Chương 90: Không một ngoại lệ

La Dương hoàn toàn chưa chuẩn bị tâm lý, nhất thời bị hỏi đến ngớ người. "Lãnh đạo, tôi phải xuống cơ sở thật sao?" La Dương hỏi. Bàng Quốc An nhìn ra ngoài cửa sổ, hồi lâu sau mới từ tốn bảo: "Tạ Nguyên Xuân với cậu so ra thì cậu an phận quá, cái gì cũng không tranh không giành, cứ sống qua ngày đoạn tháng. Nhưng Tạ Nguyên Xuân thì khác, hắn háo thắng lắm, mà khi năng lực không theo kịp tham vọng thì rất dễ xảy ra chuyện. Vụ lần này e là Nam Cảng sắp có đợt điều chỉnh lớn, cậu chuẩn bị tinh thần đi." La Dương bấy giờ mới hiểu ý ông cụ, quay sang nhìn hắn, không biết phải từ chối thế nào cho đặng. La Dương thực sự không có năng lực sao? Ngược lại, hắn rất có năng lực, lại ở cạnh Bàng Quốc An ngần ấy năm, mưa dầm thấm lâu, việc gì mà chưa từng thấy, việc gì mà không xử lý được. Thế nhưng lý do thật sự khiến hắn không muốn xuống dưới là vì lương tâm chịu không nổi. Vẫn câu nói cũ, đứng bên cạnh xem mổ lợn là một chuyện, nhưng thật sự bắt cầm dao chọc tiết lại là chuyện khác. Hồi Tạ Nguyên Xuân rời Bàng Quốc An để xuống cơ sở, Bàng Quốc An còn chưa làm Tỉnh trưởng mà chỉ là Phó Thị trưởng thành phố tỉnh lỵ. Có điều Tạ Nguyên Xuân thấy lúc ấy đi là vừa khéo, bèn xuống bắt đầu làm từ cấp huyện, cuối cùng cũng nhờ đường dây của Bàng Quốc An mà chuyển từ địa phương khác về Nam Cảng làm Phó Thị trưởng rồi Thị trưởng. Tạ Nguyên Xuân thuộc tạng người đứng ngoài xem mổ lợn rồi tự thấy mình cũng làm được, muốn nhảy vào thử, rốt cuộc lúc cầm dao đâm thì lợn lại chạy mất. Còn La Dương thì không nỡ. Hắn biết việc ở cơ sở khó nhằn, bản thân cũng chẳng có ham muốn đó. Năng lực của hắn đè được dục vọng. Càng là người có năng lực lại càng biết sợ, càng biết kìm hãm tham vọng để không bộc phát bừa bãi. Tạ Nguyên Xuân thì ngược lại hoàn toàn. "Chuyện ở Nam Cảng lần này, thật ra cũng không thể đổ hết lên đầu Thị trưởng Tạ được đâu nhỉ..." La Dương ướm hỏi. "Thế cậu bảo đổ lên đầu ai? Chẳng lẽ mở họp báo rồi liệt kê một hai ba bốn, bảo toàn là lỗi của dân à? Làm thế mà giải quyết được vấn đề chắc, những người chết có sống lại được không? Sau lưng mỗi người chẳng phải là cả một gia đình sao, dốc sạch tích cóp cả đời vào đây, nhà không giao, người cũng chẳng thấy, thế là xong chuyện à? Thằng Tạ Nguyên Xuân này, tâm cao hơn trời mà năng lực mỏng hơn giấy..." Câu nói của La Dương chọc trúng cơn thịnh nộ của Bàng Quốc An, lúc này chẳng có ai khác để trút giận nên tiện thể xả lên đầu hắn trước đã. Đương nhiên, nổi nóng lúc này Bàng Quốc An còn có một tầng ý tứ khác, chính là mượn cơn giận để bịt miệng La Dương, chặn trước ý định thoái thác. Lần này không muốn đi cũng phải đá hắn xuống, ngần này tuổi đầu rồi, không chịu phấn đấu thì định làm thư ký cả đời chắc? Vả lại, là một con cáo già chốn quan trường, lăn lộn ngần ấy năm, đây là cơ hội tốt nhường nào. Vừa nghe xảy ra chuyện lớn như vậy là biết ngay Nam Cảng sẽ trống ra cả đống ghế. Lúc này không tranh thủ nhét vài người của mình vào thì sau này muốn thao tác sẽ khó hơn biết bao nhiêu. Nhưng có những chuyện nói thẳng được, lại có những chuyện dù trước mặt cấp dưới thân tín nhất vẫn phải giữ kẽ. Con người ta vốn là thế, đã cùng hướng tới một lý tưởng thì thỉnh thoảng phải lôi cái lý tưởng ấy ra sưởi ấm lại. Bằng không toàn mở mồm ra là thuận ta thì sống nghịch ta thì chết, lâu ngày cũng khó ăn nói. Lại thêm lãnh đạo cấp trên thường hiểu khá rõ cấp dưới là hạng người nào. Cấp dưới chưa chắc đã nhìn thấu lãnh đạo, nhưng qua thời gian dài, người ngồi chiếu trên kiểu gì cũng nắm thóp được cấp dưới là thứ gì. Còn La Dương, người đã làm thư ký cho Bàng Quốc An gần mười năm, trong mắt hắn thì sao nhỉ, vẫn có lương tâm, vẫn có chút hoài bão, chỉ là không muốn thể hiện ra ngoài. Nói một cách tao nhã thì hắn kiềm chế lòng tham quyền lực rất tốt. Trong tay có quyền lực chẳng khác nào mang theo hung khí sắc bén, cho nên những kẻ không biết kiềm chế ham muốn quyền lực trong lòng thì rất dễ xảy ra chuyện. Tuy Tạ Nguyên Xuân rất có thể sẽ bị điều đi vì vụ Nam Cảng, nhưng ít nhất không phải do phẩm chất đạo đức có vấn đề. Nếu bản thân hắn mục ruỗng từ gốc rễ, Bàng Quốc An dẫu mặt dày đến đâu cũng chẳng dám điều thêm một thư ký khác của mình xuống. "Cậu cứ ở mãi cạnh tôi thì người được cậu phục vụ cũng chỉ có một lão già cô độc này thôi. Xuống dưới đó, cậu có thể cai quản một địa phương, khéo lại quản được nhiều người hơn. Dù vì chuyện của Bạch Vĩnh Niên mà có người xì xào bàn tán về cậu, nhưng tôi đã đè xuống hết rồi. Cậu là cậu, hắn là hắn, hai người có quan hệ thì cũng chỉ là quan hệ đồng nghiệp, chẳng việc gì phải nâng cao quan điểm..." Bàng Quốc An thản nhiên nói. Vừa nãy nổi giận, giờ là lúc vỗ về, cũng đến lúc khơi lại lý tưởng niềm tin, lên dây cót tinh thần cho cấp dưới. Nói vài câu chạm đến tận đáy lòng người thư ký này để tiếp thêm động lực, mở mắt hướng về phía trước. Dù đôi khi phải đối mặt với đêm dài đằng đẵng, chẳng phải thỉnh thoảng mặt trời vẫn ló rạng đó sao. La Dương nghe vậy cười khổ, nói: "Lãnh đạo, anh không cần nói thêm nữa đâu, những lời hôm nay anh nói, có khi chính anh cũng chưa chắc đã tin đâu nhỉ?" Bàng Quốc An sững lại, đoạn đưa tay vỗ một cái vào cánh tay La Dương, ra vẻ giận dỗi mắng: "Thằng nhóc này, xuống dưới đó thì phải nhập gia tùy tục, đừng có vừa tới đã tỏ ra khác người. Muốn ăn thịt người ta thì cũng phải phân biệt rõ ai ngon thịt, ai phải từ từ hẵng xơi..." Nghe Bàng Quốc An nói thế, La Dương không khỏi thở dài, làm bộ khó xử bảo: "Lãnh đạo, tôi thường đi theo anh xuống thị sát, đâu phải anh không biết tình hình dưới đó. Tôi ăn thịt họ á? Họ không xơi tái tôi là may rồi. Tuy tôi làm thư ký cho anh, coi như có chỗ dựa, có thể mượn oai hùm trong chốc lát, nhưng lâu dài thì tôi sợ lớp da quan hệ này cũng chẳng ăn thua. Cắn xé lẫn nhau, sớm muộn gì cũng bị họ lột sạch rồi đem đi ninh nhừ." Bàng Quốc An từng bước bò lên từ cơ sở, dĩ nhiên hiểu rõ ngóc ngách bên trong, cũng biết La Dương nói đúng. Nhưng đây là hiện thực, không phải một mình hắn có thể thay đổi, bởi cái "truyền thống tốt đẹp" này đã tồn tại suốt năm nghìn năm, từ xưa đến nay chưa một chính quyền nào đổi thay nổi. Lẽ ra cái truyền thống tốt đẹp này chẳng hề phù hợp với lợi ích của người dân, cớ sao nó vẫn tồn tại? Tuy không phù hợp với lợi ích của đa số người dân, nhưng nó lại thuận theo bản tính con người. Khi truyền thống này ăn khớp với lòng tham của một bộ phận người, nó sẽ được truyền từ đời này sang đời khác mà chẳng có gì bất ngờ, tạo thành một mắt xích được nhóm lợi ích duy trì. Theo bánh xe lịch sử chuyển vần, sợi xích kia ngày càng siết chặt cho đến khoảnh khắc đứt phựt. Rồi lại một nhóm người mới thay thế bước lên, bản tính con người lại bắt đầu phát huy tác dụng, rèn nên một sợi xích mới, tiếp tục lăn bánh, tiếp tục đứt gãy. Suốt các triều đại lịch sử, chẳng có ngoại lệ nào.