Chương 194: Lớp học đảo ngược

Trong phòng nghị sự, ngón tay Trần Văn gõ mạnh lên bảng đen, dừng lại ở hai chữ thứ ba: Học lỏm. "Hai bước trước chỉ để giữ chân bọn họ, bước này mới là phần lợi tức ta muốn thu về." Trần Văn nhìn khắp lượt mọi người. "Thẩm Duy Trinh phái họ tới là muốn học lỏm nghiệp vụ thực tế của chúng ta. Vậy ta cứ đi ngược lại, để bọn họ dạy kinh nghĩa cho chúng ta!" "Dạy chúng ta?" Vương Đức Phát trợn tròn mắt, "Tiên sinh, bọn họ đến gây sự đá quán, sao chịu dạy ta được?" "Việc này phải xem chúng ta tâng bốc ra sao." Trần Văn giơ một ngón tay lên, khẽ lắc. "Bốn người này đã là hạt giống đứng đầu cả tỉnh thì tất nhiên tâm cao khí ngạo, thích làm thầy người khác. Điều bọn họ không chịu nổi nhất không phải bị mắng chửi, mà là bị ngó lơ, hoặc là được sùng bái quá mức." "Cho nên, chúng ta sẽ mở một lớp học kiểu mới. Gọi là, lớp học đảo ngược." "Lớp học đảo ngược?" Các đệ tử lại nghe thấy một từ mới lạ, mặt mày ngơ ngác. "Đúng vậy." Trần Văn kiên nhẫn giải thích, "Lớp học xưa nay là thầy giảng, trò nghe. Nhưng lần này, ta làm ngược lại." Trần Văn mỉm cười, "Lại đây, Cố Từ, ngươi lên đây." Cố Từ ngẩn người, bước lên phía trước. "Bây giờ giả sử ngươi là thầy, hãy giảng cho ta nghe xem chữ 'minh minh đức' trong sách 'Đại Học' có nghĩa là gì." Cố Từ tuy chưa hiểu đầu đuôi ra sao nhưng vẫn hắng giọng, bắt đầu đọc thuộc lòng chú sớ: "Minh minh đức giả, nhân chi sở đắc hồ thiên, nhi hư linh bất muội..." "Dừng." Trần Văn ngắt lời hắn, cất giọng như một học trò vừa ham học hỏi lại vừa thích vặn vẹo, "Tiên sinh, cái gọi là 'hư linh bất muội' này rốt cuộc là trạng thái thế nào? Là ngẩn người ư? Hay là ngủ mơ?" "Ờ..." Cố Từ nghẹn lời, vội vàng giải thích, "Không phải ngẩn người, mà là tâm không tạp niệm, linh đài sáng tỏ..." "Vậy làm sao mới có thể linh đài sáng tỏ? Nhịn đói ba ngày liệu có sáng tỏ được chăng?" Trần Văn tiếp tục truy vấn. "Chuyện này..." Cố Từ đành phải vắt óc suy nghĩ, lục lọi hết vốn liếng trong bụng để trả lời câu hỏi hóc búa này. Qua vài lượt qua lại, Cố Từ đã toát mồ hôi hột, lật tung toàn bộ sở học về sách "Đại Học" ra trả lời. Bấy giờ Trần Văn mới hài lòng phẩy tay bảo hắn lui xuống. "Thấy chưa?" Trần Văn nhìn đám học trò. "Chỉ trong chốc lát vừa rồi, ai là người làm chủ buổi học? Bề ngoài Cố Từ là thầy, hắn đang giảng bài. Nhưng thực chất là ta đang dùng câu hỏi dắt mũi hắn đi. Ta muốn nghe điều gì, hắn phải giảng điều đó. Ta muốn hắn đào sâu bao nhiêu, hắn phải đào bấy nhiêu. Đó chính là lớp học đảo ngược!" Các đệ tử bừng tỉnh đại ngộ. "Hiểu rồi!" Vương Đức Phát phấn khích nói, "Nghĩa là chúng ta giả vờ làm cháu chắt, tâng bọn họ lên làm cụ tổ, rồi dùng câu hỏi làm roi quất cho bọn họ phải nhả hết chữ nghĩa trong bụng ra!" "Lời lẽ thô thiển nhưng đạo lý không sai." Trần Văn gật đầu. "Từ khoảnh khắc họ bước qua cửa, các ngươi phải hạ thấp tư thế, biến thành những học trò hiếu học và ngưỡng mộ bọn họ nhất. Chúng ta nhường giảng đài lại, mời bốn vị tài tử kia lên giảng, chúng ta ngồi dưới nghe. Phải lợi dụng tính kiêu ngạo thích làm thầy thiên hạ của họ, biến họ từ mật thám thành phu tử. Mỗi ngày cứ mang những đề mục kinh nghĩa tối nghĩa nhất tới thỉnh giáo, ép họ phải dốc cạn mực trong bụng ra!" "Các ngươi thử nghĩ xem," Trần Văn dẫn dắt từng bước, "khi bọn họ mải mê giải đáp thắc mắc, bận bịu phô trương sự uyên bác của mình, liệu còn tâm trí đâu để đi quấy phá? Hơn nữa, trong suốt quá trình đó, chúng ta chẳng tốn một đồng học phí nào mà vẫn được thọ giáo kinh nghĩa đỉnh cao nhất của Chính Tâm thư viện! Đây gọi là mượn gà đẻ trứng!" "Diệu thật!" Lý Hạo vỗ đùi đánh đét, hiểu ra vấn đề, "Mối làm ăn này lời to! Vừa tiêu hao sức lực của họ, vừa bù đắp điểm yếu của ta, lại còn khiến bọn họ nở mũi, hoàn toàn không chút phòng bị!" Chu Thông cũng như có điều suy nghĩ, khẽ gật đầu: "Hơn nữa, chỉ cần họ bắt đầu dạy chúng ta thì đã rơi vào tiết tấu của ta rồi. Bọn họ tưởng đang đồng hóa chúng ta, thực chất là đang bị ta vắt kiệt." "Không sai." Trần Văn tán thưởng. "Đức Phát, nhiệm vụ của ngươi cũng rất nặng nề." "Con sao?" Vương Đức Phát tự chỉ vào mình, "Con cũng phải đi thỉnh giáo ư?" "Ngươi không cần thỉnh giáo, ngươi đi hầu hạ." Trần Văn mỉm cười. "Ngươi phụ trách bưng trà rót nước, sắp xếp ăn ở cho họ. Phải hầu hạ như hầu đại gia vậy. Trà phải là loại ngon nhất, cơm phải là món thơm nhất. Mỗi khi họ giảng mệt, ngươi lập tức đưa khăn nóng lên, lại còn phải đứng bên cạnh tung hứng phụ họa. Khiến bọn họ chìm đắm trong chốn dịu êm này mà đánh mất chính mình, quên sạch nhiệm vụ Thẩm Duy Trinh giao phó!" Vương Đức Phát nghe mà mày rạng mắt cười: "Được rồi! Món này con rành lắm! Con cam đoan hầu hạ bọn họ thoải mái đến mức quên cả họ tên mình là gì! Đợi đến khi bọn họ nhận ra thì chữ nghĩa trong bụng đã bị chúng ta vét sạch rồi!" Nhìn bộ dạng nóng lòng muốn thử của đám đệ tử, Trần Văn hài lòng gật đầu. "Học lỏm là để bù đắp sở đoản. Nhưng chỉ bù sở đoản thôi thì chưa đủ, muốn thắng triệt để, chúng ta còn phải phân hóa bốn người này về phe mình." Ngón tay Trần Văn rốt cuộc đặt lên hai chữ cuối cùng: Công tâm. "Công tâm ư?" Cố Từ nhíu mày, "Tiên sinh, bốn người này là tử trung của Thẩm Duy Trinh, liệu có thể lôi kéo được sao?" "Không có bức tường nào không thể đào góc, chỉ có chiếc cuốc không chịu ra sức." Trần Văn thản nhiên nói, "Đã là người đọc sách thì trong lòng ai cũng có một bàn cân, đâu là vì nước vì dân thật sự, đâu là bàn suông nghĩa lý hão huyền. Bảy ngày chưa chắc đã cảm hóa hoàn toàn, nhưng gieo được một hạt giống vào lòng họ thì cũng đủ rồi." "Hiện tại bọn họ không cùng đường với chúng ta, vậy chúng ta sẽ dẫn họ đi xem thế nào mới là đường lớn thênh thang." "Kế sách công tâm chia làm hai bước." Trần Văn giơ hai ngón tay lên. "Bước thứ nhất, công tâm bằng lý luận. Đợi khi bọn họ giảng kinh nghĩa mệt nhoài, hoặc bị câu hỏi của các ngươi dồn vào chỗ không nói nên lời, đích thân ta sẽ xuất mã dạy cho họ một bài." "Ta sẽ giảng cho họ nghe về tân học của chúng ta, như dùng logic, dùng kinh tế, dùng pháp trị để giải thích cho họ những quy luật vận hành cốt lõi của thế gian. Chẳng hạn như dùng quan hệ cung cầu để giải thích sự biến động của giá cả. Ta muốn dùng tầm nhìn vĩ mô vượt thời đại này để đập tan mớ kiến thức sách vở cứng nhắc kia, để họ biết rằng những thứ họ học chỉ là da lông, còn thứ chúng ta nắm giữ mới thực sự là thực học!" Các đệ tử nghe đến đây thì mắt sáng rực lên. Tân học của tiên sinh, đến Lục đại nhân còn phải bái phục, bốn tên thư sinh kia làm sao từng thấy qua trận thế bực này? "Thế nhưng..." Lý Hạo bỗng nhiên nhíu mày, có chút lo lắng hỏi. "Tiên sinh, đây là bản lĩnh giữ nhà của chúng ta. Lỡ như bị bọn họ học mất thì sao? Chẳng phải chúng ta tiếp tế cho kẻ thù hay sao? Đến lúc bọn họ cầm giáo của ta để đâm khiên của ta thì phiền phức to." Trương Thừa Tông cũng gật đầu phụ họa: "Đúng vậy thưa tiên sinh. Tư chất bốn người này cực cao, nếu thật sự để họ ngộ ra chỗ ảo diệu trong đó, liệu có phải chúng ta đang rước sói vào nhà không?" Trần Văn nghe vậy bèn nói. "Học mất ư? Các ngươi đánh giá bọn họ quá cao, mà cũng xem thường tân học của chúng ta quá rồi." Trần Văn thu lại nụ cười, nghiêm nét mặt nói. "Tân học không chỉ là thuật, mà còn là đạo. Nó không chỉ cần một bộ óc thông minh, mà cần hơn nữa là một tấm lòng tri hành hợp nhất, biết vì dân thỉnh mệnh!" Hắn chỉ tay ra khoảng trời đất ngoài cửa sổ. "Các ngươi hãy nghĩ xem năm xưa mình học thế nào? Khi đó các ngươi chỉ nghe ta giảng lý lẽ suông thôi sao? Hồi giảng về thị trường với bàn tay vô hình, chúng ta phải đối mặt với bài toán thực tế là giá tơ sống cao ngất ngưởng. Khi giảng về thế khó xử của kẻ tù tội, chúng ta phải đối mặt với vấn đề làm sao phá vỡ cục diện khi tới Thục Địa mua tơ. Chưa từng lăn lộn nơi bùn lầy, chưa từng thấy nước mắt bách tính, chưa từng đánh cược trên ranh giới sống chết, thì bọn họ nghe vài câu lý lẽ liệu học được cái gì? Cùng lắm chỉ học được mấy mảnh da lông để đem ra tô vẽ vẻ bề ngoài mà thôi." Trần Văn dừng lại một chút rồi nói tiếp. "Hơn nữa, khi họ thực sự chứng kiến uy lực của tân học, phản ứng đầu tiên tuyệt đối không phải là học, mà là sợ!" "Sợ ư?" Vương Đức Phát không hiểu. "Phải, sợ." Trần Văn gật đầu, "Bởi vì tân học sẽ lật đổ hoàn toàn sách thánh hiền mà họ đã đọc suốt mười mấy năm qua, sẽ đập vỡ niềm tin họ dùng để nương tựa cả đời. Con người khi đối mặt với chân lý mang tính lật đổ, cảm xúc đầu tiên dâng lên không phải lòng hiếu tri, mà là sự sợ hãi và tự hoài nghi bản thân. Ví như cho con ếch đáy giếng nhìn thấy biển cả, nó sẽ chẳng nghĩ đến chuyện bơi lội ra sao, mà chỉ thấy thế giới trước kia của mình đã sụp đổ." "Cho nên, không cần phải lo lắng." Trần Văn hạ một lời quyết định. "Bọn họ không học được, cũng chẳng lấy đi được." "Sau khi công tâm bằng lý luận, chúng ta tiến hành bước thứ hai, nghiệm chứng thực tế." Trần Văn nhìn sang Trương Thừa Tông và Lý Hạo. "Đợi khi họ bị lý luận của ta chấn động đến mức hồn vía lên mây, các ngươi sẽ tiếp quản. Dẫn bọn họ tới phía tây thành, dẫn tới thương hội. Để họ tận mắt nhìn thấy những lưu dân vừa được chia ruộng đất đang an cư lạc nghiệp ra sao, thấy dòng bạc tấp nập của thương hội đang làm đầy ngân khố thế nào. Hãy nói cho họ biết: Đạo mà tiên sinh giảng trên lớp không phải lời suông, mà nằm ngay trong mảnh đất này, nằm ngay trong từng trang sổ sách này! Đó mới gọi là tri hành hợp nhất!" Giọng nói của Trần Văn đanh thép, đầy sức nặng. "Khi bọn họ nhận ra bản thân đọc sách thánh hiền cả đời lại chẳng cứu nổi một người. Trong khi cái học bị mắng là tà đạo của chúng ta lại cứu sống vô số sinh linh, giúp yên bang định quốc. Đạo tâm của bọn họ sẽ sụp đổ. Khi ấy, chúng ta lại đưa cho họ một ngọn đuốc mới. Họ sẽ không còn là tứ kiệt của Thẩm Duy Trinh nữa, mà sẽ trở thành đồng minh của Trí Tri Thư Viện chúng ta!" Nghe xong những lời này, cả phòng nghị sự chìm vào im lặng tuyệt đối. Các đệ tử nhìn Trần Văn, ánh mắt ngập tràn vẻ chấn động. Đây mới thực sự là nét bút lớn lao! Không chỉ muốn học lỏm của người ta, muốn đào tận gốc người của đối phương, mà cuối cùng còn muốn thu phục cả tâm can họ! Đây đâu còn là phòng thủ phản công nữa? Đây quả thực là giết người đoạt tâm! "Tiên sinh, cao tay!" Vương Đức Phát giơ ngón tay cái lên, từ đáy lòng cất lời khen ngợi. “So với ngài, lão hồ ly Thẩm Duy Trinh kia chỉ đáng bậc con nít! Hắn phái bốn kẻ tới toan quấy rối chúng ta, đến lúc đó e là mất cả chì lẫn chài, ngay cả bốn người này cũng phải chôn chân ở đây! Mối làm ăn này, quả thực quá tuyệt!” Cố Từ cũng cảm thán: “Kế này nếu thành, Thẩm Duy Trinh sợ là tức đến thổ huyết ba hộc.” Trần Văn khẽ cười, rồi thu lại nét cười, sắc mặt trở nên nghiêm nghị. “Kế sách dẫu hay, mấu chốt vẫn ở khâu chấp hành. Bắt đầu từ ngày mai, tất cả phải chuẩn bị tinh thần như vào trận. Dò xét phải dứt khoát, nghi binh phải chân thật, học lỏm phải tỏ vẻ thành tâm, công tâm phải thấu đáo. Từng mắt xích đều không được phép để xảy ra sơ suất.” “Đã rõ chưa?” “Đã rõ!” Chúng đệ tử đồng thanh đáp lời. “Tô Thời.” Trần Văn bước đến trước mặt Tô Thời, giọng điệu trở nên đặc biệt ôn hòa. “Tuy nhiệm vụ của con là học lỏm, nhưng phải nhớ kỹ, sách là vật chết, con người mới là sống.” Trần Văn trịnh trọng nhìn nàng. “Thẩm Duy Trinh tuy là văn nhân, song cũng là nanh vuốt của Tần đảng, thủ đoạn tàn độc. Nếu ở nơi đó gặp phải nguy hiểm, hoặc thấy có điều bất thường, lập tức bỏ nhiệm vụ mà trở về.” “Sách có thể không chép, nhưng con nhất định phải bình an vô sự trở về. Rõ chưa?” Trong lòng Tô Thời dâng lên dòng nước ấm, viền mắt hơi đỏ, gật đầu thật mạnh: “Tiên sinh yên tâm, học trò đã hiểu.” “Còn thứ này nữa, mang theo đi.” Vương Đức Phát sán lại gần, nhét vào tay Tô Thời một bọc đồ, “Trong đây toàn là món ngon, còn có mấy lọ dầu thuốc giúp tỉnh táo. Tới Chính Tâm thư viện chớ để ăn không quen miệng, đừng để bị đói gầy rộc đi đấy.” Tô Thời mỉm cười đón lấy: “Đa tạ.” Cố Từ cùng những người khác cũng đứng một bên dặn dò: “Chúng ta ở nhà đợi đệ quay về!” Dặn dò Tô Thời xong xuôi, Trần Văn quay về trước án thư, trải giấy viết thư, cầm bút lông sói lên. “Đã muốn chiến, vậy thì hạ chiến thư cho lão trước.” Trần Văn vung bút như rồng múa rắn lượn, viết liền một mạch. Thư gửi Thẩm Sơn trưởng “Kính gửi Thẩm Sơn trưởng: Được ngài hậu ái, muốn đem nhân tài hai viện cùng luận đàm đạo lý thi hương. Văn này dẫu kém cỏi, cũng hiểu lẽ mượn đá núi khác có thể mài ngọc. Trí Tri Thư Viện đã quét dọn sập gụ đón chờ, kính đợi tin vui từ Tứ Kiệt. Lại nữa, đặc biệt phái đệ tử dưới trướng Tô Thời đến quý viện thỉnh giáo. Kẻ này dẫu vụng về nhưng tính vốn ham đọc sách, mong Sơn trưởng không tiếc lời chỉ bảo, cho phép xem khắp các sách để mở mang trí óc. Nguyện hai viện kề vai, cùng làm nên việc lớn. Vãn sinh Trần Văn bái dập đầu.” Viết xong, Trần Văn đóng tư ấn, giao lá thư cho dịch sứ. “Mang thứ này đưa tới Chính Tâm thư viện.” Trần Văn bước tới bên cửa sổ, đẩy cánh song ra. “Vậy thì cứ mở rộng cửa lớn, nghênh đón cuộc giao lưu này cho chu đáo.”