Chương 494: Cơm tất niên (Xin đánh giá năm sao!)

Lúc Chu Dương rời chỗ bộ đội công trình thì đã hơn hai giờ chiều! Đúng lúc này, chiếc loa phóng thanh trong thôn bỗng vang lên tiếng hát tuồng í a réo rắt. "Đường Quân Nhuỵ đầu đội mũ phượng xoè cánh biếc, mình khoác áo gấm bát phúc thêu hoa, váy la trăm nếp thắt ngang lưng, nhẹ gót sen lướt tới trước thềm. Hôm nay ngày mừng thọ cha chồng, anh chị khắp nơi về phủ chúc mừng..." Nghe mấy câu xướng quen thuộc, Chu Dương nhận ra ngay đây là vở "Đả kim chi" nổi tiếng của Tấn kịch. Tấn kịch bắt nguồn từ tỉnh Tấn, còn gọi là Tấn Bạng Tử, cực kỳ thịnh hành ở miền trung, miền bắc Tấn và cả dải Tái Bắc, được người dân hết sức yêu thích. Nhiều người tuy chẳng học qua bao giờ nhưng cũng ngâm nga được dăm ba câu, đủ thấy nó được chuộng ở vùng này đến mức nào. Cứ đến đầu năm cuối năm được nghe Tấn kịch cũng là một tập tục của dân bản xứ, hơn nữa còn là một trong số ít trò giải trí của bà con lúc này. Trước kia ăn Tết thì có múa ương ca, múa lữ tử, lúc rảnh rỗi thi thoảng còn túm tụm đánh bài uống rượu nên không khí tưng bừng, náo nhiệt hẳn. Nhưng mấy năm nay đều lần lượt bị cấm tiệt, thậm chí Tết Nguyên đán cũng chẳng cho nghỉ. Đúng thế, thời điểm này Tết nhất không hề được nghỉ! Nhất là ở thành phố, hầu như chẳng khác gì ngày đi làm bình thường. Chín năm trước, ngay trước thềm Tết Nguyên đán, báo chí khắp nơi đồng loạt đăng "Thư bạn đọc" và "Thư kêu gọi", phát động phong trào ăn Tết không về quê. Tờ "Báo Quần Chúng" cũng đăng bức thư kêu gọi "Năm mươi bảy tổ chức liên hiệp phát động bài trừ hủ tục cũ, Tết không nghỉ phép, triển khai đấu tranh giành chính quyền trong quần chúng", tạo nên làn sóng hưởng ứng mạnh mẽ trên phạm vi cả nước. Chỉ bốn ngày sau, cấp trên đã ban hành thông báo Tết không nghỉ. Ngoài việc không nghỉ phép, cấp trên còn đưa ra ba yêu cầu: Một là phải "thúc đẩy sản xuất", Tết không về nhà, tích cực tham gia lao động sản xuất, biến ngày đông rảnh rỗi thành bận rộn. Hai là cấm mọi thứ bị coi là "hủ tục phong kiến" trong dịp Tết, như đốt pháo, thắp hương lễ Phật, múa rồng múa lân, quỳ lạy chúc Tết. Ba là cấm chè chén say sưa, càng không được đánh bài đánh bạc. Trong những phong tục ngày Tết quen thuộc, duy chỉ có việc dán câu đối đỏ là được giữ lại, nhưng nội dung thì thay đổi hoàn toàn. Mấy câu chúc tụng cổ truyền ngày xưa đều bị thay bằng câu đối kiểu mới, mà tiêu biểu nhất phải kể đến câu: "Ba mươi không ngừng chiến, mùng một tiếp tục làm". Cũng chính vì thế, chuyện đám Kiều Vệ Quốc không về nhà ăn Tết là điều hoàn toàn dễ hiểu, việc đoàn nghiên cứu đến vào dịp này cũng chẳng còn gì đột ngột. Thực ra đâu chỉ mỗi nhóm Kiều Vệ Quốc, lúc này công nhân và cán bộ dưới phố cũng chẳng ai màng đến chuyện ăn Tết. Người còn lòng dạ để đón năm mới e rằng chỉ còn lại đông đảo bà con nông dân, nhất là nông dân miền Bắc. Dù sao khoảng thời gian này miền Bắc rét căm căm, đất đóng băng cứng ngắc, ngoài việc đi nhặt phân ủ phân với họp hành ra thì dường như chẳng còn việc gì để làm, chẳng lẽ đến ăn Tết cũng cấm nốt! Nên xét ở khía cạnh này, làm nông dân cũng có cái sướng của nông dân! Về đến nhà, cả nhà vẫn đang quây quần gói sủi cảo. Trên thớt đặt trên nóc tủ lớn, trong nong tre, đâu đâu cũng xếp đầy sủi cảo đã gói xong. Chu Dương tuy không đếm kỹ, nhưng ít nhất cũng phải có mấy trăm cái. Thế nhưng ngần ấy vẫn chưa thấm vào đâu, tính riêng nhà hắn lúc này đã có sáu người lớn một đứa trẻ, nếu chỉ ăn mỗi sủi cảo thì một bữa cũng ngốn mất một trăm năm sáu chục cái rồi. Đó là còn chưa tính bên nhà cũ, Chu Dương dự định mấy ngày Tết sẽ mời cả bên ấy sang ăn bữa cơm sum họp, đông người như thế thì chỗ sủi cảo này chắc chắn không đủ. Lý Ấu Vi và bố mẹ hắn đều ăn ý không gặng hỏi chuyện công việc của Chu Dương, họ biết hắn đang làm việc cho nhà nước, nhiều thứ phải bảo mật nên cái gì không nên hỏi thì cố gắng không hỏi. Nhưng con bé con thì chẳng cần kiêng dè gì, vừa thấy Chu Dương đẩy cửa bước vào liền hào hứng hỏi to: "Bố ơi, bố đi đâu mà giờ mới về thế, bố nhìn xem con gói sủi cảo có đẹp không này!" Chu Dương nhìn con bé người ngợm mặt mũi dính đầy bột mì trắng bệch, tay vẫn cầm chiếc vỏ bánh vừa cán xong, trước mặt là hai cái "sủi cảo" bẹp dí, rõ ràng là tác phẩm của Bảo Nhi. "Đẹp lắm! Bảo Nhi gói là đẹp nhất trần đời!" Nói rồi Chu Dương hỏi tiếp: "Thế bố hỏi con nhé, sủi cảo con gói xong để cho ai ăn nào?" "Cho mẹ, cho bố, cho bà nội, ông nội, chú Phạm với chú Liễu nữa ạ!" Trẻ con tính tình đơn thuần, nghe qua lời nói là biết ngay ai thân ai sơ. "Bảo Nhi này, thế con thấy ăn Tết có thích không?" Chu Dương vừa rửa tay vừa hỏi. "Thích ạ, Bảo Nhi thích ăn Tết nhất luôn!" Nghe con bé nói thế, cả nhà đều bật cười rộ lên. Bảo Nhi bị cả nhà cười đến ngơ ngác, con bé không hiểu bố mẹ với ông bà đang cười cái gì, nhưng đứa trẻ vô tư lự thì chẳng bao giờ bận lòng với những điều mình không hiểu, thế là cũng toe toét cười theo. Nhìn nụ cười ngây thơ trong sáng của cô con gái nhỏ, lòng Chu Dương như muốn tan chảy, hắn chợt nhớ lại chuyện ngày xưa. Hồi nhỏ lúc nào cũng cảm thấy một năm trôi qua thật chậm, từ đầu năm đến cuối năm dài đằng đẵng, ngày nào cũng mong mình mau mau lớn lên. Nhưng giờ lại thấy một năm trôi qua nhanh quá, tuổi càng lớn thì ngày tháng trôi càng vùn vụt, chớp mắt một cái là hết năm. Bố hắn là Chu Á Văn nghe cuộc trò chuyện giữa con trai và cháu gái lớn, không kìm được liền lên tiếng: "Bọn mày bây giờ là sướng đấy, gặp đúng thời buổi dễ thở, chứ cách đây mấy năm thì Tết nhất cũng phải cắm đầu làm lụng!" Mẹ hắn, Diệp Lợi Phương, cũng cười tiếp lời: "Làm lụng còn đỡ, sợ nhất là bắt ăn cái bữa 'cơm nhớ khổ nghĩ ngọt' ấy!" Nghe nhắc đến "cơm nhớ khổ nghĩ ngọt", trừ Bảo Nhi ra, mặt mấy người lớn trong phòng đều thoáng qua nét sợ hãi. Người ta vẫn bảo không khí Tết thì ăn uống chiếm một phần rất lớn. Nhưng mấy năm trước, ngoài việc không được ăn uống linh đình ở nhà, nhà ăn của các cơ quan dưới phố hay nhà ăn công xã dưới quê còn tổ chức cho mọi người ăn "cơm nhớ khổ nghĩ ngọt". Đó là thứ cháo nấu bằng rau dại, rễ cây trộn với bột ngô, khoai khô, vị của nó thì phải gọi là nuốt không trôi, mục đích là để nhắc nhở mọi người ghi nhớ "xã hội cũ vạn ác" mà thêm yêu xã hội mới. May mà mấy năm nay người ta đã bước qua giai đoạn từ "ăn chung nồi lớn" chuyển sang "nhà nào tự ăn nhà nấy", đồ đạc tuy vẫn còn thiếu thốn nhưng ít ra không phải chịu cảnh Tết nhất mà vẫn phải húp cháo rễ cây, canh lá mục như trước nữa. Hơn nữa cứ đến cuối năm, hầu hết xã viên đều có trong tay chút tem phiếu lương thực, phiếu thịt, nhờ thế mà có thể ra hợp tác xã cung tiêu đổi ít đồ về cải thiện bữa ăn. Nói tóm lại, dạo này cuộc sống tuy vẫn còn chật vật nhưng ngày Tết đã bớt đi bao nhiêu điều gò bó! Cả nhà vừa gói sủi cảo vừa chuyện trò rôm rả, chẳng mấy chốc trời đã nhá nhem tối! Chu Dương xuống bếp chuẩn bị bữa cơm tất niên, còn những người khác tiếp tục gói cho xong mẻ sủi cảo. Cơm tất niên là bữa ăn cuối cùng trong năm, thế nên hầu như nhà nào cũng cố gắng làm thật thịnh soạn, trừ phi hoàn cảnh quá túng quẫn. Rõ ràng đối với nhà họ Chu lúc này, một bữa tất niên đầy đặn chẳng có gì khó khăn. Chu Dương mang chiếc thủ lợn, móng giò cùng gà vịt đã luộc và kho từ trước vào trong nhà để rã nguội, lát nữa chỉ cần hâm nóng lại là ăn được ngay. Sau đó, hắn lấy khoai tây, củ cải với cải thảo ra, làm một đĩa khoai tây thái sợi xào chay, một đĩa bắp cải xào giấm và đĩa củ cải trộn chua ngọt. Bữa tất niên không thể chỉ toàn thịt với thà, phải có đủ cả món mặn lẫn món thanh đạm mới chuẩn vị! Khi thức ăn hòm hòm đâu vào đấy thì sủi cảo trong phòng cũng gói xong! Thu dọn bãi chiến trường gọn gàng một chút, Chu Dương đem thủ lợn và móng giò đã hâm nóng ra thái thành từng lát dày bản, xếp ngay ngắn lên đĩa mang vào nhà, gà vịt cũng chặt miếng xếp riêng ra đĩa. Chẳng mấy chốc, một mâm cơm thịnh soạn đã được bưng lên chiếc bàn sưởi. Đợi nồi sủi cảo luộc chín vớt ra đĩa bốc khói nghi ngút, bữa cơm tất niên của nhà họ Chu coi như đã tươm tất vẹn tròn!