Chương 1575: Kinh phí tự túc!

Tống Văn Trung nhớ lại năm ngoái, cũng vào độ giáp Tết thế này, Chu Dương cầm một bản kế hoạch nghiên cứu khoa học tới Bộ. Khi ấy ông vẫn còn là Thứ trưởng, còn Khương lão giữ chức Bộ trưởng. Tống Văn Trung nhớ như in, lúc xem xong bản kế hoạch nghiên cứu đó, Khương Bộ trưởng đã nghĩ ngay thằng nhóc này điên mất rồi. Kinh phí nghiên cứu gần hai tỷ tệ, suýt chút nữa làm lóa mắt toàn bộ dàn lãnh đạo của Bộ. Dù số tiền này phần lớn do đơn vị họ tự gom góp, nhưng vẫn khiến Bộ cảm thấy vô cùng đau đầu. Dù sao năm ngoái tổng kinh phí của toàn bộ các viện nghiên cứu trên cả nước chỉ có bốn tỷ tệ. Một mình đơn vị cậu đã chiếm đứt một nửa, Bộ cũng rất khó ăn nói để làm công tác tư tưởng cho các đơn vị khác. Dù rốt cuộc Bộ vẫn duyệt đơn xin kinh phí của Viện Nghiên cứu 18, nhưng chuyện đó cũng làm không ít đơn vị bất mãn. Suốt một năm qua, thỉnh thoảng lại có người đem việc này ra xoi mói, bản thân Tống Văn Trung chẳng nhớ nổi mình đã phải đứng ra phân trần thay cho Tổng cục Trang bị và Viện Nghiên cứu 18 bao nhiêu lần. Cứ ngỡ chuyện này cuối cùng cũng êm xuôi, nào ngờ tên này lại mò tới. Tuy chưa xem tờ trình này, nhưng thu nhập năm nay của Viện Nghiên cứu 18 còn cao hơn năm ngoái, theo thói quen và tính nết của họ, kinh phí nghiên cứu năm nay chắc chắn chỉ có tăng chứ không giảm. Nghĩ đến đây, Tống Văn Trung hơi thấp thỏm mở tập tài liệu ra, chăm chú đọc. Chẳng mấy chốc, Tống Văn Trung đã thấy một dãy số khiến mình phải há hốc mồm: 3,3 tỷ... Hồi lâu sau, Tống Văn Trung mới bất lực nhìn Chu Dương hỏi: "Viện trưởng Chu, 3,3 tỷ tiền kinh phí nghiên cứu này, các cậu làm thật đấy à?" "Lão Tống, anh xem bọn tôi lên cả danh sách kế hoạch chi tiết thế này rồi, đương nhiên là làm thật chứ!" Chu Dương đáp. "Thế cậu có biết, mới hôm kia cấp trên vừa họp xong về ngân sách quốc phòng, lại tiếp tục cắt giảm kinh phí của các bộ phận nghiên cứu khoa học không hả?" Tống Văn Trung nói. "Lại... lại cắt giảm nữa à?" "Ừ, lại cắt mất 10%, năm ngoái bốn tỷ, năm nay chỉ còn ba tỷ sáu thôi!" Tống Văn Trung nói tiếp: "Mà dự toán kinh phí năm nay của viện các cậu đã lên tới 3,3 tỷ, cậu bảo Bộ phải giải thích với các đơn vị khác thế nào đây?" Chu Dương thản nhiên bảo: "Có gì mà phải giải thích, kinh phí nghiên cứu từ trước tới giờ đâu có chơi trò cào bằng. Viện chúng tôi nhiều tiền là nhờ mười hai vạn cán bộ công nhân viên cùng nhau nỗ lực làm ra, chẳng chiếm chút hời nào của cấp trên cả. Hơn nữa, ngần ấy kinh phí đâu phải đem đi ăn nhậu phung phí, mà thực sự đổ vào các dự án. Chỉ riêng trong năm ngoái, chúng tôi đã triển khai 62 dự án nghiên cứu khoa học cùng 54 dự án công trình quy mô vừa và lớn. Tính đến ngày mùng một tháng một năm nay, trong 62 dự án đó đã có 37 dự án hoàn thành tốt đẹp và được nghiệm thu kết quả, 54 dự án công trình lớn nhỏ thì 36 cái đã xong xuôi, số còn lại do tiến độ thi công nên sang năm mới khép lại được. Ai mà dị nghị với dự toán kinh phí của Viện Nghiên cứu 18 chúng tôi thì cứ bảo họ nói chuyện bằng thực lực đi!" Tống Văn Trung cười khổ lắc đầu, rồi nói: "Chuyện đâu thể tính như thế..." Lời còn chưa dứt, Chu Dương đã ngắt ngang: "Lão Tống à, chuyện này thật sự phải tính thế đấy, không thì cái ghế Bộ trưởng của anh khó ngồi lắm!" "Cậu nói vậy là ý gì?" "Đơn giản thôi, nhìn vào động thái liên tục cắt giảm kinh phí nghiên cứu của cấp trên thì thấy tình hình này trong thời gian ngắn sẽ không thay đổi được đâu. Ít nhất là trước khi công cuộc xây dựng kinh tế đạt được thành tựu mang tính đột phá, kinh phí nghiên cứu gần như chẳng thể nào tăng lên. Chu Dương nói tiếp: "Thêm nữa, kinh tế phát triển thì thu nhập của người dân tăng, nhưng sức mua của đồng tiền lại giảm dần, tức là tiền ngày càng mất giá. Cho dù cấp trên có rót thêm ba năm trăm triệu tệ, chia đều cho các đơn vị thì tính ra cũng chẳng thấm tháp bằng mấy đồng ít ỏi những năm trước! Cứ đà này mãi, kinh phí của các viện nghiên cứu cấp dưới sẽ ngày càng cạn kiệt, nỗi bất mãn cũng dần dần tích tụ, những ngày tháng làm Bộ trưởng của anh sẽ càng lúc càng chật vật." Tống Văn Trung ngẫm nghĩ kỹ những lời Chu Dương nói, càng nghĩ càng thấy chí lý. Nghĩ lại từ khi mình nhậm chức tới nay, các tranh cãi nổ ra do thiếu thốn kinh phí chưa từng dứt. Nếu chuyện này để kéo dài không giải quyết, chẳng những làm chậm tiến độ nghiên cứu của các đơn vị mà còn làm nhụt chí của anh em làm nghiên cứu. "Vậy ý cậu là sao?" "Tự chủ kinh phí!" "Tự... tự lo ư?" "Đúng, cứ như Viện Nghiên cứu 18, nhà máy máy bay Liêu Thẩm, Nhà máy máy bay Xương Hà, Tây Công Đại, Cáp Công Đại, Học viện Kỹ thuật Hóa học Kinh Thành của chúng tôi chẳng hạn. Dù không bắt buộc mọi đơn vị nghiên cứu phải tự lo toàn bộ kinh phí, nhưng chí ít cũng phải tự gánh được phần lớn!" Chu Dương hiểu rất rõ, đây là bước đi mà tất cả các đơn vị nghiên cứu đều phải trải qua. Trông chờ toàn bộ vào ngân sách nhà nước rót xuống là điều không tưởng. Chưa bàn tới thực lực kinh tế đất nước, chỉ riêng số lượng cơ quan nghiên cứu trong nước đã quá nhiều, lại toàn những nơi không sinh ra tiền, hoàn toàn dựa vào ngân sách nhà nước cấp phát, gánh nặng đè lên tài chính quốc gia quá lớn. Vì thế về sau, nhà nước mới tiến hành cải cách các viện nghiên cứu và đơn vị công nghiệp quốc phòng, nhà máy máy bay Liêu Thẩm đổi thành Thẩm Phi, nhà máy máy bay Dung Thành đổi thành Thành Phi, Nhà máy 1 và Nhà máy 2 ở Lộc Thành hợp nhất thành Tập đoàn Binh khí Phương Bắc. Yêu cầu cơ bản của cuộc cải cách là các đơn vị này sau khi chuyển từ cơ quan hành chính sang doanh nghiệp thì phải tự tìm đường sống, không thể chỉ biết ăn bám ngân sách nhà nước. Thực tế cũng chứng minh, sau khi tự tìm đường sinh tồn, những đơn vị này đều sống rất khỏe, lại còn có nghề tay trái kiếm ra tiền. Chẳng hạn như Tập đoàn Binh khí Phương Bắc, ngoài việc chế tạo xe tăng súng pháo, họ còn sản xuất xe tải cùng các mặt hàng dân dụng, chiếc xe tải hạng nặng Mercedes Phương Bắc lừng danh chính là sản phẩm của họ. Đằng nào sớm muộn gì cũng phải làm thế, chi bằng bước đi bước đó sớm hơn một chút... Tống Văn Trung im lặng! Thật ra chuyện này trong Bộ không phải chưa từng bàn qua, bởi trước đó Viện Nghiên cứu 18, ban dự án "Không Thiên Chi Nhãn", Tây Công Đại và các đơn vị khác từng làm thí điểm chuyển đổi quân sự sang dân dụng, hiệu quả rõ mười mươi. Bây giờ cũng đến lúc nhân rộng ra cả nước, nhưng khi đứng trước thời điểm quyết định, Bộ vẫn chần chừ không hạ nổi quyết tâm, rốt cuộc thì tác động của nó quá đỗi sâu rộng. "Tự chủ kinh phí là chuyện hệ trọng, tôi cần phải báo cáo lên cấp trên một tiếng!" Tống Văn Trung nói. "Tôi hiểu, nhưng dự toán kinh phí năm nay của đơn vị chúng tôi vô cùng quan trọng, thậm chí còn liên quan tới mối hợp tác giữa chúng tôi với khách sộp nữa, Bộ dù thế nào cũng phải phê duyệt cho đấy!" Chu Dương nói. Tống Văn Trung trầm ngâm một lát rồi bảo: "Phê duyệt thì không khó, nhưng có vài thứ phải điều chỉnh lại chút, mong cậu đừng để bụng." "Chuyện gì cơ?" "Ban đầu trước khi thôi chức, Khương lão từng dặn lại rằng với đơn xin kinh phí của Viện Nghiên cứu 18 các cậu, Bộ sẽ đối ứng theo tỷ lệ mười trên một. Nghĩa là Viện Nghiên cứu 18 các cậu tự lo hai tỷ thì Bộ sẽ cấp đối ứng hai trăm triệu, lúc đó tôi cũng đồng ý rồi!" Tống Văn Trung nói tiếp: "Nhưng giờ các cậu đùng một cái đưa ra con số 3,3 tỷ, theo tỷ lệ đó thì Bộ phải đối ứng cho các cậu tận 330 triệu. Khổ nỗi vấn đề bây giờ là..." Không đợi ông dứt lời, Chu Dương đã hỏi thẳng: "Thế Bộ có thể đối ứng cho chúng tôi bao nhiêu?" "Hai trăm triệu... nhiều nhất là hai trăm triệu thôi, hơn nữa thì tôi chịu chết, không đào đâu ra được!" Tống Văn Trung nói. "Được, vậy hai trăm triệu!" Với Chu Dương mà nói, hai trăm triệu này chỉ là món hời bất ngờ, nhiều hay ít cũng chẳng quan trọng lắm. "Thôi được, vậy chốt thế đi. Nếu không còn việc gì nữa thì tôi không giữ cậu ăn cơm đâu, chuyện lớn thế này tôi phải đi báo cáo cấp trên ngay..." Lời còn chưa dứt, Chu Dương lại lên tiếng: "Khoan đã, tôi còn một việc nữa muốn nhờ lão Tống giúp một tay!" "Việc gì nữa?" "Năm ngoái quân đội lại nợ viện chúng tôi 1,2 tỷ tiền thu mua thiết bị, tính cả đống nợ cũ trước kia thì gom lại ngót nghét 1,9 tỷ rồi đấy. Anh xem khoản này có phải nên thanh toán bớt đi không?" Chu Dương bảo. "Hóa ra hôm nay cậu tới đây không chỉ để bảo tôi duyệt kinh phí, mà còn tiện thể đi đòi nợ đấy à?" Chu Dương cười ha ha bảo: "Lão Tống, anh nói ngược rồi. Tôi chủ yếu là đến đòi nợ, còn duyệt kinh phí chỉ là tiện tay dắt dê, làm kèm thôi!" Tống Văn Trung: @#￥%……&* ................