Chương 1931: Lòng vua khó dò (2)

Lý Cảnh Long đoán không sai, dụng ý của Chu Doãn Thông đúng là như vậy. ~ "Trẫm vi hành một chuyến này, phát hiện ra một mối ẩn họa khôn lường của Đại Minh triều ta!" Trước ngự tiền, những người được giữ lại đều là tâm phúc của Chu Doãn Thông. Thế nhưng lời hắn vừa thốt ra, vẫn khiến đám người giật thót tim. "Quyền lực của Bố Chính Ty các hành tỉnh, quá lớn rồi!" Tức thì, lòng dạ mọi người đều run lên bần bật. Đây nào chỉ là giật mình, mà quả thực là chuyện nghe rợn cả người. "Thiên uy của hoàng đế như trẫm, cùng lắm cũng chỉ nằm trong phạm vi tấc đất của Tử Cấm Thành này mà thôi. Còn ở một hành tỉnh rộng lớn ngút ngàn, Bố chính sứ một tỉnh liền có thể một tay che trời!" Quần thần đồng loạt cúi đầu, trong lòng tính toán tìm cách ứng đối, không ai dám khinh suất mở miệng. "Bọn họ muốn bảo bọc ai thì bảo bọc, muốn cất nhắc ai thì cất nhắc?" Chu Doãn Thông cười khẩy nói tiếp, "Ở địa phương thì che giấu đến mức gió thổi không lọt, giả tạo cảnh thái bình thịnh trị! Nhưng thực tế thì sao? Đủ loại chuyện dơ bẩn tanh hôi cứ tầng tầng lớp lớp xuất hiện!" Nói đến đây, hắn hừ lạnh một tiếng rồi tiếp lời: "Cửu Giang, Vũ Xương, đó mới chỉ là trẫm cưỡi ngựa xem hoa mà đã đụng phải chuyện tày đình nhường ấy, nếu ngày khác trẫm đi khắp mười ba tỉnh thiên hạ Đại Minh, đi hết cả Quan Tây Thất Vệ, trẫm e là sẽ bị bọn họ làm cho tức chết!" Đám người đã hiểu rõ thánh ý! Quả thực, quyền bính trong tay các đại thần phong cương nơi địa phương quá đỗi nặng nề. Không phải vì khó quản thúc bọn họ, quyền lực của họ là do triều đình trung ương ban phát, trung ương tự nhiên có thể thu hồi về. Khó là khó ở chỗ, từ xưa đến nay cơ cấu phân chia quyền lực vốn dĩ là như thế. Trung ương roi dài khó với tới, còn công việc nơi địa phương thì phải do phong cương một tỉnh toàn quyền định đoạt. Nếu không thì sao gọi là phong cương đại thần! "Những điều hoàng thượng vừa phán, thần cũng vô cùng thấm thía!" Trong trường hợp này, Chu Cao Sí buộc phải mở lời trước. Huống hồ tên béo này ngày thường bụng dạ cằn nhằn thì cằn nhằn, nói quở nói xiên thì cứ nói quở nói xiên, thỉnh thoảng còn châm chọc móc mỉa. Thế nhưng một khi đụng đến quân quốc đại sự, hắn chưa từng hàm hồ tắc trách. "Chính lệnh của triều đình ban xuống địa phương, hiếm khi không bị làm sai lệch." Chu Cao Sí lại nói, "Ví như thuế thương nghiệp, lúc trưng thu thì các điều khoản thực ra đã định rõ, thế nhưng danh mục thuế khóa của các tỉnh vẫn cứ mỗi nơi một phách, thậm chí..." Nói đoạn, hắn ngừng lại một chút, "Thậm chí hoa dạng muôn vàn, có những khoản thuế trung ương hay biết, nhưng cũng có những khoản thuế trung ương căn bản chẳng hề hay!" "Sở dĩ đi chệch đường ray như vậy, đúng như lời hoàng thượng vừa dạy, là do quyền bính quá lớn, không ai dám can thiệp cản trở!" Chu Cao Sí vừa nói vừa liếc mắt nhìn Hầu Dung bên cạnh, "Điều này, Hầu bộ đường hẳn cũng thấm thía sâu sắc!" Hầu Dung không chỉ thấm thía, bản thân ông vốn từ chức vụ Bố Chính Sứ Hà Nam mà thăng tiến lên, đầu tiên làm Lại Bộ Thị lang, kế đó là Lại Bộ Thượng thư. Đối với việc địa phương lộng quyền quá trớn, ông nhìn nhận còn thấu đáo hơn bất kỳ ai. Thuở ông còn làm Bố chính sứ hành tỉnh, cũng đâu phải chính lệnh nào của triều đình cũng răm rắp thi hành vô điều kiện. Bởi lẽ chính lệnh của trung ương đối với địa phương không hẳn lúc nào cũng phù hợp. Thậm chí có những chính lệnh còn phương hại nặng nề đến quyền lợi của địa phương. Chẳng hạn như khi Hà Nam gặp đại hạn, muốn điều lương từ Thiểm Tây sang hoặc để nạn dân tràn vào cảnh nội Thiểm Tây, Bố chính sứ Thiểm Tây dẫu nhận được công văn của triều đình cũng quyết không ưng thuận. Thêm một điểm tối quan trọng nữa, Bố chính sứ các hành tỉnh tuy không phải người bản xứ, song muốn ngồi vững ghế của mình, muốn nói một lời nặng tựa thái sơn, thì ắt phải giữ gìn lợi ích của bản tỉnh nơi mình đương nhiệm. Lợi ích, nói trắng ra chính là sự phân chia quyền lực. Nói toạc ra, chính là sự ủng hộ của người khác. Nói đơn giản hơn nữa, chính là tuyệt đối không được để xảy ra biến loạn. Thử nghĩ mà xem, Bố Chính Ty bước thêm một bước nữa là tiến vào trung ương. Kẻ đã ngồi tới vị trí ấy, nào có ai muốn bên dưới dăm bữa nửa tháng lại xảy ra chuyện, làm ảnh hưởng đến chốn quan lộ của mình? Ông hiểu thì hiểu rất rõ, nhưng giờ đây vị trí của ông đã đổi khác. Lúc làm Bố chính sứ, thi thoảng so cổ tay đấu lực với trung ương là chuyện khó tránh. Nhưng nay ông đã chủ trì cơ mật trung ương, đối với hạng việc này lại căm ghét tột cùng. "Thần xin lấy chuyện của bản bộ ra làm dẫn chứng!" Hầu Dung hạ giọng nói, "Nhân tuyển quan lại các châu phủ địa phương đều do Lại Bộ tuyển cử cắt cử, việc khảo hạch quan viên hằng năm cũng do Lại Bộ đảm trách!" Nói tới đây, ông cay đắng cười trừ: "Nhưng hằng năm, việc quan viên các hành tỉnh lưu nhiệm hay điều chuyển, vẫn phải nể nang cách nhìn của Bố Chính Ty các tỉnh... Lại thêm chuyện khảo hạch quan viên, các Bố Chính Ty dâng biểu lên, thẳng thừng đánh giá toàn là hạng ưu!" "Hằng năm cứ đến kỳ thu thuế!" Trương Đảm cũng cười gượng, "Hộ Bộ cùng các hành tỉnh cãi vã đau cả đầu... đùn đẩy qua lại chẳng dứt!" Chu Cao Sí trầm mặc một lát, lại tiếp tục cất lời: "Tóm lại, căn nguyên cũng bởi quyền bính của bọn họ quá lớn. Lời hoàng thượng vừa phán, chính là nhằm tăng cường sự quản hạt của trung ương." Dứt lời, hắn ngẩng đầu lên: "Hoàng thượng, ngài định cải cách thế nào?" Chu Doãn Thông gật đầu, nhưng không đáp lời, ánh mắt chuyển sang nhìn Từ Huy Tổ nãy giờ vẫn một mực im lặng. "Đại Minh ta tuy không chuộng văn khinh võ!" Từ Huy Tổ trầm giọng mở lời, "Nhưng Bố Chính Ty trên danh nghĩa thống lĩnh tam ty, trong đó có cả Đô Chỉ Huy Sứ Ty... Như Thường Hầu ở Hồ Quảng chỉ là ngoại lệ, Bố Chính Ty với tay không tới, cũng chẳng dám quản hạt!" "Thế nhưng ở những nơi khác, Bố Chính Ty các hành tỉnh đối với Đô Chỉ Huy Sứ Ty cũng thường xuyên chỉ tay năm ngón!" Ý tứ trong lời Từ Huy Tổ lại là một tầng sâu khác. Thuở đầu khai quốc Đại Minh, cơ cấu của các tỉnh chia làm tam ty Đô, Bố, Án... tức là Đô Chỉ Huy Sứ Ty, Bố Chính Ty và Án Sát Ty. Cùng với việc đất nước ngày một thái bình, chiến sự thuyên giảm, cộng thêm sự bành trướng của tập đoàn văn quan cùng sự thoái trào của tập đoàn huân quý võ nhân Hoài Tây, tại các địa phương, Bố Chính Ty đã trở thành thế lực độc tôn một cõi. Mà dưới mắt nhìn của Chu Doãn Thông, bên trong chuyện này còn can hệ tới một vấn đề nữa. Đó chính là vấn đề phân quyền nơi địa phương! Quốc gia muốn phú cường thì phải chú trọng nông nghiệp và kinh tế. Do đó, quyền bính trong tay Bố Chính Ty lại càng thêm hiển hách lấn lướt. Sau khi trở thành thế lực độc tôn, cơ cấu chân vạc vốn dĩ thế chân kiềng, ai nấy an phận thủ thường trước kia ắt sẽ bị phá vỡ. Một kẻ độc tôn đối với chính quyền địa phương tuyệt đối không phải chuyện tốt lành gì. Chính vụ muốn hanh thông thì cấp bậc phải phân minh rành rọt. Một tỉnh, quyết không thể biến thành nơi một lời định đoạt. "Trẫm..." Chu Doãn Thông cất lời, "Muốn tại các hành tỉnh thiết lập chức vụ Tuần phủ. Tuần phủ sẽ quản hạt Bố Chính Ty, Án Sát Ty và Đô Chỉ Huy Sứ Ty!" Mọi người trong lòng chấn động mạnh! Hai chữ Tuần phủ này bọn họ chẳng hề xa lạ, từ thời Bắc Ngụy đã có, mang ý nghĩa tuần sát thiên hạ, vỗ về quân dân. Ý tứ của hoàng đế là quan chức Bố chính sứ vốn có vẫn giữ nguyên, phẩm giai cũng chẳng đổi, nhưng về mặt quyền lực thì không thể để một mình một chợ nữa. Án Sát Ty chủ quản hình pháp kiện tụng. Đô Ty thống lĩnh vệ quân bản địa. Bố Chính Ty giờ đây chỉ còn lại quyền quản lý dân chính mà thôi. Mà trong mảng dân chính này, thuế thương nghiệp đã có Khóa Thuế Ty do triều đình trực tiếp thiết lập, Bố Chính Ty không thể nhúng tay vào. Phần việc có thể quản chỉ còn lại thuế ruộng, diện tích điền mẫu, cùng với quyền khảo hạch quan viên các huyện, châu, phủ. "Không riêng gì các hành tỉnh!" Chu Doãn Thông lại nghiêm sắc mặt nói, "Các biên trấn cũng phải thiết lập!" Nghe vậy, Từ Huy Tổ cúi đầu. Quyền lực của Đô chỉ huy ty Tổng binh các biên trấn so với Bố Chính Ty các hành tỉnh, tuyệt đối chỉ có hơn chứ chẳng kém. Nếu không, hoàng đế cũng đã chẳng bắt đầu cắt giảm binh lực vô dụng nơi biên trấn từ mấy năm trước. Cắt giảm thì đã cắt giảm rồi, nhưng biết đâu chừng mười mấy năm sau, thói cũ lại tái phát. "Chức vụ Tuần phủ, trật Tòng nhị phẩm!" Chu Doãn Thông lại nói: "Tuần phủ các hành tỉnh, trước tiên do Hộ Bộ, Lại Bộ, Đô Sát Viện ba bên cùng tiến cử nhân tuyển lên, sau đó trẫm mới định đoạt!" "Còn Tuần phủ của các biên trấn, ngoài ba cơ quan đó ra, còn phải do Binh Bộ cùng Đốc Quân Phủ cùng nhau tiến cử!" Chu Doãn Thông cười nói: "Đâu thể để nơi biên cương trọng địa lại nhét một gã mọt sách chẳng hiểu việc binh đao tới đó, đúng không?" Lòng dạ mọi người đều sáng như gương, trọng điểm trong lời hoàng thượng chính là câu cuối cùng kia: ngài đích thân định đoạt. Sự tiến cử của những kẻ khác chẳng qua chỉ là làm theo hình thức mà thôi. "Ngoài ra..." Chu Doãn Thông lại tiếp, "Như hành tỉnh Hồ Quảng, theo trẫm thấy thì khá là... cồng kềnh phức tạp!" "Trẫm có ý chia tách thành hai tỉnh Hồ Bắc và Hồ Nam... Dĩ nhiên rồi, 'Hồ Quảng được mùa, thiên hạ đủ ăn'... Hai tỉnh này ngoài việc đặt Tuần phủ ra, sẽ thiết lập thêm chức Tổng đốc Hồ Quảng!" "Lưỡng Quảng cùng với Trực Lệ, cũng sẽ làm như thế!" Tổng đốc? Đây là quan chức gì vậy? Đột nhiên, Chu Cao Sí nhận ra một tia phong vị bất thường ẩn giấu bên trong. "Thiết Đỉnh Thạch vừa mới điều nhiệm tới Hồ Quảng, liền từ Bố chính sứ biến thành Tổng đốc sao? Một mình hắn, lại sắp sửa quản chế tới hai vị Tuần phủ ư?"