Chương 2285: Trưng đinh (1)

Mẹ kiếp, què rồi, phế luôn rồi. ~~ "Năm hết Tết đến rồi, lại có chuyện gì thế này?" Chu Cao Sí vừa thầm thắc mắc, vừa mở sớ tấu ra xem. Vừa nhìn rõ phần mở đầu bản tấu, tim hắn đã thót lại một nhịp, thầm kêu không ổn. "Thần, Đô sát Ngự sử kiêm Tổng đốc Bắc Trực Lệ Tân Ngạn Đức phục khất tấu..." "Mẹ kiếp..." Vừa thấy mở đầu này, Chu Cao Sí đã mắng thầm trong bụng: "Mấy chuyện rách việc ở tân đô Bắc Bình chưa chịu qua đi đúng không? Cái tên Tân đầu sắt này nhất quyết phải khiến phủ Thuận Thiên cùng Doanh Kiến ty, Công bộ, Hộ bộ rơi đầu hàng loạt mới vừa lòng hả? Xưa nay những công trình kéo dài dằng dặc thế này, căn bản không thể nào không có chuyện bòn rút túi riêng... Ơ kìa..." Chu Cao Sí đoán đúng một nửa, Tân Ngạn Đức quả thực dâng sớ đàn hặc hắn. Nhưng việc bị đàn hặc lại không phải chuyện của Doanh Kiến ty Bắc Bình, mà là... "Thần, Tào vận Tổng binh quan Trần Tuyên, liên danh thượng tấu..." Trần Tuyên là hậu duệ huân quý khai quốc Đại Minh, từng giữ chức Chỉ huy sứ Thành Đô Hữu Vệ. Vì trong thời gian tại nhiệm có công tu sửa Đô Giang Yển, sau khi Đại Minh định đoạt việc dời đô, ông được thăng làm Tào vận Tổng binh quan. Đột nhiên, hai cánh tay Chu Cao Sí run bắn lên. "Họa vô đơn chí, đến Đại Vận Hà nam bắc cũng xảy ra chuyện rồi sao?" Đọc tiếp xuống dưới, hắn kinh hãi đến mức há hốc mồm. "Cửa biển Trực Cô biển thủ công quỹ..." "Quan thương câu kết, lấy đồ kém chất lượng thay thế đồ tốt..." "Chất lượng các loại vật liệu không đồng đều..." "Tiến độ công trình bê trễ trù trừ..." "Mẹ kiếp, thế này là đòi mạng người ta rồi..." Đọc đến đây, trán Chu Cao Sí đã nổi đầy gân xanh. ~~ Túi tiền của đế quốc Đại Minh nằm trong tay Lý Chí Cương, quyền thu tiền nằm trong tay Thiết Huyễn. Vậy vì sao bao năm qua, Lý Chí Cương luôn nung nấu ý định phải lật đổ Chu Cao Sí bằng được? Bởi vì Chu Cao Sí nắm giữ quyền tiêu tiền của đế quốc Đại Minh. Chưa kể đến Doanh Kiến ty tân đô Bắc Bình... cỗ máy tiêu tiền như nước kia. Ngay cả đường thủy tào vận và hải vận nam bắc liên quan mật thiết đến mạch máu quốc gia cũng đều do hoàng đế giao cho hắn phụ trách. ~~ "Hồng Hi..." Chu Doãn Thông trầm giọng: "Cả triều văn võ đều phản đối dời đô, cho rằng trẫm muốn tự vứt bỏ đất đai tổ tông, tự tiện sửa đổi tổ huấn gia pháp của Thái Tổ Cao hoàng đế, là hao tổn sức dân, tốn kém tiền của, ham công chuộng danh..." Nói đến đây, hắn khựng lại một lát rồi nói tiếp: "Chính vì ngươi hiểu được suy nghĩ thực sự của trẫm, cho nên tuyến đường thủy quan trọng đến tính mạng này trẫm mới giao cho ngươi... để trẫm rảnh tay làm kẻ đứng ngoài..." Nói đoạn, chát một tiếng! Chu Doãn Thông đập mạnh tay xuống thành ngai vàng, khiến Lý Cảnh Long đang quỳ dưới đất bất giác run bắn lên, vội vàng nhích người kéo giãn khoảng cách với Chu Cao Sí. "Ngươi cũng học đòi khoanh tay đứng nhìn sao? Cửa biển Trực Cô nối liền sông Thông Huệ, quan trọng đến dường nào..." "Ngươi xem tiếp xuống dưới đi, đoạn sông Vận Hà thuộc Sơn Đông... quan phủ tự ý bớt xén tiền công và khẩu phần ăn của dân phu, suýt chút nữa đã gây ra biến loạn..." "Vận hà nam bắc... công hạn hết lần này đến lần khác bị trì hoãn..." ~ Sau khi đế quốc dời đô trong tương lai, đường biển ắt phải thông suốt. Tuyến tào vận đường biển xuất phát từ cảng Thái Thương nơi cửa sông Trường Giang, qua Tam Sa đảo Sùng Minh rồi tiến vào biển sâu... ngang qua đảo Lưu Gia, đảo Sa Môn, vịnh Lai Châu rồi đến Trực Cô... Dọc đường biển được bố trí chuyên biệt các thuyền tiêu, cờ tiêu, ngày đêm dùng đèn lửa và hiệu cờ để dẫn đường cho tàu thuyền, thuận gió mười ngày là tới nơi. Nói ra thì có phần mâu thuẫn, lại càng khiến người ta dở khóc dở cười. Thực chất tuyến đường hải vận này đã được ấn định từ thời Hồng Vũ của Thái Tổ Cao hoàng đế. Thế nhưng tác dụng của nó vốn không phải để kết nối nam bắc, mà là để bảo đảm hậu cần quân sự. Triều Minh mở biển hơn mười năm, nhưng toàn bộ sức lực và kỹ thuật đều đổ dồn vào vùng biển ngoài và viễn dương, còn vùng nội hải này quả thực chưa từng để tâm quá nhiều. Không ai để ý là vì không có lợi lộc gì. Đặc biệt là các hải cảng phương Bắc, triều đình từng cho xây dựng rất nhiều bến cảng ở Sơn Đông, Giao Đông, ý định ban đầu là nhằm thúc đẩy giao thương đường biển nam bắc, nhưng sau hơn mười năm kiểm chứng. Ngay cả Chu Doãn Thông, người ngày trước hễ nghe quan viên địa phương đề xuất xây dựng cảng biển là vung bút phê duyệt cấp người, nay cũng thấy ngượng chín mặt. Quả thực có phần ham công chuộng danh, hao công tốn của. Trước hết, một bến cảng có thể trở thành cảng tốt hay không không nằm ở vị trí, mà nằm ở chỗ nó có khả năng lan tỏa vào vùng nội địa đông đúc trù phú hay không. Lại lấy Sơn Đông làm ví dụ, dẫu nơi đây có hải cảng, nhưng trong địa giới lại nhiều đồi núi. Chính vì núi non trùng điệp đã ngăn cách đất liền với biển cả, càng khiến cho mạng lưới sông hồ chằng chịt trong địa phận Sơn Đông không thể liên kết thành một mạng lưới vận tải đường thủy hữu hiệu. Vì thế, các bến cảng mà triều đình cho xây dựng tại Sơn Đông phần lớn cuối cùng đều biến thành quân cảng. Hơn nữa việc mậu dịch cũng rất đơn điệu, chỉ giới hạn vượt biển sang Cao Ly và Đông Doanh... phần lớn cũng dùng vào việc vận chuyển binh lính, hậu cần quân sự. Không phải nó vô dụng, mà là ở giai đoạn hiện tại, nó không thể mang lại lợi ích thiết thực cho bách tính Sơn Đông. Đúng vậy, Chu Doãn Thông là một kẻ xuyên không có tầm nhìn vượt thời đại, nhưng hắn không phải bậc toàn tri... Đây đều là những bài học xương máu mà hắn rút ra được trong quá trình chấp chính. Đúng như lời cổ nhân đã dạy, vô vi nhi trị. Vô vi nhi trị đôi khi nói trắng ra rất đơn giản: đừng có mù quáng mà vẽ chuyện làm càn! Đó cũng là lý do vì sao đã mở đường tào vận trên biển rồi mà vẫn phải khai thông Đại Vận Hà nam bắc. Bởi vì việc này thực sự có ích cho thời đại này... ~~ Bất kỳ thể chế nào cũng không phải là bất biến, nhưng vào thời điểm được thiết lập, nó ắt hẳn là thể chế tốt nhất lúc bấy giờ. Người đời sau cũng đừng ảo tưởng rằng mình nhất định thông minh hơn tiền nhân... Thực tế chứng minh, có khi ngươi chẳng là cái thớ gì đâu! Vì sao lại nói tào vận có ích... Cả triều văn võ đều phản đối dời đô, nhưng tuyệt nhiên không một ai phản đối việc khơi thông Đại Vận Hà Kinh - Hàng nối liền nam bắc. Vì sao? Vấn đề này, nếu là Chu Doãn Thông của mười năm trước, chắc chắn hắn sẽ trả lời sai. Nhưng hiện tại, hắn có thể dễ dàng đưa ra câu trả lời chuẩn xác. Điều này có nét tương đồng với hậu thế, dùng hành động của quốc gia để kích cầu phát triển kinh tế... Triều đình vừa ban bố công văn khai thông Đại Vận Hà nam bắc, quan viên ở nha môn Tuần phủ Sơn Đông đã dâng sớ tấu: "Ba phủ Thanh, Đăng, Lai giáp núi kề biển, đất đai cằn cỗi... bách tính phần nhiều phải lưu tán sang Đông Xương, Duyện Châu..." "Một khi triều đình mở đường sông mới, hai bên bờ ắt có đất trống. Bấy giờ cấp cho dân chúng ba phủ trâu cày nông cụ thì họ có thể an cư lạc nghiệp..." Đế quốc Đại Minh quả thực rất trù phú... Thế nhưng, nói một cách công tâm, dải phương Bắc rộng lớn, đặc biệt là bình nguyên Hoa Bắc, dẫu đã trải qua gần năm mươi năm nhưng vẫn chưa thể hoàn toàn hồi phục sau những cuộc chiến loạn cuối thời Nguyên. Phương thức mở biển trọng thương ở vùng Giang Nam không thể rập khuôn bê ra phương Bắc... Tuyến tào vận Đại Vận Hà nam bắc đâu chỉ đi qua mỗi bình nguyên Hoa Bắc... Một phần Nam Trực Lệ, rồi Sơn Đông, Hà Nam, Hà Bắc... thậm chí còn thông qua hệ thống dịch trạm lan tỏa tới tận vùng Tây Bắc, số bách tính được hưởng lợi đâu chỉ dừng lại ở con số vạn người? Nói xa hơn một chút, thực chất bình nguyên Hoa Bắc... dẫu hơn một trăm năm đã trôi qua, cũng chưa từng khôi phục lại được mức sống phồn thịnh như thời Tống - Kim. Từ đây lại dẫn ra một vấn đề khác, đó là suốt gần một trăm năm trị vì của Đại Nguyên, triều đình chưa từng nghĩ đến việc khôi phục sản xuất. Nói chính xác hơn, kể từ sau khi Hốt Tất Liệt chết, trong mắt các đời hoàng đế Đại Nguyên chỉ tồn tại hai nơi. Một là Đại Đô, kinh thành của bọn họ. Hai là Giang Nam, túi tiền của bọn họ. Hoàng đế, tể tướng, quyền thần và quý tộc Đại Nguyên chẳng hề có chút hứng thú nào với việc khôi phục sản xuất. Điều duy nhất bọn họ bận tâm là làm sao vận chuyển của ngon vật lạ ở Giang Nam về Đại Đô một cách nhanh nhất. Bọn họ không có hứng thú xây dựng, cũng chẳng màng nâng cao đời sống của thứ dân. Bởi vậy bọn họ không cần tu sửa vận hà, cho nên vào cuối thời Nguyên, khi Trương Sĩ Thành chiếm cứ Tô Châu, Đại Nguyên mới hoảng loạn tột độ, dẫu vậy đường sống vẫn chưa hoàn toàn bị bóp nghẹt. Chỉ đến khi Thái Tổ Cao hoàng đế của Đại Minh đánh bại Trương Sĩ Thành, thẳng tay cắt đứt toàn bộ tuyến hải vận và tào vận, triều Nguyên mới hoàn toàn sụp đổ! Như vậy có thể thấy, ngoài góc độ khôi phục dân sinh, còn có một khía cạnh khác... Cả Chu Doãn Thông lẫn Chu Cao Sí đều thấu rõ, đứng từ góc độ của người thống trị, ở thời đại này bắt buộc phải đào đắp vận hà nam bắc. Bởi vì kẻ nào nắm giữ được vận hà, kẻ đó sẽ nắm giữ cả cõi Trung Hoa!