Chương 2068: Thuế mới và đấu bò (1)

Điện Càn Thanh. Chậu thủy tiên hoàng đế yêu thích được đặt bên bệ cửa sổ, tắm mình trong ánh nắng. Khi nở hoa, loài cây này đẹp khôn xiết, giữa những cánh hoa trắng muốt như sữa sẽ bung tỏa nhụy hoa vàng màu quả mơ. Nhưng hiện tại, vẫn chưa tới mùa nở rộ. Chẳng những cách xa chữ "đẹp", nhìn qua lại chỉ như mấy củ tỏi cắm trong bùn đất, lá xanh hệt như mớ ngọn tỏi non. Còn trong điện, chậu cúc vì nhường chỗ bên bệ cửa cho thủy tiên mà bị dời vào góc khuất, lại đang kiêu hãnh nở rộ, tỏa ra từng đợt hương thơm dìu dịu. Chu Doãn Thông vận bào phục thêu đoàn long đỏ thẫm, lặng lẽ ngồi sau ngự án, nheo mắt nhìn bản tấu sớ trong tay. "Tấu sớ hạch tội Lại bộ Thượng thư Lý Chí Cương bè đảng mưu lợi riêng!" Tấu sớ do Lại bộ Cấp sự trung đệ trình, trong đó vạch ra chuyện Học chính một châu phủ tên là Vương Chí Cao, khảo hạch nhiều năm ở Lại bộ đều chỉ xếp hạng bình thường, lại chưa từng có lý lịch đứng đầu cai trị một phương. Kẻ này nếu có may mắn thăng chức, được làm Thông phán hay Tri châu một châu phủ đã là hoàng ân mênh mông. Ấy vậy mà Vương Chí Cao dựa dẫm Lý Dĩ Hành, Lại bộ kiêng dè uy thế của Lý Dĩ Hành, bèn cất nhắc Vương Chí Cao lên làm Tri phủ Tế Nam thuộc Sơn Đông. Một kẻ đắc đạo, gà chó lên trời! Kể từ khi Lý Dĩ Hành được thánh quyến đến nay, giăng lưới bè đảng, bài trừ dị kỷ, Khóa Thuế Tổng ty cùng Hải Quan Tổng ty đều biến thành chốn một lời định đoạt của riêng hắn... "Chao ôi!" Đọc bản tấu sớ này, Chu Doãn Thông thầm thở dài một tiếng. "Sắp đến Tết rồi, không kiếm chút chuyện cho trẫm thì đám văn quan này không ăn nổi cái Tết cho ngon!" Chu Doãn Thông thầm nhủ trong lòng. Rõ ràng mới buổi sớm, nhưng hắn đã có phần mỏi mệt, đặt tấu sớ trong tay xuống, không ngừng xoa xoa huyệt thái dương. Hắn làm hoàng đế đã lâu, làm lâu rồi mới hiểu vì sao các triều đại xưa nay luôn có vòng luân hồi thịnh cực tất suy. Các triều đại trong lịch sử, hễ quốc lực đạt đến đỉnh cao, tất nhiên sẽ có vài đời quân chủ nối tiếp nhau dốc lòng lo việc nước. Mà trong quá trình dốc lòng lo việc nước ấy, đều có một điểm chung. Đó là vị hoàng đế tại vị vào thời điểm quốc lực hưng thịnh nhất, thường ngồi trên ngai vàng rất lâu. Những vị hoàng đế như thế khi còn trẻ thì dồi dào tinh lực, nhưng về già đều bắt đầu sinh chán ghét chính sự. Một là tinh lực không còn đủ. Hai là bị những trò lục đục tranh đấu, thậm chí là bè phái của đám quan lại này vần cho mệt nhoài, chỉ muốn duy trì sự cân bằng nơi triều đình, chẳng còn hơi sức và tinh thần đâu mà khai thác tiến thủ nữa. Một khi đất nước đã gieo xuống mầm họa nội đấu, truyền đến tay con cháu đời sau ắt sẽ thành tai ương. "Chuyện xảy ra gần một tháng trước, đến giờ mới dâng sớ!" Chu Doãn Thông cười lạnh trong bụng: "Đây là đang bày bố cục đấy!" Thủ đoạn của đám văn quan, hắn còn lạ gì. Chuyện nhỏ thì châm lửa, đợi lửa bùng to lên, chuyện nhỏ liền hóa chuyện lớn. Sau đó mới bẩm báo lên hoàng đế, hoàng đế muốn coi nhẹ cũng không được nữa. Tựa như chuyện của Lý Chí Cương, nếu ngay từ đầu, sang ngày thứ hai đã dâng sớ, chuyện này bất kể đúng sai đều sẽ được nội bộ dàn xếp êm xuôi. Cho dù Lý Chí Cương có ngang ngược đến đâu, thấy trong triều có kẻ hạch tội, hắn cũng chẳng dám làm càn! Thế nhưng kẻ hạch tội lại cố tình không dâng sớ ngay từ đầu, chẳng những không dâng mà còn vờ như không biết, thậm chí ngấm ngầm tạo điều kiện. Rồi sau đó tung tin đồn ra ngoài, nói Lý Chí Cương thế này thế nọ, ai bám được vào hắn đều một bước lên mây ra sao... Đợi đến khi trong triều ngoài nội xôn xao huyên náo, mới dâng thư hạch tội nói hành vi của Lý Chí Cương xấu xa tột cùng. Đúng lúc này, Vương Bát Sỉ rón rén bước tới trước cửa noãn các, đứng bên ngoài khẽ bẩm: "Vạn tuế gia, Lý Thiếu bảo tới rồi ạ!" "Truyền!" ~ "Thần khấu kiến hoàng thượng!" Triều kiến bề tôi trong noãn các bớt đi vài phần trang trọng, thêm vài phần tùy ý. Chu Doãn Thông ngồi trên ghế sau ngự án, nhìn Lý Chí Cương đang quỳ bên ngoài noãn các trong ánh nắng chói chang, khẽ mỉm cười: "Đứng dậy đi! Mang cho Lý ái khanh cái đôn!" "Tạ hoàng thượng!" Lý Chí Cương cất bước vào noãn các, không ngồi lên chiếc đôn Vương Bát Sỉ vừa mang tới, mà hai tay dâng một phần công văn giao cho Vương Bát Sỉ. Vương Bát Sỉ đón lấy, cũng dùng hai tay kính cẩn đặt lên án thư của Chu Doãn Thông. "Từ khi thần thụ lý Khóa Thuế Tổng ty đến nay, phụng chỉ đặt Khóa Thuế Ty tại các châu phủ huyện trong thiên hạ, thi hành luật thuế mới, thanh tra sổ thuế, định ra mức thuế!" Lý Chí Cương sang sảng cất lời: "Luật thuế mới của triều ta lấy thuế thương nghiệp làm trọng, nhưng thần nhận thấy, luật thuế mới cũng có phần..." Nói đoạn, hắn liếc nhìn sắc mặt hoàng đế: "... có phần khái quát quá!" "Nói cách khác là chưa đủ chi tiết!" Chu Doãn Thông liếc qua bản điều trần trong tay, cười nói: "Bởi vậy trẫm mới bảo các ngươi gom góp ý kiến, một mình trẫm sao nghĩ hết được ngần ấy việc!" Nhưng vừa dứt lời, ánh mắt hắn chợt ngưng lại. Điều đầu tiên trong bản điều trần của Lý Chí Cương rõ ràng viết xin thu thuế trước bạ khế ước nhà đất! "Khi thần thanh tra sổ thuế năm nay của kinh sư cùng các châu phủ thành lớn khắp nơi, chợt nhận thấy chỉ riêng địa phận kinh sư, việc đăng ký điền sản tại nha môn đã vượt hơn ba phần mười so với mọi năm!" Lý Chí Cương nói tiếp: "Mà giá nhà trong kinh sư cũng đắt hơn trước kia tới ba phần mười là ít! Dù vậy vẫn không ngăn nổi người mua nườm nượp như nước triều, thậm chí những nơi vốn hẻo lánh quanh Ứng Thiên Phủ, giá đất cũng tăng vọt!" Chu Doãn Thông không nói gì, khẽ gật đầu ra hiệu cho Lý Chí Cương nói tiếp. Lý Chí Cương dừng lại một chút rồi tiếp tục: "Thời thái bình thịnh thế của các triều đại xưa nay đều như vậy, huống chi nay triều ta có thánh thiên tử ngự trị, trong bốn biển thái bình an lạc!" "Thiên hạ càng thái bình thì người mua nhà tậu vườn càng đông, mà nơi nào càng phồn hoa thì lại càng tấc đất tấc vàng!" "Khóa Thuế Tổng ty mang trọng trách mở rộng nguồn thu cho quốc gia." Lý Chí Cương lại liếc nhìn sắc mặt Chu Doãn Thông, nói tiếp: "Bởi thế thần nghĩ, về việc điền sản này, nếu cứ dùng luật thuế cũ trước kia chắc chắn không được nữa! Đúng như lời hoàng thượng từng dạy, phải tiến bước cùng thời đại..." Chu Doãn Thông gập bản điều trần trước mắt lại: "Nói cụ thể xem!" Lý Chí Cương khom mình đáp: "Trước kia, phàm việc mua bán nhà cửa cửa tiệm, chẳng qua chỉ là đăng ký ở nha môn, nộp vài chục văn tiền khế chỉ mà thôi. Thậm chí dân gian đôi khi ngầm mua bán với nhau, không tới nha môn đăng ký, nha môn cũng... cũng chẳng buồn truy cứu!" "Nhưng nay thời thế đã khác, một tòa nhà bình thường ở kinh sư cũng có giá tới hàng nghìn ngân nguyên, nếu lại dùng cách thức cũ, rõ ràng là... rõ ràng là bỏ gốc lấy ngọn rồi!" "Bởi vậy thần cho rằng, khoản thuế khế ước này không thể chiếu theo lệ cũ trước kia, mà phải căn cứ vào giá thị trường của nhà cửa điền sản để đánh thuế!" "Ví như một dinh cơ trị giá một nghìn ngân nguyên, sẽ thu thuế ba phần trăm, tức là chừng ba mươi ngân nguyên." Nói đến đây, thấy hoàng đế bỗng nhíu mày, Lý Chí Cương vội nói thêm: "Khoản thuế này nhìn thì không nhiều, nhưng nếu kinh sư và các châu phủ trong thiên hạ đều chiếu theo đó mà thu..." Chu Doãn Thông cau mày lên tiếng, ngắt lời Lý Chí Cương: "Trẫm thấy trong bản điều trần của ngươi viết, chẳng những người mua phải nộp, mà người bán cũng phải nộp?" "Mua bán cùng nộp!" Lý Chí Cương lập tức đáp: "Kẻ mua nổi căn nhà một nghìn ngân nguyên thì tuyệt đối không phải người nghèo!" "Ừm!" Chu Doãn Thông hừ một tiếng: "Nhưng bản điều trần của ngươi cũng có viết, thu theo giá trị! Tức là bất luận căn nhà đáng giá bao nhiêu, nhất loạt đều đánh thuế ba phần trăm!" Lý Chí Cương nhận thấy giọng điệu của hoàng đế có phần không vui, nhưng vẫn cắn răng đáp: "Dạ phải!" "Trẫm cũng lấy kinh sư làm ví dụ, tại kinh sư, nơi bá tánh ở phần nhiều chẳng qua chỉ một hai gian nhà! Lại lấy Nam thành làm ví dụ, một gian nhà nơi đó đáng giá bao nhiêu trên thị trường?" Lý Chí Cương trầm ngâm giây lát: "Ước chừng khoảng hai ba mươi ngân nguyên!" "Bá tánh bình dân cả đời chỉ tích cóp được một hai gian nhà ấy!" Chu Doãn Thông cất lời: "Lúc mua bán lại còn muốn thu thêm ba phần trăm thuế, thỏa đáng sao?" Dứt lời, ngón tay thon dài của hắn gõ nhẹ lên mặt bàn: "Hai ba gian nhà nộp ba phần trăm thuế, quả thực chẳng đáng bao nhiêu. Nhưng trong mắt bá tánh, đó là tiền tươi thóc thật! Có số tiền ấy, người ta mua được bao nhiêu thịt cho con trẻ trong nhà, sắm thêm được bao nhiêu manh áo mới?" "Chuyện này..." Lý Chí Cương ngẫm nghĩ một chốc: "Hoàng thượng, nhưng nếu không tăng thuế thì không được. Một khi đã tăng thì phải đối xử công bằng như nhau!" "Ha ha!" Chu Doãn Thông cười lớn: "Lý ái khanh, theo cách của ngươi thì công bằng nỗi gì! Căn nhà hai mươi lượng với dinh cơ hai nghìn ngân nguyên, há có thể xem là một thứ sao?" "Người mua kẻ bán của hai bên, có thể là cùng một hạng người sao?" "Đã chẳng hề giống nhau, cớ sao tiền thuế phải nộp lại như nhau?"