Chương 67: Bén rễ

Chợ chiều chưa tan hẳn. Đồ Đại Trụ xách giỏ rau thịt, đang rảo bước về tiệm. Đi ngang qua đầu phố Tây, hắn nghe thấy tiếng cãi cọ. Mấy tên du côn vây quanh một quầy thư họa. Đằng sau quầy là một trung niên thư sinh gầy gò, đang che chắn cho thiếu nữ phía sau. Thiếu nữ chừng mười sáu, mười bảy tuổi, mặc chiếc váy vải màu thanh nhạt đã hơi cũ, tay vẫn còn cầm cây bút lông. "Lưu tú tài, tranh ông vẽ chẳng ra làm sao cả." Tên du côn mặt sẹo cầm đầu vươn tay sờ vào bức họa trên sạp, "Cây trúc này vẽ èo uột quá, chẳng có chút lực nào." "Xin... xin đừng chạm vào..." Lưu tú tài định cản, lại bị gã mặt sẹo đẩy ngã dúi dụi. "Cha!" Thiếu nữ vội vàng đỡ lấy phụ thân. Gã mặt sẹo cười hì hì, quay sang sán lại gần thiếu nữ: "Tiểu nương tử trông mơn mởn thế này, bán chữ bán tranh làm gì, hay là đi uống trà với mấy ca ca?" "Các người muốn làm gì!" Lưu tú tài vừa giận vừa cuống. Đồ Đại Trụ dừng bước. Hắn nhìn giỏ đồ ăn, lại nhìn hai cha con nọ, cuối cùng dừng mắt trên người gã mặt sẹo. Gã kia đang vươn tay định sờ vào mặt thiếu nữ. "Dừng tay." Giọng Đồ Đại Trụ không lớn, nhưng trầm đục. Gã mặt sẹo ngoảnh lại, thấy một hán tử cụt tay thì bật cười khẩy: "Ái chà, đồ tàn phế mà cũng đòi xen vào chuyện bao đồng à?" Đồ Đại Trụ không nói, đặt giỏ rau xuống rồi bước tới. Hắn cao lớn, dù chỉ còn cánh tay trái, nhưng vừa đứng đó đã toát ra khí thế tôi luyện từ sa trường. Gã mặt sẹo bị ánh mắt ấy nhìn đến rợn gáy, nhưng miệng vẫn cứng: "Cút xéo, đừng có tìm chết!" Đồ Đại Trụ vẫn lặng thinh, chỉ bước thêm một bước. Gã mặt sẹo thẹn quá hóa giận, vung một đấm tới. Đồ Đại Trụ nghiêng người, cánh tay độc nhất nhanh như chớp tóm lấy cổ tay đối phương, vặn rồi giật mạnh một cái——chiêu cầm nã học trong quân ngũ. Gã mặt sẹo hét thảm một tiếng, quỳ sụp nửa người xuống đất. "Đại ca!" Ba tên du côn còn lại vây tới. Đồ Đại Trụ buông gã mặt sẹo, lùi nửa bước, hơi cúi người, tay độc nhất chắn trước ngực. Đó là thế thủ cận chiến trong quân đội, ngắn gọn mà chí mạng. Đám du côn bị sát khí của hắn chấn nhiếp, nhìn nhau ngơ ngác, không ai dám xông lên trước. "Cút." Đồ Đại Trụ nói. Gã mặt sẹo lồm cồm bò dậy, trừng mắt oán hận: "Mày đợi đấy!" Rồi dắt díu bọn đàn em bỏ chạy. Lưu tú tài vội vàng chắp tay vái chào: "Đa tạ tráng sĩ! Đa tạ!" Thiếu nữ cũng đoan trang hành lễ, ngước mắt nhìn Đồ Đại Trụ, đôi má ửng hồng: "Đa tạ đại ca ra tay cứu giúp." Đồ Đại Trụ chạm phải đôi mắt trong trẻo kia, bỗng thấy líu cả lưỡi: "Không... không có gì." Hắn cúi người nhặt giỏ lên, quay người định rời đi. "Tráng sĩ xin dừng bước!" Lưu tú tài đuổi theo, "Dám hỏi cao tính đại danh của tráng sĩ?" "Đồ Đại Trụ. Ở Tiệm Rèn Họ Tần." "Hóa ra là người bên chỗ Tần sư phụ." Lưu tú tài bừng hiểu, "Lão hủ họ Lưu, đây là tiểu nữ Uyển Nhi. Hôm nay may nhờ có tráng sĩ." Đồ Đại Trụ gật đầu, lại liếc nhìn Lưu Uyển Nhi một cái. Thiếu nữ cũng đang len lén nhìn hắn, ánh mắt vừa chạm nhau, cả hai đều vội vã quay đi chỗ khác. "Tôi... tôi về đây." Đồ Đại Trụ nói xong liền xách giỏ rảo bước thật nhanh. Đi được một quãng xa, hắn mới dừng lại, đưa tay sờ lên ngực——tim đập có phần hơi dồn dập. *** Nơi hậu viện của tiệm rèn, Tần Thiết Tâm đang lắp thanh trục đồng cuối cùng vào khớp gối của chiếc chân giả. Chu Thương ngồi bên cạnh quan sát, chốc chốc lại chỉ điểm: "Chỗ này đệm thêm một miếng lót, nếu không lúc đi đứng sẽ phát ra tiếng động." "Vâng." Tần Thiết Tâm đáp lời, động tác dưới tay vô cùng tỉ mỉ. Khi Đồ Đại Trụ quay về, trên mặt vẫn còn vương chút ửng đỏ ngượng ngùng. "Mua được rồi chứ?" Tần Thiết Tâm không ngẩng đầu lên. "Hả? Ờ, mua... mua được rồi." Đồ Đại Trụ đặt giỏ vào bếp, rồi quay ra ngồi xổm bên cạnh xem. Tần Thiết Tâm liếc nhìn hắn một cái: "Sao thế?" "Không... không có gì." Đồ Đại Trụ gãi đầu. Chu Thương bật cười: "Gặp cô nương nào rồi à?" Mặt Đồ Đại Trụ càng đỏ tợn. Tần Thiết Tâm không hỏi thêm, tiếp tục làm việc dở dang. Phần thân chân giả làm bằng gỗ cứng bọc sắt, các khớp nối bằng trục đồng, lòng bàn chân được uốn cong. Chỗ tiếp xúc với mỏm cụt được lót lớp da dày mềm và vải bông. "Thầy, thử xem sao." Tần Thiết Tâm đứng dậy. Chu Thương vịn mép bàn đứng lên, Tần Thiết Tâm cùng Đồ Đại Trụ giúp ông đeo chân giả vào, siết chặt dây đai da. Buông tay. Chu Thương đứng đó, rất vững. Ông thử bước tới——dù cứng nhắc, vụng về, nhưng quả thật đã đi được. Không cần phải phụ thuộc hoàn toàn vào cây nạng nữa. Ông chậm rãi bước mấy bước, đi vòng quanh sân được nửa vòng. "Tốt." Chu Thương chỉ nói độc một chữ, nhưng trong mắt sáng bừng lên. Bàn tay sắt của Đồ Đại Trụ cũng đã được cải tiến. Giờ đây hắn có thể nắm cán búa chắc chắn hơn, tuy chưa làm được việc tỉ mỉ nhưng kéo bễ, vác phôi sắt thì chẳng thành vấn đề. Kể từ hôm đó, sự phân công trong tiệm càng thêm rõ ràng. Tần Thiết Tâm giữ búa chính, nhận các đơn rèn theo yêu cầu và sửa chữa. Đồ Đại Trụ dùng tay sắt phụ giúp việc nặng nhọc. Chu Thương mang chân giả đi lại chỉ dẫn, còn Chu Nam học kéo bễ và nhận biết các loại phôi sắt. Một buổi chiều nọ, tiệm vắng khách. Tần Thiết Tâm cùng Chu Thương ngồi ở hậu viện uống trà. "Thầy," Tần Thiết Tâm bỗng mở lời, "Người thấy cách rèn sắt của Thiên Công Phường đối diện là đúng hay sai?" Chu Thương liếc hắn: "Sao tự dưng lại hỏi chuyện này?" "Hồi ở Bắc Quân, con thấy rất nhiều quân giới đều do Thiên Công Phường chế tạo." Tần Thiết Tâm nói, "Đao chế thức, thương chế thức, từng lô từng lô đều giống hệt nhau. Nhưng dùng không vấn đề gì, chắc chắn, rẻ tiền, có thể trang bị cho hàng vạn người." "Ừ." Chu Thương hớp một ngụm trà loãng, "Rồi sao nữa?" "Trước đây con từng nghĩ, nghề rèn sắt phải như sư phụ dạy, từng búa từng đòn đều phải đẽo gọt tỉ mỉ." Tần Thiết Tâm nói, "Nhưng trên chiến trường, binh lính không cần đao kiếm đẹp đẽ, mà cần một thanh đao có thể giết địch, không dễ gãy, hỏng là có thể thay thế bất cứ lúc nào." Chu Thương đặt chén trà xuống: "Cho nên con ngẫm ra rồi à?" Tần Thiết Tâm gật đầu: "Thiên Công Phường có con đường của họ. Tiệm rèn họ Tần chúng ta cũng có con đường của chúng ta." "Đường gì?" "Họ làm số lượng, chúng ta làm chất lượng." Tần Thiết Tâm nói chậm rãi, như đang chắt lọc suy nghĩ, "Họ rèn đồ sắt thông dụng giá rẻ cho quân đội, cho bá tánh. Còn chúng ta rèn những thứ tinh xảo, đặc biệt, những thứ mà bên họ không rèn được cho những ai cần." Chu Thương cười: "Con nghĩ thông được là tốt. Thợ rèn trên đời này chia làm hai loại: một bên là thợ làm công, một bên là thợ làm nghề. Thiên Công Phường là thợ làm công, chúng ta là thợ làm nghề. Làm công có cái lợi của làm công, người làm nghề có cách sống của người làm nghề." Từ ngày đó, Tần Thiết Tâm lau sạch lại biển hiệu của tiệm, treo thêm bên cạnh một tấm biển gỗ nhỏ khắc ba hàng chữ: "Nhận rèn binh khí, giáp trụ theo yêu cầu." "Chuyên sửa chữa tỉ mỉ các loại đồ sắt." "Rèn đúc đặc thù, gặp mặt thương lượng." Sau khi tấm biển được treo lên, người tìm tới quả nhiên đã khác. Đầu tiên là mấy thợ săn muốn rèn mũi tên sắt dùng cho cung săn, yêu cầu sức xuyên phá cao. Tần Thiết Tâm rèn cho họ loại mũi tên tam lăng có ngạnh ngược, đám thợ săn dùng thử thì vô cùng ưng ý. Kế đó là giáo đầu võ quán trong thành muốn rèn một thanh đao chặt sống dày, trọng lượng phải nặng, lưỡi đao phải cứng. Tần Thiết Tâm dùng phương pháp thép gập, rèn ra thanh đao đầm tay sắc bén, vị giáo đầu lúc thử đao một nhát chém đứt ba viên gạch xanh xếp chồng. Về sau, ngay cả các gia tộc nhỏ ở huyện thành lân cận cũng phái người đến đặt rèn đao kiếm dùng cho hộ viện. Tần Thiết Tâm đều nhận hết. Yêu cầu nghe cho rõ, vật liệu dùng thật tốt, tiền công lại phải chăng. Món đồ nào làm xong, khách cũng chẳng có điểm gì để chê. Tiếng tăm của tiệm rèn dần dần lan xa. Ai nấy đều biết người thợ trẻ ở Tiệm Rèn Họ Tần nơi cuối phố chợ Đông tay nghề cao, giá cả thực tế, chỉ có điều là ít lời. Thu nhập cũng dần ổn định. Ngày nào cũng có đồng ra đồng vào, tuy chưa đến mức đại phú đại quý nhưng nuôi bốn miệng ăn thì thừa sức. *** Đồ Đại Trụ bắt đầu thường xuyên ghé đầu phố Tây. Khi thì mua một xấp giấy, khi lại mua một thỏi mực. Hắn luôn dừng lại trước sạp thư họa của Lưu tú tài, đứng ngắm một hồi. Lưu Uyển Nhi thấy hắn thì mỉm cười gật đầu chào. Cả hai nói với nhau chẳng được mấy câu, nhưng ánh mắt trao nhau lại ngày một nhiều. Hôm ấy, Đồ Đại Trụ lại tới. Hắn đứng trước sạp ngắm một bức tranh hoa lan, ngắm hồi lâu. "Đồ đại ca thích bức này sao?" Lưu Uyển Nhi khẽ hỏi. Đồ Đại Trụ hoàn hồn, mặt hơi đỏ: "Vẽ... đẹp lắm." "Đây là do cha muội vẽ." Lưu Uyển Nhi nói, "Người vẽ hoa lan là khéo nhất." Lưu tú tài ngẩng đầu lên, đánh giá Đồ Đại Trụ một lượt, không nói gì rồi lại cúi đầu viết tiếp. Đồ Đại Trụ đứng một chốc, móc túi tiền trong ngực ra, đếm năm mươi văn: "Tôi... tôi mua ít mực." Lưu Uyển Nhi nhận lấy tiền, gói một thỏi mực tùng yên nhỏ đưa cho hắn. Lúc trao tay, đầu ngón tay khẽ chạm vào nhau. Tay Đồ Đại Trụ run lên một nhịp, đón lấy thỏi mực rồi cúi đầu vội vã rời đi. Ra khỏi khu chợ, hắn nắm chặt thỏi mực kia, lòng bàn tay rịn chút mồ hôi. *** Giờ cơm tối, Tần Thiết Tâm hỏi: "Đại Trụ, huynh mua mực làm gì thế?" Đồ Đại Trụ ấp a ấp úng. Chu Thương cười: "Trong tiệm chúng ta, chỉ có thằng Nam học chữ mới dùng loại mực rẻ tiền nhất. Cậu mua là mực tùng yên đúng không? Thứ đó là mực tốt dành cho người đọc sách đấy." Đồ Đại Trụ cắm cúi lùa cơm. Tần Thiết Tâm nhìn hắn một lát rồi đặt bát xuống: "Huynh ưng cô nương người ta rồi à?" Đồ Đại Trụ khựng lại, rồi gật đầu. "Vậy thì phải đàng hoàng đến cầu thân." Tần Thiết Tâm nói, "Huynh để dành được bao nhiêu tiền rồi?" "Hai trăm lượng bạc thưởng chưa đụng tới. Cộng với tiền lương bổng trong quân doanh của tôi, còn hơn mười lượng nữa." "Hai trăm lượng là đủ rồi." Tần Thiết Tâm nói, "Ngày mai tôi đi với huynh." *** Hôm sau, Tần Thiết Tâm xách bọc vải cùng Đồ Đại Trụ đến nhà họ Lưu. Lưu tú tài mở cửa thấy là hai người bọn họ thì ngẩn ra. "Lưu tiên sinh, làm phiền người rồi." Tần Thiết Tâm chắp tay. Vào nhà ngồi xuống, Tần Thiết Tâm mở bọc vải ra, bên trong là một bộ đồ dùng thư phòng bằng sắt: giá gác bút, chặn giấy, nghiên mực. Nghiên mực được đúc bằng sắt, do Tần Thiết Tâm rèn đêm qua dựa theo phương pháp tạo rỗng học từ Vạn Khí Đồ Lục, bề mặt chạm khắc bức tranh trúc đá với những đường nét cứng cáp đầy nội lực. Lưu tú tài cầm nghiên mực lên ngắm nghía kỹ càng, mắt sáng rực: "Cái này... đúc bằng sắt ư?" "Phải." Tần Thiết Tâm đáp, "Nghiên mực đúc bằng sắt, bên trong rỗng, mùa đông mực không bị đông cứng." Lưu tú tài vuốt ve từng đường vân chạm trổ, hồi lâu mới thốt lên: "Tay nghề của Tần sư phụ quả thật bất phàm." "Tiên sinh quá khen." Tần Thiết Tâm nói, "Hôm nay chúng tôi tới đây, chủ yếu là vì chuyện của Đại Trụ." Đồ Đại Trụ đứng dậy, khom người vái sâu trước mặt Lưu tú tài: "Lưu tiên sinh, tôi muốn cưới Uyển Nhi cô nương." Nụ cười trên mặt Lưu tú tài tắt ngấm. Ông đặt nghiên mực xuống, im lặng hồi lâu. "Đồ tráng sĩ," ông lên tiếng, giọng bình thản, "Ngươi xuất thân lính ngũ, nay là học đồ thợ rèn. Uyển Nhi tuy không phải thiên kim tiểu thư, nhưng cũng đọc sách hiểu lễ. Hai người... không cùng một đường." Sắc mặt Đồ Đại Trụ trắng bệch: "Cháu sẽ đối xử tốt với nàng..." "Tốt thế nào?" Lưu tú tài ngắt lời, "Ngươi còn có một tay, lấy gì cho Uyển Nhi cuộc sống yên ổn? Mai này sinh con đẻ cái, dạy dỗ thế nào?" "Cháu có bạc thưởng trong quân." Đồ Đại Trụ cuống lên, "Làm ở tiệm có tiền công, sau này còn kiếm được nhiều hơn!" "Tiền không phải là tất cả." Lưu tú tài lắc đầu, "Uyển Nhi gả đi là gả cho nhân phẩm, gia phong, tiền đồ. Ngươi..." Tấm rèm phòng trong vén lên, Lưu Uyển Nhi bước ra, vành mắt đỏ hoe: "Cha, con bằng lòng." "Con thì hiểu cái gì!" Lưu tú tài hiếm khi nổi giận, "Chuyện hôn nhân đại sự là lệnh cha mẹ!" Nước mắt Lưu Uyển Nhi rơi xuống: "Đồ đại ca từng cứu con, huynh ấy là người tốt..." "Thiên hạ người tốt không thiếu!" Lưu tú tài đứng dậy, "Tần sư phụ, Đồ tráng sĩ, xin mời về cho." Tần Thiết Tâm cũng đứng dậy, nhìn Lưu tú tài: "Lưu tiên sinh, Đại Trụ lập chiến công ở Bắc Quân, vì cứu đồng đội mới đứt một cánh tay. Huynh ấy chất phác, thật thà, chịu thương chịu khó. Hai trăm lượng bạc đủ mua một căn nhà nhỏ ở Mặc Thành, đủ để hai người sống yên ổn qua ngày. Sự yên ổn ngài muốn, huynh ấy cho được." Lưu tú tài im lặng. "Thế này đi," Tần Thiết Tâm nói, "Hôn sự không cần vội. Cứ để Đại Trụ thường xuyên qua lại, ngài hãy quan sát thêm. Ba tháng sau, nếu ngài vẫn thấy không được, chúng tôi tuyệt đối không nhắc lại nữa." Lưu tú tài nhìn con gái đẫm lệ, lại nhìn gương mặt đỏ bừng của Đồ Đại Trụ, cuối cùng thở dài một tiếng. "Ba tháng." Mắt Đồ Đại Trụ sáng lên: "Đa tạ tiên sinh!" *** Từ hôm đó, chiều tối nào Đồ Đại Trụ cũng sang nhà họ Lưu. Gánh nước, bửa củi, sửa tường rào, dặm lại mái ngói. Hắn ít lời, chỉ biết cắm cúi làm việc. Làm xong cũng chẳng nán lại, uống ngụm nước là đi ngay. Lưu Uyển Nhi rót nước cho hắn, lúc nào cũng khẽ bảo: "Đừng mệt quá." Đồ Đại Trụ chỉ cười: "Không mệt." Lưu tú tài ban đầu đứng ngoài lạnh nhạt nhìn, về sau thỉnh thoảng gọi hắn vào nhà ngồi chơi, hỏi đôi câu chuyện quân ngũ. Đồ Đại Trụ thật thà kể lại, đến đoạn chiến hữu hy sinh, giọng lại trầm hẳn xuống. Một tháng sau, thái độ của Lưu tú tài đã mềm mỏng hơn đôi phần. Chiều tối hôm ấy, Đồ Đại Trụ bửa xong củi chuẩn bị về thì Lưu tú tài gọi giật lại. "Đồ tráng sĩ, biết đánh cờ không?" Đồ Đại Trụ ngẩn người: "Dạ... không biết..." "Ta dạy ngươi." Từ dạo ấy, mỗi ngày làm xong việc, Đồ Đại Trụ lại ngồi đánh hai ván cờ với Lưu tú tài. Hắn học chậm, nhưng rất chăm chú. Thua cũng không sốt ruột, chỉ gãi đầu cười hề hề: "Tiên sinh cao tay quá." Lưu Uyển Nhi đứng bên pha trà, mím môi cười trộm. Hai tháng trôi qua, Lưu tú tài không còn nhắc chuyện phản đối thêm lần nào nữa. Hôm đó, Đồ Đại Trụ đánh cờ xong toan ra về, Lưu tú tài bỗng nói: "Hôn sự, ta đồng ý rồi." Đồ Đại Trụ chết trân tại chỗ. "Ngày lành hai đứa tự chọn." Lưu tú tài buông một câu rồi quay người vào nhà. Đồ Đại Trụ đứng sững giữa sân, nửa ngày chưa hoàn hồn. Lưu Uyển Nhi bước ra, mặt đỏ bừng: "Đồ ngốc, còn không mau về báo cho Tần đại ca?" "Á! Vâng vâng!" Đồ Đại Trụ bấy giờ mới bừng tỉnh, co cẳng chạy một mạch về tiệm rèn. *** Phân hiệu phía tây thành của Thiên Công Phường, Triệu Minh nằm bò trên quầy thu ngân, ánh mắt trống rỗng. Hắn làm chân chạy việc ở đây đã hai tháng. Ngày ngày quét nhà lau bàn, chịu chưởng quầy nạt nộ, nhìn sắc mặt khách khứa mà sống. Cha chưa từng đến thăm hắn lấy một lần. Hôm qua, hắn nghe lỏm được hai gã làm công tán gẫu, bảo rằng phường chủ vừa kiếm được món bảo bối, mừng rỡ khôn xiết, muốn giữ lại cho tiểu thiếu gia Triệu Lãng. Khải Linh Đan! Khoảnh khắc ấy, Triệu Minh cảm giác có thứ gì đó trong lòng mình vỡ vụn. Hắn nhớ thuở nhỏ, cha dạy hắn phân biệt phôi sắt, từng hứa sau này cả Thiên Công Phường đều là của hắn. Giờ thì sao? Trong mắt cha chỉ có đứa con đỏ hỏn vài tháng tuổi kia. Tất cả là tại Tần Thiết Tâm. Nếu không có Tần Thiết Tâm, tiệm rèn kia đã rơi vào tay hắn từ lâu, cha sẽ không lấy vợ kế, sẽ chẳng có đứa con nít ranh kia, và viên Khải Linh Đan ấy vốn dĩ phải thuộc về hắn. Oán hận như dây độc, siết chặt lấy tim hắn. Hắn bắt đầu để mắt đến hành tung của Tần Thiết Tâm. Hắn phát hiện cứ cách năm sáu ngày, vào lúc chập tối, Tần Thiết Tâm lại ra khỏi thành lên Thúy Vân Sơn viếng mộ. Một canh giờ sau mới trở về. Triệu Minh nhìn chằm chằm sang tiệm rèn họ Tần bên kia đường, ánh mắt ngày càng lạnh lẽo. Hắn phải đợi một cơ hội. Một cơ hội khiến Tần Thiết Tâm phải trả giá thật đắt.