Chương 189: Xây lò thí nghiệm (Xin đánh giá năm sao!)

Men theo triền dốc đi về phía nam chừng một cây số, cuối cùng cũng tới trước một gò đất nhỏ. Thấy gò đất này, Chu Dương phấn khởi hẳn lên, chỗ này đúng là một mảnh đất đắc địa! Lò đất thường không thể dựng ở đồng bằng bằng phẳng, nhưng cũng không thể dựng trên núi quá cao, thông thường phải tìm gò đất cỡ vừa vặn thế này, tựa lưng vào sườn đồi mà làm. Chỗ Lâm Nghị dẫn họ tới gò không cao, cũng chẳng thấy tảng đá lớn nào, xem chừng đào xuống cũng không quá khó khăn. Quan trọng hơn là xung quanh gò đất có bãi đất trống rất rộng, hoàn toàn có thể dùng làm bãi đóng gạch về sau. Đi quanh gò đất một vòng, Chu Dương chọn ngay một vị trí thích hợp, rồi bảo các chiến sĩ bắt tay vào làm. Trước tiên hắn bảo các chiến sĩ đào một hố tròn lớn trên mặt đất, dùng đá kè móng cho lò đất, chừa lại cửa chụm lửa, cửa lò để xếp gạch mộc và dỡ gạch chín, cùng mấy ống khói thoát khói trên đỉnh lò. Sau đó, hắn bảo các chiến sĩ dỡ một đoạn tường gạch ở mạn phải nông trường, chở gạch qua đây để bắt đầu xây thân lò. Thân lò gạch thường có dạng phình bụng, bên trong lót gạch, bên ngoài đắp đất rồi dùng vồ đầm chặt. Cuối cùng là cửa lò! Cái món lò này lắm điều kiêng kỵ, dù là lò gạch hay lò gốm sứ thì đa phần đều quay về hướng đông hoặc hướng nam. Vì người ta quan niệm việc tốt lành nên quay về hướng nam hoặc đông, nên Chu Dương mở cửa lò quay về hướng đông, mang ý nghĩa đón khí lành từ phương đông tới. Do Chu Dương chỉ định dựng một cái lò thí nghiệm cỡ nhỏ nên không tốn quá nhiều công sức, chưa đầy một buổi chiều đã xây xong. Xây lò mới chỉ là bước đầu tiên trong cuộc vạn dặm trường chinh, muốn nung ra gạch ngói đạt chuẩn thì còn khối việc phải làm. Bởi vậy trong lúc đợi lò khô, Chu Dương lập tức dẫn người đi chọn đất đóng gạch mộc. Làm gạch đỏ thì chất đất tốt xấu là quan trọng nhất, về điểm này thì nông trường Đông Tuyền có điều kiện trời ban. Quanh sườn dốc phía nam đâu đâu cũng là loại đất sét vàng, đây là loại đất thượng hạng nhất để làm gạch ngói. Có điều đất này không thể lấy dùng ngay được, vì lẫn sỏi nhỏ, bắt buộc phải sàng lọc mới dùng được. Công đoạn này khá đơn giản, chỉ cần tìm cái rây mắt vừa phải sàng qua một lượt là xong. Trong lúc chọn đất, Chu Dương bảo người san phẳng bãi đất trống gần lò gạch nhỏ, chọn một chỗ rộng rãi đón nắng để xếp gạch mộc. Tiếp theo là nhào bùn và đóng gạch mộc. Mấy việc này tuy lặt vặt nhưng chẳng có gì phức tạp về kỹ thuật, chỉ cần chỉ cho các chiến sĩ là họ tự làm được. Có điều, để chứng minh sự khác biệt về chất lượng giữa gạch nung than xỉ do mình nghiên cứu với gạch sét thông thường, lúc đóng gạch mộc, Chu Dương cố ý làm hai loại. Một loại là gạch sét thông thường mà các lò gạch khác đang sản xuất, loại kia là lúc nhào bùn cho thêm bột than xỉ nghiền nhỏ, xỉ lò và bột đá phiến sét vào. Than xỉ là Chu Dương tìm thấy ở góc tường sau sân khu quản lý nông trường, có một đống to, có lẽ là phế phẩm lọc ra khi khu quản lý dùng than. Giờ đều bị Chu Dương dùng con lăn nghiền nát, chở hết sang bên lò gạch. Hơn hai mươi con người bận rộn tới tận hơn một giờ sáng, cuối cùng cũng đóng xong toàn bộ một nghìn viên gạch mộc. Nhưng gạch mộc làm xong vẫn chưa nung ngay được. Một là vì lò chưa khô, hai là gạch mộc cũng cần phơi nắng, phải khô kiệt mới được. Bình thường, thời gian phơi gạch mộc cần từ năm đến bảy ngày. Nhưng lúc này nhiệt độ cao thế này, Chu Dương đoán chừng một hai ngày là ổn. Đương nhiên nếu không khô hẳn cũng chẳng còn cách nào, hắn không có nhiều thời gian ở lại đây, nên tàm tạm là được rồi. Các công đoạn trên, phần lớn thời gian Chu Dương đều đích thân xắn tay vào làm, đồng thời bảo Lâm Nghị cầm giấy bút ghi chép lại tại chỗ. Chẳng còn cách nào khác, hắn chỉ được nghỉ phép nửa tháng, cùng lắm là giúp họ nung mẻ thí nghiệm đầu tiên xong là phải về, phần còn lại đành trông cậy vào người của nông trường. Thấy Lâm Nghị tính tình được việc, Chu Dương để anh làm chân ghi chép bên cạnh, sau này còn tiện hướng dẫn người khác dựng lò gạch lớn thực sự. ........ Một đêm trôi qua êm ả, sáng sớm hôm sau, Chu Dương đã thức dậy! Việc hắn phải làm hôm nay là đi tìm nhiên liệu nung gạch ngói! Nung gạch đỏ thường dùng than đá, nhưng Chu Dương không chắc bên nông trường Đông Tuyền có kiếm được lượng lớn than đá hay không. Tuy hắn biết khu quản lý nông trường hay dùng than để nấu cơm, nhưng ngày thường dùng lắt nhắt với đốt lò nung là hai chuyện hoàn toàn khác nhau. Phải biết rằng bình thường, nung một mẻ gạch đỏ ít nhất mất hai ba ngày. Một mẻ lò có thể tốn từ mấy trăm đến mấy nghìn cân than, cụ thể tốn bao nhiêu còn tùy vào lượng gạch trong lò, càng nhiều gạch ngói thì càng tốn nhiều than đá. Tóm lại là nhu cầu rất lớn! Vì thế, sáng sớm Chu Dương đã tới khu quản lý nông trường. Sau khi nghe trình bày, Trương Hán Ngô lập tức khẳng định than không thành vấn đề. Cách nông trường Đông Tuyền chưa đầy ba mươi cây số có một mỏ than nhỏ, bình thường họ toàn tới đó chở than về. Thế là Chu Dương bảo chiến sĩ của nông trường lái chiếc xe tải Đông Phong tới mỏ than nhỏ kia. Tới nơi, Chu Dương mới nhận ra chỗ này cách nông trường Đông Tuyền đúng là không xa lắm, vượt qua mấy con đèo là tới. Chỉ có điều mỏ than nhỏ này trông quả thực rất thô sơ, hơn nữa ở đây vẫn đang đào than thủ công, sản lượng dường như không cao. Lúc này, bên ngoài mỏ than có mấy đống than lớn vừa đào lên, ước chừng cả trăm tấn. Chu Dương bảo các chiến sĩ tới thương lượng với người phụ trách ở đây, còn hắn thì ngồi xổm trước đống than kiểm tra kỹ lưỡng. Xét về chất lượng, than đào ở đây cũng tạm được! Nhưng Chu Dương cũng nhận thấy trong than lẫn khá nhiều than xỉ, hơn nữa hàm lượng lưu huỳnh trong loại than này tương đối cao. Nấu nướng đun lò thì không sao, nhưng dùng thẳng để nung gạch ngói thì không ổn lắm. Cho nên mua về xong còn phải đóng thành bánh than mới được. Sau một hồi trả giá của các chiến sĩ, với điều kiện mua số lượng lớn, hai bên cuối cùng chốt giá than ở mức 21 đồng một tấn. Ngay sau đó, mười tấn than đầu tiên đã được xe tải Đông Phong chở thẳng về nông trường Đông Tuyền. Than chở về tới nơi, Chu Dương cho chuyển thẳng qua chỗ lò thí nghiệm ở sườn dốc phía nam, rồi dạy các chiến sĩ đóng bánh than. Cái gọi là bánh than thì cũng na ná như than tổ ong, nhưng vì trông giống bánh quy người ta hay ăn nên mới gọi là bánh than. Làm bánh than rất dễ, trước hết phải đóng một cái khuôn gỗ, sau đó rây đống than mang về, lọc hết mẩu to ra, thêm nước nhào thành bùn rồi đổ vào khuôn. Cứ theo khuôn mà gạt phẳng, chỗ thừa thì gạt đi, chỗ thiếu thì đắp thêm! Gạt phẳng xong nhấc khuôn ra, cứ lặp đi lặp lại như thế là xong một bánh than. Chờ bánh than khô gom lại xếp gọn gàng, đậy chiếu cói lên chống mưa ướt, để dành lúc nung gạch thì dùng. Trong một buổi sáng, nhóm Chu Dương đã làm được hơn một nghìn bánh than, tốc độ cực kỳ nhanh. Trong lúc đó Chu Dương ghé vào lò gạch nhỏ kiểm tra, phát hiện qua một đêm nửa ngày phơi gió, vách lò bên trong đã se lại được một nửa. Cứ đà này thì đến mai là khô hẳn. Gạch mộc cũng xêm xêm vậy, phơi gió thêm một buổi chiều nữa là dùng được. Đương nhiên, nếu có thời gian thì phơi thêm một hai ngày nữa thì tốt hơn. Nhưng rõ ràng thời gian của Chu Dương có hạn, đành phải dùng tạm. Giờ thì mọi thứ đã sẵn sàng, chỉ chờ nhóm lò! Nhưng chuyện đốt lò nung này kiêng kỵ lắm. Mấy lò bình thường rất coi trọng mồi lửa đầu tiên, đốt lúc nào phải nhờ người xem ngày, phải ngày lành tháng tốt, giờ hoàng đạo mới được. Thường thì ngày châm lửa đốt lò, người ta sắm sửa lễ vật thịnh soạn, rượu thịt đủ đầy, pháo nổ rợp trời để bái lạy thần linh. Nhưng thời buổi này chuyện đó toàn làm lén lút, chẳng ai dám làm rùm beng, nguyên nhân cũng đơn giản thôi, bên trên cấm tuyên truyền mê tín dị đoan. Còn bên phía Chu Dương thì lại càng chẳng câu nệ gì. Một phần vì tính chất đơn vị ở đây khác, chẳng ai tin mấy cái này. Phần khác là Chu Dương không có thời gian, nên hắn quyết định hễ bánh than khô là nổi lửa nung gạch ngay. Còn bà con nghe tin Chu Dương sắp nung gạch thì ai nấy đều phấn khởi không thôi, chuyện này nhanh chóng trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi nhất! Nhất thời, mọi ánh mắt đều đổ dồn về phía sườn dốc nam!