Chương 115: Dã tâm nước nhỏ

Cao Ly được xưng là Tiểu Trung Hoa, phụng sự Đại Minh gần ba trăm năm, trước sau một lòng. Thế nhưng nửa vế sau của câu nói ấy, lại phải đặt một dấu hỏi thật lớn. Lúc này ở Cao Ly, dẫu họ Lý đã thay thế họ Vương lên làm Cao Ly vương, thi hành quốc sách thân Minh, tôn Đại Minh làm chính thống Trung Hoa, song trên thực tế, Cao Ly lại là bầy chó hoang lượn lờ quanh con sư tử đực Đại Minh. Chó hoang trên thảo nguyên kết bè kết lũ, trông bề ngoài có vẻ ôn hòa vô hại, luôn bám theo đàn sư tử để nhặt nhạnh chút canh cặn cơm thừa mà sư tử bỏ lại. Song hễ thấy sư tử cái tách đàn đơn độc, chúng liền lộ nanh vuốt, ùa lên cắn xé. Hình ảnh ấy chính là bức phác họa chân thực nhất về Cao Ly lúc này. Trên đường hồi thành, trong đầu Chu Doãn Thông chỉ toàn là những nét đại lược về quốc gia Cao Ly này. Thời Đại Nguyên, cương giới giữa Trung Quốc và Cao Ly nằm ở Thiết Lĩnh. Thiết Lĩnh này không phải thành phố lớn Thiết Lĩnh nơi miệng bác Bản Sơn đời sau, mà là dải chân núi mang tên Thiết Lĩnh thuộc Giang Nguyên Đạo trong cảnh nội Triều Tiên. Giang Nguyên Đạo nằm ở trung đông cõi Cao Ly, diện tích chừng mười bảy vạn cây số vuông. Về mặt địa lý, nơi ấy cùng Bình Nhưỡng gần như trước sau hô ứng, hơi nghiêng theo thế song song. Đến lúc Nguyên - Minh giao thời, Cao Ly thấy Trung Nguyên suy yếu liền ra sức bành trướng lãnh thổ về phương bắc, thậm chí còn đẩy lùi đường biên giới tới tận phía nam sông Đồ Môn. Sông Đồ Môn vốn là nội hà của Trung Quốc, bao đời thuộc về các bộ tộc Nữ Chân miền Liêu Đông; tiếng Triều Tiên gọi sông Đồ Môn là Đậu Mãn, thực chất là phiên âm từ tiếng Nữ Chân. Sự việc này được chép rành rành trong cuốn "Tân Tăng Đông Quốc Dư Địa Thắng Lãm" của Triều Tiên thời Lý triều. Còn ngọn thánh sơn Trường Bạch mà người Cao Ly đời sau hở ra là đem ra kể lể, thì từ đầu chí cuối, ngay cả vào thời kỳ cương thổ của chúng rộng lớn nhất, cũng chưa từng nằm trong biên cảnh của chúng. "Lý Triều Túc Tông Thực Lục" có chép, núi Trường Bạch trong tiếng Mãn gọi là Thiện Nhan A Lâm, bởi đỉnh núi phủ sắc trắng nên người Nữ Chân kính cẩn gọi là Bạch Đầu Sơn. Đó là ngọn thần sơn do người Nữ Chân thờ phụng, các bộ tộc Nữ Chân đều lưu truyền rằng núi Trường Bạch chính là nơi phát tích của dân tộc mình. Sông Đồ Môn còn là lối thông duy nhất của Trung Quốc ra biển Nhật Bản, giữ ý nghĩa chiến lược cực kỳ trọng yếu. Bắt đầu từ những năm Hồng Vũ, thừa lúc Bắc Nguyên thế lực còn mạnh, Đại Minh chưa rảnh tay ngó ngàng tới Liêu Đông, vương triều họ Lý của Cao Ly đã ráo riết thôn tính cõi Liêu Đông, tiêu diệt các bộ lạc Nữ Chân vốn đã được Trung Nguyên chiêu phủ, đồng thời nhanh chóng di dân sang đó. Thời đại này, Liêu Đông vẫn là chốn giá lạnh cằn cỗi, hiểu biết của Trung Nguyên về dải đất này còn hạn chế, lại chẳng thể di dân quy mô lớn tới khai khẩn ruộng đồng. Trong khi đó Cao Ly thèm khát Liêu Đông suốt hàng trăm năm, tình hình Liêu Đông thế nào thì chúng lại nắm rõ như lòng bàn tay. Hiện tại là năm Hồng Vũ thứ hai mươi lăm, vừa đúng thời điểm Lý thị Triều Tiên chính thức thay thế Cao Ly, đồng thời thế lực của chúng ở Liêu Đông cũng đã vươn tới thượng du sông Đồ Môn. Lượng lớn bộ tộc Nữ Chân bị chúng thôn tính, diện tích đất đai bao la bị tằm ăn rỗi. Chỉ hiềm kẻ thù của Đại Minh hiện giờ vẫn là Bắc Nguyên đang chiếm cứ Mạc Bắc, mà huân quý triều thần khai quốc của Đại Minh lại toàn là người phương nam, chẳng mấy am hiểu phương bắc, nhận thức địa lý càng không chuẩn xác. Bởi thế mới dẫn tới việc sau này những mảnh đất bị chúng gặm nhấm dần dà đã biến thành lãnh thổ của chúng trên thực tế. Đợi đến những năm Vĩnh Lạc, Chu Đệ mấy phen bắc chinh, đồng thời nhằm suy yếu tầm ảnh hưởng của Mông Cổ nên bắt đầu lôi kéo các bộ Nữ Chân. Nhưng cũng vào lúc ấy, việc Cao Ly xâm lấn Liêu Đông đã lên tới đỉnh điểm, chúng thậm chí còn chiêu phủ cả tổ sáu đời của Nỗ Nhĩ Cáp Xích là Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi làm Vạn hộ Nữ Chân. Ngặt nỗi đối phương chẳng thèm đếm xỉa, trái lại còn liên tiếp nhiều năm dẫn dắt bộ tộc cướp phá khắp các thành trấn Triều Tiên. Thời Vĩnh Lạc, khi Đại Minh tiến hành chiêu phủ Nữ Chân ở Liêu Đông, Lý triều chẳng những ngấm ngầm sát hại sứ giả Đại Minh, mà lúc Kiến Châu Nữ Chân quy phụ và được lập thành Kiến Châu Vệ, nhằm chống đối Kiến Châu Vệ và ngăn ngừa Nữ Chân quy thuận triều Minh, chúng đã thẳng tay đóng cửa mậu dịch biên cảnh Khánh Nguyên Đạo tiếp giáp Kiến Châu Vệ, tiến hành phong tỏa kinh tế. Mỗi phen Đại Minh chiêu dụ các bộ tộc Nữ Chân ở Liêu Đông đều bị Lý triều ngấm ngầm cản trở. Biên giới Đại Minh quá dài, không thể phái trọng binh đóng giữ chốn man hoang cằn cỗi, mà sức sản xuất ở thời đại này cũng chẳng thích hợp để di dân quy mô lớn vào những vùng rừng sâu núi thẳm ấy. Lý triều không chỉ xâm chiếm đất cũ của Trung Hoa mà còn thôn tính luôn các bộ tộc Nữ Chân bao đời sinh sống tại đó. Ngay cả những bộ tộc Nữ Chân không chịu phục tùng, thường xuyên xung đột binh đao với chúng, cũng bị chúng kiểm kê, thống kê tường tận. Dã tâm lang sói dường ấy, sao xứng gọi là Tiểu Trung Hoa? Năm Vĩnh Lạc thứ ba, Đại Minh mất tới một năm rưỡi, trước sau phái sáu lượt sứ giả mới chiêu phủ được Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi của bộ Nữ Chân Oát Đóa Lý ở sông A Mộc, Hội Ninh (nay thuộc cảnh nội Triều Tiên), rồi tiếp sau Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi lại chiêu phủ tiếp bộ Nữ Chân Ba Nhĩ Tốn, lập ra Mao Liên Vệ, trên danh nghĩa đưa các bộ tộc này quy về dưới sự cai trị của triều Minh. Thế nhưng Lý triều đâu chịu cam lòng, chúng trước hết lừa giết thủ lĩnh bộ Nữ Chân Ba Nhĩ Tốn, sau đó bắt đầu mở các đợt càn quét giết chóc quy mô lớn nhắm vào các bộ Nữ Chân. Song người Nữ Chân cũng chẳng phải hạng vừa, dưới sự dẫn dắt của thủ lĩnh Nữ Chân Oát Đóa Lý là Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi (tổ sáu đời của Nỗ Nhĩ Cáp Xích), họ tập hợp quân đội các bộ đánh phá thành trì Khánh Nguyên Phủ do Lý triều dựng nên, bức bách Lý triều phải tháo lui. Dẫu vậy, các bộ tộc Nữ Chân đang ở trạng thái bán nguyên thủy cũng thương vong nặng nề, bất đắc dĩ phải dời bộ tộc từ sông A Mộc về Phượng Châu hội quân với bộ Nữ Chân Hồ Lý Cải (nay thuộc dải Mai Hà Khẩu, Cát Lâm); hai bộ tộc này đều sinh sôi nảy nở từ cửa sông Mẫu Đơn, bao đời thông hôn gắn bó mật thiết. Năm Vĩnh Lạc thứ mười, triều đình lập Kiến Châu Tả Vệ, phong Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi làm Chỉ huy sứ Kiến Châu Tả Vệ. Đến năm Vĩnh Lạc thứ hai mươi, Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi lại dẫn sáu ngàn tộc nhân trở về đất cũ sông A Mộc. Nhưng về sau vì các trận chém giết giữa các bộ tộc Mông Cổ và Nữ Chân mà Mãnh Ca Thiếp Mộc Nhi bỏ mạng. Thời Tuyên Đức, thủ lĩnh bộ Oát Đóa Lý là Phàm Sát làm Chỉ huy sứ Kiến Châu Tả Vệ, vì muốn thoát khỏi cảnh bị Triều Tiên gặm nhấm dần mòn nên đã hợp binh cùng Chỉ huy sứ Kiến Châu Vệ là Lý Mãn Trụ, lại dấy binh đại chiến với Triều Tiên. Song lần này họ không giành được thắng lợi, Nữ Chân Kiến Châu Vệ lại phải dời đi, tới vùng núi Táo Đột bên bờ sông Tô Tử (nay thuộc huyện tự trị người Mãn Tân Tân, Liêu Ninh), nơi đây sau này cũng trở thành Hưng Kinh, mảnh đất rồng cuộn hổ ngồi phát tích vương triều Thanh. Gác lại những lời ngoài lề ấy, trong ký ức của Chu Doãn Thông, điều đáng khinh bỉ nhất ở Triều Tiên chính là câu chuyện vào năm Vĩnh Lạc thứ hai trong lịch sử. Triều Tiên Thái Tổ Lý Phương Viễn, lấy cớ gia tộc họ Lý sinh ở Đông Bắc, chết táng ở Đông Bắc để khẩn cầu Chu Đệ trả lại mười vùng đất của người Nữ Chân ở Đông Bắc. (Tổ tiên nhà họ Lý vốn chính là người Nữ Chân). Vĩnh Lạc Đại Đế Chu Đệ tuy hùng tài đại lược, song trong vấn đề này lại đưa ra một quyết sách sai lầm: thừa nhận phía nam sông Đồ Môn là cương thổ của Lý triều, đồng thời để bộ Nữ Chân A Cáp Xuất thuộc Kiến Châu Vệ rút lui khỏi sông Đồ Môn. Chiến mã cất bước chầm chậm, trên lưng ngựa, Chu Doãn Thông nở nụ cười lạnh lùng. Loài chó nuôi không biết thân này xưa nay đều cùng một giuộc. Sở dĩ sau này chúng tỏ ra cung kính với Đại Minh, chẳng qua là vì trước có giặc Oa, sau có kẻ thù truyền kiếp Nữ Chân không ngừng đánh phá Lý triều, chúng cùng đường nên mới đành ôm chặt lấy chân Đại Minh. Đến lúc vương triều Thanh hùng mạnh, trên quốc kỳ của Triều Tiên cũng đề bốn chữ lớn: "Đại Thanh thuộc quốc". Kỳ thực cái xứ này chỉ nhớ đòn chứ không nhớ ăn. Từ ngày Đại Minh khai quốc tới nay, thái độ của Chu Nguyên Chương đối với Triều Tiên hết sức rõ ràng: cứ việc tiến cống, chuyện khác miễn bàn. Cao Ly từng là một trong tám bãi nuôi ngựa lớn của Đại Nguyên, hiện tại mỗi năm đều phải tiến cống cho Đại Minh lượng lớn chiến mã. Nhờ khiếp sợ uy thế binh đao của Đại Minh, chúng mới an phận thủ thường như vậy. "Đối phó với lũ người này, khư khư hoài nhu là không được, phải cho chúng nếm mùi nắm đấm!" Trông thấy hoàng thành đã ở trước mắt, Chu Doãn Thông ngồi trên lưng ngựa trầm giọng ra lệnh: "Đi, truyền Giải Tấn và Thiết Huyễn đến đây!" Sứ thần Cao Ly ư? Cứ để Giải Tấn mắng cho vuốt mặt không kịp đã rồi tính. ~~ Chương này tuy có phần dong dài nhưng viết rất nhọc công, bởi vừa phải né tránh lằn ranh đỏ, lại vừa phải bảo đảm tính chân thực. Mối ân oán tình thù hơn hai trăm năm giữa Triều Tiên và Nữ Chân trong lịch sử, đến mãi sau này khi đánh cho Triều Tiên quy phục hoàn toàn thì mới coi như báo được thù. Thời nhà Nguyên, bộ Nữ Chân Oát Đóa Lý đã là Vạn hộ, hai triều Kim - Nguyên đều thiết lập khu vực hành chính Hồ Lý Cải tại cửa sông Mẫu Đơn; bộ Oát Đóa Lý chính là gia tộc Ái Tân Giác La. Hồ Lý Cải vốn không thuộc vòng lõi của người Nữ Chân nước Kim, nhưng mối quan hệ kế thừa giữa đôi bên là có thật. Tiếng Mãn và tiếng Nữ Chân tương đồng trên bảy mươi phần trăm. Điểm này tôi từng đọc được trong một tư liệu nào đó của Triều Tiên, người Triều Tiên gọi họ là hậu duệ Đại Kim, đọc nhiều quá nên không nhớ rõ. Người Mãn Châu thời kỳ sau của Nỗ Nhĩ Cáp Xích có thành phần phức tạp, cơ bản là khối dung hợp của các bộ tộc vùng Đông Bắc, bởi khi ấy đã thiết lập Bát Kỳ, đồng thời bao gồm cả Hán Quân Kỳ lẫn Mông Quân Kỳ. Về sau khi phân chia dân tộc, người ta lại tách nhiều dân tộc ra khỏi tên gọi chung là người Mãn Châu. Chẳng hạn như người Hách Triết, Ngạc Ôn Khắc... những tộc người này trên thực tế đều là bà con gần với tộc Mãn. Bát Kỳ không phải sự phân chia mang tính dân tộc, mà là một giai tầng quân nhân nhà nghề, thành phần rất phức tạp. Nói dông dài vài câu, mong mọi người chớ chê trách. Tôi được xưng là cây súng nước số một của Phiên Xích, các vị mắng sao lại tôi được?