Chương 197: Bài toán xe điện: Giết một người để cứu năm người, giết hay không giết?

Trần Văn xoay người, vẽ bốn vị trí lên bảng đen, phân biệt viết: Nhất biện, Nhị biện, Tam biện, Tứ biện. "Đây là chế độ bốn lượt biện luận do thư viện chúng ta sáng lập." "Khác với lối đối chất một chọi một trước kia, hay cảnh tranh biện hỗn loạn theo đám đông. Đây là chiến thuật tập thể chú trọng phối hợp và chuyển đổi công thủ." Trần Văn chỉ vào bốn vị trí kia, giải thích cặn kẽ: "Nhất biện, phụ trách lập luận. Giống như dựng nhà đắp móng, ngay từ phần mở đầu phải dựng nên quan điểm của các ngươi một cách rõ ràng, minh bạch, bất luận đối phương công kích thế nào, căn cơ này cũng không được lung lay." "Nhị biện và Tam biện, phụ trách công biện. Đây là khâu khốc liệt nhất. Các ngươi phải như hai mũi dao nhọn, nắm lấy sơ hở trong lập luận của đối phương để tiến hành chất vấn một đối một. Hỏi đến khi đối phương phải á khẩu, hỏi đến khi đối phương tự mâu thuẫn lẫn nhau!" "Tứ biện, phụ trách kết biện. Đây là đại tướng sau cùng. Bất kể phía trước đánh thành bộ dạng nào, ngươi phải ở thời khắc cuối cùng thâu tóm toàn bộ quan điểm trở về, nâng cao ý tứ, thăng hoa chủ đề. Phải dùng văn tài và khí độ của mình để đặt một dấu chấm tròn trịa cho cuộc tranh biện này!" Trần Văn chỉ vào giữa bảng đen, vẽ một vòng tròn màu đỏ. "Mà giữa công biện và kết biện, còn có một khâu gay cấn nhất, tranh biện tự do." "Ở khâu này, không phân vị trí biện luận, không phân thứ tự. Tám người của hai bên, ai muốn nói thì đứng lên nói! Ngươi có thể công kích sơ hở của đối phương, cũng có thể bổ sung quan điểm của bên mình. Đây sẽ là một trận giáp lá cà không có bất kỳ khoảng đệm nào, cũng là lúc khảo nghiệm phản ứng lâm trận và sự ăn ý của toàn đội nhất!" Trần Văn từ dưới bàn lấy ra hai chiếc đồng hồ cát được chế tạo đặc biệt, một lớn một nhỏ, đặt lên bục giảng. "Sau cùng, vì để công bằng, cũng là để phòng ngừa có kẻ thao thao bất tuyệt kéo dài thời gian. Mỗi một khâu đều có hạn định thời gian nghiêm ngặt." Trần Văn chỉ vào chiếc đồng hồ cát lớn hơn. "Nhất biện lập luận, Tứ biện kết biện, lấy đồng hồ cát lớn này làm hạn. Cát hết, người dừng." Hắn lại chỉ vào chiếc đồng hồ cát nhỏ hơn nhiều kia, cát mịn bên trong chảy cực nhanh. "Khâu công biện, hỏi đáp qua lại. Tranh biện tự do, hai bên luân phiên lên tiếng. Đều lấy đồng hồ cát nhỏ này làm hạn. Mỗi một lần mở lời đều phải kết thúc chiến cuộc trước khi cát trong chiếc đồng hồ nhỏ này chảy hết." "Hạn định vừa đến, bất kể quan điểm của ngươi đặc sắc đến đâu cũng đều phải lập tức dừng lại." "Điều này không chỉ khảo nghiệm tài ăn nói, mà càng khảo nghiệm năng lực nắm bắt thời gian, cùng độ cô đọng của ngôn từ." Nghe xong quy tắc này, toàn trường xôn xao. Thứ này dường như quả thật không giống với tranh biện thông thường. Trái lại có chút giống trận pháp hành quân đánh trận! Đôi mắt Lý Đức Dụ sáng lên: "Có chút thú vị! Quy tắc này vừa khảo nghiệm tài hoa cá nhân, lại càng khảo nghiệm sự phối hợp đồng đội. Nếu phối hợp không tốt, phía trước lập luận dù hay đến đâu thì phía sau cũng sẽ bị tay công biện tháo dỡ đến tan tành." Diệp Hành Chi cũng gật đầu tán thán: "Trần tiên sinh quả nhiên là bậc đại tài, ngay cả tranh biện cũng có thể bày ra thứ hoa dạng này. Dưới quy tắc bậc này, muốn dựa vào học vẹt để lừa gạt qua cửa là điều không thể rồi." Sắc mặt Chính Tâm Tứ Kiệt lại càng thêm ngưng trọng. Bọn hắn tuy tài hoa hơn người, nhưng trước kia đã quen đơn đả độc đấu, hoặc giả là ở trong thư viện làm những cuộc thanh đàm nho nhã ôn hòa. Quy tắc giống như chiến trường chém giết bực này, bọn hắn vẫn là lần đầu tiên nhìn thấy. "Chuyện này..." Mạnh Bá Ngôn có chút chần chừ, "Trần Sơn trưởng, quy tắc này chúng ta chưa từng luyện qua, liệu có phải hơi..." "Bất công sao?" Trần Văn cười, "Mạnh hiền điệt, đề thi trên trường thi hương, lẽ nào đều là thứ các ngươi từng luyện qua? Bậc tài tử chân chính phải có thể thích ứng với mọi quy tắc, đồng thời tìm ra con đường thủ thắng ngay trong quy tắc. Sao thế, cao tài của Chính Tâm thư viện ngay cả chút năng lực ứng biến này cũng không có?" Phép khích tướng này vừa tung ra, Mạnh Bá Ngôn còn chưa kịp nói thì Diệp Hằng bên cạnh đã không nhịn được. "Ai bảo không có?" Diệp Hằng ưỡn ngực, "Chẳng phải chỉ là một quy tắc mới thôi sao? Chúng ta nhận! Bốn người chúng ta liên thủ, lẽ nào lại sợ bọn họ?" Tạ Linh Quân cũng gật đầu, trong mắt lóe lên một tia kiêu ngạo: "Nếu Trần Sơn trưởng đã có nhã hứng, vậy chúng ta liền bồi các vị chơi một phen. Cho dù là quy tắc mới, đạo lý cũng vẫn là đạo lý kia. Vàng thật không sợ lửa!" "Tốt!" Trần Văn cười lớn một tiếng, "Các vị quả nhiên có đảm sắc!" "Vậy thì, hiện tại xin mời hai bên vào chỗ, xác định vị trí tranh biện." Phía Trí Tri Thư Viện đã sớm diễn tập kỹ càng. Trương Thừa Tông vững như Thái Sơn, Lý Hạo tính toán tinh minh, Chu Thông lạnh lùng như băng sương, Cố Từ phong lưu hàm súc. Phía Chính Tâm thư viện cũng tiến hành chuẩn bị và an bài. Mạnh Bá Ngôn phụ trách Nhất biện, hắn có căn cơ kinh nghĩa vững vàng. Phương Hoằng phụ trách Nhị biện, hắn ngôn từ sắc bén. Diệp Hằng phụ trách Tam biện, hắn tư duy nhạy bén; Tạ Linh Quân phụ trách Tứ biện, hắn sở trường văn tài. Hai bên vào chỗ, khí thế toàn phát. Bầu không khí bên trong cả đại giảng đường trở nên có chút căng thẳng. Mọi người đều nín thở, chờ đợi đề thi cuối cùng được công bố. Trần Văn đứng ở giữa hai đội, ánh mắt đảo qua tám vị tài tử đại diện cho trình độ cao nhất của thế hệ trẻ đất Giang Nam, chậm rãi mở lời. "Quy tắc đã nói xong, vậy tiếp theo chính là biện đề." "Để công bằng, đề tranh biện hôm nay, ta không ra về kinh nghĩa, cũng không ra về thực vụ. Chúng ta biện về một chữ lòng người." Trần Văn xoay người, cầm lấy bút đá, trên tấm bảng đen to lớn kia, từng nét từng nét viết xuống một đề bài khiến người ta nhìn thấy mà giật mình kinh hãi. Đề bài kia vừa xuất hiện, đồng tử của tất cả mọi người đều co rút kịch liệt ngay trong chớp mắt! "Vì cứu năm người, có thể giết một kẻ vô tội hay không?" Trong nghị sự sảnh, tĩnh lặng như chết. "Đây... đây là đề tài gì?" Tôn Kính Hàm có chút kinh ngạc. Là một bậc đại nho, hắn từng biện luận vô số kinh nghĩa, luận định vô số thị phi, lại chưa từng thấy qua đề tài trần trụi và tàn khốc đến nhường này. "Giết một cứu năm?" Lý Đức Dụ khóa chặt mày, cũng bắt đầu suy ngẫm về đề bài, "Nếu là trên chiến trường, vì toàn quân mà hi sinh một bộ phận nhỏ, đó là lẽ thường. Nhưng đề bài này lại nói là vô tội. Đã là vô tội thì tội ở đâu? Giết đi, chẳng phải là bạo chính sao?" Diệp Hành Chi cũng cảm thấy đề bài này có chút dị thường, hắn thầm nghĩ: "Đề này rất quái! Nhìn như đơn giản, thực chất lại chỉ thẳng vào thiện ác nơi sâu thẳm nhất của lòng người! Đây là đang khảo nghiệm chữ nhân, càng là khảo nghiệm quyền biến vậy!" Nơi góc phòng, Triệu Văn Cử lại càng sắc mặt tái nhợt, thân thể khẽ run rẩy. Là một người đọc sách ở tầng lớp dưới đáy, hắn quá dễ dàng đưa bản thân vào vị trí của một người vô tội kia. Nếu như vì cứu người khác mà phải giết ta, vậy sách thánh hiền ta đọc còn có tác dụng gì? Trần Văn nhìn phản ứng của mọi người, không hề vội vàng giải thích. Thứ hắn muốn chính là sự chấn động bực này. Hắn xoay người, đối mặt với Chính Tâm Tứ Kiệt cũng đang mang vẻ mặt kinh ngạc, chậm rãi cất lời, cụ thể hóa đề bài này. "Có lẽ có người cảm thấy đề bài này quá mức mơ hồ. Vậy ta sẽ phác họa cho nó một hình ảnh." Trần Văn bắt đầu kể một câu chuyện ngắn, trong nháy mắt lại thu hút sự chú ý của mọi người trở lại. "Giả sử, ngươi đang điều khiển một cỗ xe ngựa chở đầy hàng hóa, lao nhanh dọc theo con đường quan lộ xuống dốc. Đột nhiên, con ngựa kéo xe bị kinh sợ, hoàn toàn mất khống chế, bất luận ngươi ghìm dây cương thế nào cũng không dừng lại được. Mà trên đường quan lộ ngay trước mặt ngươi, có năm đứa trẻ đang nô đùa. Khoảng cách quá gần, bọn chúng căn bản không kịp né tránh. Nếu ngươi cứ thế lao thẳng tới, năm đứa trẻ này chắc chắn phải chết." Nói tới đây, trong nghị sự sảnh thậm chí có người phát ra tiếng kinh hô. Trần Văn ngừng một chút, tiếp tục nói: "Mà ngay trong lúc ngàn cân treo sợi tóc này, ngươi phát hiện bên cạnh có một ngã rẽ. Chỉ cần ngươi giật mạnh dây cương, xe ngựa liền có thể rẽ vào con đường nhánh kia. Thế nhưng! Trên con đường nhánh đó cũng đang có một người đứng. Đó là một thư sinh đang đọc sách ở đó. Hắn cũng vô tội, cũng không hề hay biết tai họa sắp ập đến." Trần Văn vừa nói vừa quan sát biểu cảm của Chính Tâm Tứ Kiệt. "Bây giờ, dây cương đang ở trong tay các ngươi, sống chết chỉ trong một ý niệm. Nếu không chuyển hướng, ngươi sẽ tông chết năm đứa trẻ kia, nhưng thư sinh kia sẽ sống sót. Nếu chuyển hướng, ngươi sẽ đích thân tông chết thư sinh đó, nhưng năm đứa trẻ kia sẽ được cứu mạng." "Xin hỏi." Trần Văn cất cao giọng hỏi. "Ngươi, chuyển, hay không chuyển? Đối mặt với thư sinh kia, ngươi giết hay không giết?" "Giết một người để cứu năm người, là hành đại thiện, hay là làm đại ác?" "Oanh!" Quá cụ thể! Quá chân thực! Quá tàn khốc! Loại cảm giác áp bách khi sống chết chỉ nằm trong một ý niệm kia khiến mỗi một người có mặt đều cảm thấy ngạt thở. "Việc này... việc này làm sao chọn?" Tôn Chí Cao cảm thấy đề này căn bản không thể chọn, "Chọn thế nào cũng đều có người chết! Đây quả thực là đặt người ta lên đống lửa mà nướng!" Bàn tay phe phẩy quạt xếp của Lục Văn Hiên cũng khựng lại, hắn nhắm mắt, cố gắng mô phỏng tình cảnh đó trong đầu, lại phát hiện bản thân bất luận thế nào cũng không thể hạ thủ. "Nếu là ta, sợ rằng sẽ đờ đẫn tại đó, trơ mắt nhìn thảm kịch xảy ra thôi..." Lục Văn Hiên cười khổ một tiếng, "Đề bài này, quá độc." So với sự giằng xé của các tân khách, phản ứng của Chính Tâm Tứ Kiệt lại trấn định hơn nhiều, thậm chí còn mang theo một tia hưng phấn. Tạ Linh Quân khẽ nhíu mày, sau đó liền giãn ra, đột nhiên tràn đầy tự tin. "Đề hay!" Tạ Linh Quân thấp giọng nói với đồng bạn, "Đề này nhìn như xảo quyệt, thực chất lại khảo nghiệm về kinh quyền chi biến - cốt lõi nhất của Nho gia chúng ta! Mạnh Tử dạy: 'Chị dâu chết đuối thì đưa tay kéo, ấy là quyền biến'. Vì để cứu người, ngay cả lễ pháp cũng có thể không màng, huống chi là hoàn cảnh tiến thoái lưỡng nan này? Đây rõ ràng là bảo chúng ta lựa chọn giữa tiểu nhân và đại nghĩa!" Mạnh Bá Ngôn cũng gật đầu, thần sắc trầm ổn: "Không sai. Giết một người tuy tàn nhẫn, nhưng nếu có thể cứu năm người, đó chính là lấy điều hại nhỏ hơn trong hai điều hại. Đây là lồng ngực của kẻ trị quốc, cũng là sự quyết đoán của bậc đại trượng phu. Trần Sơn trưởng ra đề này, bản ý là muốn làm khó chúng ta, lại không biết đây chính là lĩnh vực mà Chính Tâm thư viện chúng ta ngày thường nghiên cứu sâu sắc nhất!" "Thắng chắc rồi!" Diệp Hằng siết chặt nắm tay, "Chúng ta cứ nắm chắc hai chữ đại nghĩa, bác bỏ chút lòng dạ đàn bà kia của bọn họ đến mức không còn manh giáp!" Nhìn bộ dạng tính trước tính sau, lòng đầy tự tin của Tứ Kiệt, Trần Văn khẽ mỉm cười. Tưởng rằng là câu hỏi tặng điểm sao? Lát nữa sẽ cho các ngươi biết thế nào là câu hỏi lấy mạng. "Được rồi." Trần Văn vỗ vỗ tay. Nhìn vẻ mặt tự tin của Chính Tâm Tứ Kiệt, Trần Văn khẽ mỉm cười, phong độ tột cùng. "Để công bằng, cao đồ của Thẩm Sơn trưởng từ xa tới là khách, các vị có thể ưu tiên chọn lập trường. Là chủ trương bẻ ghi, giết một cứu năm? Hay chủ trương không bẻ, giương mắt nhìn năm người mất mạng?" Tạ Linh Quân và Mạnh Bá Ngôn nhìn nhau, bốn người nhanh chóng trao đổi ánh mắt. Gần như không chút do dự, Tạ Linh Quân liền bước ra, chắp chiếc quạt xếp lại thi lễ, cao giọng nói: "Trần Sơn trưởng quả nhiên hào sảng! Đã như vậy, Chính Tâm thư viện chúng ta xin không nhường nữa!" "Bên ta chủ trương: Nên bẻ!" Tạ Linh Quân đầy vẻ tự tin nói. Trong mắt bọn hắn, đây tuy là nan đề, nhưng Nho gia coi trọng kinh quyền chi biến, coi trọng xả sinh thủ nghĩa. Vì cứu nhiều người hơn mà hy sinh cái tôi nhỏ bé, đó mới là đại nghĩa phù hợp với lời răn dạy của thánh nhân! Chọn lập trường này xem như đương nhiên đứng trên đỉnh cao đạo đức, nắm chắc phần thắng trong tay! "Được." Trần Văn gật đầu, dường như đã liệu trước lựa chọn của bọn hắn. "Vậy Trí Tri Thư Viện chủ trương: Không bẻ. Không thể giết người vô tội." "Đề bài đã ra. Để công bằng, cho mỗi bên một canh giờ chuẩn bị. Sau một canh giờ, buổi biện luận chính thức bắt đầu! Chính Tâm thư viện là bên thuận: Chủ trương bẻ ghi, tức giết một cứu năm. Trí Tri Thư Viện là bên nghịch: Chủ trương không bẻ, tức không thể giết người vô tội." "Đi đi!" …… Một canh giờ, nói dài không dài, nói ngắn không ngắn. Đối với Chính Tâm Tứ Kiệt, một canh giờ này dùng để dẫn kinh điểm điển, trau chuốt câu từ. Bọn hắn lật giở cổ tịch, tìm kiếm từng lời thánh nhân luận về xả sinh thủ nghĩa và quyền biến, quyết tâm viết nên bài lập luận hoa mỹ gấm hoa, không một kẽ hở. "Keng!" Một tiếng la đồng thanh thúy vang lên, tuyên bố thời gian chuẩn bị đã hết. Trong đại giảng đường, tất cả mọi người nín thở, ánh mắt tập trung vào hai dãy ghế thái sư đặt giữa sảnh. Biện sĩ hai bên vào chỗ. Bên phía Chính Tâm thư viện, Mạnh Bá Ngôn giữ vị trí nhất biện, ngồi ngay ngắn nghiêm trang, trước mặt trải rộng bản thảo lập luận dày đặc chữ khải nhỏ. Bên Trí Tri Thư Viện, Trương Thừa Tông làm nhất biện tuy có đôi chút căng thẳng, nhưng đôi tay vẫn đặt vững vàng trên đầu gối, ánh mắt kiên định. Trần Văn không đứng trên bục giảng mà lùi sang một bên. Ngay chính giữa bục giảng lại là một người chẳng ai ngờ tới: Vương Đức Phát. Hôm nay hắn đặc biệt đổi sang một bộ gấm bào đỏ rực, tuy trông hơi giống một bao lì xì lớn, nhưng vẻ vui tươi hớn hở kia lại xua bớt không ít sát khí căng thẳng. "Khụ khụ!" Vương Đức Phát hắng giọng, rút ra một chiếc loa cuốn bằng giấy, hướng về toàn trường gào lớn: "Các vị đại nhân! Bà con lối xóm! Cùng toàn thể già trẻ lớn bé đến xem trò vui! Chào mừng đến với Giải tranh bá Võ mồm đệ nhất Trí Tri Thư Viện lần thứ nhất!"