Chương 1280: Thiên hạ như ván cờ (2)

“Sau này con sẽ còn khó khăn hơn lão phu. Sóng gió trên triều đình cũng sẽ nhiều hơn!” Lời của Lăng Hán mang theo vài phần thẫn thờ. “Kính xin ân sư chỉ dạy!” Hàn Khắc Trung chắp tay nói. “Trong mắt người ngoài, phe phái trong triều hiện nay trừ đám huân quý khai quốc Hoài Tây ra, có phái thực cán do lão phu đứng đầu, có nhóm thanh lưu ở Hàn Lâm Viện, lại có một nhóm trung lập chẳng màng làm việc mà chỉ lo làm quan!” Lăng Hán nói đoạn, ho khan hai tiếng, vội bưng chén trà nhấp một ngụm để trấn lại, “Nhưng theo lão phu thấy, vẫn còn một phái nữa!” Dứt lời, ông nhìn sang Hàn Khắc Trung, “Đó chính là bọn con!” “Chúng con ư?” Hàn Khắc Trung không hiểu. “Bọn con là phái thực cán, nhưng lại là một phái riêng biệt nằm trong phái thực cán!” Lăng Hán nheo mắt mỉm cười, “Thiết Huyễn, Cảnh Thanh, Giải Tấn, con, Hầu Dung, Trương Đảm, Luyện Tử Ninh, cùng ba vị Đại học sĩ Đông cung. Lại còn mấy vị Bố chính sứ các hành tỉnh mà hoàng thượng vừa mới điều chuyển gần đây!” Lời này khiến Hàn Khắc Trung càng thêm khó hiểu. “Ân sư, học sinh và những người khác...” “Ta biết con không quen thân với bọn họ, nhưng bọn con đều có một điểm chung.” Lăng Hán nghiêm nét mặt, “Đều là bậc thần tử giản tại đế tâm, do đích thân hoàng thượng cất nhắc. Con nói xem, vì cớ gì hoàng thượng lại đề bạt con?” Hàn Khắc Trung dường như vỡ lẽ, “Tân chính?” “Phải, chính là tân chính!” Lăng Hán lại nói, “Đại Minh triều ta từ ngày lập quốc, ngoài miệng nói là noi theo điển chế nhà Đường. Nhưng khi ấy thiên hạ mới định, không thể tiến hành cải cách đao to búa lớn, bởi thế đã giữ lại rất nhiều chính sách của tiền Nguyên. Chẳng hạn như quân hộ chế, rồi tượng hộ chế.” Quân hộ đời đời phải đi lính, tượng hộ đời đời làm thợ thủ công, ngoài ra còn có tiện hộ... “Lại thêm việc khoan dung trọng dụng giới sĩ phán, thảy đều là kế tạm thời.” Lăng Hán nói tiếp, “Nhưng nay đã ba mươi năm qua đi, ba mươi năm ấy biến những tệ đoan này thành lệ thường, hễ muốn thay đổi ắt sẽ đụng chạm đến mối lợi của vô số người.” “Lại còn ruộng đất, tô thuế. Điền địa các tỉnh báo lên hàng năm, kẻ chẳng những không tăng mà còn giảm đi chiếm số đông, thuế má cũng có những món nợ mập mờ khôn xiết. Còn nhân khẩu thì sao, nhân khẩu thực tế căn bản không khớp với đinh thuế của Hộ bộ.” “Những điều ấy!” Nói tới đây, Lăng Hán nhìn Hàn Khắc Trung, “Đều là mối họa tâm phúc của hoàng thượng, càng là mối họa tâm phúc của Đại Minh ta! Chẳng khác nào chứng bệnh kinh niên, từ cạn vào sâu, từ nhẹ hóa nặng. Lại còn phiên vương, tài phiệt Giang Nam nữa.” “Lão phu lại hỏi con, thế nào là tân chính?” Hàn Khắc Trung nghĩ ngợi, “Cải cách!” “Thế nào là cải cách?” “Việc này...” Hàn Khắc Trung nghẹn lời. “Cải cách, chính là tái phân phối lợi ích, cũng là tái phân phối tài nguyên.” Lăng Hán vỗ vỗ lên tay vịn ghế, “Ví như việc hoàng thượng thí điểm than đinh nhập mẫu ở Trung Đô, Trung Nguyên, cùng Chiết Giang, việc này con rõ nhất, những kẻ phản đối là ai?” “Đại địa chủ và đại quan thân!” Hàn Khắc Trung đáp, “Tiểu địa chủ, trung nông và bần nông là vui mừng phấn khởi nhất!” “Phải, nói trúng chỗ hiểm rồi!” Lăng Hán tiếp tục nói, “Đó là lý do vì sao những thần tử giản tại đế tâm như bọn con lại tự thành một phái!” Dứt lời, ông cười khẽ, “Thời tiền Nguyên vốn đã như thế, nhà đại địa chủ ắt có người làm quan, con em trong tộc thi cử đỗ đạt để mưu cầu tư lợi cho gia tộc.” “Hẳn con cũng rõ, biết bao quan viên trong triều, bao bậc danh vọng ngoài địa phương đều xuất thân từ chốn đại quan thân. Hoàng thượng muốn thi hành tân chính, dùng những kẻ đó liệu có được không?” “Hẳn nhiên là không, thế nên chỉ có thể dùng bọn con! Mà bọn con giúp hoàng thượng thúc đẩy tân chính, tự khắc không thể dung hòa với tầng lớp quan thân, bị bọn họ coi như cừu thù!” “Chuyện điền địa đâu chỉ liên quan tới quan thân, mà còn có cả quyền quý, thậm chí là phiên vương. Đến lúc ấy đám người các con sẽ cô lập không viện trợ, bị kẻ khác coi như cái gai trong mắt, hạt cát trong con ngươi. Cho nên vừa rồi lão phu mới bảo, sau này con sẽ còn khó khăn hơn lão phu.” “Cũng khó hơn đám người Nghiêm Chấn Trực. Bọn họ là quân tử bất đảng. Còn bọn con ư, bọn con là quân tử tất đảng, lại còn chuốc lấy oán hận của cả thiên hạ.” Nghe vậy, Hàn Khắc Trung rơi vào trầm tư. Đạo lý này hắn hiểu. Cổ nhân từng nói, nhổ một sợi lông mà lợi cho thiên hạ cũng không làm. Dân gian cũng có câu, chặn đường tài lộc của người khác còn quá giết cha mẹ người ta. Hồi lâu sau hắn mới mở lời, “Tân chính, học sinh thấy rất thỏa đáng, trăm họ và quốc gia đều được nhờ, chỉ tổn hại đến mối lợi của giới quan thân. Học sinh ngu muội, chỉ cần là việc có lợi cho xã tắc, chỉ cầu không thẹn với lòng!” “Nếu cứ phải e dè kẻ khác, toan tính hòa quang đồng trần, thì tân chính tuyệt đối chẳng thể mở rộng, những chứng bệnh kinh niên mà ngài nói rồi vẫn sẽ khiến Đại Minh mang bệnh đầy mình!” Lăng Hán lặng lẽ nhìn hắn, “Vậy con đã chuẩn bị xong chưa?” Hàn Khắc Trung cười, “Không chỉ riêng học sinh nghĩ như vậy, khi còn ở Chiết Giang, Thiết Bố chính và Cảnh Án sát lúc đàm đạo với học sinh cũng từng bảo, quốc gia rõ ràng có thể đi con đường tốt đẹp hơn, cớ sao phải dẫm vào ngõ cụt của các triều đại trước?” “Oán hận là điều khó tránh, làm việc vì nước vì dân, có chuốc lấy oán hận thì đã sao?” Hàn Khắc Trung lại nói, “Hơn nữa, người cũng bảo, bọn học sinh là bề tôi giản tại đế tâm. Cải cách do hoàng thượng chủ trì, bọn học sinh phụng mệnh thi hành...” Lúc này, Lăng Hán chợt xua tay. “Con phải hiểu rằng, tân chính đâu chỉ có mỗi vấn đề ruộng đất. Trước khi thi hành tân chính, triều đình ắt sẽ chấn động, dưới sự giằng xé của lợi ích nhiều bề, bọn con liệu có giữ mình vẹn toàn được chăng?” Lăng Hán nói, “Điều lão phu muốn răn dạy con không phải là cách làm việc, mà là làm sao để đứng ở thế bất bại!” “Xin ân sư chỉ rõ!” Hàn Khắc Trung chắp tay nói. “Các con trên danh nghĩa không kết đảng, song thực chất lại tự thành một phái. Nhưng đứng giữa hàng ngũ quan viên cải cách phái mới, điều tối kỵ là thông đồng cùng cất tiếng nói.” Lăng Hán nheo mắt nói, “Lão phu từng dặn bọn Nghiêm Chấn Trực không được qua lại quá gần gũi, lời này truyền tới chỗ con lại càng phải nặng thêm mấy phần.” “Con phải làm tới mức thiết diện vô tư, lục thân bất nhận!” Nói đến đây, Lăng Hán nhìn hắn, “Ngay cả với những đại thần cải cách cùng phe, con cũng phải kính nhi viễn chi, tức là làm kẻ cô thần như người ta vẫn gọi.” Lời này, Hàn Khắc Trung vừa hiểu, lại dường như chưa hiểu hết. “Cải cách không phải chuyện ngày một ngày hai, càng chẳng phải công lao của một hai thế hệ.” Lăng Hán tiếp tục, “Thời cuộc như ván cờ, kẻ đánh cờ là ai?” “Hoàng...” “Phải, kẻ đánh cờ là hoàng thượng, thần tử chúng ta chỉ là quân cờ trên bàn!” Lăng Hán ân cần căn dặn, “Hoàng thượng bảo đi đâu thì đi đó, đừng hỏi đúng sai, cũng đừng bàn luận chuyện đúng sai với người khác.” “Bọn con, lão phu, cho đến cả triều thần thảy đều là con tốt sang sông! Chỉ có thể tiến tới, không thể thụt lùi! Một khi thoái lui, dẫu hoàng thượng có dung thứ, kẻ khác cũng tuyệt đối không buông tha!” Hàn Khắc Trung nét mặt túc mục, “Học sinh hiểu rồi.” Nói đoạn, hắn nở nụ cười, “Xưa nay vẫn thế, muốn làm việc trước hết phải học làm người. Làm người không khéo, ắt có kẻ ngáng đường làm việc. Nhưng có lúc muốn làm được việc lại chẳng thể chu toàn đạo làm người, nói thế nào cũng chẳng thể vẹn cả đôi đường.” “Bởi vậy, chỉ có thể cắm đầu đi một mạch đến cùng, dẫu có đâm đầu vào tường cũng quyết không hối hận. Nỗi khổ tâm của ân sư học sinh đã rõ, những gian nan mà tân chính phải đối mặt, học sinh lại càng thấu suốt.” “Thực ra học sinh đã sớm nghĩ thông, nếu có lợi cho thiên hạ tiếc gì thân này! Đã muốn không phụ danh phận kẻ sĩ, muốn làm việc tốt, làm việc vì nước vì dân, học sinh chỉ có thể một đường bước tới cùng mà thôi!” “Tốt!” Lăng Hán gật đầu thật mạnh, “Khí phách lắm!” Nói rồi, ông cười khổ, “Chỉ e lão phu không thể nhìn thấy ngày cuộc cải cách của bọn con đại thành đâu!” ~~ Hàn Khắc Trung cáo lui, mối quan hệ của hắn ở kinh sư vô cùng đơn giản, ngoài Lăng Hán là người trên danh nghĩa ân sư ra thì chẳng còn ai khác. Lăng Hán vẫn ngồi trên ghế, mắt nhìn chăm chú vào chậu than sắp tàn. “Than ôi, thế gian chẳng có việc gì bất biến, cũng chẳng có đạo lý nào vĩnh hằng!” Ông thở dài trong lòng, “Hắc hắc, đứa trẻ tốt biết bao, chỉ hiềm có phần quá bướng bỉnh!” Lúc này, trưởng tử của Lăng Hán là Lăng Phổ từ bên ngoài bước vào, “Phụ thân!” “Những thứ bảo con chuẩn bị đã xong xuôi cả chưa!?” “Đã chuẩn bị xong, vật phẩm ngự ban bao năm qua, cùng với văn khế miễn thuế huân điền mà Thái thượng hoàng ban thưởng thuở trước, cả số đinh khẩu tá điền, nhi tử đều đã chuẩn bị đủ!” “Xong rồi thì ngày mai sau khi ta diện kiến hoàng thượng, con hãy tự mình đem nộp lại cho Hộ bộ!” “Nhưng... bên Hộ bộ nếu như không nhận thì sao?” “Sẽ nhận!” Lăng Hán dường như đã thấm mệt, nhắm nghiền hai mắt, “Nhất định sẽ nhận!” Nói đoạn, ông chợt mở mắt ra, nhìn con trai mình, “Nhà ta có kẻ nào gửi gắm ruộng đất dưới danh nghĩa để trốn thuế hay không?” “Phía quê nhà có một ít, chừng hơn một nghìn hai trăm...” “Từ nay về sau, một luống cũng không được phép!” Lăng Hán gằn giọng, “Con lập tức kê khai rõ những năm qua trong nhà thu được bao nhiêu bạc từ việc giúp kẻ khác trốn thuế, lập thành sổ sách cho ta, nhất thiết phải thật tường tận.” “Phụ thân cần thứ này làm chi?” “Không phải ta cần!” Lăng Hán cười cay đắng, “Có người cần!”