Chương 313: Tính sổ (Xin đánh giá năm sao!)

Cuộc họp ở ban chỉ huy đại đội vẫn đang tiếp tục! Thấy bầu không khí hơi nặng nề, Lý Phong Niên khẽ ho một tiếng rồi nói: "Năm nay hai đội chúng ta gộp lại thu hoạch được chừng 750 nghìn cân, ít hơn năm ngoái hơn 200 nghìn cân, sản lượng sụt mất gần hai phần rưỡi." "Có điều, so với mấy đội sản xuất khác thì tình hình bên mình vẫn tính là khá khẩm chán! Theo tôi biết, mấy công xã ở phía nam huyện sản lượng còn chưa bằng một nửa năm ngoái, nhiều nơi đến khẩu phần ăn của bà con xã viên còn chẳng đủ." Lời vừa dứt, Trương Căn Vượng đã tiếp lời ngay: "Chứ còn gì nữa, con gái tôi lấy chồng bên đại đội Thạch Loan Tử thuộc công xã Cao Miếu Tử, đợt Tết Trung thu vừa rồi nó có về chơi, bảo bên làng nó lúa mì coi như mất trắng, giờ chỉ trông vào ngô với khoai tây vớt vát được chút đỉnh thôi." Vương Bình cũng bảo: "Bên công xã Thanh Sơn ở mạn bắc cũng chẳng khá hơn, phần lớn hoa màu đều chết khô vì hạn hán, không những thiếu cái ăn cho người mà đến cả cỏ rơm cho trâu bò cũng chẳng đủ, thảm lắm!" Lương Phong đón lời nói luôn: "Em gái tôi cũng ở công xã Thanh Sơn, bên đó đất đồi núi nhiều, năm nào mưa thuận gió hòa còn tạm sống được, chứ năm nay thì đúng là trắng tay rồi!" Đột nhiên, Vương Bình nhìn Chu Dương rồi bảo: "Nói đi cũng phải nói lại, làng mình có được vụ mùa thế này đều nhờ cả vào cậu Chu thanh niên trí thức. Nếu không nhờ cậu ấy kịp thời kéo được nước tưới về ruộng cho chúng ta thì tình hình chưa chắc đã khá hơn các công xã khác là bao!" "Đúng đấy, chuyện này toàn nhờ công cậu Chu cả!" "Ừ, tôi cũng đồng ý, nếu không có cậu Chu thì..." Chu Dương ngồi một bên nghe mọi người bất ngờ lái câu chuyện sang mình, vội ngượng ngùng xua tay: "Mọi người đừng nói thế, đây là kết quả từ sự nỗ lực chung của tất cả xã viên và anh chị em thanh niên trí thức trong đội chúng ta đấy chứ!" Lý Phong Niên giơ tay ra hiệu cho mọi người trật tự, đoạn cất giọng: "Công lao hay không thì gác lại đã, giờ chúng ta bàn chuyện nộp công lương trước cái đã!" "Ừ, đúng là chuyện lớn thật!" Trương Căn Vượng gật gù. "Hôm qua tôi lên công xã họp, năm nay mức nộp công lương là ba mươi cân mỗi mẫu, mỗi mẫu giảm mười cân so với năm ngoái!" Lý Phong Niên nói. "Đúng là có giảm một chút, nhưng với mấy đại đội mất mùa thì e là vẫn chật vật lắm!" Vương Bình thở dài nói. "Nhưng hôm qua ở cuộc họp, chủ nhiệm Tề mới về nhận chức cũng đã nói rõ rồi, đại đội nào chịu thiên tai nặng nề thì có thể nợ lại, quan trọng nhất vẫn là phải lo cho đủ khẩu phần ăn của bà con xã viên trước!" Trương Căn Vượng liền hỏi: "Thế đội mình tính sao đây, nợ hay nộp?" Lý Phong Niên nhìn quanh mọi người rồi nói: "Ý của tôi là nộp. Thứ nhất, năm nay dù mùa màng không tốt nhưng tình hình vẫn tạm ổn, chẳng có lý do gì để không nộp cả." "Thứ hai, năm nay từ công xã đến huyện đều muôn vàn khó khăn, nếu ngay cả đại đội như chúng ta cũng không nộp thì trên huyện gay to mất!" Vương Bình gật đầu đồng tình: "Tôi cũng thấy không nộp thì coi sao được, cứ nộp đi!" "Nộp đi, đằng nào năm nay trốn thì sang năm cũng phải trả nợ thôi!" "Nộp..." Rất nhanh, mọi người có mặt đều đã thống nhất ý kiến về chuyện có nộp công lương hay không. Thấy ai nấy đều đồng ý nộp, Lý Phong Niên hài lòng gật đầu. Dứt lời, ông gõ tẩu thuốc vào mặt bàn gỗ cũ kỹ, cất giọng sang sảng: "Vẫn theo lệ cũ, nộp trên diện tích ba nghìn mẫu, một nửa lúa mì, một nửa yến mạch trần. Đội bốn và đội năm cứ chia theo diện tích ruộng đất của từng đội, ai có ý kiến gì không?" "Không có!" Lý Phong Niên lại dặn dò tiếp: "Lát nữa tôi sẽ lên công xã nhận bao tải, Căn Vượng với Vương Bình chuẩn bị thóc lúa đi. Vẫn như mọi năm, số công lương đem nộp phải thật khô, sẩy sạch trấu cám, tuyệt đối không được lẫn đất vụn với cát sỏi đấy!" Ông vừa dứt lời thì Trương Căn Vượng đã đáp ngay: "Lương thực nộp cho nhà nước đấy, ai dám làm ăn cẩu thả chứ!" "Bác cứ yên tâm, chúng tôi sẽ sàng sẩy sạch bóng, không để ai chê đại đội Bát Bảo Lương làm ăn gian dối được đâu!" Vương Bình cũng nói. "Thế thì tôi yên tâm rồi!" ...... Ngồi bên cạnh nghe bố vợ bàn tính chuyện nộp công lương với mấy viên đội trưởng, Chu Dương không khỏi thầm cảm thán, lòng dạ người dân quê quả thật phức tạp vô cùng. Người ta thường bảo chốn thành thị lắm mưu nhiều kế, chỉ muốn về quê cho lành. Nhưng thực tế thì ở nông thôn đường cũng trơn trượt lắm, lòng người khó đoán chẳng kém gì. Dưới con mắt của nhiều người, dân làng quê chân chất, lương thiện và thật thà. Câu đó đúng, nhưng cũng không hẳn. Cứ lấy bố vợ hắn, Trương Căn Vượng với Vương Bình ra làm ví dụ, trong chuyện nộp công lương này, giác ngộ mà họ thể hiện ra quả thực không chê vào đâu được. Vốn dĩ theo tình hình năm nay của huyện Vân Sơn, hơn chín mươi nghìn cân công lương này họ hoàn toàn có thể khất nợ lại. Nhưng họ vẫn nhất quyết đòi nộp, lại còn phải sàng sẩy cho thật sạch sẽ mới chịu. Thú thật, chỉ riêng điểm này thôi cũng đủ khiến Chu Dương phải nhìn họ bằng con mắt khác và nể phục bội phần. Nhưng đồng thời hắn lại biết một bí mật khác của thôn, chính là chuyện giấu bớt diện tích đất ruộng. Toàn bộ đất đai của thôn Bát Bảo Lương gộp lại lên tới ba nghìn ba trăm mẫu, ấy là còn chưa tính hơn hai trăm mẫu đất bãi bồi ven sông dùng để trồng rau. Theo lý mà nói, số đất này đều phải lên công xã đăng ký kê khai, rồi hằng năm phải nộp công lương đầy đủ. Nhưng trên thực tế, đất đăng ký ở công xã chỉ có tròn ba nghìn mẫu, số còn lại xưa nay chưa từng khai báo, thành thử chẳng bao giờ phải nộp một hạt công lương nào. Dù rằng một phần nguyên nhân là vì số đất giấu giếm kia đều là đất hoang do xã viên tự tay vỡ hoang sau này. Nhưng nói gì thì nói, giấu giếm vẫn là giấu giếm, chẳng có gì để bao biện. Cho nên nhiều lúc Chu Dương cũng chẳng hiểu nổi họ, song có lẽ đây chính là hình ảnh điển hình của người nông dân, chất phác mộc mạc nhưng cũng không thiếu chút tinh khôn vụn vặt. Đang lúc Chu Dương còn mải suy nghĩ, Lý Phong Niên bỗng lên tiếng: "Ngoài chuyện nộp công lương ra, chúng ta còn phải bàn bạc chuyện chia lương thực ăn cho bà con nữa!" "Kế toán Lương, anh tính lại xem sang năm mình cần bao nhiêu thóc giống, cần thêm bao nhiêu lương thực chăn nuôi, lương thực dự trữ với lương thực dự phòng. À phải rồi, còn phải trừ cả phần lương thực nhà nước thu mua đi nữa, xem rốt cuộc còn lại bao nhiêu." Lương Phong lập tức đáp: "Bí thư Lý, khoản này tôi đã tính xong cả rồi!" "Ồ, tính xong hết rồi à?" "Vâng, sang năm chúng ta cần giữ lại chừng 80 nghìn cân thóc giống, 50 nghìn cân lương thực dự trữ, 30 nghìn cân cho gia súc, trừ tiếp 90 nghìn cân công lương nữa thì còn thừa lại 500 nghìn cân." Lương Phong nói tiếp: "Chiểu theo tình hình năm ngoái, hai đội chúng ta ít nhất phải bán cho nhà nước 350 nghìn cân theo chỉ tiêu thu mua, thành thử số lương thực thực tế có thể đem chia chỉ rơi vào khoảng 150 nghìn cân thôi." Nghe đến đó, Lý Phong Niên trầm giọng: "Ít hơn năm ngoái gần 100 nghìn cân lận đấy!" Mọi người trong phòng đều im lặng. Một trăm nghìn cân, tính ra chia đều trên đầu người trong thôn thì mỗi người cũng hụt mất chừng 250 cân rồi. Nói cách khác, năm nay chưa chi đã phải nhận ít hơn năm ngoái hơn hai trăm cân thóc. "Kế toán Lương, anh tính thử xem năm nay lương thực theo đầu người của làng mình được bao nhiêu, còn phần theo công điểm là bao nhiêu?" Lý Phong Niên lại hỏi. "Tính rồi, lương thực theo đầu người mỗi người được 185 cân, lương thực theo công điểm thì mỗi ngày công (mười điểm) được ba cân rưỡi!" Lương Phong trả lời. Tâm trạng mọi người lại chùng xuống. Tính như thế thì dù là người chịu khó nhất làng, số lương thực nhận được năm nay cộng lại khéo cũng chẳng nổi 500 cân, còn đa số bà con chắc chỉ được tầm bốn trăm cân là cùng! Dẫu biết xưa nay người ta vẫn hay bảo "đủ hay không cũng ba trăm sáu", nhưng dù là 360 cân hay 400 cân đi nữa thì cũng chẳng đủ để một người ăn ròng rã suốt cả năm trời. Huống hồ với những nhà đông con, ngần ấy lương thực thì nhét kẽ răng cũng chẳng đủ. Năm ngoái một lao động khỏe mạnh trong làng được chia hơn năm trăm năm mươi cân, thế mà vẫn có không ít gia đình suýt thì đứt bữa trước lúc gặt vụ mùa năm nay. Năm nay chỉ có ngần ấy lương thực, ngày tháng sang năm biết sống sao đây! Thoáng chốc, bầu không khí trong phòng họp lại trở nên ngột ngạt, nặng nề. Đúng lúc ấy, trong phòng bỗng vang lên một giọng nói có phần đường đột: "Bí thư Lý, mình bớt bán số lương thực nghĩa tình đi một chút có được không?" Câu nói vừa thốt ra, cả phòng ai nấy đều sững sờ!