Chương 2377: Thay máu (1)

Những ngày tháng trôi qua nhạt nhẽo như bát cháo hoa. Gần như có thể nhạt đến mức phát ngấy... Thời gian cứ thế lặng lẽ trôi trong cảnh tẻ nhạt, cái nóng của tiết thịnh hạ đã bắt đầu bước vào đoạn cuối. Văn võ trăm quan vừa mới dời đô đến Bắc Kinh vừa mới thở phào nhẹ nhõm, cứ ngỡ cái nóng gay gắt nơi đất bắc sắp sửa trôi qua, nào ngờ cái nắng hanh khô dữ dội cuối thu lại vừa mới ập đến. Xoạt xoạt xoạt... Chu Doãn Thông chỉ mặc chiếc áo ngắn, ngồi tránh nóng trên tầng hai của Lạc Chí Trai trong ngự hoa viên, tay cầm chiếc quạt bồ liên tục phe phẩy dưới nách... "Thời tiết này, nóng quá chừng..." Dù có quạt thế nào đi nữa, khắp người vẫn cứ cảm thấy nhớp nháp khó chịu. "Vạn tuế gia, người dùng ngụm trà mát..." Vương Chấn bưng chén trà tiến vào dâng lên trước mặt Chu Doãn Thông, sau đó phẩy tay ra hiệu cho đám tiểu thái giám mau chóng khiêng thêm mấy chậu băng lên. Những chậu băng lớn như vại nước được các thái giám đặt ngay giữa phòng, bên cạnh lại có cung nữ khẽ phẩy quạt lông, trong thoáng chốc hơi lạnh như hiện rõ trước mắt, không khí tức thì dịu mát đi không ít. "Bên trái..." Chu Doãn Thông nhìn tấu triệt trên ngự án, bảo với Hàn lâm học sĩ trực ban là Lý Thời Mẫn, "Tấu triệt của nha môn tuần phủ các nơi, tấu triệt của Đô chỉ huy sứ ty, đưa sang chỗ Thái tử... để hắn phê duyệt định đoạt. Còn nữa, chồng thứ hai bên tay phải, chuyển về Nam Thư Phòng cho Trang Thân Vương..." "Tấu triệt về công trình lớn ở vận hà của Hàn Khắc Trung thì giữ lại cho trẫm..." Nói đoạn, hắn lại quay sang bảo Vương Chấn, "Đúng rồi, băng khối đưa thêm sang chỗ Trang Thân Vương một ít, hắn lại càng sợ nóng hơn!" "Tuân chỉ!" Vương Chấn khom người đáp một tiếng, sau đó hạ thấp giọng, "Vạn tuế gia, Văn Uyên Các Đại học sĩ kiêm Hữu thiêm Đô ngự sử Chu Thị Tu, Chu lão đại nhân đã đến... hiện đang chờ ở sảnh hầu kiến..." "Là ông ấy?" Chu Doãn Thông hơi bất ngờ, "Mau truyền!" Chu Thị Tu là lão thần hai triều, lại là nhân vật lĩnh tụ của giới thanh lưu hàn lâm trong triều. Ông còn có một thân phận khác: bạn bè chí giao của Phương Hiếu Nhụ. Trong dòng lịch sử ban đầu, người này cũng vô cùng nổi danh. Thời điểm quân Yên phá thành Nam Kinh trong trận Tĩnh Nan, ông cùng bọn Dương Vinh, Hồ Diễm, Giải Tấn, Hoàng Hoài hẹn nhau cùng tuẫn quốc vì Kiến Văn Đế. Rút cuộc đám người kia chẳng ai đi cả, đều lũ lượt chạy sang chỗ Chu Đệ cầu quan xin chức. Chỉ có một mình ông dặn dò việc nhà đâu vào đấy, rồi thắt cổ tuẫn đạo. Con người này, là một người tốt! Phẩm đức tốt, học vấn cao. Nhưng người tốt không đồng nghĩa với việc có thể làm một vị quan giỏi, làm tròn chính sự! Thế nên bao năm qua ông toàn giữ những chức vị nhàn rỗi bổng lộc cao, mãi tới hai năm gần đây mới bắt đầu giữ chức Tổng biên soạn Thái Tổ thực lục. Chẳng bao lâu sau, Chu Thị Tu run rẩy từng bước lần lên lầu. Giữa tiết trời oi bức mà lão nhân vẫn mặc quan phục chỉnh tề không một nếp nhăn, nhìn thôi cũng thấy ngột ngạt. "Lão thần khấu kiến Hoàng thượng..." "Mau đỡ dậy..." Chu Doãn Thông vội bảo, "Lấy cho Chu ái khanh một chiếc ghế, dâng trà mát!" Nói rồi, hắn cười hỏi, "Chu ái khanh diện kiến trẫm có việc gì?" Chu Thị Tu ngồi ngay ngắn trên ghế đẩu, run rẩy móc từ trong tay áo ra một phong thư, "Lão thần... đến để báo cho Hoàng thượng... một tin dữ..." Chu Doãn Thông đặt quạt xuống, "Ai?" "Hi Trực..." Chu Thị Tu nghẹn ngào, "Ngày mười ba tháng trước, đã lâm bệnh qua đời tại quê nhà Chiết Giang..." Vụt! Chu Doãn Thông đứng bật dậy, lớn tiếng, "Cái gì?" Chu Thị Tu ngước nhìn lên, "Hoàng thượng, sinh lão bệnh tử vốn là lẽ thường..." Nói đoạn, ông lại tiếp, "Những năm qua Hi Trực vẫn luôn đi khắp nơi du học thu thập dân ca phong tục, năm ngoái mới trở về nhà... Trong thư từ gửi cho lão thần, ông ấy thường than thở trong người khó ở, e rằng số thọ chỉ còn trong vài năm nay..." Nói đến đây, ông dừng lại một chút để lấy lại hơi sức, "Đây là di cảo ông ấy để lại, nhờ lão thần chuyển trình lên Hoàng thượng!" "Bản thân ông ấy rõ ràng có thể trực tiếp dâng thư cho trẫm, cớ sao phải chuyển qua người khác?" Chu Doãn Thông rảo bước tiến lại, vẻ khó hiểu, nhận lấy phong thư kia. "Hi Trực đã sớm từ bỏ miếu đường..." Chu Thị Tu cười khổ, "Đến quan còn không muốn làm nữa, sao có thể dùng quyền hạn của quan lại để dâng triệt lên người?" Nói đoạn, ông lại nhìn Chu Doãn Thông, "Hoàng thượng cũng chớ quá đau lòng, Hi Trực cũng đã qua tuổi lục tuần rồi..." Bàn tay Chu Doãn Thông khẽ run rẩy. Đây là chứng bệnh để lại sau trận ốm nặng lần trước, hễ nóng vội là tay run và rất dễ đổ mồ hôi. Những năm trước, thỉnh thoảng hắn vẫn nghe ngóng tin tức của Phương Hiếu Nhụ qua tai mắt của Cẩm Y Vệ và Thanh Nhãn. Hỏi xem ông đã đi đến đâu? Gặp phải chuyện gì? Đã viết những bài văn nào? Ông ở Cao Ly có quen không? Đã sang Đông Doanh xem thử chưa? Thế nhưng mấy năm gần đây, hắn đã dần dần quên bẵng đi, nói cho đúng hơn là không còn bận tâm đến nữa. Tình cảm hắn dành cho Phương Hiếu Nhụ rất phức tạp. Một mặt, ông là thầy dạy của Chu Doãn Thông. Mặt khác, Chu Doãn Thông khâm phục phẩm đức của Phương Hiếu Nhụ, nhưng lý niệm trị quốc của một hoàng đế như hắn lại hoàn toàn khác biệt, thậm chí trái ngược với Phương Hiếu Nhụ cùng nhóm người đứng sau ông. Hơn nữa nhóm người này, đám nho sinh này, lúc nào cũng muốn dùng thứ gọi là đạo đức để trói buộc hoàng đế, trói buộc việc quân sự và việc nước, trói buộc quân đội và bách tính. Đây là điều Chu Doãn Thông tuyệt đối không cho phép và không thể chấp nhận. Hắn cần tấm biển vàng đạo đức ấy, nhưng tuyệt đối không bao giờ đem nó đặt vào trong đền miếu để phụng thờ. Bởi vậy, khi Phương Hiếu Nhụ nhìn thấu triều Vĩnh Xương chẳng có ai là người lành theo chuẩn mực của ông, ông đã dứt khoát rời đi! ~ "Thần từ thuở nhỏ đọc sách thánh hiền... Khổng Tử dạy rằng, chí sĩ nhân nhân, vô cầu sinh dĩ hại nhân, hữu sát thân dĩ thành nhân..." "Thần thuở nhỏ chưa hiểu, đem hỏi phụ thân..." "Phụ thân dạy, đó chính là kẻ sĩ đọc sách vì đạo mà hiến thân..." "Đến khi tuổi tác lớn dần, lại đọc điển tích của Văn Trung Liệt, Lục Trung Liệt, mới hiểu thế nào là vệ đạo!" "Về sau đội ơn thánh của Tiên đế được vào triều làm quan, giữ chức Thị giảng nơi Đông Cung, hầu cận bên cạnh bệ hạ..." Chu Doãn Thông đứng bên cửa sổ, chậm rãi đọc từng câu từng chữ. Không có lời lẽ hoa mỹ, cũng chẳng có quá nhiều văn hoa gọt giũa, chỉ là một bức thư viết bằng lời lẽ mộc mạc. "Thần có phúc, được phụng sự hai đời minh quân..." "Thần có phúc, được sinh ra dưới thời Đại Minh!" "Bởi vậy mới hiểu rõ, nhất định phải đem sở học cả đời cống hiến cho đế vương, để chấn hưng xã tắc!" "Bệ hạ khi còn nhỏ thường có những lời nói kinh người... dẫu trái với thường lý, khác biệt với học thuyết thánh nhân, nhưng lại mang chí khí ngút trời!" "Thế nhưng sau khi bệ hạ vào Đông Cung, lại gần gũi võ nhân, xa lánh văn thần..." "Từ khi bệ hạ khôn lớn, thủ đoạn khốc liệt, nơi nơi đều phỏng theo Tiên đế..." "Lại chẳng lấy đạo đức trị quốc, thường xuyên dấy động can qua, đối với các phiên quốc hở ra là diệt nước, khiến sinh linh than khóc..." "Trên triều đường không bàn lễ nghi, rặt những kẻ lòng đầy dục vọng chỉ biết luận bàn lợi ích..." "Thần sinh lòng muốn thoái lui, bèn đi chu du thiên hạ!" "Thế nhưng, mười mấy năm trôi qua... đến khi thần tuổi già sức yếu, bỗng nhiên bừng tỉnh... Điều bệ hạ mong muốn, chẳng phải là cái lợi của riêng quốc gia hay cái lợi của phường huân quý thích lý, mà chính là làm cho bách tính giàu mạnh!" "Nước không có tiền của, dân chẳng đủ sức bàn chuyện ấm no!" "Dân không có đường sinh nhai, nước lại càng không thể nói chuyện tự cường!" "Thần đi khắp thiên hạ, các nơi dẫu chưa thể vẹn toàn mỹ mãn... nhưng châu phủ các nơi năm sau đều khác hẳn năm trước!" "Lấy Hồ Nam làm ví dụ, năm nay mở đường, sang năm dựng trường học, năm sau nữa đắp công trình thủy lợi..." "Quan phủ địa phương khuyến khích dân chúng ngoài việc cày cấy còn buôn bán lâm sản, lại còn giảm trừ thuế má..." "Trải qua mấy năm như thế, dẫu chưa phải nhà nào cũng đạt mức tiểu khang, nhưng chí ít trong nhà cơm áo chẳng phải lo toan." "Thần đã hiểu ra, những việc ấy, chẳng thể cậy vào những bài văn đạo đức mà làm nên được!" "Đạo đức văn chương trị thiên hạ... chữ Trị ấy, là chữ trị trong thống trị! Còn phép trị của bệ hạ, lại là chữ trị trong chỉnh lý, kiến thiết..." "Giấc mộng gia quốc hơn sáu mươi năm, tới lúc già nua tàn tạ thần mới nhìn thấu!" "Đạo trị quốc không thể bàn suông. Trị quốc như trị quân, phải dũng mãnh tinh tiến, trăm gãy không sờn..." "Thần nay đã già rồi..." Đọc đến đây, nét mực trên trang thư đã dần dần mờ nhạt. Hẳn là khi viết những dòng này, khí lực đã chẳng còn được bao nhiêu! "Tỉnh ngộ quá muộn màng!" "Nhưng thần vẫn may mắn, rốt cuộc không trở thành một kẻ hủ nho." "Ý nghĩ thuở trước, ngày thường khoanh tay bàn chuyện tâm tính, lúc nguy nan đem một cái chết để báo đền quân vương... thực là điều không nên học theo vậy!" "Thần là kẻ già nua, nếu bệ hạ không chê thần hủ bại, thần xin có đôi lời dâng tấu..." "Chính sách của bệ hạ tại Cao Ly, quá đỗi hà khắc! Đất đai nơi đó là đất Trung Hoa, dân nơi đó cũng là con dân Trung Hoa vậy!" "Nhưng suốt hai mươi năm qua, hà chính bạo chính nhiều biết dường nào? Phải cẩn trọng kẻo lòng người ly tán, chuốc lấy sai lầm lớn..." "Những miền biên cương khác cũng đều như vậy, nên lấy đức chính yêu thương lê dân... từ từ cảm hóa!"