Chương 383: Lần đầu nghe giảng, hồi hộp quá

Trần Văn bước đến trước bảng đen, cầm một thỏi bút đá, khẽ xoay nhẹ trong tay. “Lâm đại nhân.” “Học trò mới tới Hoài An, tính nết của Thanh Giang Đại Tráp này vẫn chưa nắm rõ.” “Dám hỏi đại nhân, ngày thường con đập Thanh Giang này một ngày có thể cho qua bao nhiêu thuyền? Nay gặp năm đại hạn, cớ sao một ngày chỉ qua được vỏn vẹn hơn mười chiếc? Mấy chục canh giờ kia rốt cuộc đã hao phí vào đâu?” Lâm Diệu Chi ngẩn người, chẳng hiểu vì sao trong lòng lại dâng lên một nỗi căng thẳng khó tả. Hắn cười khổ một tiếng. Là quan phụ mẫu cai quản vùng nước này, ngóc ngách bên trong hắn rõ hơn ai hết. “Trần tiên sinh không biết đấy thôi.” Lâm Diệu Chi thở dài, “Thanh Giang tráp này là nơi có độ chênh nước lớn nhất trên đại vận hà. Bình thường mưa thuận gió hòa, dựa vào hai tầng cửa đập trên dưới giữ nước xả nước, một ngày gắng gượng lắm cũng qua được năm sáu mươi chiếc thuyền.” “Thế nhưng năm nay!” Lâm Diệu Chi đau lòng vỗ mạnh lên đùi, “Năm nay Giang Nam đại hạn! Nước vận hà cạn kiệt, mực nước hạ xuống ghê gớm. Để giữ lại lượng nước đáy lòng kênh không bị chảy cạn, nha môn Hà đạo đã hạ lệnh chết, Thanh Giang tráp này mỗi ngày tối đa chỉ được mở hai lần!” “Mỗi lần mở đập vừa tốn công vừa tốn sức. Phải đóng cửa đập hạ lưu trước, rồi mới mở cửa nước thượng lưu để tích nước vào buồng tráp. Chờ mực nước trong buồng tráp dâng lên từng chút một, ngang bằng với dòng nước thượng lưu, thuyền bè mới có thể vững vàng chạy ra. Ngược lại cũng y như thế.” “Nếu ngày thường nước lớn, việc tích nước xả nước này cũng nhanh hơn đôi chút. Song lúc này gặp hạn, dòng chảy còn mảnh hơn nước tiểu!” Lâm Diệu Chi sốt ruột mồ hôi đầm đìa, “Buồng tráp này tích đầy một lần nước, ít nhất cũng mất hai ba canh giờ! Một ngày mở hai lần đập, riêng việc đợi nước đã ngốn sạch thời gian rồi!” Nghe đến đây, Trần Văn khẽ gật đầu, nhưng điều đó vẫn chưa giải tỏa mối nghi hoặc thực sự trong lòng hắn. “Việc Lâm đại nhân nói đợi nước tốn thời gian, ta đã hiểu.” Trần Văn hỏi dồn, “Nhưng gian buồng tráp này dung tích cố định, nước cũng bắt buộc phải tích. Vậy cớ sao mỗi lần mở đập chỉ cho qua có ngần ấy chiếc thuyền?” Lâm Diệu Chi sững lại, tựa hồ nghe phải một câu hỏi của kẻ hoàn toàn ngoại đạo, hắn lắc đầu cười trừ. “Trần tiên sinh, quy củ tổ tông truyền lại mấy trăm năm của Đại Hạ triều xưa nay vốn là như vậy mà!” Lâm Diệu Chi nghiêm túc giải thích phép tắc an toàn này cho Trần Văn nghe. “Ngài thử nghĩ xem, buồng tráp này tuy không nhỏ, dài tới ba mươi trượng, rộng cũng mười trượng. Nhưng thuyền bè xếp hàng bên ngoài lớn nhỏ không đều. Có loại thuyền sa bản to lớn chở nặng, cũng có loại thuyền khách mui đen chỉ hơn mười thạch. Nếu vì tham nhanh mà nhồi nhét mấy chiếc thuyền cùng lúc vào buồng tráp…” “Dưới sức nước cuồn cuộn xô đẩy, thuyền bè trong buồng rất dễ va đập vào nhau! Nếu thuyền nhỏ bị thuyền lớn chèn ép đắm chìm, hoặc ván đáy thuyền lớn bị đâm thủng, thì chẳng những tổn hại nhân mạng, mà lỡ cửa đập bị tông hỏng, toàn bộ đại vận hà coi như tê liệt hoàn toàn!” “Thế nên vì giữ an toàn, quy củ do các đời Tổng đốc Hà đạo đặt ra chính là: Bất kể thuyền lớn hay nhỏ, mỗi lần mở đập, buồng tráp chỉ được thả một lượng thuyền cực kỳ ít ỏi. Nếu gặp phải loại thuyền công chở hoàng lương đồ sộ, thậm chí chỉ được phép qua từng chiếc một!” Lâm Diệu Chi buông thõng hai tay đầy bất lực. “Một chiếc thuyền lớn đi vào, đóng cửa, tích nước hai ba canh giờ, thả ra. Sau đó xả cạn nước. Tiếp đó, dù phía sau xếp hàng là một chiếc thuyền đánh cá nhỏ hẹp, cũng phải để nó vào một mình, đóng cửa, rồi lại tích đầy một hồ nước trong thời gian đằng đẵng!” “Trần tiên sinh, ngài tính xem. Cứ theo cái cách chết tiệt ấy, mấy nghìn chiếc thuyền kia sao có thể không tắc nghẽn thành bộ dạng này?” Nghe xong lời giãi bày của Lâm Diệu Chi. Mọi người đều không kìm được tiếng thở dài. Đúng vậy, vì an toàn, vì không phải gánh trách nhiệm, đây dường như là biện pháp duy nhất cũng là chắc chắn nhất. Đó cũng là lý do vì sao Thanh Giang tráp tắc nghẽn suốt mấy trăm năm, bao đời danh thần đều bó tay bất lực. Quy củ là quy củ, chẳng ai dám đem cửa đập đại vận hà ra làm trò mạo hiểm. Trần Văn lại khẽ cười. “Lâm đại nhân! Đây căn bản chẳng phải quy củ tổ tông để giữ an toàn gì cả!” “Năm đại hạn, nước quý như dầu, thời gian lại càng nghìn vàng khó mua!” “Thế mà bọn họ lại vì cái gọi là không cầu lập công chỉ cầu không mắc lỗi, dùng nguyên một hồ nước phải tích suốt hai ba canh giờ! Chỉ để chở vỏn vẹn một chiếc thuyền mui đen vốn dĩ mấy người cũng có thể khiêng qua được?” “Mặt nước thênh thang trong buồng tráp, thời gian chờ đợi đằng đẵng kia! Thảy đều bị cái quy củ cứng nhắc này phung phí sạch trơn!” Những lời chói tai của Trần Văn chấn động khiến hai vị đại nhân tại trường trố mắt nghẹn lời. Lâm Diệu Chi càng bị nói cho đỏ mặt tía tai, toan phản bác, nhưng lại bị khí tràng áp đảo của Trần Văn đè nén đến mức không thốt nên lời. Trần Văn nói tiếp: “Lâm đại nhân vừa rồi nói đúng. Nếu chỉ tùy tiện lùa mười mấy chiếc thuyền vào buồng tráp, đó quả thực không phải khơi thông, mà là coi mạng người như cỏ rác.” “Lý Hạo, ta hỏi ngươi. Nếu ta bảo ngươi xếp mười mấy món đồ sứ lò quan quý giá vào một chiếc rương gỗ hồng. Ngươi có vì sợ chúng va đập vào nhau mà chỉ đặt duy nhất một món trong chiếc rương to lớn ấy không?” “Đương nhiên không!” Lý Hạo đáp lại gần như theo bản năng. “Thưa tiên sinh, nếu xếp rương kiểu đó, đừng nói tới kiếm lời, thương hội đến tiền cước vận chuyển cũng chẳng gỡ nổi, ắt phải bồi thường đến táng gia bại sản!” “Vậy ngươi sẽ xếp thế nào?” Trần Văn gặng hỏi. “Nếu là học trò xếp… Học trò sẽ nhét đầy rơm rạ dày dặn, bông gòn và vải vụn mềm mại vào toàn bộ các khe hở giữa chúng! Chèn chặt từng món một vào trong rương! Dù chiếc rương này đi đường xóc nảy ra sao, đồ sứ bên trong tuyệt đối cũng không chạm vào nhau lấy một lần!” “Nói hay lắm!” Trần Văn nhìn Lý Hạo với ánh mắt tán thưởng. “Lâm đại nhân, Mạnh đại nhân, hai vị giờ đã hiểu ra chưa?” “Thanh Giang Đại Tráp này chính là chiếc rương gỗ hồng đắt đỏ kia! Còn mấy nghìn chiếc thuyền trên mặt sông chính là những món đồ sứ hễ chạm vào là vỡ!” “Các ngài sở dĩ không dám cho chúng cùng vào đập, là bởi các ngài chỉ nhìn thấy nguy cơ chúng va chạm, chứ chưa từng nghĩ làm sao để chúng không thể va vào nhau!” Nghe vậy, hai vị đại nhân bỗng bừng tỉnh đại ngộ. Phải rồi, cớ sao trước đây bọn họ lại chưa từng nghĩ theo hướng này? Lâm Diệu Chi vội vàng hỏi dồn: “Tiên sinh, ngài nói quá chí lý. Thế nhưng, phải phòng va chạm bằng cách nào?” Trần Văn quay người cầm thỏi bút đá, viết xuống một hàng chữ lớn. Định vị kiên cố và giảm chấn mềm dẻo. Lâm Diệu Chi nhìn hàng chữ này lại cau chặt mày. Sao vị Trần tiên sinh này toàn tạo ra những từ ngữ chưa từng thấy bao giờ thế nhỉ? “Chu Thông.” Trần Văn điểm tên. “Có.” “Nếu chúng ta muốn khiến mười mấy chiếc thuyền này trở nên an ổn như đống đồ sứ trong rương của Lý Hạo. Ngươi suy nghĩ xem, chúng ta phải làm thế nào?” Chu Thông nhìn hai cụm từ tiên sinh viết, dốc hết sức dùng mạch suy luận để cân nhắc ý nghĩa ẩn sau chúng. Trầm ngâm giây lát, hắn đáp: “Bẩm tiên sinh, bẩm hai vị đại nhân. Bước thứ nhất, là định vị. Đồ sứ không va chạm là vì chúng bị chèn cứng, không thể xê dịch. Bởi vậy, thuyền vào buồng tráp cũng bắt buộc phải bị chèn cứng!” Chu Thông bước tới trước bảng đen, vẽ vài vòng tròn ở hai bên hình chữ nhật đại diện cho buồng tráp. “Trên vách đá hai bên Thanh Giang tráp, chúng ta có thể đóng vào hàng trăm vòng neo đúc bằng sắt sống. Đợi thuyền bè vào buồng tráp rồi, dùng loại dây cáp thô to nhất, buộc chặt mũi thuyền và đuôi thuyền của chúng lại với nhau! Đồng thời dùng toàn bộ dây xích giằng chéo để neo chặt vào các vòng sắt trên vách đá hai bên!” Chu Thông vẽ chằng chịt những đường đan chéo lên hình vẽ các con thuyền. “Khi toàn bộ thuyền bè bị dây cáp khóa chặt, chúng ở trong buồng tráp này sẽ biến thành một khối bè gỗ liền mạch! Như vậy sẽ không sợ thuyền bè va quệt vào nhau nữa.” Nghe vậy, Lâm Diệu Chi và Mạnh Nghiên Điền đều đồng loạt nhìn sang Chu Thông. Mạnh Nghiên Điền thầm nghĩ, bọn họ trước đó đã diễn tập qua rồi sao? Cớ sao tiên sinh chỉ viết có hai từ, tiểu tử này đã suy diễn ra được toàn bộ phương án? Ông lại chợt nhớ tới bài thi hương năm đó của Chu Thông. Khi ấy chỉ có duy nhất hắn từ đầu đề đã suy diễn ra chân tướng phía sau vụ loạn dân vây khốn phủ nha. Năng lực suy luận mạch lạc của kẻ này quả thực đáng sợ! Không hổ danh là cử nhân do chính tay ta chấm chuẩn! Trần Văn cũng rất hài lòng với biểu hiện của Chu Thông, hắn vỗ tay tán thưởng. “Chu Thông nói không sai, đây chính là cố định kiên cố mà ta vừa nói. Chỉ cần cố định chắc thuyền bè, ắt giải quyết được vấn đề va đập lẫn nhau.” “Nhưng thưa tiên sinh, sức xô của dòng nước vẫn còn, nước vẫn sẽ va đập vào những chiếc thuyền đó.” Lâm Diệu Chi vẫn còn chút âu lo. “Nỗi lo của Lâm đại nhân là xác đáng. Cho nên mới cần đến bước thứ hai.” Trần Văn tiếp lời. “Giảm chấn mềm dẻo. Lý Hạo, đem kinh nghiệm xếp đồ sứ vừa rồi của ngươi ra nghĩ xem, làm sao để những con thuyền này tránh được sức xô của dòng nước?” Lý Hạo ngẫm nghĩ đôi chút rồi nói: “Học trò hiểu rồi! Chúng ta có thể giống như lúc chèn đồ phòng va vào giữa đồ sứ. Sau khi khối bè gỗ hình thành, chúng ta nhét thêm đệm cói phòng va, những cuộn dây thừng cũ hỏng, thậm chí là những khúc gỗ nổi dày dặn vào toàn bộ các khe hở giữa thuyền với thuyền, giữa thuyền với vách đá!” Trần Văn hài lòng gật đầu, đúc kết: “Khi toàn bộ thuyền bè được dây cáp trói chặt, khoảng giữa nhét đầy vật giảm chấn. Chúng nằm trong một khối tổng thể này sẽ vô cùng an toàn! Nước chảy có xiết đến đâu, chúng cũng tuyệt đối không phát sinh va chạm tương hỗ!” ……