Chương 965: Chọn hạng mục nào đây?

Từ căng-tin trở về chỗ ở do Nhiếp lão sắp xếp, Chu Dương chìm vào trầm tư. Nghe Nhiếp lão kể, cấp trên không chỉ cắt giảm kinh phí của mỗi dự án Không Thiên Chi Nhãn, mà số lượng dự án bị ảnh hưởng dường như khá nhiều, bao quát khắp các lĩnh vực từ quân sự cho tới dân sinh. Hơn nữa mức độ bị cắt giảm của từng dự án đều không hề nhỏ, nghiêm trọng nhất thậm chí còn bị chém một phát bay mất hơn nửa kinh phí, khiến cho khắp các viện nghiên cứu khoa học lúc này đâu đâu cũng hoang mang lo sợ, than vãn ngợp trời. Rõ ràng chuyện này không giống với ký ức của Chu Dương cho lắm. Trong ký ức của hắn, việc đất nước cắt giảm kinh phí nghiên cứu khoa học trên diện rộng, thậm chí đình chỉ các dự án tự nghiên cứu phát triển đáng lẽ phải bắt đầu từ năm 1979 mới đúng. Chu Dương nhớ rất rõ, lúc ấy là sau chuyến thăm Mỹ của lãnh đạo cấp cao, hai bên đã ký kết hiệp định hợp tác khoa học kỹ thuật. Sau đó cấp cao đưa ra nhận định chiến tranh thế giới sẽ không nổ ra, cộng thêm phát triển kinh tế xuất hiện vấn đề nghiêm trọng, buộc phải cắt giảm một lượng lớn kinh phí nghiên cứu khoa học. Ngay sau đó, hàng loạt dự án nghiên cứu khoa học quốc phòng và công trình trọng điểm kỹ thuật quốc phòng đã bị cưỡng chế đình chỉ. Chẳng hạn như máy bay cỡ lớn "Vận 10", trực thăng Trực-8, xe hơi "Hồng Kỳ", máy bay ném bom tầm xa, tàu khu trục tên lửa cỡ lớn, dự án máy tính cỡ lớn Trường Thành/Thử Quang, hệ thống hàn kỹ thuật số cùng một loạt dự án công nghệ cao quân sự lẫn dân dụng khác. Đương nhiên, trong đó cũng bao gồm cả công nghệ máy quang khắc và chip bán dẫn vốn đang bị bóp nghẹt nghiêm trọng ở đời sau, tất cả đều bị gọt bỏ thẳng tay vào giai đoạn này. Thế mà lúc này mới đầu năm 1978, sao cấp trên đã vội vàng bắt đầu cắt giảm kinh phí nghiên cứu rồi? Chuyện bất thường ắt có uẩn khúc, là vì cuộc chiến tranh sắp sửa nổ ra, hay còn nguyên nhân nào khác? Chu Dương suy nghĩ hồi lâu mà vẫn chẳng tìm ra manh mối! Nhưng hắn cũng hiểu, cấp trên đưa ra quyết định như vậy chắc chắn phải có lý do, khả năng cao nhất vẫn là do vấn đề tiền nong gây ra. Tình hình phát triển kinh tế trong nước lúc này thế nào thì ai nấy đều thấy rõ. Năm vừa qua, GDP bình quân đầu người của nước mình quy đổi theo tỷ giá chỉ có 198 đô la Mỹ, bất kể là người dân thành thị hay bà con nông thôn thì đời sống đều vô cùng khốn khó. Quan trọng hơn là, do bắt đầu thu mua ồ ạt công nghệ và thiết bị của phương Tây từ thập niên 70 nên ngân sách của đất nước rơi vào cảnh quá tải, liên tiếp nổ ra nhiều cuộc khủng hoảng nợ nần. Năm ngoái nhà nước lại triển khai phương án "Tám Hai", trực tiếp khiến thâm hụt ngân sách vượt mức 15 tỷ tệ, trong khi quy mô tổng thu ngân sách lúc bấy giờ còn chưa tới 100 tỷ tệ. Thâm hụt ngân sách cao đến thế đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới sự vận hành của nền kinh tế quốc dân. Chính vì thế, dù quy mô tổng GDP của nước mình những năm qua vẫn luôn tăng trưởng, nhưng mức sống của người dân lại chẳng được cải thiện là bao. Trong tình thế này, phát triển kinh tế và nâng cao đời sống nhân dân trở thành bài toán hóc búa đặt ra trước mắt các vị lãnh đạo cấp cao. Mà lúc này, phần lớn nguồn thu ngân sách nhà nước lại phải rót vào ngân sách quốc phòng, hoàn toàn không có tiền dư dả để phát triển kinh tế! Cá và tay gấu không thể có cả hai! Một bên là nền kinh tế đất nước đang trì trệ nghiêm trọng, một bên là chi tiêu ngân sách quốc phòng đắt đỏ cùng các khoản chi khổng lồ cho nghiên cứu khoa học, bài toán này biết chọn đường nào? Dù chọn thế nào đi nữa, rốt cuộc vẫn phải có một bộ phận chấp nhận hy sinh. Cuối cùng cấp trên đã chọn phát triển kinh tế, chọn nâng cao mức sống cho nhân dân, chọn cách cầm dao gọt bớt các dự án này, thậm chí gọt thẳng vào chính quân đội. Thế là mới dẫn tới một loạt dự án trọng điểm bị đình chỉ về sau, cũng như cuộc đại tinh giản một triệu quân sĩ. Nguồn cơn sâu xa cũng chỉ vì đất nước cần tiết kiệm kinh phí để phát triển kinh tế, chỉ vì không có tiền. Cho nên xét từ bản thân vấn đề, quyết sách của cấp trên không hề sai. Tuy chuyện này không có đúng sai, nhưng ảnh hưởng mà nó để lại lại vô cùng sâu sắc, đặc biệt đối với lĩnh vực nghiên cứu khoa học quốc phòng, kết quả mang lại thực sự mang tính thảm họa. Phải biết rằng lúc này phần lớn các dự án nghiên cứu khoa học quốc phòng và công trình trọng điểm của chúng ta đều do nhà nước cấp vốn nghiên cứu, một khi nhà nước không cấp tiền nữa thì dự án chắc chắn không thể tiếp tục được. Đến lúc đó, dự án đình chỉ, đội ngũ giải tán, cán bộ nghiên cứu bị cho nghỉ việc là điều tất yếu. Nghiêm trọng hơn nữa là một khi mất đi các dự án cốt lõi này, việc nghiên cứu nền tảng và nghiên cứu công nghệ lõi của chúng ta ắt sẽ bị bỏ xó, rơi thẳng xuống vực sâu muôn trượng, từ nay về sau chỉ có thể lẽo đẽo bò theo sau đít người ta. Chính vì chúng ta tự phế võ công, đánh mất năng lực tự chủ chế tạo, để rồi dẫn đến mấy chục năm sau liên tục bị người ta bóp nghẹt hầu bao! Cho nên nếu như có cách, Chu Dương tuyệt đối không muốn những dự án trọng đại này bị đình chỉ. Nhưng Chu Dương cũng biết sức mình có hạn, không thể nào giữ lại được toàn bộ các dự án. Những gì hắn có thể làm là cố gắng giữ lại những dự án nghiên cứu trọng điểm, chẳng hạn như máy bay cỡ lớn "Vận 10", máy bay ném bom tầm xa, tàu khu trục tên lửa cỡ lớn cùng với dự án máy quang khắc. Đặc biệt là dự án máy quang khắc và chip bán dẫn, ở thời đại này khoảng cách giữa chúng ta và cái lũ khốn kiếp sau này chèn ép chúng ta thực ra không lớn, thậm chí nếu xét riêng về mặt công nghệ thì chúng ta còn tiên tiến hơn. Đúng vậy, ở các lĩnh vực bán dẫn như máy quang khắc và chip, tuy nước mình xuất phát muộn nhưng đến thập niên 70, 80 đã vươn lên dẫn đầu thế giới. Năm 1956, bóng bán dẫn ba cực đầu tiên của nước mình ra đời, chính thức bước vào kỷ nguyên bán dẫn mới; năm 1958, bóng bán dẫn gecmani đầu tiên thử nghiệm thành công. Năm 1962, bóng bán dẫn phẳng silicon thế hệ đầu tiên xuất xưởng; năm 1965, Viện Hàn lâm Khoa học nghiên cứu chế tạo thành công máy quang khắc tiếp xúc mẫu 65, công nghệ này đã tiệm cận trình độ đỉnh cao thế giới. Đến năm 1972, Nhà máy Linh kiện Vô tuyến số 3 Vũ Hán đã biên soạn tài liệu hướng dẫn sản xuất toàn ngành "Chế tạo mặt nạ quang khắc"; năm 1977, máy quang khắc bán tự động mẫu GK-3 của nước mình ra đời, đạt trình độ tương đương tiêu chuẩn quốc tế lúc bấy giờ. So ra thì lúc này gã khổng lồ máy quang khắc tương lai ASML còn chưa thành lập, TSMC thành lập thậm chí còn muộn hơn ASML. Có thể nói rằng, nếu chúng ta không đình chỉ dự án quang khắc thì làng quang khắc thế giới có khi chẳng còn phần cho ASML và TSMC, làm sao có chuyện chip bán dẫn sau này bị bóp nghẹt nghẹt thở đến thế? Nhưng muốn nhúng tay vào những việc này thì phải có một lý do hợp lý, bằng không rất dễ khiến người khác hiểu lầm. Lần này Nhiếp lão tìm tới nhờ hắn giúp đỡ, đây có lẽ là một cơ hội rất tốt. Thế nên việc quan trọng nhất trước mắt là phải giải quyết ổn thỏa cơn khủng hoảng kinh phí của Không Thiên Chi Nhãn đã, những dự án khác cứ từ từ tính sau. Dù sao lúc này cấp trên cũng mới bắt đầu cắt giảm kinh phí chứ chưa đến mức gạt bỏ một nhát dứt khoát, vì vậy các dự án này vẫn còn trụ được một thời gian. Chu Dương chỉ có thể tận dụng khoảng thời gian này để tranh thủ kiếm tiền, cứu được dự án nào hay dự án đó. Qua cuộc nói chuyện với Nhiếp Nam Tôn, Chu Dương được biết năm nay Kế hoạch Không Thiên Chi Nhãn xin được tổng cộng 9 triệu tệ kinh phí, mà muốn toàn bộ dự án vận hành bình thường thì còn thiếu ít nhất 4 triệu tệ! Đáng nói là khoản thiếu hụt 4 triệu này không phải chi một lần là xong, mà năm nào cũng phải bù như thế. Thậm chí không loại trừ khả năng sau này cấp trên còn tiếp tục cắt giảm kinh phí nữa, tới lúc đó số tiền họ thiếu hụt sẽ càng nhiều hơn. Nói cách khác, hắn bắt buộc phải tìm cho Kế hoạch Không Thiên Chi Nhãn một dự án thích hợp, ít nhất mỗi năm phải kiếm về cho nhóm của Nhiếp lão bốn triệu tệ. Nhưng dự án nào mới có thể đảm bảo mỗi năm kiếm ra ngần ấy tiền đây? Lúc này, Chu Dương lấy giấy bút ra, cúi rạp người xuống bàn làm việc, bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc. Nghĩ đến vấn đề này, Chu Dương lập tức nhớ tới những cú lấn sân của các đơn vị bạn. Thay vì tự mình vắt óc suy nghĩ, chi bằng đi chép bài cho tiện. Thứ nhất là đỡ tốn công, thứ hai là những sản phẩm "đá chéo sân" của các đơn vị bạn phần lớn đều đã vượt qua thử thách của thị trường, tỷ lệ thành công tương đối cao, chẳng hạn như kem que cỡ bự 504! Người dân sống ở thành phố Lan Châu sẽ sớm được thấy cảnh tượng thế này: Yên sau chiếc xe đạp phượng hoàng buộc một cái hòm gỗ, trên hòm viết mấy chữ "Kem que 504". Mỗi lần chiếc xe đạp tiến vào làng, lũ trẻ con lại xúm xít vây quanh, chìa ra từng tờ tiền hào nhàu nhĩ. Bác bán kem nhận những tờ tiền hào của lũ trẻ, liền thò tay vào hòm gỗ lấy ra một que kem đưa cho chúng. Cắn một miếng, ngọt lịm, mát lạnh, đúng là thú vui hưởng thụ tuyệt vời trần đời. Người bình thường khó mà tưởng tượng nổi cái tên "504" trong "kem que 504" lại bắt nguồn từ một xí nghiệp công nghiệp quân sự mang tên "Nhà máy 504". Mà nhà máy 504 này sau này còn có một cái tên nghe thời thượng hơn nhiều: "Công ty Trách nhiệm hữu hạn Làm giàu Uranium Lan Châu thuộc Tập đoàn Công nghiệp Hạt nhân". Nói cách khác, cái nhà máy này vốn là nơi sản xuất nguyên liệu hạt nhân... Ngoài kem que 504 ra, trong giới công nghiệp quân sự còn có một thương hiệu khá nổi tiếng là quạt điện hiệu "Con Dơi", đơn vị sản xuất là Nhà máy 720, tức Nhà máy Chế tạo Máy Trường Giang Nam Kinh. Đừng thấy cái tên này không bá đạo bằng Nhà máy 504, Nhà máy Chế tạo Máy Trường Giang được thành lập từ năm 1943, là doanh nghiệp chế tạo máy điện tử hoàn chỉnh quy mô lớn đầu tiên của nước mình tự thiết kế, chế tạo và xuất khẩu radar. Còn có quạt trần cao cấp kích cỡ 1050mm mẫu FC-15 do Nhà máy Cơ khí Quốc doanh Trường An sản xuất, tủ lạnh hiệu Song Phi Yến do Công ty Động cơ Thành Đô vốn chuyên sản xuất động cơ hàng không chế tạo ra... Cứ nghĩ ra một dự án là Chu Dương lại viết một cái tên lên giấy. Chẳng mấy chốc, tờ giấy trắng tinh đã được hắn viết kín mít. Sau đó, Chu Dương nhìn hàng chục dự án trên mặt giấy mà ngẩn người ra! Nhiều quá, biết chọn dự án nào cho nhóm của Nhiếp lão đây? Đau đầu thật đấy! ............ (Chiếc xe đạp quen thuộc, chiếc hòm gỗ thân thương) (Kem que 504) (Quạt điện Con Dơi từng đạt giải lớn, nghe nói trong nhà nhiều người miền Nam bây giờ vẫn còn dùng được!) (Tủ lạnh hiệu Song Phi Yến) Tái bút: Chương 2 đã tới! Hôm nay từ quê lên phố nên cập nhật muộn, mong mọi người thông cảm! Xin một ít quà tặng miễn phí nhé, cảm ơn cả nhà!