợ sệt kia, thế nào cũng không giống như đang nói dối. "Nếu thảo dân thực sự có mười lăm mẫu đất, thảo dân còn mặc rách rưới thế này sao?" Lão nông giũ giũ vạt áo rách, khiến những người khác bật cười chế giễu một hồi. "Cười cái gì mà cười, các ngươi cũng chẳng hơn ta là bao." Bầu không khí giãn ra đôi chút, vẻ câu nệ của bọn họ cũng giảm bớt vài phần. Thế nhưng Dương Tuấn Tài lại cau mày càng chặt. "Thế đất đó là của ai?" "Là của lý trưởng." Chế độ này vẫn kéo dài từ tiền triều Đại Khang, trong thành gọi là phường, gần thành gọi là sương, thôn quê gọi là lý, phàm một trăm mười hộ thành một lý, đặt ra lý trưởng, phụ trách các việc dân chính, giáo hóa, thuế khóa, tranh tụng của địa phương. Dĩ nhiên số hộ cụ thể không chuẩn xác đến thế. Ấy gọi là dưới giúp ích cho việc dân, trên hỗ trợ cho nha môn. Lý trưởng giữ vai trò hết sức quan trọng trong việc chấp hành chính lệnh của quan phủ, duy trì trật tự cơ sở, hòa giải tranh chấp. Nhưng lý trưởng thường do thân hào cự tộc đảm nhiệm, hoặc do quan phủ địa phương tuyển chọn bổ nhiệm. Bên trong có quá nhiều mờ ám. Dương Tuấn Tài bụng nghĩ vậy, lại hỏi: "Đất của lý trưởng cớ sao lại đứng tên ngươi?" "Không phải đất của lý trưởng đứng tên thảo dân, mà vốn dĩ là đất của thảo dân, bị lý trưởng đoạt mất, nay lại quay về đứng tên thảo dân." Lời lão nông nói nghe rất quanh co, nhưng Dương Tuấn Tài đã hiểu. "Là khi nào thì đất quay lại đứng tên ngươi?" "Độ chừng hai ba tháng trước, thảo dân cũng quên rồi." Lúc này Triệu Nam Tinh chen ngang hỏi: "Thế mảnh đất đó đã thực sự thuộc về ngươi chưa?" "Dĩ nhiên là chưa." Lão nông lắc đầu đáp: "Đất này để thảo dân cày cấy nhưng phải nộp tiền thuê." "Thế còn nộp thuế?" "Đứng tên thảo dân thì tự nhiên là thảo dân nộp." "Thế ngươi thu về được bao nhiêu hoa lợi?" "Trừ hết những khoản đó đi, thu về chưa đầy hoa lợi của hai mẫu..." "Thế ngươi vẫn trồng?" "Không trồng thì đến ngần ấy cũng chẳng có." Hai người kẻ hỏi người đáp liền vỡ lẽ ngọn ngành, chỉ mang lại cho người ta một cảm giác duy nhất. Hoang đường tột bực! Cày cấy trên đất của chính mình, nộp tô cho kẻ khác, cuối cùng hoa lợi thu về chỉ có ngần ấy! Nghe sao mà quá đỗi phi lý! Quan Ninh đứng sau bình phong cũng nghe rõ mồn một. Đất vốn dĩ là của lão nông, bị lý trưởng dùng thủ đoạn chiếm đoạt, lão vẫn cày cấy trên mảnh đất cũ, chỉ là từ chủ đất biến thành tá điền. Còn về việc sau đó vì sao đất lại quay về đứng tên lão, nguyên do này Quan Ninh cũng biết. Hai ba tháng trước, Dương Tuấn Tài trưng thu thuế mùa hè tại phủ Mật Thương, bọn họ trả đất về tên cũ, chính là để trốn thuế! Điều này liên quan đến chế độ thu thuế của tân triều. Thu thuế không ấn định mức cố định, mà căn cứ theo tỷ lệ số mẫu điền sản sở hữu, nghĩa là điền sản càng nhiều, thuế phải nộp càng lớn. Mà đối với kẻ ít đất, nghèo túng thì lại được miễn nộp thuế! Kẻ giàu nộp nhiều, kẻ nghèo nộp ít hoặc không phải nộp. Đó chính là chuẩn tắc của thuế pháp kiểu mới, cũng là sự thể hiện nhân chính của Quan Ninh. Từ khi tân triều lập nên đến nay, đã trải qua mấy lần đại chiến, ngoại trừ trận huyết chiến đầu tiên với Lương Quốc đánh đến mức đất nước khánh kiệt ra, từ sau đó, Quan Ninh thấu hiểu nỗi thống khổ của muôn dân, mấy phen thi hành nhân chính, căn bản không tạo thêm gánh nặng cho dân chúng. Đại Ninh phát triển nhanh chóng, là nhờ hắn dùng chiến lợi phẩm mang về, là dùng tiền của hắn đập vào, chỉ có cho đi chứ chưa từng đòi hỏi đền đáp, càng chưa từng bòn rút của bách tính... Thế nhưng, chính những chính sách nhân từ này lại bị kẻ khác đục nước béo cò. Quan Ninh nghe vậy cũng không nén nổi cơn giận. Hắn từng hao tâm tổn lực đẩy mạnh thực thi quan thân nhất thể nạp lương, vì việc này mà không tiếc đại khai sát giới ở phương nam, mấy năm nay rốt cuộc cũng có chuyển biến. Thế nhưng hiện tại vì nhân chính của hắn, "đặc quyền" lại rơi lên mình bách tính nghèo khổ, thế là mục tiêu cũng chuyển dời sang những người cùng khổ nơi đây... Để chuẩn bị cho việc thực thi nông trang pháp vào năm tới, Quan Ninh hạ chỉ thanh tra đo đạc lại đất đai trên toàn quốc, đến nay đã có mấy châu phủ báo kết quả về, Quan Ninh xem qua, tình hình thực tế dường như không đến mức tồi tệ. Có không ít bách tính sở hữu ruộng đất. Bây giờ nhìn lại, đó chỉ là bề nổi. Đất đai của họ chỉ là do đám hương thân vì muốn trốn thuế, lách thuế mà ký gửi vào danh nghĩa, chẳng khác nào trước kia đem đất gửi dưới tên đồng sinh, tú tài. Bọn họ vẫn nghèo đói, vẫn không thoát khỏi thân phận tá điền, trái lại gánh nặng càng thêm trĩu trịt, ngoài tiền tô ra còn phải nộp thuế. Người xưa thường nói đạo cao một thước, ma cao một trượng. Xem ra lời ấy chẳng sai chút nào. Dương Tuấn Tài hoàn hồn sau cơn kinh ngạc, hôm nay xem như đã mở rộng tầm mắt. Cũng khiến hắn phẫn nộ tột cùng. Hắn ngỡ rằng việc trưng thu thuế mùa hè của mình đã hoàn thành mỹ mãn, cuối cùng còn kinh động cả Cẩm Y Vệ, nay nhìn lại, con số thực thu so với thực tế còn cách biệt một trời một vực... Dương Tuấn Tài lại nhìn sang những người khác, hỏi: "Các ngươi cũng như vậy sao?" "Không phải." Một lão nông lên tiếng: "Thảo dân vốn không có đất, là do phú hào ép thảo dân nhận... Phú hào là đại hộ ở chỗ chúng thảo dân, ai nấy đều gọi lão như vậy." Quả nhiên là thế. Đem đất gán vào danh nghĩa bần nông, cốt chỉ để tránh thuế. Bọn người này thật sự đã táng tận lương tâm rồi! "Lý trưởng làm sao có thể cướp đoạt đất của ngươi, ngươi chưa từng báo quan sao?" Dương Tuấn Tài lại quay sang lão nông đầu tiên. "Lý trưởng có thể gọi nha sai tới, còn mời được cả huyện thái gia, chúng thảo dân nào dám không nghe?" Lão nông mở lời: "Nghe nói muốn làm lý trưởng đều phải dâng lễ cho các lão gia trên huyện." "Cái này thảo dân biết." Một lão nông khác phụ họa: "Lễ bái kiến mất bốn năm mươi lượng, ít thì cũng hai ba mươi lượng, không đưa bạc thì sao làm được lý trưởng?" "Đâu chỉ huyện thái gia, huyện thừa, sư gia, thậm chí đến cả môn nha dịch gác cổng cũng phải đút lót." "Chưa hết đâu, ngày thường lão gia đi vi hành, mở tiệc, bày rượu, rồi tiền dầu đèn nến sáp, chi dùng hàng ngày thảy đều phải bỏ tiền ra." Mỗi người một câu, phơi bày trần trụi sự thối nát ở tầng đáy xã hội. "Ngài bảo những món bạc ấy lấy từ đâu ra?" Lão nông cuối cùng hỏi Dương Tuấn Tài. Dương Tuấn Tài lặng thinh không nói. Tự nhiên là đè đầu cưỡi cổ bách tính mà thu, nói cách khác, chung quy lại vẫn là có đám cái gọi là huyện thái gia kia chống lưng cho bọn chúng. Bày trò đặt tên, tầng tầng bóc lột. Tiền của hào thân thì hoàn trả nguyên vẹn, tiền của bách tính thì chia chác ba bảy! "Ấy, cũng có nơi khác đấy, thôn chúng thảo dân chẳng ai thèm làm lý trưởng, không kham nổi phần bổ bán xuống đâu!" Chiếc hộp mở ra rồi, chẳng cần tra hỏi thêm bọn họ cũng tự mình giãi bày. Còn có những chuyện to gan hơn. Quan Ninh vừa đăng cơ liền tuyên bố vĩnh viễn không tăng thuế, nhưng vẫn có nơi tiếp tục thực hiện chế độ cũ. Còn có cả lao dịch. Kể từ khi tân triều thành lập, Quan Ninh chưa từng trưng thu lực dịch và binh dịch, mà dùng biện pháp dĩ công đại chấn để thay thế. Thế nhưng vẫn có kẻ vin vào danh nghĩa này để thu tiền, gọi là lao dịch chiết lương, chỉ cần nộp tiền thì không phải đi phu. Lại còn vấn đề tô tư. Triều đình trước đây đã tịch thu sung công đất đai của quý tộc tiền triều, biến thành công điền cho bách tính thuê cày cấy. Dĩ nhiên việc này tốt hơn nhiều so với làm tá điền cho địa chủ, tiền tô thấp mà lại không phải nộp thuế. Bởi vì thuế đã được khấu trừ từ phần lợi tức cấp cho họ rồi. Thế nhưng trên thực tế, bọn họ vẫn phải cắn răng nộp thêm một phần thuế, tiền tô cũng cao hơn mức định sẵn ban đầu, dẫn đến tình cảnh chẳng ai thèm thuê cày cấy, công điền bỏ hoang, chính sách vốn dĩ để an dân lợi dân cứ thế bị đập tan tành... Hết chuyện này đến chuyện khác. Khiến người ta không tài nào tưởng tượng nổi, cảm thấy hoang đường đến cực điểm. Nói đến cuối cùng, đám lão nông này đều bật khóc nức nở. Khổ quá! Thực sự quá khổ rồi! Có lão nông gạt nước mắt hỏi: "Quan lão gia, khi nãy ngài nói sẽ làm chủ cho chúng thảo dân, lời ngài nói có giữ lấy lời không?" ……