Chương 2069: Thuế mới và đấu bò (2)

Lý Chí Cương càng lúc càng thêm mơ hồ. Hắn ôm trọn lòng tin mà tới, theo hiểu biết của hắn về hoàng đế, chỉ cần có thể tăng thêm nguồn thu cho quốc khố, hoàng đế tất sẽ tán đồng. Nhưng nhìn thế này, dường như hoàng đế có phần không muốn? Đây chính là vấn đề vị trí quyết định suy nghĩ! Hắn xuất thân từ hào môn đất Tùng Giang, cả đời chưa từng phải tự tay tiêu tiền. Hắn biết trên đời có người nghèo, nhưng người nghèo thì hắn đã gặp được mấy người? Hắn suy tính công việc, xưa nay chưa từng đứng ở tầng lớp người nghèo mà nghĩ. "Thần ngu muội, xin bệ hạ chỉ bảo tường tận!" Lý Chí Cương cúi đầu nói. Chu Doãn Thông đứng dậy, bước đến bên cửa sổ, cúi đầu nhìn chậu thủy tiên lá mọc như lá tỏi, chậm rãi cất lời: "Việc trong thiên hạ không lo thiếu mà lo không đều, kiến nghị tăng thu thuế khoán của khanh, nhìn thì thấy đều, nhưng thực chất đối với người nghèo thì chẳng đều chút nào!" "Kẻ mua nổi dinh cơ một ngàn ngân nguyên, so với người ở trong căn nhà hai mươi ngân nguyên, khái niệm của họ về ba phần thuế là hoàn toàn khác nhau!" "Với kẻ trước, cùng lắm chỉ bằng một bữa tiệc rượu. Với người sau, lại can hệ đến kế sinh nhai của cả một gia đình!" "Tất nhiên, kiến nghị của khanh là có ý tốt!" Đối với bề tôi không thể chỉ đả kích, mà phải khích lệ đúng mực. Chu Doãn Thông khen một câu, lại nói: "Ý của trẫm là thế này! Đã muốn thu thuế khoán, thì phải phân định nhà cửa ra! Lấy kinh sư làm ví dụ, căn nhà dưới hai mươi lượng bạc đều là người nghèo ở, thì không cần thu thuế!" "Không, nhà cửa mua bán dưới bốn mươi ngân nguyên, đều không cần thu thuế!" Chu Doãn Thông ngừng một lát rồi nói tiếp: "Nhưng phải đến nha môn trình báo, nộp một khoản tiền giấy tờ nhất định." "Nhà trên bốn mươi ngân nguyên, mới châm chước xem xét!" Nói đến đây, Chu Doãn Thông cười nói: "Còn dinh cơ từ một ngàn ngân nguyên trở lên, người ở đều là kẻ có gia sản, người như vậy, nhà như vậy có thể thu nhiều hơn!" "Tóm lại một câu, người nghèo thì không thu hoặc thu ít, còn người có tiền thì phải thu nhiều!" Chu Doãn Thông lại nói. Lý Chí Cương tính toán trong lòng giây lát, thầm nghĩ: "Đây chẳng phải là cướp của người giàu chia cho người nghèo sao?" "Vậy..." Hắn do dự một lát rồi nói tiếp: "Bệ hạ, thần có một nỗi lo! Nếu thật sự làm như vậy, e rằng có kẻ gian trá, hoặc là hạ thấp giá dinh cơ xuống, hoặc là dứt khoát chia nhỏ dinh cơ ra để mua bán hòng trốn thuế khoán..." "Cho nên mới cần lập hồ sơ trình báo!" Chu Doãn Thông nghiêm sắc mặt: "Có hồ sơ trình báo mới dễ tra xét! Kẻ gian trá bực này, hễ tra rõ thực hư, phạt gấp mười lần tiền thuế khoán!" Nói đoạn, hắn lại tiếp: "Ngoài ra, thuế nhà ở và thuế cửa hiệu cũng không thể như nhau. Nhà ở là để ở, cửa hiệu là để buôn bán, tính chất khác nhau, khi mua bán mức thuế thu cũng phải khác nhau!" Lý Chí Cương khom người: "Bệ hạ thánh minh, thần sẽ về sửa đổi kỹ càng ngay!" "Còn nữa!" Chu Doãn Thông xoay người, lại nói: "Trong điều trần của khanh, còn một chỗ trẫm thấy không thỏa đáng!" Nói rồi, hắn nhíu mày: "Cả bên mua lẫn bên bán đều phải nộp, liệu có quá đáng không? Triều đình làm vậy chẳng phải là ăn cả hai đầu, chiếm cả hai phía sao? Cách ăn như thế, khó coi quá chăng?" "Ngoài ra, còn có một mối họa ngầm!" Chu Doãn Thông lại nghiêm nghị nói: "Vừa rồi khanh bảo, nay trong cõi thái bình, nên dân gian mua sắm dinh cơ, hưng công xây dựng rầm rộ." Nói đến đây, hắn thở dài: "Nhưng người nghèo vẫn chiếm phần nhiều!" "Người nghèo cả đời, chẳng qua là mong an thân lập mệnh, cơm ăn áo mặc nhà ở đi lại!" Chu Doãn Thông dừng một chút rồi nói: "Chẳng qua chỉ cần một chốn dung thân, nên mới chắt bóp từng đồng kẽ răng để mua nhà." "Trẫm nghĩ, dù phong khí mua sắm dinh cơ trong dân gian có hưng thịnh đến đâu, thì trong số đó phần lớn vẫn là người nghèo mua những căn nhà bình thường!" Nói đến đây, Chu Doãn Thông cười: "Không thể nói là người nghèo, mà là người bình thường, hạng thứ dân!" Lý Chí Cương vội gật đầu: "Bệ hạ nói chí phải!" "Người bình thường mua nhà, nếu tăng thuế quá nặng, họ tuyệt đối không gánh nổi, liệu có... không mua nữa chăng. Vốn dĩ trong nhà có hai gian, muốn mua căn năm gian. Năm gian nhà giá một trăm ngân nguyên, thuế ba phần." "Liệu có người nghĩ rằng, thà gì làm lợi cho quan phủ, chi bằng cứ tạm bợ ở hai gian nhà cũ hay không?" "Cứ như vậy, người mua sẽ ít đi, còn người bán thì không bán được, đúng không?" Lý Chí Cương cân nhắc lời của hoàng đế, nhưng trước sau vẫn có chút chưa thông suốt. "Thu thuế, nhất là thứ thuế can hệ đến từng người dân thế này, không phải không thể thu, nhưng phải thận trọng!" Chu Doãn Thông nhìn Lý Chí Cương, cười nói: "Trẫm tuy bác bỏ bản điều trần của khanh, nhưng tấm lòng này của khanh thì trẫm tán thưởng! Người khác không phải không nhìn ra nguồn tài chính này, chỉ là ngại phiền toái, không chịu đứng mũi chịu sào, còn Lý ái khanh thì dám gánh vác trách nhiệm!" Khoảnh khắc ấy, sống lưng Lý Chí Cương thẳng tắp, nếp nhăn trên mặt giãn ra thành nụ cười tươi rói. "Để khanh quản lý Khóa Thuế Ty, chính là vì tâm cảnh này của khanh. Vả lại khanh biết sai liền sửa, lại chẳng chút tư tâm, luôn lấy đại cục làm trọng!" Lý Chí Cương rạng rỡ hẳn lên. Trong lòng thầm nghĩ: "Bảo sao mấy hôm nay mình ăn không ngon ngủ không yên! Hóa ra là do bệ hạ đã mấy ngày không khen mình!" "Khanh hãy lui về, châm chước kỹ càng lại một phen!" Chu Doãn Thông cầm bản điều trần lên, vỗ vào tay Lý Chí Cương: "Việc này nếu thành, khanh lại lập thêm một đại công!" Lý Chí Cương tràn đầy hăng hái: "Thần xin về ngay..." "Khoan đã!" Chu Doãn Thông lại gọi. Rồi hắn bước tới bên bàn, toan đưa tay lấy thứ gì đó, nhưng lại chần chừ do dự. "Có một việc!" Dưới ánh mắt đầy nghi hoặc của Lý Chí Cương, Chu Doãn Thông mở lời: "Trẫm muốn cho khanh biết!" Nói đoạn, Chu Doãn Thông cầm lấy bản tấu chương của Lại bộ Cấp sự trung hạch tội Lý Chí Cương ở trên bàn, quay người lại nói: "Gần đây có phải khanh... xử lý vài việc không được thỏa đáng cho lắm?" Lý Chí Cương vừa thấy bản tấu triệp trong tay hoàng đế, tim liền thót lại một cái. "Đứa con hoang nào lại hạch tội ông đây?" Hắn thầm chửi trong bụng. Nhưng ngoài mặt không lộ vẻ gì, cúi đầu nói: "Thần... thực ra trước sau vẫn phụng công làm việc, thỏa đáng hay không thì không dám nói, nhưng việc làm tuyệt đối là đúng đắn!" Thỏa đáng không đồng nghĩa với đúng, đúng không tương đương với thỏa đáng. Đó chính là chỗ vi diệu của chốn quan trường, cũng là đạo lý nhân tình thế thái, thậm chí là bản tính con người. "Trẫm biết con người khanh!" Chu Doãn Thông khẽ vỗ vào bản tấu triệp trong tay: "Cho nên mấy chuyện bắt gió bắt bóng, trẫm cũng chỉ cười trừ cho qua. Nhưng việc hôm nay... đích thực có người đó, cũng đích thực có việc đó!" Nói rồi, hắn lại ngập ngừng giây lát: "Vốn dĩ không có tiền lệ này, nhưng đối với Lý ái khanh, trẫm quyết định phá lệ một lần!" Dứt lời, trước ánh mắt kinh ngạc của Lý Chí Cương, Chu Doãn Thông lật tấu chương ra, trực tiếp xé đi phần ký tên của người hạch tội, rồi ném bản tấu qua. "Cầm về tự mình xem đi!" Chu Doãn Thông trầm giọng: "Ai hạch tội, trẫm không thể nói cho khanh! Nghe ngóng rồi dâng tấu là trách nhiệm của ngôn quan! Khanh cũng đừng làm ầm ĩ lên, đừng cảm thấy mình chịu oan ức, hãy nghĩ cho kỹ xem rốt cuộc bản thân đã làm sai ở chỗ nào!" Hai tay Lý Chí Cương bưng bản tấu chương hoàng đế ném tới, kích động đến toàn thân run rẩy. Có kẻ hạch tội hắn! Hoàng đế lại thuận tay đưa luôn bản tấu hạch tội cho hắn xem. Đây là sự tín nhiệm đến mức nào chứ? Chỉ trong khoảnh khắc ấy, Lý Chí Cương bỗng thấy người hạch tội mình càng nhiều càng tốt, thậm chí chửi mười tám đời tổ tông nhà hắn cũng chẳng hề gì! "Ân đức bệ hạ dành cho thần, cao dày tựa trời biển!" Lý Chí Cương nghẹn ngào: "Thần thực sự không lấy gì báo đáp được..." "Quân thần chúng ta, mấy lời khách sáo thì miễn đi!" Chu Doãn Thông ngắt lời: "Trẫm là mong khanh được tốt! Mong khanh có thể vững bền lâu dài! Con người khanh ra sao trẫm hiểu rõ!" Nói đoạn, hắn thở dài: "Cứng quá thì dễ gãy đấy!" "Thần chỉ vì quá cương trực bất khuất mà thôi!" Lý Chí Cương cúi đầu. ~ "Để xem đứa con hoang nào lại hạch tội ta?" Bước ra khỏi điện Càn Thanh, vừa về tới Nam Thư Phòng, Lý Chí Cương đã không chờ nổi mà mở ngay bản tấu chương kia ra. Phần đầu quyển có ký tên đã bị hoàng đế xé đi, không rõ là ai. Bản tấu dùng theo quy cách chung, sáu bộ đều như vậy, cũng chẳng nhận ra là ai. Nét chữ... chữ tiểu khải nắn nót, xem ra cũng có phong thái danh gia! "Ngôn quan sao?" Lý Chí Cương thầm nghĩ: "Hoặc là Đô Sát Viện, hoặc là Cấp sự trung các bộ!" "Ừm, mình đi lật xem công văn, đối chiếu nét chữ, làm như vậy thì rốt cuộc ai hạch tội mình chẳng phải sẽ rõ ràng ngay sao?" Định bụng xong xuôi, hắn lập tức đứng dậy. Nhưng ngay chớp mắt sau, khi nhìn thấy nội dung trong tấu triệp, hắn lập tức nổi trận lôi đình. "Thằng khốn Vương Chí Cao này là ai? Ở xó nào chui ra vậy?" Nghĩ đoạn, hắn đùng đùng giận dữ bước ra khỏi Nam Thư Phòng. Vừa khéo, Chu Cao Sí cùng một nhóm người đang vừa nói vừa cười đi đối diện tới. Lý Chí Cương đang cơn bốc hỏa, cúi gằm đầu lướt qua vai họ, ngay cả chào hỏi cũng không thèm. "Hây!" Chu Cao Sí nhìn bóng lưng Lý Chí Cương, cười nói với Đông Cung đại học sĩ Trương Hiển Tông bên cạnh: "Lý Dĩ Hành đây là giẫm phải phân cọp rồi hay sao mà đi đứng hùng hổ thế kia!" Trương Hiển Tông lắc đầu: "Thật chẳng ra thể thống gì!"