Chương 5: Sống lưng, lò gạch

Thôn trưởng sở dĩ leo lên được chức đó không phải vì đợt bỏ phiếu đi từng nhà phát gạo mì dầu ăn, mà là nhờ nhà đông người. Nghe tin thôn trưởng bị đánh, cánh đàn ông già trẻ cùng chung một dòng họ kéo đến đen nghịt, chật kín cả con ngõ. Đến cả hai cán bộ xã đi cùng cũng bị xô đẩy dạt mất tăm. Nào là cuốc xẻng, nào là chĩa ba, nào là gậy gộc giáo mác… Khổ nỗi nhị ca khỏe như vâm, dỡ phăng hai cánh cửa gỗ nhà thôn trưởng, chẳng khác nào xe ủi đất, một mình đẩy cả đám đông bật ngược ra khỏi sân. Đúng lúc ấy. Đoàng! Một tiếng nổ trầm đục vang lên, khung cảnh đang ồn ào bỗng chốc im bặt. Chỉ thấy ông bí thư chi bộ già vốn ngày thường ít khi can dự việc làng nhưng lại vô cùng có uy tín, tay bưng khẩu súng kíp cũ, rẽ đám đông bước vào sân. "Nửa đêm nửa hôm làm cái trò gì đấy?" "Báo cáo cụ, cháu tìm lừa." Dư Dương đáp thật. Thôn trưởng đang bị treo lơ lửng trên quạt trần vội ra hiệu cho người nhà nín họng, giọng nghèn nghẹn: "Giúp nó tìm lừa." "Tìm thấy chưa?" "Dạ thấy rồi." "Thế thì giải tán hết đi." Rào rào một hồi, ai về nhà nấy. Một trận xung đột cứ thế tan thành mây khói. Dư Dương cùng mấy gã lực lưỡng, người khiêng kẻ bế, dọn sạch chiếc tivi màu cỡ lớn, đầu DVD cùng dàn âm thanh gia đình mà lão Dư từng để lại nhà thôn trưởng mang đi. Vừa ra tới đầu ngõ, từ xa đã thấy chú Sáu dẫn theo hai đứa em họ đến ứng cứu. Chỉ hiềm ngoài ngõ chẳng có người phe mình, ba bố con đứng nép hơi xa. Thấy cảnh đó, Dư Dương cũng hiểu được, dẫu sao nhà thôn trưởng đông người, ba bố con chú có lao vào cũng chỉ có nước ăn đòn. "Đi thôi, về nhà." Chú Sáu chẳng buồn ngượng ngùng, cằn nhằn: "Sao lại gây sự với lão thế?" "Bố cháu bị bắt, người trong thôn nhìn cháu bằng con mắt khác hẳn, không làm ầm lên thì sao ngẩng đầu lên được." "Thế cũng không thể lấy lão ra lập uy, nhà mình ít người, thiệt thòi." "Không sao, từ hôm nay thời thế đổi rồi, nhà mình đông người lắm." "???" Dư Lão Lục nghe vậy còn đang ngơ ngác, liếc thấy trong hàng ngũ lại lòi đâu ra ba tay kỹ thuật viên nữa, bèn vỡ lẽ. Ông vội vã nhiệt tình móc bao thuốc ra, vừa mời thuốc vừa đon đả: "Đi đi đi, ghé nhà chú ngồi tí đã." "Thôi chú Sáu, gần mười một giờ đêm rồi." "Cơm ngon chẳng sợ muộn, nhà còn ba con cá chép to tướng, để thím mày kho." Dư Lão Lục xua tay dứt khoát không cho từ chối, một mặt sai hai thằng con chạy sang gõ cửa tiệm tạp hóa mua mấy món nhắm, mặt khác đon đả kéo mấy gã lực lưỡng rẽ về nhà mình. Tiện thể ông ghé tai Dư Dương thì thầm: "Tối nay người ta bỏ công bỏ sức, mình cũng phải rượu ngon thuốc tốt thết đãi đàng hoàng, không thì lần sau ai thèm giúp?" "Có lý ạ." "Đấy là đối nhân xử thế, sau này mày còn phải học nhiều." "Chú nói chí phải." Dư Dương gật đầu lia lịa, ra hiệu cho đại ca đánh xe lừa chở đống tivi màu, đầu DVD với dàn loa chuyển thẳng về nhà mình trước. Mớ đồ này vốn là của lão Dư sắm để đi biếu xén, sau khi bị tịch thu không hiểu sao lại lọt tọt vào nhà thôn trưởng. Dù vẻ ngoài giờ trông khác trước khá nhiều, nhưng công năng y nguyên, chắc chắn là của nhà mình, không trật đi đâu được. Lát sau. Nhà chú Sáu lại bày tiệc. Cá chép hấp, cá chép kho tương, cá chép om dưa đậu phụ… Trứng vịt muối bổ đôi, mấy gói bim bim cay xé mở… Váng đậu trộn dầu hành, mộc nhĩ trắng bóp giấm mát lạnh… Lại thêm một thùng rượu trắng Cảnh Dương Cương… Ở khoảnh sân bên cạnh, Dư Què nghe thấy động tĩnh bèn đẩy cửa bước ra, không kìm được hít hít mũi. "Nhà này thừa tiền hay sao không biết." "Tối qua om gà, tối nay kho cá, không tính làm ăn sống qua ngày nữa chắc?" … Nhà thôn trưởng. Sau khi Dư Dương rời đi, trong sân lại náo loạn cả lên. Em trai, em họ, chú họ của thôn trưởng ngồi chật ních một phòng. "Không thể bỏ qua như thế được." Bác của thôn trưởng hậm hực, "Ăn cây táo rào cây sung, dám gọi cả người ngoài về đây lộng hành." Thôn trưởng châm một điếu thuốc: "Chính vì có người ngoài nên mình mới không thể làm bừa. Đám người xứ khác đó mà ra tay độc địa, thậm chí để xảy ra án mạng rồi nửa đêm chuồn mất thì biết tìm chúng nó ở đâu?" "Chẳng lẽ cứ ngồi trơ mắt nhìn?" "Cứ chờ xem thế nào đã." Thôn trưởng vẫn giấu một số chuyện chưa nói ra. Nhà Dư Kiến Quân đúng là do lão dẫn người đến dọn sạch. Sở dĩ làm thế là vì sau đợt lũ, Dư Kiến Quân từng đến tìm lão vay tiền, giãi bày cặn kẽ tình hình lò gạch. Nói vắn tắt: Dù hầm lò bị nước cuốn sập nhưng chuyện đó không lớn, thuê vài thợ nề sửa sang là vận hành lại được ngay. Lò gạch giờ kẹt nhất là vốn để mua than, mua dầu và thuê nhân công. Lúc ấy thôn trưởng cũng chưa nảy sinh ý đồ gì khác, thậm chí đã chuẩn bị sẵn tiền. Nhưng bên ngân hàng sợ Dư Kiến Quân bỏ trốn nên đã tống gã vào trại tạm giam, việc này lại mở ra cho lão một ngả đường khác. Ví dụ lò gạch nợ Ngân hàng Nông nghiệp hai mươi vạn, chỉ cần ngân hàng chuyển khoản vay tín chấp thành vay thế chấp là có thể siết nợ lò gạch, tệ hơn nữa thì khởi kiện ra tòa để đem đấu giá. Tình hình thực tế của lò gạch chẳng mấy ai rành rẽ. Đến lúc đó nhà lão bỏ ra hai mươi lăm vạn mua lại lò gạch từ tay ngân hàng. Như vậy ngân hàng vừa thu hồi được nợ, nhân viên phụ trách vụ này lại có thêm năm vạn đút túi chia nhau. Hơn nữa qua một lần đổi chủ như thế, lò gạch cũng rũ sạch các khoản nợ khác. Nhà lão ôm trọn lò gạch, năm nay khôi phục sản xuất, sang năm thu hồi vốn, sang năm nữa là bắt đầu đẻ ra tiền. Món hời như thế, ai mà không ham? Bởi vậy lão mới dắt người đến vét sạch nhà Dư Kiến Quân, cốt để gây sức ép lên hai mẹ con Dư Dương. Giờ Dư Dương lại quen được một đám người xứ khác, còn dám vác mặt đến đòi lại thể diện, không biết chừng sắp tới có tính chuyện mở lại lò gạch hay không… Thôn trưởng ngẫm nghĩ hồi lâu, cầm theo một cây thuốc lá Trung Hoa bao mềm, dắt theo đứa em trai ra khỏi cửa. … Hôm sau, ngày mười bốn tháng Mười âm lịch. Tiết khí: Tiểu Tuyết. Trời còn chưa sáng. Đám đàn ông tối qua vừa cụng chén rôm rả đã lục tục bò ra khỏi đống rơm để bắt tay vào việc. Đại ca đỏ lửa nấu nướng, nhị ca ươm mầm đỗ, còn tam ca, tứ ca, ngũ ca tiếp tục hì hục xây chiếc giường sưởi cỡ đại ngoài sân. Phải công nhận, nhóm thợ có sẵn kỹ năng xây dựng này sở hữu tay nghề nề ngõa khiến một kẻ từng lăn lộn công trình hơn hai mươi năm như Dư Dương cũng phải tròn mắt thán phục. "Hôm mười hai là phiên chợ lớn Thập Lý Doanh." "Hôm mười ba là chợ xép Hàn Cai." "Hôm nay phải sang Phật Đà Miếu, bên đó họp chợ phiên lớn." Dư Dương bấm đốt ngón tay nhẩm tính, lại liếc qua tờ lịch vạn niên, xác nhận không nhầm. Đoạn hắn dắt con lừa con sang nhà ông anh họ xa là Dư Què. Gõ cửa sân, hắn vứt lại năm tệ nhờ trông nom cho ăn hộ. Nhà Dư Què nuôi một con la, dao băm cỏ, vại rửa cỏ, máng đá, đống rơm lúa mì, thân cây ngô cùng đủ loại cám bã phụ gia không thiếu thứ gì. "Anh, con la nhà anh cho ăn chưa?" "Chưa rạng ngày đã cho ăn rồi, sao thế?" "Em chưa thạo đánh xe, la nhà anh tính thuần, hay là để em thắng xe tập lái thử tí nhé." Dư Què trong bụng chẳng ưng chút nào, nhưng nhìn tờ năm tệ trong tay, gã hơi ngập ngừng rồi cũng gật đầu: "Được, nhớ mang trả sớm đấy." "Yên tâm đi anh!" Dư Dương lập tức dắt ngay con la to ngang ngựa chiến, bốn chân gân guốc chắc nịch đi mất. Về đến sân nhà, hắn thắng chiếc xe thồ vào trước, rồi gọi đại ca nhị ca thẳng tiến đến lò gạch nhà mình. Có thêm nhóm tam ca phụ việc, tiến độ thi công ngoài sân nhanh hơn hẳn. Hố móng dài chừng năm mươi mét, rộng tầm ba mươi mét đã đào xong xuôi. Chỉ có điều muốn dựng cái giường sưởi khổng lồ này cần phải có gạch để định hình đường dẫn khói. Hôm qua lúc nhị ca lát giường sưởi cho gian nhà chính đã vét sạch số gạch đỏ đỡ ngói trên mái nhà lá. Lò gạch nhà hắn sau đợt ngập lụt thì đắp chiếu, số gạch đỏ sản xuất trước đây cũng bị chủ nợ cướp sạch lúc đến siết nợ, nhưng cạy ít gạch chịu lửa từ trong hầm lò ra thì lại càng thích hợp để kê giường sưởi hơn. Lò gạch nằm ở phía bắc thôn Dư Gia, cách chừng ba dặm đường. Đi tiếp về hướng bắc thêm mười dặm nữa là đến Phật Đà Miếu, nơi họp chợ hôm nay. Nên phải làm cho nhanh, lát nữa còn kịp đi bán rau. "Vấn đề là, sao mình có bàn tay vàng rồi mà vẫn phải thức khuya dậy sớm cực như chó thế này?" "Tối qua chợp mắt được có ba tiếng đồng hồ!" "Còn ngủ ít hơn hồi chưa trọng sinh một tiếng nữa." Dư Dương vừa đánh xe la vừa trầm ngâm suy nghĩ. Lát sau đã tới lò gạch. Trời chưa tỏ, dưới ánh trăng vằng vặc rọi xuống mảnh đất hoang vu bát ngát, cả công trình hiện ra lù lù như một con quái thú thời tiền sử đang phục rạp. Nó mang một chiếc sừng đơn chọc thẳng lên trời, sở hữu mười sáu hốc mắt đen ngòm chia đều trước tám sau tám. Nếu nhìn chăm chú vào đó, màu đen trong những hốc mắt dường như có một lực hút kỳ dị, càng nhìn càng thấy rợn người. Đó chính là lò gạch của lão Dư. Lò gạch này có từ thời kỳ hợp tác xã ăn chung một nồi, là loại lò tuyn-nel tương đối tiên tiến, thuộc sở hữu tập thể. Do Thập Lý Doanh nằm ở nơi hẻo lánh, công xã giải thể muộn nên mãi năm 1992 lò mới được đại tu một lần. Cũng chính lần đại tu đó đã khiến lò gạch phát sinh hàng loạt trục trặc. Năm 1995, công xã Thập Lý Doanh giải thể, tiến hành thanh lý tài sản tập thể. Lò gạch sửa đi sửa lại tốn kém quá nhiều mà mãi không ổn định, đành phải bỏ hoang, tạm thời gác lại chưa xử lý. Sau này xã thấy lão Dư nuôi lợn kiếm được chút vốn, lại thêm đám dân làng góp cổ phần vào lò gạch ba ngày hai bữa kéo lên đòi tiền, cán bộ xã liền nảy ý đẩy lò gạch sang cho lão Dư rồi lấy tiền đó phát lại cho dân. Chuyện này nhìn chung chẳng có gì khuất tất. Ngặt nỗi, trước kia lò gạch là tài sản tập thể, lấy đất nung gạch từ đê sông. Sông ngòi thuộc về nhà nước, đê điều do chính quyền địa phương quản lý, tập thể với tập thể chuyển giao cho nhau thì rất bình thường. Nhưng khi lão Dư nhận lại, lò gạch đã thành tài sản tư nhân. Do thời gian quá gấp gáp chưa kịp hoàn tất các thủ tục pháp lý liên quan, lúc này mà đào đất ở đê sông thì bị quy vào tội trộm cắp tài nguyên đất đai quốc gia. Hơn nữa lò gạch khắp cả nước đều dính vấn đề xả thải, lò của lão Dư dĩ nhiên cũng không đạt chuẩn. Còn dân làng, thời điểm và phần vốn góp không giống nhau nên số tiền nhận về cũng khác. Mấy kẻ bất mãn bị đám chủ nợ xúi giục là nhảy dựng lên ngay. Thế nên những chuyện mà chủ nợ tố cáo lão Dư, nếu làm căng ra thì tội nào cũng đúng mười mươi. Bởi vậy mà ở kiếp trước, lão Dư phải ngồi trại tạm giam suốt ba năm rưỡi. Mãi đến khi phiên tòa xét xử xong xuôi, tòa tuyên án hai năm thì mới được thả tự do ngay tại tòa. Ừ thì, ngồi thừa mất một năm rưỡi. Đó cũng là lý do chính khiến Dư Dương không muốn phí thời gian vào cái lò gạch này. Lát sau. Đại ca bật đèn pin, Dư Dương dắt xe la đi thẳng vào lòng hầm lò. Dỡ gạch cũng cần mánh lới, nhưng đại ca với nhị ca đều nắm vững kỹ thuật xây dựng, chỗ nào dỡ được, chỗ nào không được đụng vào, hai người đều rành như lòng bàn tay. "Này, kiện tụng thì kiện tụng, nhưng lò gạch vẫn đang thuộc về nhà mình, liệu có nên khởi động lại không anh?" Đại ca nghe thế bèn dẫm mạnh chân xuống nền đất: "Bị ngập úng ngâm nước thế này rồi, có sửa đằng trời cũng không xong." "Chẳng phải chỉ bị sập mấy vòm lò thôi sao, thuê vài thợ nề vá víu lại là xong chứ gì?" "Tôi hỏi chú một câu đơn giản thế này." "Vâng!" "Nung đá cho chín nhừ rồi dội nước vào thì sao?" "Thế chẳng phải là tôi vôi à?" "Tôi hỏi chú nó sẽ thế nào." "Nứt toác ra chứ sao nữa!" Dư Dương hiểu ra ngay. Bên trong lò gạch quanh năm nhiệt độ cao, nền móng đã bị nung chín thấu và cực kỳ khô cằn. Nước lũ tràn vào, dù không sụp ngay tại trận nhưng nước đã ngấm sâu xuống móng, cái lò này khéo mà sập thật chứ chẳng chơi! Dư Dương vội vàng giật dây la, quay đầu định tháo chạy. Đại ca quơ quơ đèn pin: "Chưa đến mức đấy đâu, còn phải ủ chán chê. Kiểu gì cũng phải đợi trời rét đậm, móng bị đóng băng, rồi đợi sang xuân tan băng ra… Vả lại cái lò này xây cũng kiên cố lắm, cùng lắm là mất cái ống khói lớn thôi, đến lúc đó nền móng sụt lún thì nó sẽ nứt toác hoặc đổ sụp xuống." "Hóa ra là thế!" Mắt Dư Dương sáng rực lên. Dù bản thân chẳng bao giờ chủ động hại ai, nhưng chuyện cái lò gạch này đầy rẫy điểm mờ ám. Đã có kẻ muốn gài bẫy nhà mình thì cái của nợ này phải tống khứ đi càng sớm càng tốt. Huống chi, hắn vốn dĩ chẳng muốn dây dưa tốn thời gian với nó. "Đến lúc đặt dấu chấm hết cho chuyện này rồi." Đại ca đã lờ mờ đoán ra: "Thế còn bố chú tính sao?" "Ở lì trong trại tạm giam, ngoài luật sư ra thì chẳng ai được gặp, thư từ điện thoại cũng cấm tiệt, lại còn phải chen chúc trong phòng mười mấy người. Thay vì chịu khổ thế, chi bằng sang nhà tù ngồi hai năm, lúc đấy dăm bữa nửa tháng mình lại ghé thăm, đút lót thêm chút tiền chạy chọt cho ông già chuyển sang phòng đơn mà ở." "Chú đúng là đứa con có hiếu."