Chương 393: Việc dân không có chuyện nhỏ.

Bách tính bước chân lên điện Kim Loan, chuyện ngỡ chỉ có trong tuồng tích nay lại thật sự xảy ra dưới triều Đại Minh. Làm loạn bắt quan, không phục triều đình quản thúc, thứ bách tính như vậy mà lại được lên điện Kim Loan, đến kịch bản trên sân khấu cũng chẳng dám viết lộng ngôn đến thế. Vậy mà, sự việc trớ trêu ấy lại cứ diễn ra giữa triều Đại Minh. Chỉ lát sau, một hán tử vóc người chắc nịch, nước da ngăm đen, đầu tóc râu ria rối bời, hai mắt dán chặt xuống mũi chân, vừa đi vừa run lẩy bẩy theo sau Đại Hán tướng quân tiến vào điện Phụng Thiên. "Khởi bẩm Bệ hạ, Hoàng thái tôn Điện hạ, đã điệu hương dân Trần Thọ đến!" Tướng quân Đại Hán cất giọng sang sảng thông báo, sau đó đứng tách sang hai bên Trần Thọ. Quần thần trong điện ai nấy đều đưa mắt săm soi kẻ cả gan tày trời này, một gã thôn phu nơi đồng nội thế mà dám trói gô quan viên, đội Đại Cáo Chế lên kinh cáo trạng. Kẻ này đâu chỉ to gan lớn mật, quả thực là đã chọc thủng cả trời xanh, phá vỡ đạo lý ngàn đời, chân ngôn vạn kiếp rằng "dân chẳng đấu với quan"! Bịch! Bịch! Trần Thọ vừa bước vào điện liền quỳ thẳng đuỗn xuống, chẳng màng đông tây nam bắc, cứ nhắm thẳng mặt gạch vàng mà dập đầu lia lịa, trán đập xuống sàn vang như đánh trống, chỉ mấy cái dập xuống mà trán đã bầm tím một mảng. "Ngươi chính là dân thôn Trần Gia ở Thường Thục, tên Trần Thọ?" Chu Doãn Thông bước tới, ôn tồn hỏi. Đầu óc Trần Thọ ong ong, từ khoảnh khắc bước chân vào kinh thành hai chân đã run lên bần bật, lúc này càng run rẩy như thể đôi chân chẳng còn là của mình. Những ngày qua, mỗi lần nhớ lại hành vi liều lĩnh của bản thân, hắn đều hối hận khôn xiết. Hắn vốn là kẻ lỗ mãng, chết thì thôi, nhưng lại liên lụy đến đám cháu trai cháu ngoại cùng đi bắt quan với mình. Cho dù không chết, sau này liệu còn có ngày lành để sống hay không? Lúc này trong lòng hắn, nỗi uất ức vì bị quan phủ ức hiếp đã tan biến từ lâu, chỉ còn lại nỗi sợ hãi cùng hoang mang tột độ. Thấy vạt long bào xuất hiện trong tầm mắt, hắn không hề do dự, gào lớn: "Thảo dân Trần Thọ, xin dập đầu bái kiến Hoàng thượng Vạn tuế gia, Thái tôn Thiên tuế gia!" Nói đoạn, hắn lại dập đầu côm cốp hai cái nữa. Máu nóng xông lên não, hắn cũng liều mạng, run giọng hô lớn: "Thảo dân hôm nay được diện kiến Hoàng thượng, dẫu có chết cũng nhắm mắt xuôi tay! Thảo dân không phải giặc loạn nghịch tặc, thật sự là có nỗi oan khuất ngập trời, xin Hoàng thượng lão gia tử làm chủ cho!" Giọng hán tử này quả thực không nhỏ, Chu Doãn Thông đứng trước mặt hắn mà màng nhĩ bị chấn động đến ong ong. Lão gia tử ngự trên long ngai bật cười: "Tên này nom chừng chất phác, không giống phường gian trá giảo quyệt! Đại tôn, cháu cứ từ tốn hỏi hắn, đừng dọa hắn sợ!" Chu Doãn Thông đáp một tiếng, đoạn quay sang hỏi tiếp: "Trần Thọ, cô hỏi ngươi, những lời trong hồ sơ kiện tụng này, từng câu từng chữ có đúng là sự thật hay không?" Dứt lời, hắn bồi thêm: "Cho phép ngươi ngẩng đầu bẩm báo!" Trần Thọ nơm nớp lo sợ ngẩng đầu lên, lão gia tử ngự trên long ngai ở xa nên hắn nhìn không rõ, song long bào trên người Chu Doãn Thông trước mắt lại khiến hắn sợ hãi khôn cùng, vội vàng cúi gằm đầu đáp: "Thảo dân nói lời nào cũng là sự thật! Khi trước quan trên bảo trị thủy thì chia đất, thảo dân dẫn theo bà con thân tộc, liều mạng làm việc trên đê hai tháng ròng rã, dãi gió dầm mưa, ngày đêm không nghỉ." Thấy ngữ điệu của hắn quá dồn dập, giọng nói run rẩy, Chu Doãn Thông tiếp tục dịu giọng: "Ngươi cứ thong thả nói, từ từ giãi bày, không cần phải sợ!" Dường như lời an ủi ấy đã tiếp thêm can đảm cho Trần Thọ, hắn ngẩng đầu, mắt ngấn lệ hô lớn: "Vì mấy mẫu đất kia, người thôn Trần Gia chúng thảo dân đã liều cả mạng sống ra làm! Ngâm mình dưới nước sông suốt hai tháng liền, chân cẳng sũng nước rữa cả ra! Nào ngờ, quan trên nói lời không giữ lấy lời, lại còn không cho chúng thảo dân hé răng, cấm không cho chúng thảo dân phân trần lẽ phải!" "Những lời thảo dân vừa nói, nếu có nửa chữ sai sự thật, bước chân ra khỏi cửa xin để trời đánh chết, sét đánh xẻ làm đôi, chết không toàn thây, để mẹ thảo dân cũng chẳng nhận ra dạng hình!" Dù trong lòng Chu Doãn Thông đã tin đến tám chín phần, nhưng ngoài miệng vẫn hỏi: "Ngươi nói quan phủ nợ các ngươi hơn tám trăm mẫu ruộng, có bằng chứng gì không?" "Có ạ!" Trần Thọ vội đáp, thò tay vào trong ngực áo, "Thảo dân có cáo thị quan phủ ban bố ban đầu, có cả phép tính quy đổi công sức lao động. Đây còn có sổ đinh thôn Trần Gia đi làm phu, từng nhà tốn bao nhiêu lương thảo, dắt theo bao nhiêu trâu bò, dùng bao nhiêu nông cụ, đều ghi chép rành mạch trong sổ sách cả!" Chu Doãn Thông nhận lấy, lướt mắt xem qua vài lượt. Trên cáo thị quả thực có ghi rõ, nếu bách tính bỏ công bỏ sức, sau khi nước rút, bãi bồi cùng ruộng nước khai khẩn được sẽ chia cho dân. Nhưng dân phải tự túc lương ăn, súc vật và nông cụ, kèm theo phép tính quy đổi cụ thể. Tính theo đầu người, ngày công, số tiền lương hao phí, thôn Trần Gia quả thật được chia hơn tám trăm mẫu. "Ngươi lại nói Huyện thừa các ngươi nhận lợi lộc của người khác, cố ý khinh rẻ ức hiếp các ngươi, việc này có chứng cứ xác thực không?" Chu Doãn Thông lại hỏi. Trần Thọ run rẩy, song giọng điệu lại đầy vẻ bướng bỉnh: "Thảo dân bỏ tiền ra dò la mới biết, nha môn có một tên nha dịch là họ hàng xa của tiểu nhân. Nhưng chuyện này thảo dân làm quá lớn, không thể nói tên người họ hàng đó ra được, kẻo lại làm hỏng tiền đồ của người ta. Nếu Điện hạ Thiên tuế không tin, xin cứ gọi tên Huyện thừa kia đến, thảo dân đối chất ba mặt một lời với hắn!" Người này xem ra chưa đến mức lỗ mãng cùng cực, vẫn biết bảo vệ thân thích. Chu Doãn Thông thầm mỉm cười trong lòng, cất tiếng hỏi: "Tên Huyện thừa kia đã áp giải tới nơi chưa? Dẫn lên điện!" "Không cần!" Lão gia tử trên long ngai đột nhiên lên tiếng, "Điện Phụng Thiên là nơi tôn nghiêm của quốc gia, há có thể dung túng cho lũ hề nhảy nhót bước lên? Đừng nói đến chuyện hắn có tham ô uốn nắn phép nước hay không, chỉ riêng việc hắn nói lời nuốt lời, lật lọng tráo trở, làm mất thể diện triều đình, thì trẫm cũng không dung thứ cho hắn!" Lời này vừa thốt ra, chẳng khác nào đã định tội chết cho tên Huyện thừa. Quan phủ nói lời không giữ lời, tức là tự đánh mất uy tín trước thiên hạ. Việc như thế này truyền ra ngoài, sau này ai còn tin quan phủ, ai còn phục triều đình? Lòng dân có một cán cân, xưa nay vốn công bằng nhất mực. "Án này đã rõ ràng, xét ra cũng đơn giản, đều do quan viên địa phương xử sự bất công, độc đoán chuyên quyền mà ra!" Chu Doãn Thông tiếp lời, "Trần Thọ, ngươi lên kinh cáo trạng, sở cầu điều gì?" Trần Thọ chợt ngẩng phắt đầu dậy: "Thảo dân chẳng cầu gì cả, chỉ cầu đất đai đáng lẽ phải chia cho thôn Trần Gia thì trả lại cho thôn Trần Gia chúng thảo dân! Không thể để già trẻ gái trai trong thôn phải chịu thiệt thòi lớn đến thế được! Thảo dân chỉ đòi phần đáng được hưởng, còn thứ không thuộc về mình, một tấc thảo dân cũng không màng!" "Hoàng gia gia..." Không đợi Chu Doãn Thông nói hết câu, lão gia tử trên long ngai đã cất giọng: "Đại tôn, cháu cứ liệu mà xử trí, không cần hỏi trẫm!" "Vâng!" Chu Doãn Thông mỉm cười, quay đầu nói, "Hộ bộ đâu?" Hộ bộ Thượng thư Phó Hữu Văn bước ra khỏi hàng: "Thần có mặt!" "Truyền phát công văn, toàn bộ bãi bồi khai khẩn ven sông tại Thường Thục đợt này đều chia hết cho thôn Trần Gia, miễn nộp tiền lương ba năm. Các tráng đinh thôn Trần Gia đã bỏ công bỏ sức trị thủy, miễn toàn bộ dao dịch trong ba năm!" Chu Doãn Thông hạ lệnh. "Thần, tuân chỉ!" Trần Thọ dường như sững sờ vì mừng rỡ, kế đó vội vàng dập đầu lia lịa: "Tạ ơn Điện hạ Thiên tuế gia! Về quê thảo dân nhất định sẽ lập sinh từ thờ phụng Điện hạ!" Vừa nói, hắn lại lật đật bổ sung: "Lập cả cho Hoàng thượng Vạn tuế lão gia tử nữa! Vốn tưởng chuyện này khó khăn trăm bề, ngàn vàn trắc trở, nay hai vị lão nhân gia mở miệng vàng lời ngọc, bà con thôn Trần Gia chúng thảo dân có phúc lớn rồi!" Những lời này nghe qua có phần thô kệch, song lại thắng ở chỗ chân tình thật ý, khiến cả triều đình đều bật cười, quét sạch bầu không khí nặng nề ban nãy. Trong lòng Chu Doãn Thông cũng có thêm vài phần nhìn nhận khác về Trần Thọ. Người này trông bề ngoài khờ khạo mà bụng dạ lại tinh ranh, vẻ ngoài lỗ mãng mà bên trong lại có nét tỉ mỉ. "Còn về tên Huyện thừa bị áp giải về kinh sư, giao cho Đại Lý Tự thẩm vấn, sau khi điều tra rõ ràng, chiếu theo phép nước mà xử chém!" Chu Doãn Thông lại nói, "Cả nhà họ Hứa đã đút lót bạc tiền hòng ngồi mát ăn bát vàng, cũng nghiêm tra xử lý một thể!" Chưa đợi quan viên Hình bộ và Đại Lý Tự bước ra, lão gia tử đã lớn tiếng quát: "Điều tra, chém sạch hết cho trẫm! Tên quan huyện bản xứ kia cũng là một kẻ hồ đồ ngu xuẩn, lôi ra làm thịt luôn một thể! Thân làm cha mẹ của một phương bá tánh, không thể thấu hiểu lòng dân, xử sự bất công, giữ lại làm gì cho chật đất? Để tốn lương thực nuôi báo cô à?" Huyện thừa chỉ là phụ tá của quan huyện, truy cứu ra thì quan huyện cũng phải chịu trách nhiệm liên đới. Tội có đáng chết hay không, hoàn toàn nằm trong một ý niệm của lão gia tử. Sau đó, lão gia tử lại nhìn xuống hỏi: "Trần Thọ, trẫm hỏi ngươi, ngươi chỉ là một tên thảo dân, lấy đâu ra lá gan xông vào nha môn trói gô quan viên lại thế?" Trần Thọ ngẫm nghĩ, mồ hôi trên trán rịn ra từng giọt tí tách, hắn cắn răng đánh bạo đáp: "Hồi bẩm Hoàng thượng Vạn tuế lão gia tử, hôm đó thảo dân cùng mấy đứa cháu ngồi uống rượu, càng uống trong lòng càng tức. Đại Cáo Chế của người đã nói rất rõ ràng, triều Đại Minh là nơi ăn nói phải có lý lẽ!" "Làm quan thì đã sao? Quyền của quan có to đến đâu cũng không to bằng một chữ 'Lý'! Huống hồ, thảo dân biết Hoàng thượng Vạn tuế lão gia tử thương yêu bách tính nhất trần đời, người từng bảo hễ gặp chuyện bất bình thì cứ việc lên kinh cáo trạng, không ai được phép ngăn cản!" "Nghĩ đến việc người trong thôn nai lưng làm lụng suốt hai tháng ròng chẳng được cái gì, đã thế bọn thảo dân còn bị quan trên mắng chửi té tát một trận, bảo chúng thảo dân không biết điều, được đằng chân lân đằng đầu, lại còn đe dọa khép chúng thảo dân vào tội bất phân tôn ti, không phục quản thúc. Thế nên, thảo dân liều một phen luôn!" "Bọn thảo dân đều là bách tính Đại Minh, là con dân của Hoàng thượng Vạn tuế lão gia tử, làm lụng đồng áng đàng hoàng trong sạch, đâu phải để cho người ta chà đạp giày xéo! Cục tức này, thảo dân nuốt không trôi!" "Ngươi quả là một tay hảo hán!" Lão gia tử cất lời khen ngợi, "Dám đứng ra vì bà con xóm làng, dám nói lời ngay thẳng. Đại tôn, thưởng cho hắn mười sấp vải, hai thỏi bạc lớn mỗi thỏi năm mươi lượng." "Thảo dân không dám, không dám đâu ạ! Hoàng thượng ban cho ngần ấy đã quá nhiều rồi, thảo dân không dám nhận thêm nữa!" Trần Thọ xua tay lia lịa, "Hoàng thượng Vạn tuế lão gia tử đã làm chủ cho thôn Trần Gia. Sau này nếu triều đình có sai phái việc gì, bách tính thôn Trần Gia nguyện lại đem mạng ra làm cho quan phủ!" Lão gia tử cười lớn: "Trượng nghĩa xưa nay phường đồ tể, phụ tình phần lớn lũ đọc sách!" Nói đoạn, ông ngừng lại một lát: "Đại tôn, việc công thì dễ phân xử, kẻ đáng giết thì giết, thứ đáng cho thì cho, nhưng ngày sau thì tính thế nào?" Chu Doãn Thông hiểu rõ ý tứ của lão gia tử. Trần Thọ làm ra hành động chấn động như bắt trói quan viên, đội Đại Cáo Chế của lão gia tử lên tận kinh thành cáo trạng, e rằng sau này trở về quê nhà sẽ chuốc lấy không ít rắc rối, ngày tháng khó mà yên ổn êm thấm được. Trần trừ giây lát, Chu Doãn Thông cất lời: "Truyền chỉ cho Chiết Giang Bố chính ty, phát đình ký rõ ràng, bố cáo cho toàn thể quan lại Chiết Giang trên dưới đều biết. Từ nay về sau, nếu Trần Thọ này gặp phải bất cứ rắc rối dù là nhỏ nhất, đều tính hết lên đầu bọn họ!" "Nếu sau này Trần Thọ không được chết già nơi giường chiếu, cứ tìm bọn họ mà hỏi tội!" "Nếu gia đình Trần Thọ sau này xảy ra bất kỳ biến cố nào, cứ tìm bọn họ mà hỏi tội!" "Nếu Trần Thọ có nửa phần sơ suất sứt mẻ, vẫn cứ tìm bọn họ mà hỏi tội!" "Tóm lại một câu, sau này Trần Thọ chỉ cần an phận làm ăn, kẻ nào dám gây khó dễ, cô sẽ lấy đầu kẻ đó!" "Nói hay lắm!" Lão gia tử ngồi trên long ỷ bật cười, "Trong thánh chỉ thêm lời của trẫm vào, Bố chính sứ Chiết Giang cũng là một tên khốn nạn, dân dưới quyền quản hạt lên kinh cáo trạng mà hắn lại chẳng hay biết gì ư? Nếu sớm gọi Trần Thọ về giải quyết thỏa đáng thì việc đâu đến mức ầm ĩ trước mặt trẫm!" Dứt lời, lão gia tử đứng dậy: "Truyền chỉ, Bố chính sứ Chiết Giang bãi quan cách chức, về kinh nghị tội. Lệnh cho Tri phủ Hàng Châu Trương Thiện tạm quyền chức vụ Bố chính sứ Chiết Giang!" Tội vạ này gánh quả thực có phần oan ức! Trần Thọ lên kinh cáo trạng, nếu Bố chính sứ Chiết Giang thực sự sai người ngăn cản thì cũng là trọng tội! Nay không ngăn cản, rốt cuộc vẫn thành tội lớn! Thế nhưng, nếu Trương Thiện tiếp quản chức vụ này, toàn cõi Chiết Giang sẽ hoàn toàn rơi vào lòng bàn tay Chu Doãn Thông. Chu Doãn Thông nhìn Trần Thọ đang quỳ bên dưới: "Chuyện của ngươi, Hoàng gia gia và cô đã xử lý xong xuôi, hãy dẫn cháu trai và cháu ngoại của ngươi về quê yên ổn làm ăn đi!" "Chuyện đó... chuyện đó..." Trần Thọ có vẻ ngập ngừng, không dám cất lời. "Vẫn còn việc gì sao? Cứ nói đừng ngại!" Chu Doãn Thông mỉm cười. "Đại Cáo của Hoàng thượng vạn tuế lão gia tử có viết, lộ phí lên kinh cáo trạng đều do triều đình bù đắp." Trần Thọ nuốt một ngụm nước bọt, "Chi phí dọc đường của thảo dân biết tìm ai để đòi tiền đây?" Bất chợt, trong đầu Chu Doãn Thông hiện lên một hình ảnh. Một lão nông đội mũ lưỡi trai, nước bọt văng tứ tung: "Tiền vé tàu hỏa lúc tới đây, ai thanh toán cho tôi?"