Chương 2286: Trưng đinh (2)

Kẻ nào nắm được vận hà, kẻ đó nắm được Trung Hoa. Bí mật này, Hốt Tất Liệt biết, Đại Minh Thái Tổ Cao Hoàng đế cũng biết. Hậu thế thường quy công khai mở Kinh Hàng Đại Vận Hà cho Tùy Dạng Đế... nhưng thực chất, người tu bổ và nắn thẳng Kinh Hàng Đại Vận Hà lại là Hốt Tất Liệt. Vận hà thời Tùy vốn uốn khúc, còn Kinh Hàng Đại Vận Hà lại thẳng tắp. Không những thế, Kinh Hàng Đại Vận Hà còn quy tụ được dòng chảy của Hoài Hà, Hoàng Hà và Trường Giang, mượn mạng lưới sông ngòi chằng chịt mà nắm trọn quyền khống chế bình nguyên Hoa Bắc cùng vùng trung hạ du Trường Giang, gồm gần tám hành tỉnh... theo cách nói của đời sau thì là mười tỉnh. Có được vận hà, kế sách dời đô về nam, chia sông mà trị liền mất đi tác dụng! Trước kia sông lớn còn ngăn được người Tiên Bi, Hung Nô, Nữ Chân, nay lại chẳng cản nổi vó ngựa Mông Cổ. Đế vương hùng chủ ngự tại Bắc Kinh, kén chọn danh tướng dẫn trọng binh xuôi nam theo vận hà, thế như chẻ tre quét sạch các trọng trấn ven bờ. Hốt Tất Liệt hùng tài đại lược, mà cũng là người may mắn, bởi bên cạnh có Quách Thủ Kính — nhà thiên văn, toán học kiêm thủy lợi kiệt xuất bậc nhất lịch sử Trung Hoa phò tá. Nhưng cũng thật bất hạnh, con cháu đời sau của Hốt Tất Liệt đối với việc tu sửa Đại Vận Hà lại tam tâm nhị ý... Người Mông Cổ hoàn toàn thiếu năng lực hành chính, cơ cấu cai trị thô lậu biến vận hà thành bữa tiệc béo bở cho đám tham quan, trở thành ngòi nổ không ngừng khiêu chiến giới hạn chịu đựng của trăm họ... Tu bổ chẳng khác nào bỏ hoang... Từ khi Hốt Tất Liệt băng hà cho tới lúc triều Nguyên diệt vong, vận hà trước sau đều hoang phế... Mãi đến dòng thời gian ban đầu, Vĩnh Lạc Đại Đế của Đại Minh mới nạo vét thông suốt lại Kinh Hàng Đại Vận Hà. Người thời ấy thật có phúc, bởi vận hà quả thực đã đem lại mối lợi cho vô số bình dân, giúp bình nguyên Hoa Bắc, các dải Sơn Đông, Hà Nam, Hà Bắc... cùng đất Giang Hoài nhanh chóng hồi phục sinh khí, an cư lạc nghiệp. Nhưng họ cũng gặp phải bất hạnh... Bởi về sau, trên mảnh đất Trung Hoa, giữa các tộc thiểu số lại xuất hiện một bậc kiêu hùng tài lược chẳng kém Hốt Tất Liệt, chính là Hoàng Thái Cực. Mà còn bất hạnh hơn nữa, Hoàng Thái Cực đã bồi dưỡng nên một tập đoàn quý tộc Mãn Châu hoàn toàn khác biệt với đám quý tộc Mông Cổ chỉ thích chăn thả năm nào — một tập đoàn có năng lực chấp hành, năng lực trị quốc vượt trội, lại chịu khiêm tốn học hỏi... Họ tiến quân theo đúng lộ trình năm xưa Hốt Tất Liệt và Chu Nguyên Chương từng đi... Hút cạn mọi bài học thất bại của hai đế quốc Đại Nguyên và Đại Minh... Trường khu trực nhập. Đến thời Càn Long, tác dụng của vận hà đã đạt tới đỉnh cao. Không thể phủ nhận, đế quốc Đại Thanh khi ấy càng thêm cường thịnh... Tài thuế của thiên hạ theo vận hà lan tỏa khắp chốn biên cương. Cho nên Chuẩn Cát Nhĩ mới từ tên một bộ tộc biến thành địa danh. Cho nên Đại Tiểu Kim Xuyên mới bị san phẳng. Cho nên quân Thanh mới có thể vượt dãy Hymalaya, đánh thẳng tới Kathmandu. Cho nên quân Thanh mới có thể tung hoành Trung Á, khiến người Kazakh phải xin nội phụ. Cho nên Càn Long mới đủ thực lực để răn đe Sa Nga: nếu không ưng thuận yêu cầu của Bác Cách Đức Hãn, sang năm Đại Minh triều... không, sang năm Trung Hoa ắt sẽ đem đại binh áp sát biên cảnh... ~~ Đại Minh Thái Tổ Cao Hoàng đế cũng nhìn thấu thực chất của việc tào vận, bởi vậy mới định đô tại Ứng Thiên Phủ. Nếu định đô ở phương bắc, liệu có tu sửa tào vận hay không? Thái Tổ Cao Hoàng đế xuất thân bần hàn, thấu hiểu thứ mà đám lê dân vừa bước ra khỏi cảnh loạn lạc trông mong là gì. Người không thể lại hưng công dốc sức, bắt bớ phu phen... làm vậy là phá hoại, chứ đâu phải kiến thiết! Định đô tại Ứng Thiên Phủ, thực chất chính là mượn phản lực lớn nhất của Đại Vận Hà, thuận dòng mà xuôi. Tài thuế các tỉnh, như Giang Tây, Hồ Bắc, Chiết Giang cứ theo Trường Giang mà chảy về kinh đô. Sơn Đông, Hà Nam, cùng dải An Huy, Giang Tô đời sau, các khoản thuế má cũng thuận dòng Hoài Hà, Hoàng Hà mà đổ xuống. Đây cũng chính là căn nguyên khiến trăm quan triều Minh bụng đầy nghi hoặc, thậm chí nằm mơ cũng buông lời oán thán việc Chu Doãn Thông khăng khăng đòi dời đô. Trải qua gần hai mươi năm chấp chính, Chu Doãn Thông không ngừng trưởng thành, đồng thời cũng thu về không ít bài học xương máu. Thứ nhất, việc càng khó càng phải làm ngay lúc này, tuyệt đối không được chần chừ. Thứ hai, làm điều có lợi cho hiện tại, cho thời đại, chính là tạo phúc cho mai sau. Đế quốc dời đô lên bắc chẳng thuần túy là hành động quân sự. Như người đời sau phỏng đoán, Chu Đệ dời đô lên phương bắc là vì không đứng vững được ở Nam Kinh. Nói nhảm! Đến ngôi vị hắn còn cướp được, cớ gì lại không đứng vững? Đó là bởi đế quốc bắt buộc phải hướng về phương bắc! Đúng như những gì Chu Doãn Thông nhìn thấy lúc này, phải thông qua hình thức khai khẩn quy mô cấp quốc gia để kéo các tỉnh phương bắc giàu mạnh lên. Phải biết rằng tào vận đâu chỉ từ nam ra bắc, mà còn từ bắc về nam... Những nơi dòng nước đi qua có thể bồi đắp và lan tỏa mối lợi, điều mà đường biển tạm thời chưa thể bì kịp... Quân nhu của đế quốc có thể đi đường biển, nhưng nội thương trong giai đoạn này... Khi chưa có xe lửa, chưa có đường cao tốc, bắt buộc phải cậy nhờ vận hà... Đối với những trọng trấn thương mại phương nam, đây cũng là điều tốt... Hàng hóa có thể đưa lên bắc, khách mua lại càng thêm đông! Còn với đế quốc, theo đúng bản tính của Chu Doãn Thông, thì phải thu thuế! Ngân khố có thêm nguồn thu, bá tánh có thêm đường sống, lại càng thêm củng cố được gốc rễ căn bản ở phương nam... Đúng vậy, sẽ có vấn đề phát sinh, ắt sẽ xảy ra những chuyện ngoài dự liệu. Tựa như vào cuối thời Minh trong lịch sử, có kẻ dâng sớ đòi bỏ đường sông đi đường biển để nâng cao hiệu suất và trừng trị tham nhũng... lập tức có kẻ nhảy ra kêu gào rằng sinh kế của trăm vạn phu tào đều gắn liền nơi đây, một khi thay đổi e dấy lên biến loạn... Toàn là lời xằng bậy! Đó chỉ là trò tranh chấp bè phái nhảm nhí của đám văn quan! Tựa như Trương Cư Chính, ông ta khát khao cải cách tào vận đến cùng cực, dốc lòng ủng hộ. Thế nhưng ông ta cũng không muốn lập tức chuyển hẳn sang đường biển. Bởi đi biển thì phải có thuyền lớn, mà đóng thuyền lớn ắt sẽ khiến đám con em quê nhà Giang Lăng của ông ta lao lực quá độ! Sau hai mươi năm nắm quyền, điều Chu Doãn Thông ngộ ra sâu sắc nhất chính là: làm tốt chuyện trước mắt còn hơn bất cứ thứ gì. Ngươi có sống được đến hai ba trăm tuổi đâu. Ngươi cũng chẳng phải hạng thiên tài năm trăm năm mới xuất hiện một lần... Không hợp với thời đại thì tuyệt đối chẳng thể tạo phúc cho đời sau. Đường biển vẫn cứ đi, mà Kinh Hàng Đại Vận Hà cũng phải mở! ~~ "Khuyết điểm lớn nhất của đệ..." Chu Doãn Thông nhìn Chu Cao Sí, "Chính là làm việc gì cũng thích dừng lại đúng mực... thích chừa cho thuộc hạ đường lui... Đệ xem, giờ đám người dưới trướng có sợ đệ không? Sai sự phân cho đệ, lại để xảy ra sơ suất lớn nhường này..." "Dân loạn? Hừ, vụ 'thạch nhân nhất nhãn' mới qua được bao năm? Tiền công của phu phen cũng dám bớt xén, lương thảo của phu đào sông cũng dám tráo đồ thối nát rồi sao?" Chu Cao Sí bị mắng đến mức không ngẩng đầu lên nổi... Hắn cùng tiếp nhận sự giáo dục như Chu Doãn Thông, nhưng lại có chỗ tiểu dị. Với hắn, nhiều chuyện không nên làm quá tuyệt tình. Chưa quá giới hạn thì có thể nắm việc lớn, bỏ việc nhỏ. Ngươi tốt, ta tốt, mọi người cùng tốt, dẫu sao công việc vẫn cần đám bên dưới đi làm. Nhưng thứ Chu Doãn Thông học được từ chỗ lão gia tử lại là: bất kể việc gì, chỉ cần ngươi mở một mắt nhắm một mắt, rốt cuộc sẽ thành kẻ vừa mù vừa điếc. "Thần hổ thẹn, thần lập tức đích thân tới Sơn Đông..." "Đệ không cần đi..." Chu Doãn Thông ngắt lời, phân phó, "Khởi thảo chiếu thư... sai Hộ bộ Thượng thư Lý Chí Cương mang hàm Khâm sai, đốc biện mọi việc nơi đại công trình vận hà..." "Phen này... mất mặt đến tận cùng rồi..." Chu Cao Sí thầm than trong lòng. Lý Cảnh Long đứng bên cạnh cũng thầm nghĩ: "Khá khen, Hoàng thượng phen này định không vắt kiệt lão Lý Dĩ Hành kia thì quyết không chịu thôi mà... Ha, năm đó Hoàng thượng dùng lão một lần, lão liền xoay xở ra hơn ngàn vạn lượng quân phí. Lại còn lập ra mười hai nhà hoàng thương chỉ định, triều đình mỗi năm riêng tiền bán các loại thương quyền đã thu về một hai ngàn vạn..." "Lần này, lão ta không liều mạng mà đào sâu ba thước mới là lạ... Hắc hắc, lão Lý kia đáng đời, mà cái tên Chu béo nhà ngươi phen này cũng đáng kiếp..." "Còn ngươi nữa..." Bất thình lình, ánh mắt Hoàng đế phóng thẳng về phía Lý Cảnh Long. "Thần có mặt!" Chỉ nghe Chu Doãn Thông cười lạnh: "Tào vận Tổng binh Trần Tuyên tấu lên, phu phen hiện còn thiếu tới ba mươi hai vạn... Trẫm nhớ năm ngoái đã hạ văn thư bắt An Nam, Triều Tiên các nơi phải điều binh phu! Khi ấy giao cho ngươi phụ trách, người đâu cả rồi?" "Mẹ kiếp, đúng là họa vô đơn chí! Năm ngoái ta chẳng phải phạm tội rồi sao..." Trong lòng rủa thầm một câu, nhưng ngoài mặt Lý Cảnh Long vẫn vội vàng thỉnh tội, nghiêm sắc mặt đáp: "Việc này quả do thần thụ lý, nhưng... Triều Tiên từ ngày quy phụ Đại Minh ta tới nay, năm nào cũng bị bắt phu... dân gian đã sớm oán thán..." "Dân man An Nam tính tình hung hãn khó thuần, bắt phu quá nhiều chỉ sợ dấy lên dân biến..." Chu Doãn Thông cười khẩy: "Trấn quân hai xứ không dưới năm vạn... lại sợ dân biến? Đao kiếm của quân ta không sắc bén hay sao?" Bất giác, Lý Cảnh Long rùng mình một cái.