Chương 394: Ngươi có biết xấu hổ không

Hai đĩnh bạc nguyên chất năm mươi lạng có dấu niêm phong của hoàng gia không nhận, lại ở trên điện Kim Loan nhắc tới mấy đồng bạc lẻ chi tiêu dọc đường. Nhắc thì nhắc đi, lại còn xòe mấy ngón tay thô như củ cải trắng ra, nhe răng nhăn nhó, mặt mày ủ ê mà tính toán. Lão gia tử thích nhất chính là hạng người khờ khạo ngay thẳng này, một vài mặt đầu óc tuy không đủ dùng nhưng bụng dạ lại rành mạch, lại còn có chút toan tính khôn vặt. Lập tức long nhan rạng rỡ, chẳng những thanh toán toàn bộ chi phí dọc đường, còn định sai người dẫn bọn Trần Thọ dạo chơi kinh thành một phen. Nào ngờ Trần Thọ lại chối từ, ở ngay điện Phụng Thiên trước mặt quần thần nói ra một tràng lời thật thà. "Hoàng thượng vạn tuế lão nhân gia đã trả lại công đạo cho bọn thảo dân, lại cho thêm ruộng đất, còn bù lại lộ phí. Lũ nông dân chúng thảo dân nếu còn chiếm lợi của ngài thì chẳng phải là vòi vĩnh đòi xổi hay sao? Người làm ruộng trọng nhất là giữ bổn phận gia truyền, làm người trong sạch, chăm chỉ cày bừa. Tuyệt đối không dám tham lam chiếm đoạt, kẻo cắn rứt lương tâm, truyền ra ngoài cũng khó nghe. Được diện kiến Hoàng gia đã là phúc đức mồ mả tổ tiên bốc khói xanh tích lại, đủ cho thảo dân về quê khoe khoang mấy đời. Huống hồ sắp tới vụ gặt mùa thu, ở nhà bao nhiêu việc đang chờ. Dân cày không lo làm ăn mà lêu lổng ở kinh thành thì thành phường du thủ du thực mất sao?" Một phen nói năng lại khiến lão gia tử tươi cười rạng rỡ. Trước mặt quần thần, ông lại đầy thâm ý tán thưởng: "Trượng nghĩa! Trượng nghĩa!" Ý ngoài lời chính là: đám đại thần các ngươi có khi kiến thức còn chẳng bằng một gã lực điền. Nhìn người ta xem, biết chừng mực tiến thoái đến nhường nào. Còn các ngươi thì hay rồi, cho quyền lại đòi tiền, vĩnh viễn không biết đủ. Cuối buổi triều hội, lão gia tử hạ thánh dụ. Vụ án Trần Thọ ban chiếu cho khắp các phủ huyện trong thiên hạ, truyền cho giáo dụ phu tử trong thành kể lại cho trăm họ tường tận. Lão gia tử đây là muốn khuyến khích dân chúng trong thiên hạ đi cáo quan. Chu Doãn Thông bỗng nhiên hiểu ra vì sao trước đây khi bàn về việc chấn chỉnh quan lại, lão gia tử lại hờ hững đến thế, còn mắng chế độ liêm chính hắn đưa ra là vẽ chuyện thừa thãi, tự mình tra xét mình. Cách thức dân kiện quan này tuy thô thiển đơn giản, cũng chưa chu toàn, song nếu có thể thi hành lâu dài, dùng trăm họ kiềm chế quan viên thì chưa biết chừng lại là một phương thuốc hay trị tham quan ô lại. Trên đầu quan lại luôn treo một thanh kiếm, tự khắc phải cẩn trọng gấp mười hai phần. Song, không phải hoàng đế nào cũng như lão gia tử chém giết từ biển máu núi thây ra, chẳng màng thần tử dị nghị. Đời sau chưa biết chừng có đứa con cháu nào đó học thói xấu, cứ thích học đòi ba cái trò đạo đức giả của bậc nhân quân, đối với tham quan nhắm mắt làm ngơ. Trong lịch sử, sau khi Chu Doãn Văn kế vị liền lập tức ném Đại Cáo Chế của lão gia tử sang một bên. Còn Chu Đệ đoạt vị bất chính lại càng không buồn nhắc tới. Triều hội bãi giá, hai ông cháu cởi triều phục, đổi áo thường, ngồi ăn điểm tâm ở Ngự Hoa Viên. Trên bàn bát tiên đặt một bát cháo gạo tẻ nước sền sệt trong veo, vài món dưa muối. Lại thêm ít thịt cừu nướng, đậu phụ rán cùng mấy món thanh đạm thường ngày. Chu Doãn Thông ân cần múc cho lão gia tử một bát cháo, cười nói: "Tôn nhi vốn tưởng lại là đại án như ở Hàng Châu, tối qua bồn chồn ngủ chẳng yên giấc." "Ta cũng vậy!" Lão gia tử khẽ thổi bát cháo, "Nửa đêm tỉnh giấc, sai Cẩm Y Vệ thâu đêm tra khảo một trận mới yên lòng!" Nói đoạn, ông cười: "Chuyện này ngẫm ra cũng là một giai thoại. Trăm họ trong thiên hạ biết được, ắt chẳng còn nghĩ việc cáo ngự trạng khó khăn hơn lên trời nữa!" Thấy lão gia tử vui vẻ, Chu Doãn Thông cười nói: "Hoàng gia gia, cứ thế này e rằng về sau dân chúng đi kiện cáo sẽ càng đông hơn!" Phàm việc gì cũng có hai mặt, cho trăm họ kiện cáo là giữ gìn lẽ phải ở đời. Nhưng khó tránh có vài kẻ gàn dở, cứ khăng khăng cho rằng mình chịu oan ức, nhất định phải đến trước mặt Hoàng đế cãi lý cho bằng được. Chưa chắc đã là oan khuất thật sự, có khi chỉ là trút giận trong lòng. Nghe vậy, lão gia tử ngẫm nghĩ rồi nhếch mép cười: "Thật thế thì một mình ta gặp sao xuể!" Nói xong bèn nhìn Chu Doãn Thông: "Đại tôn, cháu có biết vì sao ta lại khuyến khích lũ dân chúng này đi kiện cáo không?" Lời này đã mang mấy phần ý tứ khảo nghiệm. Chu Doãn Thông đứng dậy, cúi đầu nghiêm trang thưa: "Tôn nhi nghĩ, một là để trăm họ hay biết Đại Minh có nơi phân xử lẽ phải. Hai là răn đe quan lại trong thiên hạ, cảnh cáo bọn họ phải tận tâm làm việc, không dám vì tư mà làm trái phép nước." Lão gia tử gật đầu, húp một hơi hết nửa bát cháo, tiện thể nuốt trọn một chiếc bánh bao long nhãn nhân thịt cừu, chép chép miệng hỏi tiếp: "Nghĩ sâu hơn một chút nữa xem?" "Cho thứ dân dưới đáy có con đường vươn lên!" Chu Doãn Thông không chút do dự đáp: "Cho thứ dân dưới đáy có quyền tố cáo oan khuất! Cũng như việc Hoàng gia gia coi trọng nhất là khoa cử tuyển sĩ, ngụ ý của khoa cử là để con em bần hàn áo vải có thể bước vào chốn miếu đường, cá chép hóa rồng, không để quốc gia rơi vào tay ngoại thích huân quý, khiến trăm họ hiểu rằng xuất thân dẫu thấp hèn cũng chớ ngại, chỉ cần cần cù đèn sách ắt có ngày vẻ vang. Cho phép thứ dân kiện cáo cũng cùng một lối với khoa cử tuyển sĩ, đều là coi trọng dân quyền, để chốn thứ dân có đường lối tâu thẳng lên tai vua." "Hay!" Lão gia tử vỗ tay cười: "Nói trúng bụng ta rồi, có kiến thức!" Dứt lời, ông đẩy mấy đĩa thức ăn: "Ăn thịt đi, ăn nhiều vào!" "Đều nhờ người dạy dỗ chu đáo cả!" Chu Doãn Thông cười đáp. Lão gia tử lại nói: "Kỳ thực còn một điểm cháu chưa nói, hoặc giả đã nghĩ tới nhưng không tiện nói toạc ra trước mặt ta!" Không đợi Chu Doãn Thông lên tiếng, lão gia tử tiếp tục: "Thiên hạ này là của họ Chu ta, muôn dân trăm họ phụng dưỡng họ Chu cùng trăm quan, cẩm y ngọc thực, quyền thế ngập trời. Bao nhiêu điều tốt đẹp chúng ta đều chiếm hết, còn bá tánh đời đời kiếp kiếp phải làm thân trâu ngựa. Làm hoàng đế là phải làm chủ công đạo cho thiên hạ. Đại công đạo chúng ta không cho nổi, nhưng chút công đạo nhỏ nhoi này nhất định phải xử cho phân minh. Bằng không, lấy gì đối đãi với trăm họ đã nuôi dưỡng chúng ta! Chiến công là để cho hậu nhân nhìn. Công đạo là để cho người đang sống trông vào!" Chu Doãn Thông buông đũa, nghiêm nét mặt nói: "Tôn nhi ghi lòng tạc dạ lời dạy của Hoàng gia gia!" "Ta già rồi, giang sơn sau này đều là của cháu. Lời này nay ta nói cho cháu nghe, đợi khi cháu già cũng phải dạy lại cho con cháu của mình!" Lão gia tử cười nói. "Vậy e chẳng dễ!" Chu Doãn Thông cười: "Tôn nhi tương lai sinh cả đàn con cháu, đâu có rảnh rỗi mà dạy bảo từng đứa một!" Dứt lời lại cười nói tiếp: "Hoàng gia gia, người sống thọ trăm tuổi, đến lúc đó người giúp tôn nhi dạy mấy đạo lý trị quốc này cho lũ cháu chắt của người!" Lão gia tử tiện tay gõ một quả trứng gà, cười chế giễu: "Cháu á, có mỗi một người vợ mà đòi sinh cả đàn con cháu?" Nói đoạn bật cười lớn: "Muốn nhiều con thì phải nhiều vợ!" Chu Doãn Thông trong lòng mừng thầm, bèn hỏi: "Hoàng gia gia lại muốn tìm thê thiếp cho tôn nhi sao?" Thân là hoàng trữ, lại là đích tôn của Hoàng Minh, việc nối dõi tông đường là bổn phận của hắn, hơn nữa còn là việc lớn hàng đầu. "Ừ, nếu không cớ sao ta lại đề bạt Trương Thiện? Đến Hàn lâm viện còn chưa từng vào, đã điểm thẳng cho hắn làm Bố chính sứ!" Lão gia tử ném thẳng quả trứng vào miệng, má phúng phính nhai hai cái rồi nuốt ực. Chu Doãn Thông ngẩn ra: "Có can hệ gì tới Trương Thiện?" Ngay sau đó hiểu ra đôi phần, mặt mày bất giác nóng ran. "Lề mề chậm chạp, chẳng dứt khoát gì cả!" Lão gia tử lườm hắn một cái, giọng đầy vẻ hận sắt không thành thép: "Cháu ấy à, trăm bề đều tốt, sao hễ đụng tới chuyện nữ nhân lại lằng nhằng thế không biết! Trước kia sợ cháu còn trẻ tổn thương thân thể nên không để đàn bà bên cạnh. Nay cháu sắp làm cha rồi, ta đã bảo cứ việc buông tay mà nạp, cháu lại còn bẽn lẽn làm gì!" "Tôn nhi đâu có chứ?" "Còn cãi!" Lão gia tử vừa cười vừa mắng, "Cháu là hoàng trữ Đại Minh, ưng nữ tử nhà ai chỉ cần một câu là xong, cớ sao cứ dây dưa chẳng dứt? Cháu tưởng ta mù tịt, không biết trong lòng cháu mập mờ với con gái nhà Trương Thiện chắc? Cháu tưởng ta không hay biết chuyện trên thuyền giữa cháu với nó à?" Nói đoạn nhướng mày: "Tấu chương của người ta dâng thẳng đến chỗ ta rồi, nếu cháu không muốn lấy con gái người ta thì trêu ghẹo làm cái gì?" Trương Thiện lại dám ngấm ngầm cáo trạng? Chu Doãn Thông tức thì giận sôi, thật không ngờ nổi kẻ bề ngoài thật thà chất phác lại có phần hủ lậu như Trương Thiện lại biết đâm chọt sau lưng! "Thích thì lấy, cũng chẳng phải với không tới, cháu còn chần chừ nỗi gì?" Lão gia tử mắng tiếp: "Đàn ông mê đàn bà là lẽ tự nhiên của đất trời. Cháu coi trọng nàng ta là phúc phận của nàng ta, họ Trương nhà nàng thắp hương bái tạ còn không kịp ấy chứ! Đấng trượng phu đầu đội trời chân đạp đất, nữ nhân càng nhiều càng tốt. Năm xưa lúc ta đi đánh trận..." Nói tới đây, lão gia tử chợt khựng lại, dường như cảm thấy đem chuyện cũ của mình kể cho cháu đích tôn nghe có phần khiếm nhã, bèn đổi giọng: "Triệu Ninh Nhi là chính phi, nay đã mang long thai. Còn con ả tên Diệu Ngọc bên Đông Cung của cháu xuất thân quá thấp, rốt cuộc chẳng thể ra mắt chốn trang trọng. Con gái Trương Thiện dù sao cũng là con nhà thế gia quan hoạn, gả vào Đông Cung vừa khéo sung vào hậu viện!" Lão gia tử vỗ một cái lên đầu Chu Doãn Thông: "Lớn ngần này rồi, đến trận chiến diệt quốc cũng từng trải, thế mà còn để ta phải nhọc lòng mấy chuyện vặt này, có biết thẹn không?"