Chương 9: Quy tắc thời đại và cân nhắc

Thẩm Vĩnh Kiện cảm nhận được những ánh mắt đang dồn về phía mình, đặc biệt là ánh nhìn nóng rực xen lẫn dò xét của kỹ sư Trần, trong lòng khẽ thở phào nhẹ nhõm. Thân phận du học sinh rốt cuộc cũng chỉ là một danh xưng, khởi điểm càng cao thì áp lực tương ứng lại càng lớn. Vào xưởng hơn một tuần nay, ngày nào cũng chỉ ngồi trong văn phòng, chỉ càng khiến những kẻ có tâm tư trong xưởng thêm phần tò mò và chú ý. Đây cũng là lý do hôm nay hắn quyết định xuống phân xưởng đi dạo một vòng, bất luận thế nào, tóm lại vẫn phải thể hiện đôi chút năng lực trong xưởng. Khả năng tính toán bất ngờ lộ ra lúc này, âu cũng là chuyện tốt. "Kỹ sư Trần, chi bằng cứ điều chỉnh góc độ rồi thử vận hành 'gã to xác' này xem sao?" … "Đúng thế! Đúng thế!" "Tiểu Tiền, cậu mau đi chỉnh lại một chút." Kỹ sư Trần kỳ thực trong lòng vẫn muốn thỉnh giáo Thẩm Vĩnh Kiện về phương pháp tính toán cụ thể, rốt cuộc là mạch suy nghĩ của đối phương cao minh hơn mình, hay thực sự là bản lĩnh vốn có. Song nghe Thẩm Vĩnh Kiện nhắc nhở, ông cũng lấy lại tinh thần, việc này không vội, trước mắt để cỗ máy này vận hành được mới là chuyện quan trọng hơn cả. Kỹ thuật viên Tiền tuổi đời kỳ thực mới chừng hai mươi lăm, hai mươi sáu, tay cầm thước lá so đi tính lại, động tác vặn cờ-lê hết sức nhanh nhẹn. Mãi đến khi điều chỉnh xong, chui từ gầm máy ra, cảm xúc của mọi người đều đã được khơi dậy. "Tiểu Tiền, cậu ghi chép lại một lượt." "Thợ cả Đỗ, khởi động lại cỗ máy này đi!" … "Xè xè!" Âm thanh đóng điện vang lên, cỗ xe tròn khổng lồ lại bắt đầu quay tròn. Một vòng, hai vòng, tiếng "cạch cạch" kia dường như thật sự đã biến mất. Trên mặt cánh công nhân đã lộ rõ vẻ kích động và phấn khởi, ở thời đại này, lòng người khi làm việc quả thực vô cùng đồng lòng! Ngay cả Thẩm Vĩnh Kiện cũng bất giác bị bầu không khí của đám thợ cả trong phân xưởng cuốn theo, nhiệt huyết dâng trào. Chỉ tiếc rằng, khi quay đến vòng thứ ba, âm thanh "cạch cạch" tắc nghẽn lại một lần nữa ập tới. Hơn nữa lại giống như trước đó, phát ra tiếng động có quy luật. "Thợ cả Đỗ, mau dừng lại!" Mọi người vốn dĩ vì hai vị kỹ sư là kỹ sư Trần và kỹ sư Thẩm cùng nhau tính toán mà dấy lên hy vọng, giờ khắc này lại ảm đạm hẳn đi, trên mặt ai nấy đều khó giấu nổi vẻ thất vọng. Bản thân Thẩm Vĩnh Kiện trong lòng cũng thoáng qua một tia hụt hẫng, vốn tưởng hôm nay có thể thể hiện một phen thực lực trong việc tính toán, xứng đáng với vầng hào quang trên người mình. Ai ngờ vấn đề căn bản vẫn chưa được khắc phục, đối với hắn mà nói, chút biểu hiện vừa rồi cũng trở nên vô thưởng vô phạt. Kỹ sư Trần lúc này đặt bút xuống, day day huyệt thái dương đang căng trĩu, giọng điệu mang theo vẻ mệt mỏi và bất lực. "Kỹ sư Thẩm, không giấu gì cậu, vấn đề này quả thực quái đản." "Mấy ngày nay tôi đã điều chỉnh góc độ của trục cam vài lần, lần nào cũng vừa chỉnh xong thì máy quay trơn tru được hai vòng, nhưng ngay sau đó lại bị kẹt, dừng sai vị trí, rồi phát ra tiếng kêu bất thường." "Trong sổ tay thao tác của phía Liên Xô, cũng không có lời giải thích nào về vấn đề này." … "Kỹ sư Trần, mấy số liệu trong sổ của anh, tôi có thể xem qua được không?" Kỹ sư Trần nghe vậy, liền đưa cuốn sổ ghi chép cho hắn. Bản thân ông cùng kỹ thuật viên Tiền lại một lần nữa chui vào gầm máy, dùng thước lá đo đạc. Thẩm Vĩnh Kiện lúc này lật xem nội dung trên cuốn sổ, bên trên ghi chép dày đặc góc độ của mỗi lần điều chỉnh, kết quả kiểm tra và mô tả tương ứng về tiếng kêu bất thường. Hắn chau mày thật chặt, năng lực toán học cực mạnh lập tức vận hành với tốc độ cao, tính toán kiểm tra số liệu nhiều lần. Kết quả, những phép đo đạc tính toán của kỹ sư Trần đều không có vấn đề gì. Hơn nữa theo lý mà nói, tất cả các điểm ảnh hưởng khi điều chỉnh trục cam đều đã được tính đến. Liệu có khi nào tiếng kêu bất thường của cỗ xe tròn này vốn không phải do vấn đề của trục cam? Vừa suy nghĩ, hắn vừa hồi tưởng lại những tài liệu chuyên môn mang về từ Stanford trong đầu để đối chiếu. Bất chợt, trong đầu hắn lóe lên một tia sáng. Trong đống tài liệu hắn mang về dường như quả thật có nhắc tới nội dung về các sự cố thường gặp của xe tròn. Trong đó từng đề cập đến triệu chứng tương tự, song câu trả lời trong tài liệu của hắn vô cùng vắn tắt, chỉ có ba hướng suy xét. Bản thân góc độ của trục cam bị lệch, hoặc đĩa ma sát của cơ cấu bánh cóc phối hợp cùng nó bị mài mòn, cùng với chốt định vị chịu trách nhiệm định vị chính xác bị mài mòn và biến dạng. Mà trục cam cùng bánh cóc thông thường sẽ xảy ra vấn đề cùng một lúc, nếu như loại trừ hai thứ này, đáp án dường như đã quá rõ ràng. "Kỹ sư Trần, để tôi xem gầm máy này một chút." Thẩm Vĩnh Kiện vừa mở miệng, kỹ thuật viên Tiền đứng bên cạnh lập tức nhường chỗ, lại còn cung kính đưa thước lá trên tay sang. Chỉ là Thẩm Vĩnh Kiện không nhận lấy, xua tay một cái rồi cúi người chui vào gầm máy. Trục cam và bánh cóc vẫn còn khá mới, không hề có dấu hiệu bị mài mòn, trái lại chiếc chốt định vị không lớn kia, mắt thường nhìn vào đã thấy hơi méo mó. Hắn lập tức mừng rỡ, chui từ gầm máy ra. Trong lòng cũng không khỏi thầm may mắn, quả nhiên năng lực toán học không đồng nghĩa với năng lực chuyên môn, nó chỉ đại diện cho năng lực học tập và năng lực cơ bản mạnh mẽ hơn mà thôi. Thực sự muốn giải quyết vấn đề, vẫn phải dựa vào những tài liệu chuyên môn mà hắn mang về từ nước Mỹ. Có những vấn đề thực tiễn mà giai đoạn đầu công nghiệp hóa phải đối mặt, ở các nước phát triển vào thời điểm này đương nhiên từ lâu đã có sự đúc kết. Còn về việc vì sao sổ tay thao tác của phía Liên Xô không nhắc tới những điều này... hoặc là họ cảm thấy vấn đề này không đáng kể, hoặc là... đã ngầm giữ lại một ngón nghề. Trong ký ức của hắn, năm xưa nhiều kỹ thuật then chốt của không ít thiết bị trọng điểm từ phía Liên Xô dường như không hề mở rộng chia sẻ cho trong nước, phần lớn vẫn phải dựa vào việc tự mày mò chế tạo mô phỏng. Nhất là sau khi quan hệ hai nước xấu đi, toàn bộ các dự án viện trợ xây dựng lập tức bị đình chỉ. "Cậu nói là vấn đề ở chốt định vị sao?" … "Vâng, tôi thấy nó đã hơi bị méo rồi, cho nên bất luận chúng ta điều chỉnh góc độ trục cam thế nào, quay đến đoạn sau cũng đều sẽ lệch trở lại." "Hay là bảo công nhân tiện riêng một chiếc chốt định vị mới để thay vào thử xem, tôi đoán chừng tám chín phần mười là do nó." Tâm tư của Thẩm Vĩnh Kiện lúc này đã hoàn toàn đặt cả vào cỗ máy. Đã đến nước này, phát hiện ra vấn đề, tìm ra mấu chốt, chỉ còn lại bước cuối cùng là giải quyết vấn đề. Thế nhưng sau khi hắn dứt lời, lại không có một ai tiếp lời. Phân xưởng chìm vào một khoảng im lặng khác thường, cánh công nhân đưa mắt nhìn nhau, trên mặt viết đầy vẻ do dự và khó xử, ngay cả kỹ thuật viên Tiền cùng Tào Văn Tam cũng có vẻ lúng túng bất an. Sau cùng vẫn là kỹ sư Trần nhíu mày, kéo hắn tới một góc của phân xưởng. "Kỹ sư Trần, anh thế này là...?" … "Kỹ sư Thẩm, cậu là người đi du học về, suy nghĩ thẳng thắn, điều này rất tốt." "Nhưng có thể cậu chưa hiểu rõ tình hình thực tế bên phía chúng ta." Thấy Thẩm Vĩnh Kiện vẫn chưa hiểu ra, kỹ sư Trần âm thầm thở dài. Ông cố ý hạ thấp giọng, khẩu khí mang theo vài phần bất lực và nặng nề nói. "Những thiết bị cốt lõi do phía Liên Xô viện trợ này quý báu vô cùng." "Chúng ta đưa vào vận hành và nghiên cứu trước hạn đã là do cấp trên vì muốn nhà máy sớm ngày đi vào sản xuất, mới đứng ra chịu áp lực thay cho xưởng để chúng ta mày mò nghiên cứu." "Theo quy củ của các công trình viện trợ, bất cứ việc gì liên quan đến việc thay thế linh kiện nguyên bản của nhà máy đều phải hết sức thận trọng, việc chúng ta báo cáo xin phê duyệt ở đây còn dễ dàng đôi chút, chứ một số linh kiện thậm chí còn cần chuyên gia phía Liên Xô xác nhận." "Tự ý thay thế, vạn nhất... vạn nhất xảy ra sự cố, hoặc năm sau chuyên gia Liên Xô dẫn theo nhân viên đào tạo cùng sang mà không chấp nhận, trách nhiệm này lớn lắm." "Nhẹ thì ảnh hưởng tới tiến độ sản xuất, nặng thì có thể coi là phá hoại tài sản quốc gia, ảnh hưởng tới tình hữu nghị Hoa - Xô đấy." Thẩm Vĩnh Kiện lúc này mới vỡ lẽ, hắn cũng là khó khăn lắm mới tìm được một vấn đề mình có thể giải quyết trong phân xưởng, cho nên mới sốt ruột muốn thể hiện đôi chút thực lực, để xứng với thân phận du học sinh của mình hiện giờ, bớt đi những lời bàn tán cùng nghi ngờ của người khác. Đúng là đã sơ suất bỏ qua tầng rào cản chính trị và kỹ thuật mang tính hiện thực này. Tư duy hành sự hiện tại của hắn thực chất nghiêng về thời kỳ sau nhiều hơn, đã quen với lối tư duy vấn đề kỹ thuật thì giải quyết bằng kỹ thuật, mà quên mất rằng trong thời đại đặc thù này, đặc biệt là khi liên quan đến những thiết bị viện trợ nhạy cảm, các quyết sách kỹ thuật thường bị ràng buộc bởi những toan tính chính trị phức tạp. "Kỹ sư Trần... việc này là do tôi chưa suy xét chu toàn, tôi nghe theo anh." "Có điều... chẳng lẽ thật sự phải đợi tới năm sau chuyên gia Liên Xô sang mới đưa cỗ máy này vào vận hành hay sao?"