Chương 126: Tờ báo chính là bảng định giá phủ Giang Ninh

Hai cỗ kiệu quan, một trước một sau, nhanh chóng hướng về phía Trí Tri Thư Viện. Khi hai vị đại nhân bước vào xưởng in ở hậu viện của thư viện, cảnh tượng trước mắt hoàn toàn lật đổ nhận thức của họ. Không có mạt cưa vương vãi khắp đất, cũng chẳng có tiếng đao khắc lách cách leng keng. Chỉ có tiếng "xoạt xoạt" vang lên đầy nhịp điệu. Chỉ thấy mấy chục thợ thủ công xếp thành hai hàng dài dằng dặc, động tác đều tăm tắp. Trải giấy, lăn mực, bóc giấy. Mỗi lần con lăn lướt qua, lại có một tờ báo ra đời. Tốc độ ấy nhanh đến mức khiến người ta hoa cả mắt. "Đây là yêu pháp gì chăng?" Lý Đức Dụ kinh ngạc hỏi. "Hai vị đại nhân, đây không gọi là yêu pháp." Trần Văn đang đứng bên cạnh chỉ huy, thấy hai vị đại nhân liền mỉm cười đón tiếp, theo sau là các đệ tử mặt mày rạng rỡ vẻ tự hào. "Đây gọi là thắng lợi của kỹ thuật." "Chu Thông, diễn giải nguyên lý cho hai vị đại nhân xem." "Rõ!" Chu Thông bước lên phía trước. Hắn không vội thao tác ngay, mà cầm lấy khung lưới trông có vẻ bình thường kia, đưa tới trước mặt hai vị đại nhân. "Đại nhân xin nhìn, đây chính là vũ khí bí mật của chúng học sinh, bản in lụa. Chúng học sinh dán bản gốc đã viết lên tầng lưới lụa dày khít này, chỗ có nét chữ thì thấm mực, chỗ không có nét chữ thì chắn mực. Không cần điêu khắc, chỉ cần biết viết chữ là có thể chế bản." Diệp Hành Chi ghé sát lại nhìn kỹ, thậm chí còn vươn ngón tay khẽ chạm vào lớp giấy sáp mỏng manh kia. "Giấy này sao sờ vào thấy trơn nhẵn thế này? Dường như được bôi sáp?" "Chính là sáp ong." Chu Thông giải thích, "Đại nhân, đây vốn là giấy vỏ dâu thông thường, cực kỳ dễ hút nước. Nhưng sau khi chúng học sinh ngâm qua sáp ong, nó liền biến thành một lớp màng không thấm nước. Sau đó dùng bút sắt khắc chữ, rạch rách màng sáp để lộ mặt giấy, mực liền có thể thấm xuống. Đây chính là đạo lý cách vật trí tri, vạn vật đều có lý lẽ riêng, chỉ cần dùng đúng chỗ thì gỗ mục cũng có thể chạm khắc." "Tuyệt diệu thay! Tuyệt diệu thay!" Diệp Hành Chi vỗ tay cười lớn, "Lão phu chỉ biết sáp ong có thể thắp sáng, có thể niêm phong, lại chẳng ngờ còn dùng để in sách được! Đây mới là học vấn chân chính. So với đám mọt sách chỉ biết đọc sách chết, các ngươi thế này mới là học đi đôi với hành!" Nói đoạn, Chu Thông thuần thục trải một tờ giấy sáp, cầm con lăn đưa cho Lý Đức Dụ. "Đại nhân, ngài có muốn đích thân thử một lần không?" Lý Đức Dụ ngẩn người một thoáng, hơi ngập ngừng đón lấy con lăn bọc nỉ kia. Tuy có phần thô sơ nhưng hắn vẫn nắm chặt tay cầm. "Cứ thế lăn qua là được?" "Đúng vậy, dùng lực đẩy qua là xong." Lý Đức Dụ hít sâu một hơi, mạnh mẽ đẩy về phía trước. "Rù rù ——" Con lăn mượt mà lướt qua mặt lưới. Khoảnh khắc ấy, hắn cảm nhận được một sự sảng khoái chưa từng có. Khi Chu Thông nhấc khung lưới lên, để lộ ra một tờ báo mới tinh với nét chữ rõ ràng, Lý Đức Dụ hoàn toàn sững sờ. "Thế này là xong rồi sao?" Hắn đưa tay sờ tờ giấy, đầu ngón tay cảm nhận được độ gồ ghề nhè nhẹ, đó là dấu vết mực thấm vào thớ giấy. "Không cần quét mực nhiều lần? Không cần lót giấy san phẳng? Chỉ một cái thế này thôi?" "Đúng vậy, chỉ một cái thế này thôi." Lý Hạo ôm bàn tính đứng bên cạnh, phấn khích nói chen vào, "Đại nhân, một cái vừa rồi của ngài chỉ tốn có một hơi thở. Trong khi đám người chép thư của Ngụy công công muốn viết xong mấy trăm chữ này ít nhất cũng phải mất một tuần trà! Một hơi thở so với một tuần trà, đúng là cách biệt một trời một vực!" "Hóa ra là vậy!" Lý Đức Dụ bừng tỉnh đại ngộ, "Bổn quan trước khi tới đây còn thắc mắc, các ngươi lấy đâu ra nhiều nhân lực như thế, lại có thể trong một đêm in ra cả vạn bản báo! Thì ra là nhờ có thần khí bực này! Đây đâu phải là in ấn, rõ ràng là tuyết rơi rào rào đấy chứ!" Diệp Hành Chi cũng ghé lại gần, cầm tờ báo kia lên, chậc chậc lấy làm lạ: "Diệu! Quả thực là diệu! Lão phu dạy học cả đời, chỉ biết kính tiếc giấy chữ, chứ chưa từng nghĩ chữ nghĩa trên giấy lại có thể tạo ra nhanh đến vậy, khéo léo đến dường này! Thứ này nếu được phổ biến rộng rãi, sách vở trong thiên hạ chẳng phải sẽ rẻ đi gấp mười lần sao? Đó sẽ là phúc trạch của biết bao hàn môn học tử! Trần tiên sinh, đây chính là đại công đức!" Trần Văn khiêm tốn cười nói: "Đại nhân quá khen rồi. Thuật này tuy nhanh nhưng cũng có hạn chế, không in được những bức họa quá đỗi tinh xảo. Có điều dùng để in đặc san thời chiến này thì đã quá đủ rồi." Diệp Hành Chi gật đầu, ánh mắt lập tức bị nội dung trên tờ báo thu hút. "Trần tiên sinh, ngoài kỹ thuật này ra, lão phu vẫn còn một điều chưa rõ." Hắn chỉ vào khoảng trắng rộng rãi và các cột chia ngay ngắn trên tờ báo, khẽ nhíu mày, "Cách xếp chữ này sao lại thưa thớt đến vậy? Cổ nhân viết sách, coi trọng văn khí liền mạch, chữ nghĩa san sát dày đặc mới tỏ rõ vẻ trang trọng dày dặn. Ngài thế này chỗ một mảng, chỗ một khối, lại còn chừa lại bao nhiêu khoảng trống, chẳng phải là lãng phí giấy mực sao?" "Diệp đại nhân, ngài đọc tờ báo này, có thấy mệt mắt không?" Trần Văn hỏi ngược lại. Diệp Hành Chi ngẩn ra một thoáng, sau đó lắc đầu: "Quả thật không mệt. Đưa mắt lướt qua là thấy rõ ràng rành mạch, không cần nhọc công dò từng dòng, đọc lên vô cùng trôi chảy." "Chính là đạo lý đó." Trần Văn tiếp tục giải thích, "Đại nhân, tờ báo này của chúng ta là để cho những thương lái bận rộn và bách tính đọc. Họ không có thời gian, cũng chẳng đủ kiên nhẫn để đọc những dòng chữ nhỏ dày đặc san sát. Chia cột thế này là nhằm rút ngắn khoảng cách di chuyển của tầm mắt. Còn chừa khoảng trống là để cho mắt có chỗ nghỉ ngơi. Chỉ khi khiến họ đọc thấy thoải mái, không mệt nhọc, thì đạo lý của chúng ta mới truyền đạt vào lòng họ được. Cái này gọi là trải nghiệm đọc." "Trải nghiệm đọc..." Diệp Hành Chi lẩm bẩm một mình, như có điều suy nghĩ, "Hóa ra trong cách xếp chữ này, thế mà lại ẩn chứa cả tấm lòng nhân ái biết xót thương người đọc sao? Tiên sinh đại tài!" "Không chỉ là cách dàn trang." Lý Đức Dụ chỉ vào tiêu đề lớn bắt mắt trên phụ san 《Giá gạo một đêm tăng vọt ba phần, ai đang hút cạn tiền mồ hôi nước mắt của bách tính Giang Ninh?》, không kìm được mà nói, "Tiêu đề này cũng vô cùng đặc sắc, lúc mới cầm lên, ta còn thấy tiêu đề này có phải hơi quá đà rồi không?" "Quá thô tục chăng?" Trần Văn tiếp lời. "Khụ khụ, cũng không hẳn là thô tục." Lý Đức Dụ ho khan hai tiếng, "Chỉ là nhìn vào khiến tim người ta đập thình thịch! Bổn quan vừa nãy ở nha môn vừa liếc thấy tiêu đề này, trong lòng liền thót một cái, nhất định phải xem rốt cuộc là kẻ nào to gan dám hút máu như vậy! Hiệu quả này, quả thực còn dọa người hơn cả bố cáo truy nã do chúng ta dán ra!" Lý Hạo cười hì hì: "Đại nhân, đây chính là hiệu quả chúng học sinh muốn! Đây gọi là tiêu đề dài, cũng gọi là bắt mắt. Nếu không viết như thế, mấy bà thím bán rau làm sao chịu dừng chân lại xem bài tính sổ của chúng ta chứ?" Diệp Hành Chi cũng cười khổ: "Các ngươi nói không sai, lão phu thoạt đầu cũng thấy có phần làm nhục tư văn. Nhưng nghĩ lại, trong 《Thi Kinh》 cũng có câu mắng thẳng thừng như 'Thạc thử thạc thử' đấy thôi. Nếu không dùng lời lẽ sấm sét bực này, sao có thể thức tỉnh những bách tính còn đang u mê? Đúng như tiên sinh đã nói, trước tiên cứ mời người ta vào, rồi mới giảng đạo lý. Đây tuy là kế tạm thời, nhưng cũng ngầm hợp với đạo lý nhân tài thi giáo vậy." "Đại nhân anh minh." Trần Văn chắp tay nói. Lúc này, Lý Đức Dụ nhìn mấy bút danh ký dưới bài viết, khẽ mỉm cười. Ánh mắt hắn lập tức đảo qua một lượt trên người các đệ tử, cuối cùng dừng lại ở Lý Hạo. "Có điều Trần tiên sinh, mấy vị cao nhân trên tờ báo này, bổn quan chẳng cần đoán cũng biết." Lý Đức Dụ chỉ vào bút danh ký dưới bài viết về tiền mồ hôi nước mắt kia. Thần Toán Tử. Hắn cười híp mắt nhìn về phía Lý Hạo. "Bài viết này tiếng hạt bàn tính gõ vang tận trời, so đo từng li từng tí, số liệu rành rẽ tỏ tường. Lại còn hiểu rõ thủ đoạn vơ vét của Ngụy thiểm như lòng bàn tay. Ngoài tên Lý Hạo suốt ngày rơi vào hố tiền của chúng ta ra, thì còn ai vào đây nữa?" Lý Hạo vốn định giả ngây giả ngô, nghe thấy vậy đành phải gãi đầu, ngượng ngùng cười hì hì: "Đại nhân anh minh, thế mà cũng bị ngài nhìn thấu. Học sinh chẳng qua là sợ ký tên thật thì tầm thường quá thôi." "Tầm thường cái gì? Đây là đại tục tức đại nhã!" Lý Đức Dụ cười mắng. Diệp Hành Chi cũng chỉ vào bút danh của bài viết Trương Tam đòi quyền lợi. Thiết Diện Phán Quan. Hắn vuốt râu cười nói: "Bài này lại càng không cần phải đoán. Hành văn cẩn mật, câu câu chữ chữ không rời Đại Hạ Luật, cái vẻ nghiêm cẩn ấy giống hệt như tác phong của tiểu tử Chu Thông. Có điều danh hiệu Thiết Diện Phán Quan này đặt nghe khí phách đấy!" Chu Thông có phần lúng túng chắp tay: "Đại nhân quá khen rồi. Là do tiên sinh đặt cho, học sinh cũng thuận tiện mượn chút oai phong." "Còn có Thính Vũ Khách kia nữa!" Lý Đức Dụ nhìn về phía Tô Thời, "Văn phong tinh tế, cảm động lòng người." Tô Thời vội vàng nói: "Đại nhân, ngài đừng trêu chọc học sinh nữa." "Ha ha ha ha!" Mọi người không kìm được nữa, bật ra một tràng cười lớn. Thân phận vốn muốn che giấu, trước mặt những bậc tiền bối quen thuộc này căn bản chẳng giấu nổi. Trong lòng bọn họ đều dâng lên một chút ngượng ngùng khi bị nhìn thấu. Diệp Hành Chi cảm thán: "Các ngươi cũng không cần quá lo lắng chuyện làm nhục tư văn. Tư văn không hề mai một, trái lại còn bén rễ sâu trong dân gian. Trần tiên sinh, ngài dạy ra những học trò giỏi lắm. Có thể đem đạo lý thánh hiền giảng giải đến mức ngay cả phu xe kẻ bán rong cũng thích nghe, đây mới là học vấn thực sự uyên thâm." "Không chỉ có vậy," sắc mặt Lý Đức Dụ đầy vẻ phấn chấn, "trước khi tới đây, bổn quan vừa nhận được bẩm báo của đầu mục bổ khoái. Nay ở các quán trà tửu điếm trong phủ Giang Ninh, đã chẳng còn ai bàn tán về tin đồn Cố Từ bỏ trốn nữa, người người đều đang chửi mắng Ngụy thiểm lòng dạ hiểm độc!" "Còn nữa!" Diệp Hành Chi cũng bổ sung thêm, "Lão phu nghe nói, mấy tên hủ nho ngày thường lẽo đẽo theo sau đuôi Ngụy thiểm reo hò cổ vũ, hôm nay xem tờ báo này xong, đứa nào đứa nấy đều câm như hến. Có kẻ thậm chí tại chỗ xé toạc bài văn chửi rủa các ngươi viết trước đó, tự nhận là hổ thẹn không bằng. Ngọn gió dư luận này đã hoàn toàn ngả về phía chúng ta rồi!" "Thú vị hơn nữa là," Lý Đức Dụ chỉ vào bài viết trên tờ báo, "ở các tiệm gạo trong thành, sáng sớm hôm nay đã có không ít thương hộ cầm tờ báo này đi ép giá mối trên. Bọn họ chỉ vào số liệu trên này mà nói: Trên báo đã đăng rành rành rồi, giá này của các người là khống giá! Nếu các người không hạ giá, ta sẽ đi kiện quan! Kết quả bức ép mấy nhà gian thương không thể không hạ giá. Tờ báo này, nay quả thực đã biến thành bảng định giá của phủ Giang Ninh rồi!" Nghe tới đây, các đệ tử đều lộ vẻ tự hào khôn xiết. Bọn họ không ngờ rằng thứ mình thức trắng đêm viết ra lại thực sự có uy lực to lớn đến nhường này. “Thật sao ạ?” Lý Hạo kích động đến mức suýt không cầm chắc bàn tính, “Bài viết của con thật sự có thể định giá được sao?” “Đúng là như thế!” Lý Đức Dụ cười lớn, “Bổn quan làm Tri phủ bấy nhiêu năm, còn chưa từng thấy tờ bố cáo nào có uy lực bực này!” Vương Đức Phát đứng bên nghe vậy thì mặt mày rạng rỡ, nhịn không được lại bắt đầu khoe khoang: “Đó là đương nhiên! Đại nhân, bọn con không chỉ viết văn hay, mà nhân duyên cũng tốt lắm đấy! Hai vị đại nhân người không biết đâu, hôm nay ở Văn Uyên Các, đám hủ nho kia vốn định mắng bọn con là làm nhục thanh danh người đọc sách, ai ngờ Lục công tử Lục Văn Hiên vừa bước ra, chỉ vài câu đã trấn áp được bọn họ!” “Lục Văn Hiên?” Diệp Hành Chi có chút bất ngờ, “Tài tử họ Lục kia ư? Hắn lại chịu nói đỡ cho các ngươi?” “Chứ sao nữa ạ!” Vương Đức Phát cười hề hề, “Vốn con còn nghĩ nếu đám hủ nho kia làm dữ quá, con sẽ đi tìm Lục công tử cầu tình. Dù sao tiên sinh của bọn con trước kia từng tặng chữ cho hắn, chút giao tình này vẫn còn. Không ngờ con còn chưa mở miệng, Lục công tử đã tự mình đứng ra bênh vực! Hắn nói tờ báo này của bọn con là văn dĩ tải đạo, là kinh thế trí dụng! Lại còn nói Thiết Diện Phán Quan là cao nhân nào đó của Ngự Sử Đài. Chậc chậc, đánh giá cao đến mức con còn thấy đỏ mặt thay cho Chu sư huynh!” Bên trong xưởng in tràn ngập niềm vui thắng lợi. Mọi người quây quần lại với nhau, bàn luận về chiến quả hôm nay, bàn về bộ dạng bẽ mặt của Ngụy công công, tiếng cười gần như muốn lật tung nóc nhà. Vương Đức Phát hưng phấn hoa chân múa tay: “Con đã bảo rồi mà! Trí Tri Thư Viện của bọn con không có việc gì là không làm được! Lão tặc Ngụy Yêm lần này nhất định tức đến hộc ba búng máu!” Nói đoạn, Vương Đức Phát như chợt nhớ ra điều gì, “Ây da, tiếc thật đấy.” “Tiếc chuyện gì?” Lý Hạo hỏi. “Tiếc là Cố ca không có ở đây!” Vương Đức Phát thở dài một tiếng, “Nếu huynh Cố ở đây, nhìn thấy kỳ tích cả đêm nay của bọn mình, thấy bọn mình dựa vào ngòi bút mà thắng trận chiến dư luận này thì sướng biết bao! Huynh ấy chắc chắn còn bịa ra được mấy lời châm chọc độc địa hơn nữa!” Nhắc đến Cố Từ, tiếng cười của mọi người hơi lắng xuống. Họ nhìn cỗ máy in dầu vẫn đang vận hành cấp tập, trong lòng không hẹn mà cùng nhớ tới bóng hình nơi ngàn dặm xa xôi. “Phải đấy.” Trương Thừa Tông cũng gật đầu, ánh mắt thoáng chút xa xăm, “Cố sư huynh một mình bôn ba bên ngoài, cũng không biết tình hình thế nào rồi.” Trần Văn nhìn đám học trò trọng tình trọng nghĩa, lòng dâng lên một dòng nước ấm. “Yên tâm đi.” Hắn bước tới bên cửa sổ, nhìn về phía chân trời tây đang rực đỏ trong ráng chiều. “Chúng ta ở nhà có thể chọc thủng trời, thì hắn ở bên ngoài nhất định cũng sẽ mở được đường đi.” “Chúng ta giữ yên được hậu phương, chính là sự ủng hộ lớn nhất cho hắn.” “Chờ hắn trở về, chúng ta sẽ cầm tờ báo này, kể cho hắn nghe thật tường tận câu chuyện đêm nay.” Mọi người đều ra sức gật đầu, trong mắt ngập tràn mong đợi. “Đúng! Đợi Cố sư huynh về, chúng ta in cho huynh ấy một số chuyên san! Chuyên kể về chiến tích anh hùng của huynh ấy ở Thục Địa!” Vương Đức Phát hô to. “Tiêu đề đệ cũng nghĩ xong rồi!” Lý Hạo tiếp lời, “Cứ lấy là ‘Kinh động! Giang Nam tài tử một mình vượt Thục đạo, mang về vạn gánh tơ vàng!’”