Chương 1357: Đức chính (2)

Lợi ích là động lực lớn nhất thúc đẩy con người tiến bước. Chỉ trong vòng hai ngày ngắn ngủi, Thị lang Bộ Lễ Lý Chí Cương đã dựa theo sổ sách hiện có của Bộ Hộ, dốc hết sức chỉnh lý, lưu trữ số lượng tiện dân các hành tỉnh Đại Minh, chỉ sợ không đủ tường tận. Đồng thời, hắn còn chắp bút viết nên một thiên văn chương gấm vóc hoa mỹ khiến người đọc phải rơi lệ, kể rõ nguồn cơn của số tiện dân này cùng cảnh ngộ sống khốn khó, địa vị thấp hèn của họ. Thế nhưng điều khiến hắn có chút bất ngờ là sau khi xem xong, hoàng đế lại không lập tức hồi đáp. Hắn biết hoàng đế đang đợi, đợi một thời cơ thích hợp. May thay, ngày ấy đến rất nhanh. ~ Ba ngày sau, triều hội Điện Càn Thanh. Các quan viên từ Cấp sự trung Lục bộ trở lên, cùng Đô Sát viện, Hàn Lâm viện, các đại thần Nam Thư Phòng ngót trăm người đều có mặt đông đủ. Kể từ khi Chu Doãn Thông đăng cơ, các triều thần dần phát hiện vị hoàng đế đương độ thiếu niên phong độ tột bậc này không giống Hồng Vũ hoàng đế năm xưa — bất kể đông hè đều kiên trì ngự môn thính chính, mở đại triều hội ở Điện Phụng Thiên, mà ngược lại đặc biệt chuộng những buổi triều nghị cốt lõi tại Điện Càn Thanh như thế này. Thực ra những buổi nghị sự quy mô nhỏ mang lại hiệu suất cao hơn, cũng trực tiếp dứt khoát hơn. Các quan viên chia làm hai hàng, tuy nhìn qua có phần đen nghịt, nhưng ai là ai đều rõ ràng trong một cái liếc mắt. "Ứng Thiên Phủ doãn Phương Tân đã đến chưa?" Chu Doãn Thông mặc long bào màu vàng sáng, ngồi trên long ỷ, thản nhiên hỏi. "Có thần!" Phương Tân đứng ở hàng quan viên thứ hai, bước ra khỏi hàng hành lễ. "Vụ án mấy hôm trước thế nào rồi?" Chu Doãn Thông hỏi. Mọi người đều biết hoàng đế muốn nói đến vụ án nào, chính là chuyện xấu ở Quốc Tử Giám. Mấy ngày nay khắp đầu đường cuối ngõ trong kinh thành đều là lời cười cợt hả hê của dân chúng, khiến sinh viên Quốc Tử Giám chẳng ai dám bước chân ra đường. Nhắc đến chuyện này, đám quan viên Hàn Lâm viện và Đô Sát viện đều xanh mét mặt mày. Đám Tế tửu, Đốc biện học sĩ của Quốc Tử Giám càng thêm không còn mặt mũi nào, hận không thể tìm một kẽ nứt dưới đất mà chui vào. "Bẩm hoàng thượng, vụ án đã tra rõ!" Phương Tân cất cao giọng, "Sinh viên Từ Chí An tuy ban ngày ban mặt hành hung giết người, gây ra huyết án. Nhưng xét thấy tình có thể tha thứ, tội chưa đến mức chết, phạt trượng năm mươi, lưu đày đến Vân Nam!" "Ừ, xử trí như vậy cũng thỏa đáng!" Chu Doãn Thông gật đầu, "Bản tính con người nếu ác ắt cõi đời thường có chuyện kinh thiên động địa, cái gọi là luật pháp cũng phải đặt chữ lý lên đầu. Từ Chí An vì nghĩa phẫn mà giết người, bốn chữ 'tình có thể tha' nói rất hay. Thứ trẫm cần chính là bốn chữ 'tình có thể tha' này. Sau này, không riêng gì Ứng Thiên Phủ, Án Sát ty các hành tỉnh trong thiên hạ, hay Bộ Hình, Đại Lý Tự thụ lý vụ án, đều phải châm chước theo tình theo lý, xét rõ căn nguyên, mới có thể trừng ác dương thiện!" "Hoàng thượng thánh minh!" Quần thần đồng thanh nói. Chu Doãn Thông lại thản nhiên quét mắt nhìn bọn họ một lượt, "Còn chuyện gì nữa không?" "Thần có bản tấu!" Các Tham tán Nam Thư Phòng đều đứng ở hàng đầu tiên, Giải Tấn đứng ở vị trí thứ hai từ dưới đếm lên, bước ra khỏi hàng cất lời. Hắn vừa bước ra, ánh mắt của rất nhiều người lập tức ngưng lại. Vụ án vừa rồi chẳng qua chỉ là khúc dạo đầu, giờ đây vở kịch chính mới bắt đầu khai màn. "Giải ái khanh có việc gì?" Chu Doãn Thông cười hỏi. "Từ khi Đại Minh ta thay thế Đại Nguyên đến nay, thiên hạ đã gột rửa khí hồ, vầng nhật nguyệt nhà Hán lại sáng soi!" Giải Tấn mở lời, "Trung Hoa lại hưng thịnh cảnh thái bình Nghiêu Thuấn, quốc khố đủ đầy, muôn dân biết lễ nghĩa, quét sạch bầu không khí suy đồi kéo dài hàng trăm năm từ thời Tống đến nay." "Song, Đại Minh ta lúc này vẫn còn tệ chính, hộ tịch tiện dân của tiền Nguyên vẫn còn thịnh hành trong cõi đời, chưa từng sửa đổi. Thánh nhân dạy: 'Khắp gầm trời không đâu chẳng phải đất vua, bốn cõi đất không ai chẳng phải bầy tôi của vua', dưới bóng nhật nguyệt đều là con dân Đại Minh, cớ sao lại phân biệt lương dân và tiện dân?" "Tiện dân há không phải là con người sao? Ép lương thành tiện chính là tệ chính của tiền triều. Lễ nghi giáo hóa của triều ta lấy dân làm gốc. Việc làm tổn hại phong hóa bực này, thần cho rằng nên trừ bỏ vĩnh viễn, để tỏ rõ tấm lòng hoài nhu thiên hạ của Đại Minh ta, cũng để thành toàn mối ân tình vỗ về muôn dân của hoàng thượng!" Dứt lời Giải Tấn, trong điện thoáng có tiếng xì xào khe khẽ. Các Tham tán Nam Thư Phòng cùng Thượng thư Lục bộ khẽ chau mày trầm tư. Chuyện tiện dân không phải mới một ngày hai ngày, cớ sao lại nhắc tới vào lúc này? Ai nấy đều hiểu, chuyện này nhìn thì không khó, nhưng thực chất lại khó tới tận xương tủy. Còn đám người Hàn Lâm viện thì phần nhiều không hiểu, ngươi là Giải Tấn, người đại diện cho phái thanh lưu trong Nam Thư Phòng, cớ sao cứ phải nói những chuyện này làm gì? Sắc mặt của bọn họ, Chu Doãn Thông ngồi trên cao đều thu hết vào đáy mắt. Rồi ánh mắt hắn dừng lại trên người Lý Chí Cương. "Chuyện tiện tịch trẫm cũng đã sớm nghe phong phanh, người mang tiện tịch khắp thiên hạ chỗ nào cũng thấp kém hơn người khác một bậc, chẳng khác nào nô lệ!" Chu Doãn Thông trầm tư nói, "Có điều, rốt cuộc có bao nhiêu người, các khanh ai biết chăng?" "Thần xin tấu trình!" Lý Chí Cương lập tức bước ra ngay tức khắc. Động tác nhanh đến mức khiến các quan viên Bộ Lễ bên cạnh hắn vô cùng bất ngờ. "Chuyện tiện tịch của Đại Minh ta thừa hưởng từ tiền triều, chủ yếu gồm có đọa dân đất Chiết, nhạc tịch đất Thiểm Tây, nhạc tịch đất Bắc Bình, đản hộ Quảng Đông, cửu tính ngư gia đất Chiết. Lại có cái hộ ở Trực Lệ, thế bộc bạn đương ở Hoài Nam, Hoài Bắc!" "Năm Hồng Vũ thứ hai mươi ba từng thống kê sơ lược, tổng cộng có bảy mươi hai vạn người. Cho đến nay, e rằng đã vượt xa con số tám mươi vạn!" Nói đoạn, hắn tiếp tục: "Chuyện phế bỏ tiện tịch mà Giải học sĩ vừa tấu, thần xin phụ nghị. Khắp thiên hạ đều là con dân của hoàng thượng, nên đối xử bình đẳng như nhau. Huống hồ tiện dân ngày ngày chịu khổ, dân chúng coi thường, hào môn xem như tôi tớ, quan phủ coi như nô lệ, sớm đã khốn khổ không kể xiết. Nếu tệ chính này vẫn còn tồn tại, ắt làm tổn hại đến thanh danh nhân đức của hoàng thượng!" "Nhiều vậy sao?" Trên long ỷ, Chu Doãn Thông nhíu chặt đôi mày, "Những người mang tiện tịch này từ đâu mà ra?" Lý Chí Cương thấy hoàng đế tiếp tục gặng hỏi, cõi lòng kích động khôn xiết, hai mắt sáng rực: "Nhạc hộ, xướng hộ ở Thiểm Tây, Bắc Bình có di dân Liêu, Kim, cũng có người cũ của Mông Nguyên. Phương bắc từ thời Tống đến nay, triều đại thay đổi liên miên, kẻ có tội bị sung làm tiện nhân là chuyện thường xảy ra." "Đọa dân, cái dân ở đất Chiết phần nhiều là hậu duệ người Tống, người Mông Cổ chia dân thành mười bậc, người đất Ngô hèn hạ cho đến tận ngày nay! Họ mưu sinh bằng việc trừ tà, khiêng kiệu, diễn hí, không những giống như các tiện tịch khác không được thi cử, làm công, làm nông, không được thông hôn với lương dân, không được đi xa, mà thậm chí đến áo quần cũng không được mặc giống lương dân." "Đản hộ Quảng Đông đời đời sống trên mặt biển không được lên bờ, không biết chữ, chẳng hiểu lễ, thường bị dân gian sỉ nhục!" "Lại có chín họ chài lưới lênh đênh trên sông Tiền Đường, lấy nghề bắt cá làm kế sinh nhai." "Thế bộc ở Hoài Nam, Hoài Bắc lại càng khiến người ta rợn gáy. Thần biết có một thôn trang nọ có hai dòng họ. Nhưng một họ làm chủ, họ còn lại đều là đầy tớ cho họ kia. Đại quyền sinh sát đều nằm trong tay chủ nhân, thử hỏi khác gì nô lệ?" "Hắn quả thực đã chuẩn bị vô cùng chu đáo!" Chu Doãn Thông lặng lẽ lắng nghe, trong lòng thầm nhủ. Lai lịch của tiện dân rất phức tạp, phần lớn do nguyên nhân lịch sử, bởi nhiều người là di dân từ nơi khác tới nên chịu sự kỳ thị và chèn ép nặng nề của dân bản địa. Dưới triều đại phong kiến, kẻ có ruộng có đất mới là dân, quan phủ mới bảo bọc chở che. Những kẻ không có điền sản, lại chẳng thể đọc sách nhận mặt chữ này, đương nhiên là tầng lớp dưới đáy của đáy xã hội. "Thiên hạ vốn nên đối xử công bằng như nhau!" Chu Doãn Thông mở lời, "Chuyện tiện tịch thực sự đã đến lúc không thể chậm trễ." Nói rồi, hắn nhìn quanh quần thần, "Các ái khanh thấy thế nào?" Khoảnh khắc tiếp theo, điều khiến Chu Doãn Thông có chút bất ngờ là người bước ra lên tiếng lại chính là Chu Cao Sí. "Thần cũng cho rằng nên như vậy!" Chu Cao Sí đứng đó, bề ngang một mình hắn rộng bằng hai người như Giải Tấn, cất lời: "Vừa rồi Lý Thị lang nói thiên hạ có ít nhất hơn bảy mươi vạn tiện dân, nếu phóng thích hơn bảy mươi vạn người này thành lương dân, Đại Minh ta sẽ có thêm hơn bảy mươi vạn bách tính chăm chỉ, chất phác. Nhưng nếu cứ mặc kệ không màng tới, để mặc họ đời đời chịu sự ức hiếp, thì lại có thêm hơn bảy mươi vạn kẻ sinh lòng oán hận với triều đình!" "Nói rất đúng!" Chu Doãn Thông gật đầu, "Nhưng theo trẫm thấy, chuyện này không thể chỉ làm lấy lệ trên bề mặt. Tha làm lương dân chẳng qua chỉ cần một tờ công văn. Song việc an trí họ sau này, làm sao để họ mưu sinh lập nghiệp, đứng vững trên đôi chân mới là chuyện quan trọng bậc nhất. Các ái khanh nghĩ ai có thể gánh vác trọng trách này?" Hắn vừa nói vừa quan sát sắc mặt của đám triều thần bên dưới. Chuyện ở Trung Hoa xưa nay chưa bao giờ khó ở tầng lớp ra quyết sách, mà khó ở tầng lớp thi hành. Kẻ thông minh quá nhiều, chẳng ai chịu chịu thiệt. "Hoàng thượng sáng suốt vạn dặm!" Giải Tấn cất tiếng, "Cho người con cá không bằng dạy người cách câu cá, trao cho họ đường mưu sinh, chốn nương thân mới là kế sách vẹn toàn lâu dài." Nói đoạn, hắn khựng lại một nhịp, "Chuyện này là đức chính ngàn năm khó gặp, lại là thánh ân ban bố cho muôn dân, vì thế thần cho rằng việc này nếu không phải đại thần gánh vác việc lớn thì không thể đảm đương nổi!" "Lão Giải, chọn ta, chọn ta đi!" Lý Chí Cương gào thét trong lòng. "Hẳn là trong lòng khanh đã có nhân tuyển rồi chứ?" Chu Doãn Thông mỉm cười hỏi. Giải Tấn thưa: "Thần quả thực có một người, thân phận tôn quý, phẩm hạnh đôn hậu, ngày trước Thái Thượng Hoàng cũng thường khen ngợi, ví như thiên lý câu của hoàng gia, sau này ắt là hiền vương của Đại Minh ta..." "Thằng nhóc ranh con này!" Chu Cao Sí thót tim một cái, thầm chửi trong bụng, "Hóa ra ngươi muốn lôi lão tử ra chịu trận?" Đúng lúc ấy, giữa ánh mắt kinh ngạc của tất cả mọi người, Giải Tấn mỉm cười nói: "Ngoài Vương đại thần Yên Vương thế tử điện hạ ra thì không ai đảm đương nổi!" "Chúng thần phụ nghị!" Lời vừa dứt, đám sĩ phu thanh quý của Hàn Lâm viện đã lập tức bước ra bày tỏ thái độ. "Ừm! Quả là một nhân tuyển không tồi!" Chu Doãn Thông vờ như trầm ngâm, "Yên Vương thế tử là thân thích họ hàng của trẫm, đức chính của hoàng gia do hắn thống lĩnh là danh chính ngôn thuận, mà địa phương cũng chẳng dám lơ là tắc trách." Nói rồi, hắn khẽ lắc đầu, "Có điều, một mình hắn e rằng khó vỗ nên tiếng!" Lập tức, ngọn lửa nhiệt huyết trong lòng Lý Chí Cương lại bùng cháy dữ dội. "Chuyện ân xá tiện dân trong thiên hạ, lấy Vương đại thần Yên Vương thế tử Chu Cao Sí làm tổng lĩnh, Thị lang Bộ Lễ Lý Chí Cương làm phó." Chu Doãn Thông cất lời, "Mong hai khanh đồng tâm hiệp lực, làm cho tốt mối đức chính đầu tiên sau khi trẫm đăng cơ!" "Chúng thần tuân chỉ!" Chu Cao Sí hữu khí vô lực, còn Lý Chí Cương thì hân hoan cổ vũ, nhiệt huyết sục sôi. Một phen nắm quyền trong tay, dẫu mệt như chó cũng cam lòng! Kẻ nào dám cản đường ta, ta quyết ra tay đoạt mạng! Dường như Chu Cao Sí đã ngửi thấy đôi chút khí thế nhiệt huyết ngùn ngụt này của hắn. Chu Cao Sí khẽ nghiêng đầu quan sát đối phương một chút, rồi cúi đầu, nơi khóe miệng thoáng hiện nụ cười khẩy khó lòng phát giác. "Đồ ngu!" "Thần có bản tấu!" Tào Quốc công Lý Cảnh Long bỗng nhiên lại bước ra, khiến mọi người phải ghé mắt nhìn. Mối đức chính bực này là việc của quan văn, một kẻ võ nhân như ngươi xông vào chen chân làm cái gì? "Tấu đi!" Chu Doãn Thông nói. Thế nhưng Lý Cảnh Long không lập tức mở lời, mà chỉnh đốn lại bào phục, trịnh trọng quỳ mọp xuống hành lễ. "Tấm lòng xót thương lê dân của Hoàng thượng, thần nghe thấy mà trong lòng cảm động khôn xiết. Mấy trăm năm qua nơi cõi Trung Hoa, nào từng có vị thánh quân nào xem sinh linh thiên hạ như tay chân giống Hoàng thượng?" "Đức chính này ban bố khắp thiên hạ, giải trừ tiện tịch làm dân lành, cử chỉ này của Hoàng thượng khiến giữa thời Nghiêu Thuấn thái bình chẳng một loài nào không được gội nhuần ân trạch. Nào chỉ tiện dân khắp chốn lúc sống kết cỏ, thác ngậm vành, mà dẫu nghìn muôn đời sau, vạn dân vẫn đời đời ghi tạc hoàng ân khôn cùng." Xem đấy, cao tay đến thế là cùng! Dẫu Chu Doãn Thông đã nghe quen thói nịnh hót của Lý Cảnh Long, nhưng lúc này cả người cũng thấy khoan khoái dễ chịu. Đám văn nhân Viện Hàn lâm thì nhìn Lý Cảnh Long, trong lòng thầm mắng: "Thật không biết xấu hổ, ngươi nịnh khéo đến thế này, sau này tấu chương ca công tụng đức của bọn ta còn viết thế nào được nữa?"