Chương 266: Chu Thông: Lòng người và thiên tai ta đều phải phòng

“Các huynh đệ nói đúng.” Chu Thông gật đầu, “Nước vốn lưu động, ngăn trộm nước là khâu khó khăn nhất. Nếu chỉ dựa vào việc tăng thêm người tuần tra, hao phí quá lớn, vả lại khó lòng phòng bị chu toàn. Bởi vậy, chúng ta phải làm tan rã bọn họ từ bên trong. Về vấn đề này, ta cũng đã sớm tính liệu.” Chu Thông chỉ vào điều thứ ba trên bản khế ước. “Khế ước quy định, bất luận kẻ nào đi trộm nước, dẫu là chịu kẻ khác sai khiến. Chỉ cần có người dám tự thú hoặc cáo giác, đồng thời đưa ra được chứng cứ xác thực. Quan phủ không những miễn trừ tội trạng cho người cáo giác, mà còn trích ra một nửa từ tiền phạt của kẻ trộm nước hoặc từ bạc quy đổi thế chấp văn khế đất đai, trực tiếp trọng thưởng cho người này!” Dứt lời, mọi người đều bàn tán xôn xao. Vương Đức Phát thậm chí còn khoa trương ôm chặt lấy ngực mình, vẻ mặt đầy kinh hãi nhìn Chu Thông. “Trời đất ơi, Chu sư huynh, chiêu này của huynh hiểm độc quá đấy! Huynh đây rõ ràng là đang tru tâm mà!” Vương Đức Phát trừng mắt, khua tay múa chân. “Huynh thử nghĩ xem, nếu Lý Tông Hàn phái gia đinh đi trộm nước, vạn nhất bị bắt được, tiền phạt bớt cũng phải vài trăm lượng chứ? Một nửa tiền thưởng kia chính là hơn trăm lượng bạc ròng! Hơn trăm lượng đấy! Một tên gia đinh làm lụng cả đời cũng chẳng kiếm nổi ngần ấy tiền! Có món tiền kếch xù này bày ra trước mắt, Lý Tông Hàn còn dám phái người đi trộm nước nữa sao? Hắn đến đêm ngủ cũng phải mở to một con mắt! Chỉ sợ tên gia đinh mình tin cậy nhất vì hơn trăm lượng bạc kia mà quay lưng bán đứng hắn!” “Cái này gọi là dưới phần thưởng hậu hĩnh ắt có kẻ phản bội!” Lý Hạo cũng nghe đến rợn cả tóc gáy, nhưng ngay sau đó liền mừng rỡ vô cùng. “Tuyệt đỉnh! Đúng là tuyệt diệu! Chẳng cần chúng ta phái người đi canh chừng, người của Lý Tông Hàn đã tự ghim chết lẫn nhau rồi! Cái này gọi là dùng lợi ích đối chọi lợi ích, dùng nhân tính ước thúc nhân tính!” Cố Từ cũng không kìm được vỗ tay tán thán: “Đầu cáo miễn tội, trọng thưởng nghịch đồ. Biện pháp này của Chu Thông đã đắc được tinh hoa của Pháp gia. Dùng lợi ích nội bộ kiên cố nhất để phá tan pháo đài kiên cố nhất, phen này Lý Tông Hàn có mọc thêm mắt cũng không phòng nổi rồi!” Trần Văn cũng điểm bình: “Luật pháp nếu chỉ treo cao trên công đường thì cũng chỉ là một tờ giấy lộn. Chỉ khi cắm rễ vào nơi sâu thẳm tăm tối nhất của nhân tính, lợi dụng nhược điểm của lòng người để phòng ngừa tội ác, đó mới là trí tuệ pháp trị đích thực. Chu Thông, phòng tuyến này của trò dựng lên rất vững vàng.” Chu Thông chỉ lặng lẽ đón nhận sự kinh ngạc thán phục của mọi người. Đối với hắn, luật pháp xưa nay chưa từng là những điều văn khô cứng, mà là công cụ để thao túng nhân tâm. “Sau cùng.” Chu Thông lật sang trang cuối cùng của bản khế ước. “Điều thứ tư, lằn ranh đỏ mực nước.” “Ba phòng tuyến trước là để phòng kẻ ác, phòng lòng tham. Nhưng còn một tình huống nữa mà chúng ta bắt buộc phải phòng, đó chính là thiên tai.” Tô Thời nãy giờ vẫn im lặng, lúc này bỗng ngẩng đầu lên. “Chu sư huynh nói phải. Nếu đại hạn cứ kéo dài không dứt, nếu ông trời nhất quyết không mưa. Nước trong Bạch Long Cừ ngày càng cạn kiệt, đến cuối cùng, ngay cả hai ngàn bốn trăm khối nước bảo vệ tính mạng của bá tánh hạ du cũng không đủ thì phải làm sao?” Giọng Tô Thời khẽ run rẩy, dường như đã nhìn thấy viễn cảnh tuyệt vọng nhất kia. “Đến lúc ấy, nếu Lý Tông Hàn trả giá trên trời, một trăm văn thậm chí một lượng bạc để mua một thùng nước! Những người nghèo khó sắp đói lả ở hạ du, liệu có vì mối lợi bạc trắng trước mắt mà bán đi ngụm nước giữ mạng cuối cùng cho hắn hay không? Bán nước rồi, cây dâu sống lại, Lý Tông Hàn kiếm được tiền. Nhưng bá tánh cả làng thì sao? Cầm bạc trong tay lại chẳng mua nổi một hạt lương thực, cuối cùng phải chết đói rũ xương! Bản khế ước này, chẳng phải sẽ biến thành kẻ tòng phạm giết người hay sao?” Câu hỏi của Tô Thời khiến tất cả mọi người đều lâm vào trầm mặc. Phải vậy, trước hiểm họa sinh tồn tột cùng, bất kỳ giao dịch thương mại nào cũng có thể trở thành lưỡi đao để kẻ giàu bóc lột tính mạng người nghèo. “Thế nên, điều khoản cuối cùng của khế ước là để dành cho ông trời.” Chu Thông chỉ vào vị trí đại diện cho đập chắn trên sa bàn. “Chúng ta phải khắc một ngấn nước màu đỏ thắm lên con đập Bạch Long Cừ. Đường này đại diện cho lượng nước sinh tồn tối thiểu của bá tánh hạ du. Khế ước quy định, một khi mực nước hạ xuống dưới lằn ranh đỏ này, sẽ coi như rơi vào cảnh đại tai!” “Lúc này, mọi việc mua bán thủy phiếu lập tức bãi bỏ! Bất luận Lý Tông Hàn trả bao nhiêu tiền để mua lượng nước vượt định ngạch, thương hội thủy lợi cũng tuyệt đối không bán. Nếu hắn muốn mua thủy phiếu từ dân làng, thì dẫu dân làng có thuận tình bán hay không, mọi giao dịch thảy đều không được thừa nhận! Toàn bộ lượng nước còn lại, một giọt cũng không được tưới cho dâu tằm! Bắt buộc phải do Công Nghị Sở thống nhất phân bổ cho ruộng lúa cứu đói, chỉ cốt để giữ mạng!” “Kẻ nào làm trái, có thể trình báo quan phủ định tội xử lý!” Lời vừa dứt, khắp đại giảng đường lặng ngắt như tờ. Giữa lợi ích thương mại và lằn ranh sinh mệnh, Chu Thông không chút do dự dùng luật pháp lạnh lùng vạch ra một ranh giới hồng câu không thể vượt qua. Sau khoảnh khắc lặng im ngắn ngủi trong đại giảng đường, Trương Thừa Tông thở dài một hơi, viền mắt hơi ửng đỏ. “Có lằn ranh đỏ này rồi, bất kể ông trời tác oai tác quái ra sao, trong lòng bá tánh cũng có chỗ dựa!” Xuất thân từ nông gia, hắn hiểu quá rõ thiên tai thế này giáng đòn nặng nề đến mức nào xuống đầu người cày ruộng. Lý Hạo cũng khen ngợi: “Xác thực là vậy. Nếu ngay cả mạng cũng chẳng còn, kiếm thêm bao nhiêu bạc nữa thì tiêu vào đâu? Lằn ranh đỏ này của Chu sư huynh mới chính là điều đại nhân nghĩa nhất trong phương án của chúng ta.” Vương Đức Phát càng gật đầu lia lịa: “Phải phải phải! Tiền có thể không kiếm, lằn ranh không thể phá! Sau này kẻ nào dám làm ăn buôn bán dưới lằn ranh đỏ này, chẳng cần nha môn ra tay, Vương đại tú tài ta sẽ là người đầu tiên dẫn người tới lật tung sạp của hắn!” Trần Văn cuối cùng cũng đứng dậy, bước đến trước mặt Chu Thông, vỗ nhẹ lên vai hắn. “Chu Thông, bốn phòng tuyến này của trò không chỉ định ra quy tắc chia nước, mà còn dựng nên linh hồn pháp trị của Đại Hạ triều!” Trần Văn xoay người, hướng về phía toàn thể đệ tử. “Thương mại dẫu tự do đến đâu cũng không thể đứng trên quyền sinh tồn! Khế ước dẫu thần thánh đến mấy cũng không thể làm trái giới hạn tối thiểu của nhân tính! Bốn phòng tuyến này chính là bài thi hoàn hảo mà Trí Tri Thư Viện chúng ta nộp cho thiên hạ, nộp cho Mạnh đại nhân kia!” “Định quyền, giao dịch, nhập cổ phần, chia hoa hồng! Cùng với bốn bức tường sắt pháp độ này! Cố Từ!” Trần Văn đột ngột nhìn về phía chàng trai trẻ đang phe phẩy quạt xếp. “Có trò!” Cố Từ cất giọng đáp. “Đã có sổ sách này, lại có khế ước này. Chỗ dựa để trò đàm phán đã đủ vững chưa?” Cố Từ gập phắt chiếc quạt xếp lại phát ra tiếng “tách”. “Đâu chỉ là đủ? Đó quả thực là nắm chắc phần thắng trong tay! Giờ trò đã không thể chờ đợi thêm được nữa rồi!” “Khoan hẵng vội.” Trần Văn khoát tay ngăn cơn hưng phấn của Cố Từ, ánh mắt chuyển sang Tô Thời. “Trước khi Cố Từ đơn thương độc mã đến điểm hẹn, chúng ta còn phải tạo ra một ngọn gió đông đã.” “Tô Thời.” Tô Thời lập tức hiểu ý: “Tiên sinh, trò hiểu rồi, trò sẽ tiếp tục loạt bài đưa tin của mình.” Trần Văn vui mừng gật đầu: “Không những phải viết, mà còn phải suốt đêm in thêm. Sáng sớm ngày mai, ta muốn bài báo này được dán kín khắp các ngõ ngách phố phường phủ Giang Ninh, đặc biệt là ở đầu làng Lý Gia thôn và hai thôn hạ du kia!” “Nội dung bài viết hãy đem những điều Lý Hạo và Chu Thông giảng giải hôm nay viết ra bằng lời lẽ thẳng thắn, thông tục nhất! Nội dung cụ thể, trò hãy tự mình nắm bắt.” Trần Văn giải thích: “Dư luận đi trước. Một mặt, chúng ta phải để thôn dân vùng hạ du biết thật rõ ràng chúng ta đã tranh về cho họ quyền lợi gì, giữ vững lằn ranh giới hạn nào. Chỉ cần bọn họ hiểu và ủng hộ, thì lòng dân này chính là hậu thuẫn vững chắc nhất của chúng ta! Mặt khác...” Trần Văn cười lạnh một tiếng. “Đây cũng là gây áp lực lên Lý Tông Hàn! Khi bá tánh toàn thành, thậm chí toàn bộ quan thân đều biết đến phương án lưỡng toàn kỳ mỹ này, nếu Lý Tông Hàn vẫn cứ khăng khăng làm theo ý mình, cố tình chặn dòng, thì hắn chính là đối đầu với dân ý của cả Giang Ninh, đối đầu với lằn ranh của Đại Hạ triều! Đến lúc đó, chẳng cần chúng ta động thủ, nước bọt của người đời cũng đủ dìm chết hắn!” “Quan trọng hơn cả là vị Mạnh đại nhân đang vi phục xuất tuần kia. Chẳng phải ngài ấy muốn xem chúng ta giải quyết tranh chấp thế nào sao? Vậy thì cứ mở rộng bài thi này ra trước mắt ngài ấy một cách rõ ràng rành mạch, để ngài ấy nhìn cho rõ từng câu từng chữ!” “Rõ!” Tô Thời đáp, “Học trò đi nhuận bút ngay đây! Nhất định sẽ khiến bài báo này biến thành mũi tên lạnh đầu tiên bắn thẳng về phía Lý Tông Hàn kia!” “Khoan đã, chỉ có báo thôi vẫn chưa đủ.” Trần Văn chợt quay đầu lại, nhìn Vương Đức Phát đang gặm bánh nướng. “Đức Phát, việc của trò cũng tới rồi.” “A? Tiên sinh, trò cũng phải viết văn sao?” Vương Đức Phát méo mặt. “Trò không cần viết văn, trò quên mất nhiệm vụ kể chuyện của mình rồi à?” Trần Văn bước tới, vỗ vai hắn, “Bài viết của Tô Thời dẫu có thông tục đến mấy, thì trong thành Giang Ninh này cũng có quá nửa là dân chân lấm tay bùn không biết chữ. Cái giá nước bậc thang kia cùng các điều khoản trong khế ước nghe thì huyền diệu, ngộ nhỡ bá tánh nghe không hiểu thì lòng dân sẽ chẳng tụ lại được.” “Trước tiên trò hãy nghiền ngẫm cho thấu triệt những lời Lý Hạo và Chu Thông vừa nói, có chỗ nào không hiểu thì hỏi hai người họ. Ngày mai trò dẫn theo mấy gã sai vặt mồm mép lanh lợi trong thư viện chúng ta, ra quán trà náo nhiệt nhất phía tây thành, lên tận bờ đê Bạch Long Cừ! Trò cứ dùng cái mồm đó của trò, đem phương án này của Lý Hạo và Chu Thông biên thành lời nói dân dã dễ hiểu nhất kể cho bá tánh nghe!” “Bảo cho họ biết, bán thủy phiếu kiếm tiền ra sao! Làm cổ đông được chia hoa hồng thế nào! Lằn ranh đỏ kia giữ mạng cho họ bằng cách nào!” “Chỉ cần bá tánh nghe hiểu, biết theo chúng ta làm việc không những có nước uống mà còn được chia tiền, thì họ sẽ chẳng bao giờ hùa theo Lý Tông Hàn đi gây chuyện nữa! Đương nhiên, cũng là để kể cho vị Mạnh đại nhân kia nghe.” Vương Đức Phát vỗ ngực cam đoan. “Được rồi ạ! Tiên sinh cứ chờ xem! Món này trò thạo nhất đấy! Trò cam đoan sẽ nói cho bọn họ hiểu rõ mười mươi! Trò phải cho họ biết, Trí Tri Thư Viện chúng ta đây là đang mang cây rụng tiền đến biếu họ! Còn như vị Trạng nguyên lang kia... Trò cam đoan sẽ lừa gạt cho ngài ấy... à không, làm cho ngài ấy cảm động đến rơi nước mắt!” Trần Văn đưa mắt nhìn quanh đám đệ tử đang nóng lòng muốn thử sức, rốt cuộc vung mạnh tay áo. “Tốt! Dư luận đi trước, kể chuyện tạo đà, mưu sĩ chặn hậu! Cố Từ, đợi khi ngọn gió đông này thổi khắp thành Giang Ninh, trò hãy đi gặp tên thổ hoàng đế kia một chuyến!”