Chương 1777: Không ngờ tới (1)

Ngày hai mươi tám tháng Chạp, ngoài Ứng Thiên Phủ, tại đình tiếp quan. Chu Cao Sí giẫm lên mặt đường cứng rắn, nhìn dòng người đan xen như nước chảy trên đường, trầm ngâm suy nghĩ. "Đây là... đường mới sửa?" Hắn quay đầu, hỏi Lý Cảnh Long đang ngồi trong đình với dáng vẻ đường bệ, áo mãng bào trên người sáng rỡ. Dưới nắng mùa đông, mãng bào trên người Lý Cảnh Long như đang phát sáng. Nhìn kỹ thì thấy mãng bào của hắn khác hẳn mãng bào của người khác, tinh xảo hơn, khí phái hơn... Một là vì thân hình hắn quả thật cao lớn rắn chắc, mặc gì cũng đẹp. Hai là, chiếc mãng bào này dường như được dệt may riêng cho hắn, hết sức dụng công, độc nhất vô nhị. Chu Cao Sí thầm thêm một câu trong lòng: "Đồ màu mè!" "Đường này sửa đã hai năm rồi, ngài không biết sao?" Lý Cảnh Long trong tay còn ôm một lò sưởi, cười híp mắt nói, "Mấy lần trước ngài rời kinh, không để ý à?" "Mấy lần trước ta đi đường thủy! Căn bản chưa từng đi bên này!" Chu Cao Sí đáp một câu buồn bực, lại quay đầu nhìn dòng người cuồn cuộn trên quan đạo. Phần lớn những gì hắn thấy đều là thương đội, hoặc xe ngựa của nông dân vùng quanh đó chở rau dưa, gạo thóc. Trong thương đội có đủ hạng người từ nam ra bắc, kẻ lùa từng đàn dê, người mang từng sọt gà vịt, kẻ vận chuyển vải vóc cùng đủ loại hải sản... nhiều không kể xiết. Quan đạo trước kia, đúng là chỉ dành cho quan đi. Giữa cao hai bên thấp, hễ gặp ngày mưa dầm là khó nhích nổi một bước, đại gia súc kéo xe bị quất roi đến đổi cả tiếng kêu mới miễn cưỡng lôi được những xe hàng ấy. Còn nay, con đường này bằng phẳng thênh thang, bánh xe hàng quay vun vút. Hắn vất vả ngồi xổm xuống, đưa tay sờ mặt đường hơi gồ ghề. "Toàn là cát, gạch đá trộn với hồ gạo!" Không biết từ lúc nào, Lý Cảnh Long đã đi tới, hạ giọng nói. "Hít..." Chu Cao Sí nghiến răng, hít vào một hơi lạnh. Tốn kém quá cao! Chỉ khi đế vương tu sửa lăng tẩm hoặc xây thành kinh sư, mới dùng quy cách cao như vậy, thế mà nay lại đem dùng để làm đường! Đồng thời, hắn lại hơi bực mình, chính mình ở ngay trong kinh thành, trước kia sao lại không để tâm? "Con đường này, từ năm năm trước, khi Thái Tổ Cao hoàng đế còn tại thế, đã bắt đầu trù tính rồi!" Lý Cảnh Long tiếp tục cười nói, "Quan thuế của Hải quan Ninh Ba trong năm năm, bệ hạ nhất quyết không đụng đến một đồng, tích đủ bạc liền khởi công, bắt đầu từ kinh thành phủ khắp tám huyện xung quanh, phía bắc nối tới Phượng Dương, phía nam là Dương Châu..." "Bệ hạ còn nói, quan thuế Ninh Ba mấy năm tới cũng không được động vào. Năm ngoái chẳng phải đã bắt đầu sửa cổ đạo Thanh Châu rồi sao? Nối cổ đạo Thanh Châu với kinh sư... Bệ hạ nói, muốn giàu thì trước hết phải sửa đường..." "Người thật dám bỏ vốn!" Chu Cao Sí thầm nghĩ. Từ trước đến nay, trong nhận định của hắn, Tông tử rất thích đại công hư danh. Nhưng cũng không thể không thừa nhận, về dân sinh, Tông tử thật sự dám dốc vốn lớn. "Lúc đầu Hàn Lâm viện còn có người nói sửa đường tốt như vậy là mất nhiều hơn được, nhưng con đường này sửa xong, thuế cửa thành của Ứng Thiên Phủ đã nhiều hơn năm trước bốn thành!" Lý Cảnh Long cười nói, "Không cần nhiều, con đường này cho dù chỉ dùng được hai mươi năm, triều đình cũng đã lời lớn!" Đầu óc Chu Cao Sí xoay chuyển: "Đường tốt như vậy, cứ để người ta đi không?" Hắn nhìn dòng người trên đường, nói tiếp: "Đường cũng hao mòn, không thể chỉ tính khoản thu vào! Còn phải tính tiền tu bổ, Giang Nam nhiều mưa dầm ẩm ướt, cho dù để yên không động tới, con đường này ba năm năm cũng dễ hỏng! Còn phương bắc, mùa đông đóng băng, mùa hè nắng phơi, dùng chẳng được hai ba năm đã cong vênh lên..." Nói rồi, hắn đứng dậy: "Đường đã là triều đình sửa, thương nhân muốn đi thì phải nộp tiền đường, như vậy cũng có bạc duy tu..." "Lời này trước kia từng có người nói rồi!" Lý Cảnh Long nhướng mày, "Khi ấy lão gia tử còn tại thế, nghe xong suýt nữa cầm đế giày đánh người! Người bảo, đường vốn là để cho người đi. Triều đình sửa đường, dùng chính là mồ hôi nước mắt của dân, mẹ kiếp, còn không cho bách tính đi? Còn muốn thu tiền? Nghèo đến phát điên rồi à?" "Ở thôn quê, nhà giàu có bỏ tiền sửa cầu đắp đường cho tiện bách tính qua lại, cũng chẳng thấy đặt trạm gác để thu tiền. Triều đình sửa đường, lại còn lập trạm thu... mẹ kiếp, còn cần mặt mũi nữa không?" Nghe vậy, Chu Cao Sí bật cười. Đó quả thật là lời lão gia tử có thể nói ra! Bỗng nhiên, hắn nhận ra điều gì đó trong lời Lý Cảnh Long vừa nói. "Tiền Hải quan Ninh Ba mấy năm tới không được động?" Lý Cảnh Long nhìn xa về phía trước, rồi liếc Chu Cao Sí một cái: "Bệ hạ của chúng ta, ngài còn không biết sao? Từ trước đến nay đều mưu định rồi mới động... Không chỉ tiền Hải quan Ninh Ba không được động, tiền thuế cửa thành kinh sư cũng không được động!" "Hít..." Chu Cao Sí lại nhếch miệng. Tiền Hải quan Ninh Ba là tiền quốc khố, nhưng thuế cửa thành kinh sư lại là kho riêng của hoàng đế! Một tòa đại thành nghìn vạn nhân khẩu, thuế cửa thành hằng năm so với quan thuế Hải quan Ninh Ba chỉ nhiều chứ không ít, thậm chí vượt xa. "Ta ở kinh sư nhiều năm như vậy, nhưng chỉ ở trong thành, chưa từng nghĩ tới ra ngoài thành nhìn xem..." Chu Cao Sí thầm nghĩ, "Ta ở trong triều đường, người ở trong cung. Lòng ta chỉ đặt trên triều đường, còn lòng người, lại không chỉ ở triều đường!" Lúc này, Lý Cảnh Long nhìn thần sắc Chu Cao Sí, lại nói: "Còn nhớ chuyện Lý Chí Cương dâng sớ năm kia không?" "Tên ấy dâng sớ nhiều lắm, ai mà nhớ?" Chu Cao Sí hừ một tiếng. Cái tên này khiến hắn theo bản năng thấy khó chịu. "Chính là lần hắn dâng sớ xin hoàng thượng khởi công xây lăng tẩm ấy?" Lý Cảnh Long hạ giọng nói. Chu Cao Sí lập tức nhớ ra, khi Lý Chí Cương còn là Lễ bộ thị lang, trước tiên đứng ra dâng tấu, thỉnh hoàng thượng vì kế vạn năm của giang sơn Đại Minh mà bắt đầu chọn địa điểm xây lăng tẩm. Việc thứ hai, là dời đô... "Liên quan gì đến sửa đường?" Chu Cao Sí lại hỏi. "Đại công lăng tẩm, Hộ bộ và Công bộ tính ra số bạc là hai trăm sáu mươi hai vạn!" Lý Cảnh Long lại nói, "Hoàng thượng không chuẩn tấu của Lý Chí Cương, nhưng lại giữ khoản tiền ấy lại!" Nói rồi, hắn giẫm giẫm mặt đường, "Gộp cả vào khoản dự toán sửa đường!" Kế đó, nhìn quanh hai bên, lại nói, "Mấy năm nay không mấy khi thấy Luyện Tử Ninh phải không?" "Ừ!" Chu Cao Sí đáp một tiếng. "Suốt ngày ở trên đường trông coi!" Lý Cảnh Long nhếch miệng cười, "Lúc ngài ở đất Miến, ta từng gặp một lần ở ngoài Điện Càn Thanh. Luyện Tử Ninh mới hơn ba mươi tuổi, tóc đã bạc rồi!" "Năng thần!" Chu Cao Sí trầm ngâm. Đúng lúc ấy, Lý Cảnh Long bỗng vươn cổ nhìn xa lần nữa: "Tới rồi!" Chu Cao Sí cũng nhìn theo ánh mắt đối phương, chỉ thấy như ở tận cùng chân trời, một đội kỵ binh giáp trụ sáng rõ đang mang theo tiếng ầm vang ùn ùn kéo tới. ~~~ Từ đất bắc một đường đi tới, những gì Chu Đệ nhìn thấy kỳ thực còn nhiều hơn Chu Cao Sí rất nhiều. Thiên hạ các nơi của Đại Minh dường như mỗi ngày một đổi khác. Khắp nơi đều là công trường sôi động, hoặc sửa đường, hoặc xây cầu, hoặc mở núi, hoặc đắp hồ chứa nước... Là thân vương từng trấn thủ một phương, nắm đại quyền binh mã và dân chính, hắn biết những công trình này phải hao phí bao nhiêu sức dân. Dao dịch triều đình vừa nhiều, bách tính sẽ có oán thán; có oán thán, có thể sẽ có dân loạn... Nhưng những dân phu mà mấy lần hắn từ đất bắc vào kinh sư trông thấy, tuyệt đối không mang vẻ mặt khổ đại cừu thâm. Bởi nay triều đình điều dụng dân phu, thế mà lại trả tiền! Tiền công một ngày tuy không nhiều, chỉ có mười đồng đại tiền... Mười đồng đại tiền ở trong thành có thể đổi hai mươi cái màn thầu, một chiếc khăn mặt thô xấu... Nhưng trong mắt dân quê quanh năm suốt tháng không thấy tiền mặt, đó lại là vàng bạc thật giá thật! Huống chi một bách tính một ngày mười đồng đại tiền, vậy một vạn người, mười vạn người là bao nhiêu tiền? Nhiều người như vậy đều được trả tiền, triều đình có bao nhiêu núi vàng? Những nơi đi qua dọc đường, dân phu bị điều đi xây dựng đủ loại công trình, người già trẻ nhỏ phụ nữ trong nhà thì nấu chút canh nước, làm chút việc giặt giũ, còn có thêm một khoản thu nhập. Dân phu không nỡ tiêu tiền, nhưng những thương nhân vận chuyển cát đá cùng đủ loại vật liệu, và hộ quân giám sát hàng vạn dân phu, lại rất chịu tiêu tiền! Mẹ kiếp, giá thịt cũng tăng rồi! Chu Đệ lại nhìn cổng thành Ứng Thiên Phủ nguy nga, trong lòng dâng lên một cảm giác khó nói thành lời. "Có lẽ, người thật sự thích hợp hơn ta? Nếu ta là hoàng đế, có quốc khố sung túc như vậy, e rằng... ha ha!" Nghĩ vậy, hắn bỗng bật cười, "Vẫn là tầm mắt nhỏ hẹp, chỉ biết ra tay với mấy nơi bé bằng hạt vừng ở đất Miến!"