Chương 390: Sao có thể gọi là trễ nải chính sự chứ, đó gọi là học hỏi kiến thức mới

"Sảng văn." Vương Đức Phát ghé sát lại, nhìn chằm chằm hai chữ viết bằng nước chưa ráo trên mặt bàn, gãi đầu ngắm nghía nửa ngày. "Tiên sinh, sảng văn? Hai chữ này học sinh đều nhận ra, nhưng ghép lại rốt cuộc có ý gì?" Vương Đức Phát nhìn thêm vài lượt, rồi vỗ đùi một cái. "Ối chao tiên sinh, khéo học sinh đoán trúng rồi. Cái chữ sảng văn này, chẳng lẽ là bài văn viết ra để người ta đọc thấy sướng?" Lời vừa thốt ra, mấy người bên bàn đều không nhịn được mà bật cười. Trần Văn lại gật đầu với Vương Đức Phát. "Đức Phát, lần này trò lại đoán trúng ngay cái gốc." Đôi mày Vương Đức Phát hớn hở nhếch lên tận trán. "Thầy xem đấy! Béo gia ta đâu phải kẻ chỉ biết ăn uống?" Mạnh Nghiên Điền đặt chén rượu xuống, Lâm Diệu Chi cũng nhoài người về phía trước, nét mặt hai người đều đầy vẻ tò mò. Cố Từ buông quạt xếp, nghiêm túc hỏi: "Tiên sinh, thứ văn chương khiến người ta đọc thấy sướng rốt cuộc là vật gì? Học sinh chưa từng nghe qua cách nói như vậy." Trần Văn đáp: "Người đọc sách chúng ta viết văn, coi trọng việc văn dĩ tải đạo. Một bộ Đại Học, Trung Dung đọc xong, phải ngộ ra đạo lý tu thân tề gia. Cho dù là thoại bản như Tây Du, Thủy Hử, gấp sách lại rồi, người đọc sách vẫn phải nghiệm ra trong đó mấy phần trung nghĩa, nhân quả, khuôn phép." "Thế nhưng thứ sảng văn ta muốn chư vị viết, lại đi ngược lại hoàn toàn." Trần Văn nâng chén trà, nhấp một ngụm nhỏ. "Chúng ta không giảng đạo lý với người đọc. Chúng ta chỉ làm một việc duy nhất, đó là khiến họ thấy sướng. Nhân vật chính bị kẻ khác ức hiếp, ta để hắn đánh trả gấp mười lần. Nhân vật chính bị quyền quý chèn ép, ta để hắn trở mình giẫm quyền quý dưới chân. Người đọc dõi theo nhân vật chính từng bước leo lên, bản thân cũng thấy hả hê thỏa chí theo." Trần Văn đặt chén trà xuống, nói tiếp: "Tiểu thuyết chương hồi là chuyện kể cho người khác nghe. Sảng văn là giấc mộng sống thay cho cả một đời của người đọc." Lời này vừa buông, Mạnh Nghiên Điền trầm mặc thật lâu. Vị Chưởng viện Học sĩ Viện Hàn Lâm này cười khổ một tiếng, bưng chén rượu uống một ngụm lớn. "Lão phu ngâm mình trong Viện Hàn Lâm mấy chục năm, hôm nay mới là lần đầu tiên nghe nói, văn chương lại có thể lấy việc khiến người ta sướng làm tôn chỉ." Lâm Diệu Chi ngẫm nghĩ hồi lâu, nhíu mày lắc đầu: "Trần tiên sinh, bản quan nghe thứ này có vẻ giống ngón nghề của mấy thầy kể chuyện nơi quán trà. Nhưng thứ này thì can dự gì đến chuyện tranh chấp thị phi nơi triều đình?" Trần Văn mỉm cười với Lâm Diệu Chi. "Lâm đại nhân hỏi trúng chỗ then chốt rồi. Sảng văn này đưa lên kinh thành viết, có hai tác dụng quan trọng nhất." "Trước hết, ta phải mượn tiểu thuyết để dân chúng kinh thành quen thuộc với chúng ta trước đã." "Lâm đại nhân thử nghĩ xem, mấy năm nay chúng ta mở tân học ở Giang Ninh, việc đồn điền ở Ninh Dương, hội nghị công khai ở Triệu Gia Thôn, tranh chấp nguồn nước ở Bạch Long Cừ, những đạo lý đằng sau các công việc thực tế ấy đã truyền tới kinh thành chưa? Chưa hề. Dân chúng kinh thành chỉ biết Đương triều Thủ phụ tên là Tần Tư Niên, căn bản chẳng biết Trần Văn ta là ai, càng không biết Trí Tri Thư Viện là cái gì. Ta dẫu có tới kinh thành ngày ngày mở giảng đường, bách tính cũng nghe không hiểu, lại càng không muốn tới nghe." "Thế nhưng tiểu thuyết thì khác." "Chúng ta sẽ giấu toàn bộ đạo lý tân học này vào trong các câu chuyện tiểu thuyết. Nhân vật chính trong truyện dùng những bản lĩnh ấy để đánh bại gian thương, cứu tế nạn dân, lật đổ quyền quý. Người đọc say mê theo dõi tình tiết, bất tri bất giác đã học được toàn bộ mớ học vấn ấy của chúng ta." "Đến một ngày nào đó họ sực tỉnh nhận ra, thì bản thân đã trở thành một nửa bạn đồng hành cùng tân học rồi." Trần Văn nhìn mọi người, cười nói: "Đó gọi là khiến bách tính kinh thành bất ngờ học được điều mới mà không kịp trở tay." Cố Từ là người phản ứng nhanh nhất. Hắn tiếp lời Trần Văn: "Tiên sinh là muốn mượn tiểu thuyết làm mồi dẫn, nhét thẳng tân học vào đầu óc người kinh thành. Cách này so với việc mở mười tòa giảng đường còn nhanh hơn nhiều. Điều này so với mấy tiêu đề dài theo kiểu giật gân trên báo của chúng ta trước đây quả là có nét tương đồng vi diệu!" Trần Văn gật đầu: "Cố Từ nói không sai. Đây là điều thứ nhất. Còn điều thứ hai." "Thứ tiểu thuyết này, Tần đảng không dễ cấm." Sắc mặt Lâm Diệu Chi khẽ biến đổi. "Trần tiên sinh, tai mắt của Tần đảng ở kinh thành rất nhiều. Dẫu là tiểu thuyết, nếu bọn chúng muốn cấm thì không phải là không có cách." Trần Văn lắc đầu: "Lâm đại nhân, thứ sảng văn này có điểm lợi hại nhất là khiến người ta nghiện. Một khi bài đăng dài kỳ của chúng ta rải khắp kinh thành, bách tính ngày ngày ngóng đọc, ngóng chừng mười ngày nửa tháng thì việc ngóng truyện sẽ thành thói quen. Thói quen biến thành cơn nghiện, cơn nghiện hóa thành nỗi ngóng trông." "Tới lúc đó Tần đảng muốn cấm sao? Hắn cấm một hiệu sách, bách tính sẽ kéo tới vây kín cửa hiệu đòi sách đọc. Hắn bắt một kẻ bán báo dạo, bách tính sẽ vì kẻ bán dạo đó mà kêu oan." "Thứ bọn chúng muốn cấm không phải là mấy tờ giấy, mà là niềm trông đợi mỗi ngày của mấy chục vạn bách tính kinh thành. Tần đảng có ngang ngược đến đâu cũng không dám công khai đối đầu với toàn thể dân chúng chốn kinh kỳ." Vương Đức Phát nghe tới đó liền phấn khích vỗ mạnh xuống bàn. "Cách này của tiên sinh quá tuyệt diệu! Sảng văn của chúng ta vừa in ra, dân chúng kinh thành đuổi theo đọc, chẳng khác nào bị bỏ bùa mê. Đến lúc đó Tần đảng muốn cấm cũng hết cách, chỉ đành giương mắt nhìn sách của chúng ta nổi như cồn khắp kinh thành!" Vương Đức Phát vừa nói vừa tự bật cười thành tiếng. "Béo gia ta chỉ cần nghĩ tới bộ dạng giậm chân bình bịch trong phủ của mấy lão già Tần đảng là đã thấy có thể uống thêm ba chén rượu nữa rồi!" Các môn đệ cũng đều cười theo. Song Lâm Diệu Chi lại hỏi tiếp: "Tiên sinh, bản quan vẫn còn một mối băn khoăn. Tiểu thuyết từ xưa tới nay đều bị người đọc sách coi là hạng hạ lưu. Trong mắt sĩ lâm, nó không thể bước vào chốn đại nhã, huống chi là thứ sảng văn các vị định viết. Mấy người các vị nếu ở kinh thành đặt bút viết thứ này, liệu có bị người đời coi khinh chăng?" Trần Văn lại mỉm cười: "Lâm đại nhân, mối lo của ngài rất có lý. Nhưng ngài có lẽ chưa rõ, dạo chúng ta mở Phong Giáo Lục ở Giang Ninh, xưa nay đều dùng bút danh. Thính Vũ Khách, Thiết Diện Phán Quan, Tiếu Diện Sinh, có cái nào dính dáng tới bản thân chúng ta đâu?" "Sau khi vào kinh vẫn sẽ như thế. Mọi chuyện dưới danh nghĩa bút danh sẽ chẳng thể tra tới đầu mấy cử nhân mới đỗ như chúng ta. Dẫu có ngày thật sự bị bóc trần, sách của chúng ta khi ấy đã vang danh khắp kinh thành rồi. Lúc đó giới sĩ lâm tâng bốc còn không kịp, làm sao còn chuyện coi khinh? Khi ấy không chỉ chẳng bị coi thường, mà ngược lại còn khiến người ta kinh ngạc vì một bước thành danh." Lâm Diệu Chi cười lớn: "Tiên sinh quả nhiên suy tính chu toàn, chiêu dùng bút danh này thực sự rất hay!" Lý Hạo lúc này mới điềm nhiên hỏi một câu: "Tiên sinh, vậy tiểu thuyết này có kiếm được tiền không?" Trần Văn không nhịn được cười, Lý Hạo quả thật có đầu óc buôn bán. "Kiếm được, cụ thể kiếm thế nào, tới kinh thành rồi tính." Lý Hạo yên tâm cúi đầu: "Vậy học sinh yên tâm rồi." Trương Thừa Tông gãi gáy: "Tiên sinh, học sinh chưa từng viết thứ sảng văn này, chẳng biết phải hạ bút từ đâu. E là không viết ra được câu chuyện khiến người ta đọc thấy sướng." Trần Văn vỗ vai Trương Thừa Tông: "Thừa Tông, trò không cần lo chuyện đó. Viết sảng văn thế nào, dọc đường này ta sẽ từ từ dạy các trò. Đến lúc đó trò tự nhiên sẽ biết nên hạ bút ra sao." Lâm Diệu Chi ngồi bên nghe hết đầu đuôi, liền đặt chén rượu xuống: "Chiêu sảng văn này của Trần tiên sinh thực sự là một lưỡi đao không thấy máu. Bản quan cũng bắt đầu mong chờ sảng văn sắp tới của các vị rồi đấy!" Trần Văn chắp tay với Lâm Diệu Chi: "Lâm đại nhân quá khen. Văn chương vốn dĩ là đao. Chỉ là người đời trước chưa mài sắc lưỡi đao này mà thôi." Mạnh Nghiên Điền lúc này cũng đứng dậy, nâng chén rượu: "Lão phu đã chuẩn bị sẵn thuyền công. Sáng mai sẽ khởi hành lên bắc." "Trên đường đi, lão phu cũng phải lắng nghe đạo sảng văn này của tiên sinh mới được!" Trần Văn cười nhận lời. Lâm Diệu Chi cũng đứng dậy nâng chén, cất lời: "Chuyến đi này của Trần tiên sinh ắt sẽ chấn động kinh thành! Bản quan xin kính tiên sinh một chén trước!" "Đợi tiên sinh đứng vững gót chân nơi kinh kỳ, bản quan ở Hoài An Phủ này sẽ vì tiên sinh mà reo hò trợ uy! Quan trọng nhất là, đợi khi sảng văn của các vị phát hành ở kinh thành, chớ có quên gửi về Hoài An Phủ cho ta vài bản! Bản quan không thể bỏ lỡ trận chiến sảng văn này được!" Một chén rượu cạn đáy, bầu không khí trong hậu đường lại trở nên náo nhiệt. Vương Đức Phát cười nói: "Lâm đại nhân, chỉ sợ đến lúc đó ngài đọc mê quá, lại trễ nải việc xử lý chính sự đấy!" Lâm Diệu Chi cũng cười đáp: "Thế sao có thể gọi là trễ nải chính sự được, đấy gọi là học hỏi tri thức mới!" ……