Chương 2147: Ẩn họa tiền tệ Đại Ninh

Đối đầu với Đại Ninh bấy lâu, chịu thiệt lầm đường không biết bao nhiêu lần, Cơ Xuyên đối với việc tài chính cũng chẳng còn là kẻ ngoại đạo như xưa. Hắn hiểu rằng mọi sự việc đều có hình thái cụ thể, đều có căn nguyên để lý giải. Tiền tệ kim loại chính là vàng, bạc, đồng. Vì sao chúng trở thành tiền tệ, đại để là do tính khan hiếm. "Vật hiếm thì quý" là đạo lý cả đời Cơ Xuyên không thể nào quên; năm xưa Đại Nguỵ Bảo Khoán sụp đổ cũng chính vì xem nhẹ đạo lý này. Tiền quá nhiều, nhiều đến mức mất giá. Hắn lờ mờ hiểu được ý của Lý Thuần Tĩnh. Trải qua mấy lần chiến bại cùng các thủ đoạn thao túng của Đại Ninh, một lượng lớn vàng bạc thậm chí cả tiền đồng của Nguỵ quốc đều chảy sang Đại Ninh; số còn lại cũng bị quý tộc cất giấu riêng. Trên thực tế Nguỵ quốc đã cạn tiền, ít nhất lượng tiền lưu thông trên thị trường đã không còn đủ đáp ứng nhu cầu. Trước đó triều đình đã tính kế gom số tiền đã mất trở về, vì thế mới quyết định vay một khoản nợ khổng lồ từ Đại Ninh. Khi ấy dự tính dùng Đại Ninh bảo sao để đổi lấy tiền kim loại, bởi Đại Ninh bảo sao neo giá cùng ngân nguyên; nào ngờ lại bị Đại Ninh gài bẫy, họ không nhận được Đại Ninh bảo sao mà chỉ nhận được Đại Ninh Bảo Khoán. Điều khốn khổ là Đại Ninh Bảo Khoán không thể đổi trực tiếp ra ngân nguyên, chỉ có thể đổi sang Đại Ninh bảo sao, khiến cho tình thế lâm vào ngõ cụt. "Mấy ngày trước Thái tử điện hạ có tới một lần, chúng thần cùng bàn bạc phân tích và rút ra một kết luận!" "Kết luận gì?" Lý Thuần Tĩnh trầm giọng: "Tiền tệ Đại Ninh có nguy cơ tiềm ẩn rất lớn!" "Nguy cơ gì?" Ánh mắt Cơ Xuyên như sáng lên trong khoảnh khắc, chẳng lẽ thực sự có cách? "Đất bản thổ Đại Ninh hiện tại vẫn luôn dùng Đại Ninh bảo sao, thời gian dùng cũng không còn ngắn. Tiền tệ của họ trước nay luôn ổn định là vì Nguyên Vũ Đế đã phòng tránh được rất nhiều rủi ro, chẳng hạn như không in thừa, không in ẩu, không phát hành quá mức..." Nói tới đây, Lý Thuần Tĩnh cẩn thận quan sát sắc mặt Cơ Xuyên, thấy không có phản ứng gì quá lớn mới tiếp tục: "In ấn có hạn là tiền đề, ngoài ra còn có vật bảo chứng. Đại Ninh bảo sao neo giá với ngân nguyên. Nguyên Vũ Đế thu hồi bạc vụn lưu thông trên thị trường rồi đúc lại thành Đại Ninh ngân nguyên. Đồng ngân nguyên này giá trị rất cao, được săn đón khắp nơi, nhưng thực tế số lượng đúc ra chẳng có bao nhiêu. Đây là một màn lừa gạt, song triều đình Đại Ninh lại tuyên bố Đại Ninh bảo sao ngang giá với ngân nguyên, nhờ đó đẩy giá trị của bảo sao lên." "Không chỉ có vậy, Đại Ninh bảo sao còn neo giá cùng diêm dẫn. Về sau triều đình Đại Ninh dần dần ban bố luật lệ, các cuộc giao dịch lớn bắt buộc phải dùng Đại Ninh bảo sao, từ muối sắt, nông cụ cho đến nhà cửa ruộng đất đều nằm trong diện ấy. Từng bước một, họ biến Đại Ninh bảo sao thành quốc tệ, được mọi người thừa nhận. Đến lúc này, nó đã thực sự trở thành tiền, người ta trái lại quên bẵng vật neo giá thuở ban đầu." Cơ Xuyên vừa lắng nghe vừa ngẫm nghĩ lại. Một trong những sai lầm của hắn là bước đi quá vội mà hỏng việc, nếu năm xưa biết tuần tự tiến bước, có lẽ hậu quả đã không nghiêm trọng nhường ấy. "Trẫm hiểu ý của ngươi rồi." Cơ Xuyên hỏi: "Ý ngươi muốn nói là bất luận in ấn ra sao cũng phải dựa trên tiền đề lượng vàng bạc hiện có, tức là trong kho tích trữ bao nhiêu bạc thật thì mới được in bấy nhiêu tiền, bằng không ắt sẽ sinh biến." "Đúng là như vậy." Lý Thuần Tĩnh nói: "Tội thần từ khi nhậm chức Hộ bộ Thượng thư đã lập ra Sát Sự ty, chuyên lo việc ngầm điều tra tài chính Đại Ninh. Thần tìm một số thương nhân vào đất Đại Ninh để thu thập tin tức giao dịch mỗi khi buôn bán trên phố chợ, gửi tiền vay bạc ở Đại Ninh tiền trang, rồi ghi chép lại qua từng năm. Sau khi thần bị hạ ngục, Thái tử điện hạ tiếp tục tiến hành việc này, thậm chí làm tỉ mỉ hơn." "Nhờ có Ninh Liên Trữ đặt tại Nguỵ quốc, chúng thần thu được nhiều tin tức hơn. Thái tử điện hạ cũng sai người dùng thủ đoạn mua chuộc, uy hiếp để đạt mục đích. Sau khi đối chiếu, chúng thần phát hiện số lượng Đại Ninh bảo sao in ấn tăng lên theo từng năm, đã tách rời lượng tiền tệ hiện có. Cứ tiếp diễn thế này, rất có thể sẽ dẫn tới hậu quả tương tự như Đại Nguỵ Bảo Khoán." "Thật sao?" Cơ Xuyên có phần phấn chấn. Hắn biết rõ năm xưa Đại Nguỵ Bảo Khoán xảy ra chuyện thì để lại hậu quả kinh khủng đến mức nào, cả đất nước suýt chút nữa sụp đổ. Nếu Đại Ninh cũng rơi vào tình cảnh đó, chính là tự tìm đường diệt vong. "Có điều Nguyên Vũ Đế rất am hiểu việc tài chính, hắn không thể nào không kiểm soát." Sau khi bình tĩnh lại, Cơ Xuyên lại nói: "Trẫm nghĩ Nguyên Vũ Đế khó lòng phạm phải sai lầm như vậy." Ưu điểm lớn nhất của Cơ Xuyên là có tự lượng sức mình, bằng không Nguỵ quốc cũng chẳng chống đỡ được đến tận ngày nay, hơn nữa hắn có nhận thức rất rõ ràng về đối thủ, tuyệt đối không cuồng vọng tự đại. "Bệ hạ ắt hiểu rõ, những việc thế này không thể khống chế hoàn toàn." Lý Thuần Tĩnh lại tiếp tục: "Đứng ở tầm mức quốc gia mà xét, lượng tiền lưu thông ngoài thị trường không phải càng nhiều càng tốt, cũng không phải càng ít càng hay. Tiền quá nhiều sẽ dẫn tới việc tiền mất giá, nghĩa là chúng ta bỏ ra rất nhiều tiền mới mua được một chút đồ; tiền quá ít sẽ dẫn tới việc tiền khan hiếm đắt đỏ, gây bất lợi cho dân sinh. Trên thực tế, đất nước ta trước đây đã ở trong tình trạng tiền khan hiếm suốt một thời gian dài." "Vàng quá quý giá nên không thể coi là tiền lưu thông, chỉ dùng để tích trữ, ban thưởng; bạc cũng rất đắt, bởi mệnh giá quá lớn nên bách tính bình thường căn bản không dùng nổi, mới sinh ra việc cắt vụn nén bạc. Tiền đồng tuy thích hợp cho thứ dân sử dụng, song lại không đủ dùng. Đó là vì tiền kim loại vốn dĩ khó kiếm, gây bất lợi cho dân sinh, cản trở kinh tế, và tiền giấy xuất hiện đã giải quyết vấn đề ấy." "Thực ra Đại Ninh vẫn luôn chủ động in nhiều hơn, đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến quốc lực Đại Ninh tăng vọt chỉ trong thời gian ngắn, công lao của tiền giấy không hề nhỏ. Tiền giấy không phải bạc nén kim loại, hạn cất giữ có chừng, để ở nhà sợ ẩm mốc, lại lo bị chuột gặm, bách tính hễ có tiền là đem tiêu pha, hoặc là đem gửi vào tiền trang. Tiền đem ra tiêu mới thực là tiền, luân chuyển rồi mới là tiền, có mua có bán thì phường chợ mới phồn vinh. Đặt vào quy mô quốc gia cũng cùng một đạo lý, tiền gửi vào tiền trang lại được tiền trang đem cho vay, thực chất tiền bạc vẫn đang luân chuyển." "Tựu trung lại chỉ một câu: tiền ắt phải tiêu đi." Lý Thuần Tĩnh thao thao bất tuyệt, Cơ Xuyên nghe mà nửa hiểu nửa không, trong lòng dâng lên nỗi kinh ngạc. Chẳng ngờ một tên thư lại Hộ bộ năm nào nay đã trưởng thành đến mức độ này, hắn đã thấu suốt cả ngọn ngành lẫn căn bản. Thiên phú và đối thủ là nguyên nhân chính, có lẽ phần nhiều là do vế sau. Chính vì "cuộc chiến tiền tệ" mà Đại Ninh áp đặt lên Nguỵ quốc đã thúc đẩy hắn nghiền ngẫm nghiên cứu, mới có được nhận thức sâu sắc nhường này. Kẻ này nếu không thể vì Nguỵ quốc tận dụng, cũng tuyệt đối không thể để Đại Ninh đoạt lấy, bằng không sẽ là một Tiền Đại Phú thứ hai. Có lẽ Lý Thuần Tĩnh không ngờ tới, chính vì những lời này mà trong lòng Cơ Xuyên đã dấy lên sát ý, còn hắn vẫn vô tư nói tiếp: "In ấn bao nhiêu tiền phải lấy lượng vàng bạc hiện có làm chuẩn mực. Khi đã rời xa chuẩn mực này, năm tháng trôi qua ắt sẽ dần mất kiểm soát, dẫu sao đây cũng là chuyện không có định ngạch cố định, cho nên Đại Ninh cũng tồn tại mối họa ngầm này." Cơ Xuyên hỏi: "Việc này có can hệ gì tới chuyện giải quyết khốn cảnh của chúng ta như ngươi đã nói trước đó? Lại phải giải quyết khốn cảnh ra sao?" "Tiền!" "Một lượng tiền khổng lồ!" "Ý ngươi là sao?" Cơ Xuyên khẽ nhíu mày, hắn không thích những lời lấp lửng như vậy, tựa như đang phơi bày sự thiếu hiểu biết của bản thân. "Ý thần là tiền kim loại, vàng, bạc hoặc tiền đồng." Lý Thuần Tĩnh trầm giọng: "Chỉ cần có đủ lượng tiền tệ, bách tính tự nhiên sẽ không dùng tiền giấy của Đại Ninh. Tiền không ai dùng chỉ là giấy lộn vô giá trị, khoản tiền chúng ta vay mượn lúc này sẽ có thể giáng đòn vào Đại Ninh bảo sao, bức nó sụp đổ, đồng thời cũng giải quyết luôn khốn cảnh của nước ta!" "Ngươi..." Cơ Xuyên lắc đầu, chẳng phải đang nói lời vô ích sao? Nhưng vì giữ thể diện, hắn vẫn hỏi thêm một câu: "Tìm đâu ra ngần ấy tiền bạc?" Lý Thuần Tĩnh trầm giọng đáp: "Thái tử điện hạ nói người có thể tìm được."