Chương 1345: Phương án điên cuồng!

"Khụ!" Một tiếng ho nhẹ phá tan bầu không khí tĩnh lặng trong phòng làm việc. Đúng lúc Chu Dương định đứng dậy châm thêm nước thì Bộ trưởng Hạ lên tiếng: "Đồng chí Chu Dương, ý kiến chỉnh sửa của cậu tôi xem qua rồi. Nhận ra cậu thật sự rất để tâm, đưa ra tròn 13 ý kiến, mà điều nào cũng có cơ sở rõ ràng, vô cùng có lợi cho kế hoạch phát triển ngành công nghiệp bán dẫn của chúng ta." "Có điều, vài điểm trong đó tôi chưa hiểu lắm, muốn nghe cậu nói rõ hơn một chút!" "Không thành vấn đề, lãnh đạo thấy chỗ nào còn vướng mắc ạ?" Chu Dương mỉm cười hỏi. "Tôi thấy mấy ý kiến đầu của cậu đều nhấn mạnh chuyện Bộ phải nắm quyền chủ trì toàn bộ kế hoạch, hình như lúc nào cũng đặt nặng vấn đề quyền lãnh đạo, không rõ là có ẩn ý gì?" Bộ trưởng Hạ nói. Chu Dương gật đầu đáp: "Lãnh đạo nói không sai, tôi đúng là đang nhấn mạnh chuyện Bộ phải nắm thật chặt quyền lãnh đạo và quyền chỉ huy." "Ý cậu là sao, cậu sợ có ngày Bộ sẽ mất quyền kiểm soát toàn bộ kế hoạch này à?" Bộ trưởng Hạ cau mày. "Đúng vậy!" Chu Dương giải thích tiếp: "Lãnh đạo, tình hình tài chính trong nước hiện nay ngài còn rõ hơn tôi. Đến cả kinh phí phát triển các dự án vũ khí trang bị cỡ lớn do quân đội chủ trì còn đang bị cắt giảm, tình cảnh của những đơn vị khác thì ngài tự khắc hình dung được." "Trong bối cảnh này, các viện nghiên cứu cùng những nhà máy điện tử trực thuộc Bộ Cơ khí thứ 4 muốn sinh tồn, thậm chí là phát triển, chỉ dựa vào ngân sách cấp trên rót xuống thì chắc chắn là không nổi. Kết cục sau cùng tất yếu là phải tự bước ra thị trường, tự đi tìm nguồn lực và kiếm tiền tự nuôi sống mình. Một khi cục diện ấy hình thành, Bộ chắc chắn sẽ vuột mất quyền kiểm soát toàn bộ kế hoạch!" "Chưa chắc đâu. Dù Bộ không cấp tiền cho họ thì chúng ta vẫn là cơ quan chủ quản, chẳng lẽ bọn họ dám không phục sự quản lý của Bộ à?" Bộ trưởng Hạ lộ vẻ tự tin nói. "Lãnh đạo ơi, ai cho sữa thì người đó là mẹ, mình đến sữa cũng chẳng cho nổi người ta thì quản thế nào được nữa!" Chu Dương hơi bất lực buông một câu. Sở dĩ hắn nhấn mạnh vấn đề quyền lãnh đạo như vậy là vì ở kiếp trước, Bộ Cơ khí thứ 4... không, phải nói là Bộ Công nghiệp Điện tử sau này, chính vì đánh mất quyền lãnh đạo toàn bộ kế hoạch phát triển bán dẫn mà cuối cùng dẫn đến thất bại toàn diện. Chuyện là để triển khai kế hoạch bán dẫn trên cả nước, cấp trên đã thành lập Bộ Công nghiệp Điện tử vào năm 1982, chịu trách nhiệm quản lý toàn bộ ngành công nghiệp điện tử quốc gia. Bộ này tiếp quản hơn 2500 viện nghiên cứu và nhà máy điện tử trên khắp cả nước, với tổng số cán bộ công nhân viên lên tới hơn một triệu người, chủ yếu nghiên cứu và chế tạo các thiết bị thông tin liên lạc, radar, truyền hình, máy tính, vô tuyến, linh kiện... Cơ cấu ngành nghề hoàn chỉnh đến mức khi đó chỉ có Mỹ và Liên Xô mới đủ sức sánh ngang. Chẳng nói đâu xa, chỉ riêng các viện nghiên cứu chuyên ngành điện tử trực thuộc Bộ Công nghiệp Điện tử đã có hơn một trăm cơ sở. Nếu tích hợp được số tài nguyên này và vạch ra lộ trình phát triển hợp lý, ngành công nghiệp bán dẫn của nước nhà tuyệt đối sẽ không đến nỗi thụt lùi. Thế nhưng vào đầu thập niên 80, do cấp trên ngừng hoàn toàn việc rót vốn đầu tư cho ngành điện tử, các doanh nghiệp buộc phải tự bươn chải tìm kiếm nguồn lực ngoài thị trường. Thế là công tác nâng cấp công nghệ điện tử bị đình trệ trên diện rộng, khoảng cách kỹ thuật với các quốc gia phát triển bán dẫn hàng đầu thế giới bị nới rộng với tốc độ chóng mặt. Quan trọng hơn cả là do Bộ Công nghiệp Điện tử không có tiền, buộc phải đẩy quyền quản lý phần lớn các doanh nghiệp điện tử quốc doanh về cho chính quyền các tỉnh thành địa phương, khiến chiến lược "cả nước chung một bàn cờ" hoàn toàn mất đi ý nghĩa. Cứ như vậy, từ năm 1984 đến năm 1990, các doanh nghiệp quốc doanh và trường đại học ở các địa phương ồ ạt nhập về những dây chuyền sản xuất phiến bán dẫn lỗi thời bị nước ngoài đào thải, tổng cộng lên tới 33 dây chuyền, tiêu tốn một khoản tiền khổng lồ. Thế nhưng phần lớn các dây chuyền sản xuất này đều chẳng có chút giá trị thương mại nào. Ngành bán dẫn vốn đã giật gấu vá vai, thiếu thốn vốn liếng nay lại càng như tuyết phủ thêm sương, hoàn toàn bị Nhật Bản, Hàn Quốc vượt mặt. Thế nên theo Chu Dương, muốn ngành bán dẫn chặn đứng đà sa sút để vực dậy trở lại thì bắt buộc phải có một cơ quan đầu não đủ mạnh đứng ra quy hoạch thống nhất. Bất kể là Bộ Cơ khí thứ 4 hiện tại hay Bộ Công nghiệp Điện tử trong tương lai, đều phải nắm thật chắc quyền lãnh đạo toàn bộ kế hoạch, tuyệt đối không thể để xảy ra cảnh người ngoài nghề chỉ đạo kẻ trong nghề. Bộ trưởng Hạ suy nghĩ một lát rồi nói: "Tôi hiểu ý cậu rồi. Đây cũng là lý do căn bản khiến cậu đề xuất ở phần sau về việc gom tài nguyên, tập trung phát triển những nhà máy điện tử có tiềm năng đúng không?" Chu Dương gật đầu: "Đúng vậy, chúng ta không có đủ tiền để nuôi tất cả các nhà máy, bắt buộc phải có sự đánh đổi." "Những xưởng không có kỹ thuật, không có tài nguyên, sản phẩm lạc hậu thì nên đóng cửa thì đóng cửa, nên sáp nhập thì sáp nhập. Dù có phải dẹp bỏ một nửa số nhà máy, dù có phải đập nồi bán sắt, cũng phải dốc sức đúc ra cho bằng được một nhóm doanh nghiệp bán dẫn đủ sức cạnh tranh trên trường quốc tế." "Đóng cửa một nửa số nhà máy á?" Nghe câu này, Bộ trưởng Hạ bất giác rùng mình một cái. Thằng nhóc này đúng là liều mạng thật! Phải biết là cả nước hiện có tới vài nghìn nhà máy, số người làm việc lên tới cả triệu người, đóng cửa một nửa thì số công nhân kia biết tính sao? Chu Dương biết Bộ trưởng Hạ đang lo điều gì, lập tức nói: "Lãnh đạo, bản thân ngành bán dẫn là ngành đầu tư lớn mà sinh lời cũng lớn. Trong tình cảnh vốn liếng eo hẹp mà đòi hoa nở khắp nơi là chuyện viển vông. Một khi chúng ta đã muốn xắn tay áo lên làm lớn thì phải nhìn thẳng vào thực tế, đừng ôm bất kỳ ảo tưởng nào!" "Nhưng đây là vài nghìn nhà máy điện tử đấy, bảo dẹp là dẹp thì thật sự..." Không đợi ông nói hết, Chu Dương đã đón lời: "Cũng không nhất thiết phải dẹp hết, có thể sáp nhập những xưởng thiếu tính cạnh tranh vào các nhà máy lớn. Tóm lại một câu, việc trước mắt là phải gom tài nguyên lại đã." Phương án hay đúng hơn là mô hình mà Chu Dương đưa ra đã từng được thị trường kiểm chứng. Năm xưa Samsung của Hàn Quốc hay mấy tập đoàn bán dẫn lớn của Nhật Bản đều do chính phủ bọn họ dốc cạn túi tiền để nâng đỡ từng bước. Ngành điện tử nước nhà sau vài năm hỗn loạn cũng rút ra được bài học xương máu, để rồi đến năm 1986 đã đề ra "Chiến lược 531". Cái gọi là "Chiến lược 531" tức là phổ cập công nghệ 5 micromet, nghiên cứu phát triển công nghệ 3 micromet, tập trung đột phá công nghệ 1 micromet, đồng thời xây dựng hai căn cứ vi điện tử Nam - Bắc. Phía Nam tập trung ở vùng Giang Chiết Hỗ, phía Bắc dồn về Kinh Thành. Từ năm 1988 đến năm 1995 sau đó, dưới sự hỗ trợ của các chính sách, trong nước đã khai sinh ra năm doanh nghiệp bán dẫn quốc doanh có quy mô: Điện tử Hoa Tinh Vô Tích (hợp nhất từ Nhà máy 742 và Viện nghiên cứu Bán dẫn Vĩnh Xuyên), Vi điện tử Hoa Việt Thiệu Hưng, Vi điện tử Bối Lĩnh Hỗ Thành, Bán dẫn Philips Hỗ Thành và Shougang NEC Kinh Thành. Chỉ tiếc là đến khi nhận ra thì đã quá muộn. Sau khi lãng phí trọn vẹn 15 năm ròng, kỹ thuật bán dẫn khi đó đã có bước nhảy vọt về chất, muốn đuổi theo lần nữa đã khó khăn vô cùng. Nhưng Chu Dương tin chắc, nếu ngay từ lúc này đã đi đúng con đường ấy thì kết quả nhất định sẽ khác hẳn. Bây giờ chỉ xem cấp trên có đủ bản lĩnh hay không, bởi làm vậy đồng nghĩa với việc đập vỡ bát cơm của hàng trăm nghìn con người. Bộ trưởng Hạ im lặng một lát rồi nói: "Đồng chí Chu Dương, những suy nghĩ này của cậu dính dáng đến phạm vi quá rộng, tôi phải báo cáo lên cấp trên rồi mới trả lời cậu được!" "Tôi hiểu!" Lúc này, Chu Dương lại đưa sang một bản kế hoạch khác đang cầm trên tay, nói tiếp: "Lãnh đạo, đây là kế hoạch sơ bộ của Viện nghiên cứu chúng tôi về việc phát triển ngành bán dẫn, ngài xem qua thử nhé!" Bộ trưởng Hạ nhận lấy bản kế hoạch, lại cúi đầu đọc tiếp. Một lát sau, ông ngẩng lên hỏi: "Các cậu muốn xây xưởng sạch sản xuất vi mạch tích hợp, mà còn là loại xưởng siêu lớn rộng tới ba vạn mét vuông cơ à?" "Vâng, xây xưởng vi mạch tích hợp chỉ là bước khởi đầu, tiếp theo chúng tôi còn tính xây cả nhà máy sản xuất phiến bán dẫn và viện nghiên cứu bán dẫn nữa!" Chu Dương đáp. Thực ra dù không có kế hoạch này của Bộ Cơ khí thứ 4 thì trong lộ trình của Chu Dương, Viện Nghiên cứu 18 cũng đã rục rịch chuẩn bị xây xưởng sản xuất vi mạch rồi. Dẫu sao rất nhiều thiết bị của Viện Nghiên cứu 18 đều cần dùng đến vi mạch tích hợp, chẳng hạn như radar gắn trên máy bay, radar điều khiển hỏa lực pháo binh và các thiết bị điện tử hàng không trên máy bay cảnh báo sớm. Trước đây những linh kiện này họ không tự sản xuất được, toàn phải nhờ các nhà máy điện tử ở Kinh Thành và tỉnh Tần gia công hộ. Tỷ lệ thành phẩm đã chẳng ra sao, lại còn thường xuyên bị đứt nguồn cung ứng! Hiện tại cấp trên đã tính dồn lực phát triển ngành bán dẫn, đây chính là cơ hội trời cho đối với Viện Nghiên cứu 18. Tiện thể mượn ngọn gió đông này mà đề xuất việc xây dựng xưởng vi mạch, kiểu gì cũng tranh thủ được chút hỗ trợ. "Ý tưởng thì tốt đấy, nhưng cậu có biết xây một xưởng sạch ba vạn mét vuông để làm vi mạch tích hợp tốn bao nhiêu tiền không?" Bộ trưởng Hạ cười khổ hỏi lại. "Tầm 30 triệu tệ chứ mấy!" "Ừm, xem ra cậu cũng chịu khó tìm hiểu đấy, ước tính dè dặt cũng phải 30 triệu tệ!" Nói đoạn, Bộ trưởng Hạ lại tiếp lời: "Khoản tiền lớn đến mức này, kể cả tôi có muốn ủng hộ các cậu thì cũng khó mà phê duyệt nổi!" Dứt lời, Chu Dương liền toét miệng cười, nói: "Lãnh đạo, tiền nong thì chúng tôi có thể tự nghĩ cách, chỉ cần Bộ giúp chúng tôi đúng một việc là được!" Nghe đến đây, tim Bộ trưởng Hạ bất giác thót lên một cái. Ánh mắt thằng nhóc này nhìn ông sao mà thấy sai sai thế nhỉ... ...........