Chương 933: Nha Tông Hoàng Tông luận văn hóa

Vào một ngày không rõ ngày tháng, tại căng tin nhân viên Tòa án tối cao, Thiết Thành thuộc Liên Minh. Đại pháp quan Nha Tông ngồi ăn sáng cùng con trai kiêm trợ lý là Hoàng Tông. Nha Tông ăn rất khỏe, tốc độ lại nhanh, cộng thêm làm công việc bàn giấy nên vóc dáng có phần đẫy đà. Còn con trai hắn là Hoàng Tông thì dường như đang mải suy nghĩ, chẳng mấy đụng đũa. Nha Tông vừa nhai thức ăn trong miệng, vừa liếc nhìn con trai hỏi: "Nghĩ gì thế? Nhập thần đến mức cơm cũng chẳng buồn ăn." Hoàng Tông hoàn hồn, đáp: "Phụ thân, người còn nhớ thủ khoa tốt nghiệp Học viện Pháp quan đợt trước không?" Nha Tông gật đầu: "Đương nhiên nhớ, một tên Cẩu Đầu Nhân, thành tích vô cùng xuất sắc, xuống địa phương thực tập vài năm hẳn có thể trở thành Đại pháp quan cấp tỉnh ưu tú." Hoàng Tông nói: "Con từng tiếp xúc với hắn một thời gian, phát hiện ra một hiện tượng. Vị pháp quan Cẩu Đầu Nhân này biết cả tiếng thông dụng Liên Minh lẫn tiếng Cẩu Đầu Nhân. Tiếng Cẩu Đầu Nhân vốn là một hệ thống ngôn ngữ rất hoàn chỉnh, được sử dụng rộng rãi trong tộc của họ, đáp ứng được mọi tình huống giao tiếp. Khi nói chuyện với con, hắn nhiều lần dùng đến từ 'pháp luật', tức là từ 'pháp luật' trong tiếng thông dụng Liên Minh, điều này chẳng có gì đặc biệt. Thế nhưng khi hắn giao tiếp với đồng tộc bằng tiếng Cẩu Đầu Nhân, người có biết từ 'pháp luật' trong tiếng Cẩu Đầu Nhân phát âm thế nào không?" Nha Tông thắc mắc: "Phát âm thế nào?" Hoàng Tông đáp: "Trong tiếng Cẩu Đầu Nhân, cách phát âm của từ 'pháp luật' y hệt như phát âm của tiếng thông dụng Liên Minh! Lúc đó con đứng nhìn vị pháp quan Cẩu Đầu Nhân kia giao tiếp với đồng tộc bằng tiếng của họ, cứ xì xồ xì xào, con hoàn toàn không hiểu gì. Thế nhưng giữa một tràng xì xồ xì xào ấy, đột nhiên bật ra từ 'pháp luật' của tiếng thông dụng Liên Minh! Vô cùng rõ ràng, phát âm cực kỳ chuẩn xác! Đúng chuẩn từ 'pháp luật' của tiếng thông dụng Liên Minh!" Nha Tông đại khái hiểu con trai định nói gì, liền hỏi: "Vậy con rút ra kết luận gì?" Hoàng Tông rất phấn khích với phát hiện của mình. "Phụ thân, con hỏi tên pháp quan Cẩu Đầu Nhân kia, rằng trong tiếng Cẩu Đầu Nhân thì từ 'pháp luật' nói thế nào? Hắn bảo với con, 'pháp luật' chính là 'pháp luật' của tiếng thông dụng Liên Minh chứ đâu! Tiếng Cẩu Đầu Nhân của họ vốn không có phát âm cho từ 'pháp luật', thế là bê nguyên xi từ tiếng thông dụng Liên Minh ghép sang. Phát âm từ 'pháp luật' trong tiếng Cẩu Đầu Nhân giống hệt tiếng thông dụng Liên Minh! Chuyện này khiến con liên tưởng đến tộc Thú Nhân chúng ta. Nhờ có lịch sử lâu đời, chúng ta có thể tìm được từ tương ứng với 'pháp luật' của Liên Minh, nhưng những sự vật mới khác thì hoàn toàn không có. Phụ thân, người thử nhớ lại xem, trong tiếng Thú Nhân thông dụng, người sẽ dùng từ ngữ nào để gọi 'động cơ hơi nước'?" Nha Tông ngẫm nghĩ một chút, theo bản năng thốt ra từ "động cơ hơi nước" bằng tiếng thông dụng Liên Minh. Cần lưu ý, hắn đang trong trạng thái sử dụng tiếng Thú Nhân thông dụng, nhưng lại buột miệng nói ra từ "động cơ hơi nước" bằng tiếng thông dụng Liên Minh. Hoàng Tông lại hỏi: "Phụ thân, người thử dùng tiếng Thú Nhân thông dụng để miêu tả từ 'Bom Loạn Ma' xem." Nha Tông lại một lần nữa dùng tiếng Thú Nhân thông dụng, nhưng lại thốt ra từ "Bom Loạn Ma" của tiếng Liên Minh. Hoàng Tông nói: "Người thấy đấy, kết luận con rút ra là: sau khi Cẩu Đầu Nhân và tộc Dã Trư Nhân gia nhập Liên Minh, ngôn ngữ của chúng ta đã ngừng phát triển. Những sự vật mới xuất hiện thời cận đại không thể tìm thấy từ ngữ miêu tả trong ngôn ngữ truyền thống của chúng ta. Thay vào đó, chúng ta trực tiếp bê một phần từ tiếng thông dụng Liên Minh ghép vào ngôn ngữ truyền thống để dùng. Phụ thân, lâu rồi người chưa về vùng đất tộc Dã Trư Nhân xem xét nhỉ? Đợt trước đi công tác ngang qua, con có ghé về một chuyến. Con phát hiện, tuy tộc Dã Trư Nhân bình thường giao tiếp vẫn dùng tiếng Thú Nhân thông dụng, nhưng thỉnh thoảng lại văng ra từ ngữ của Liên Minh, đa phần đều là các sự vật mới. Ví dụ như xe lửa, đại pháo, động cơ hơi nước, hóa công. Những thứ mới mọc lên mấy năm gần đây, tiếng Thú Nhân thông dụng đều không có từ ngữ tương ứng, mọi người liền mượn thẳng từ vựng của tiếng thông dụng Liên Minh sang để dùng!" Nha Tông cảm thấy phát hiện của con trai rất thú vị, hỏi: "Ý con là, sau khi Cẩu Đầu Nhân và tộc Dã Trư Nhân gia nhập Liên Minh, ngôn ngữ của chúng ta không còn phát triển nữa? Không còn tự sinh ra từ ngữ miêu tả sự vật mới?" Hoàng Tông gật đầu. "Đúng vậy, điều này khơi dậy sự tò mò tột độ trong con. Con thắc mắc các thế lực khác trên thế giới này, từ ngữ truyền thống của họ có miêu tả những sự vật mới ấy không?" Nha Tông hỏi: "Vậy kết quả nghiên cứu của con là gì?" "Phụ thân, con từng gặp thương nhân Đa Nặc Vạn. Con phát hiện trong tiếng Nhân loại thông dụng, họ có cách miêu tả bản địa hóa cho các từ như động cơ hơi nước, súng kíp, đại pháo. Như động cơ hơi nước, từ ngữ trong tiếng Nhân loại thông dụng gọi là zhengqiji. Người ta thông qua từ này có thể liên tưởng đến khối sắt vận động nhờ nhiệt độ cao thúc đẩy, cũng tạm coi là chuẩn xác. Ai biết về động cơ hơi nước thì nghe từ đó là lập tức hình dung chuẩn xác ra cỗ máy cụ thể này. Còn đại pháo, trong tiếng Nhân loại thông dụng gọi là dapao. Từ ngữ này trong ngữ cảnh tiếng Nhân loại nghĩa là thứ vũ khí phát ra sấm chớp rền vang, cũng giúp người ta liên tưởng đến món đồ thực tế là cẩu đại pháo. Phụ thân nhìn xem, tiếng Nhân loại thông dụng của Đa Nặc Vạn đối mặt với sự vật mới đã tự phát triển ra từ vựng riêng, chứ không phải đi mượn một từ bên Liên Minh ghép vào. Ngôn ngữ của Cẩu Đầu Nhân và Dã Trư Nhân đã ngừng phát triển, bắt đầu chắp vá từ ngữ của Liên Minh. Trong khi đó tiếng Nhân loại thông dụng của Đa Nặc Vạn vẫn đang tiến hóa. Trước sự vật mới, họ có từ ngữ được sản sinh từ chính ngữ cảnh của mình! Tại sao lại xuất hiện hai tình huống hoàn toàn trái ngược thế này?" Đối diện với thắc mắc của con trai, Nha Tông cười lớn. "Có lẽ đây chính là sức ảnh hưởng của một chính quyền hùng mạnh đối với việc thiết lập trật tự, tác động lên dân tộc và văn hóa. Liên Minh là một chính quyền hùng mạnh, đã vượt qua thử thách của thế giới, thể hiện tính ổn định cực lớn. Nếu không có gì bất ngờ, chính quyền này sẽ tồn tại suốt hàng trăm năm! Một chính quyền lớn mạnh như vậy, ngôn ngữ của nó chính là chân lý, lối sống của người dân nó chính là khuôn vàng thước ngọc, văn hóa của nó chính là trào lưu của thế giới. Dân tộc yếu thế, văn hóa yếu thế đương nhiên sẽ bị nó ảnh hưởng, thậm chí là đồng hóa!" Hoàng Tông thoáng lộ vẻ ưu lo. "Phụ thân, con cảm thấy văn hóa, ngôn ngữ, dân tộc... những thứ này dường như đều có sinh mệnh, mà thứ có sinh mệnh thì sẽ có ngày chết đi. Con về tộc địa xem thử rồi, lũ nhóc Dã Trư Nhân mới sinh ra có rất nhiều đứa không biết nói tiếng Thú Nhân nữa. Cứ đà này phát triển tiếp, ngôn ngữ của chúng ta sớm muộn gì cũng biến mất, văn hóa truyền thống sẽ bước vào chỗ chết!" Nha Tông nghiêm túc gật đầu, lập tức nói: "Quan điểm của con hoàn toàn đúng. Văn hóa thực ra cũng giống như chính quyền và con người, tồn tại sự tranh đấu. Tranh đấu văn hóa cũng sẽ phân định cao thấp. Khi văn hóa kẻ mạnh tác động lên một dân tộc, số người dùng văn hóa kẻ yếu sẽ giảm dần, cho đến cuối cùng chẳng còn ai ngó ngàng tới, đó chính là cái chết của văn hóa!" Hoàng Tông bỗng thấy xót xa. "Phụ thân, con cảm thấy văn hóa truyền thống của chúng ta đang chết dần. Quân sự và chính trị của Liên Minh quá mạnh, kéo theo văn hóa cũng hùng mạnh vô song. Chẳng bao lâu nữa, con cháu chúng ta sẽ bị Liên Minh hóa toàn diện, văn hóa Dã Trư Nhân sẽ hoàn toàn tuyệt diệt." Nha Tông vỗ vai con trai an ủi, nói: "Con à, con rơi vào ngõ cụt rồi. Văn hóa sinh ra để phục vụ con người, chứ không phải con người phục vụ cho văn hóa. Văn hóa do nhân dân tạo ra. Lối sống, ngôn ngữ, ký ức chung của biết bao thế hệ đã kiến tạo nên văn hóa của chúng ta. Thế nhưng, văn hóa là để phục vụ nhân dân. Văn hóa không thể trở thành hòn đá cản bước nhân dân mưu cầu cuộc sống hạnh phúc, văn hóa không thể trở thành gông cùm trói buộc tư tưởng. Con không thể nói rằng vì muốn kiên trì truyền thống, kiên trì văn hóa, kiên trì lối sống của tổ tiên mà từ bỏ một lối sống tiên tiến, thoải mái và phù hợp với sức sản xuất hiện đại." Nha Tông đứng dậy, dẫn Hoàng Tông bước ra khỏi căng tin. Bên ngoài vừa đúng lúc gióng lên tiếng chuông chín giờ sáng, nhân tài ngành luật thuộc đủ mọi chủng tộc lục tục tiến vào Tòa án tối cao làm việc. Những người này có Cẩu Đầu Nhân, có nhân loại, có Cự Ma, có Goblin. Họ mặc trang phục của nhân viên tư pháp, ôm tài liệu sách vở, vội vã rảo bước vào tòa án. Nha Tông chỉ vào đám đông nói: "Cái chết của văn hóa truyền thống tuy đáng tiếc, nhưng nhân dân vẫn đang bước tiếp về phía trước. Con nhìn những người này xem, con nhìn lại chính chúng ta xem. Cuộc sống của chúng ta, ngôn ngữ của chúng ta, ký ức chung của chúng ta, đang từng bước tạo ra một nền văn hóa mới!" Hoàng Tông như có điều suy nghĩ. Nha Tông cười ha hả, sải bước đi tới, hòa mình vào dòng người đang hối hả đi làm. "Chúng ta đang mở ra một thời đại mới. Ký ức của thời đại cũ có thể trở thành kim chỉ nam dẫn đường, nhưng không được phép trở thành chướng ngại cản lối. Chân con phải bước nhanh lên, đừng để dòng người bỏ lại phía sau." (Tái bút: Lại ốm rồi anh em ơi, lần này hình như bị viêm phế quản hay viêm phổi gì đó, thở không ra hơi, ho suốt, sau đó lại phải dưỡng bệnh rồi, chờ khỏi hẳn sẽ bạo chương bù lại.)