Chương 536: Đây là thiên hạ của ngươi

“Ngươi tưởng làm hoàng đế là chuyện nhẹ nhàng chắc?” Tiết trời mùa đông, trời xanh quang đãng. Trong Thưởng Tuyết Lâu ngập tràn hoa mai nở rộ nơi ngự hoa viên, bữa thiện tối của hai ông cháu đã dọn sẵn. Lão gia tử vừa nhấm nháp từng miếng nhỏ, vừa nhìn Chu Doãn Thông đang vô thức lắc lư bả vai, trong mắt đong đầy ý cười trêu chọc. Tấu chương chất đống như núi phê duyệt suốt một ngày, lại vừa phê duyệt vừa phải nghị bàn quốc gia đại sự cùng quần thần, quả thực tâm lực đều mệt nhoài. Lão gia tử đích thân gắp cho Chu Doãn Thông một đũa trứng xào vàng ươm, tiếp tục nói: “Không phải ta cứ nhất quyết sai người trông chừng ngươi, mà là tiểu tử ngươi điểm nào cũng tốt, chỉ mỗi tội quá nông nổi, ngồi không yên, chẳng tĩnh được tâm. Hơi lơi tay một chút là ngươi lại lén lút chuồn mất!” “Làm hoàng đế là phải làm chủ cho thiên hạ, là người quản việc của muôn dân. Một mình ngươi lười biếng, làm lỡ dở chính là cả Đại Minh!” Chu Doãn Thông trầm giọng gật đầu, và từng miếng cơm lớn. “Nhưng nói đi cũng phải nói lại!” Lão gia tử dường như không có khẩu vị, chỉ ăn mấy miếng liền buông đũa, mở miệng bảo, “Làm hoàng đế cũng là việc nhẹ nhõm nhất thiên hạ, ăn no uống say rồi ngồi đó, gió thổi không tới, mặt trời chiếu chẳng hay, lạnh không tới phiên mà nóng cũng chẳng đến lượt.” “Chẳng qua là mở miệng nói chuyện, cầm bút viết chữ, vận dụng chút đầu óc. Có chỗ nào nghĩ không thông thì bên dưới còn có quần thần giúp tra xét bù đắp. Bực mình thì có thể mắng người, tức giận thì có thể đánh người.” “Tức quá hóa giận thì còn có thể giết người!” “Dưới gầm trời này, thứ dân áo vải không bàn tới, chứ vương hầu tướng tướng có ai nắm được phần quyền lực này?” Chu Doãn Thông hiểu đây là lời bông đùa của lão gia tử, nhưng phía sau quyền lực luôn là trách nhiệm. Vô số bậc quân vương trong lịch sử, có được mấy ai vừa hưởng thụ quyền lực, lại vừa làm tròn trách nhiệm? Hoàng đế cũng có trách nhiệm của hoàng đế, trong quan niệm truyền thống của Nho gia, làm thiên tử không phải để hưởng lạc. Xưa nay, biết bao hôn quân chưa hẳn đã thực sự ngu muội. Họ đều được danh sư đại nho dạy dỗ, đều là hạng người tinh khôn xuất chúng, sao có thể không hiểu mối lợi của việc siêng năng việc nước đối với đế quốc. Chẳng qua, tất cả đều bại dưới một chữ “ngán”. Chuyện cần chính siêng năng, nếu không phải bậc quân vương có đại trí tuệ và đại nghị lực thì căn bản không thể làm nổi. Đó cũng là lý do vì sao trong lịch sử, phần lớn các bậc đế vương tại vị lâu năm đều mang dấu ấn tiền hiền hậu hôn. Tựa như lão gia tử, năm xưa cũng từng viết bài thơ trào phúng, tự giễu mình mệt đến chết đi sống lại. “Bách liêu vị khởi trẫm tiên khởi, bách liêu dĩ thụy trẫm vị thụy, bất như Giang Nam phú gia ông, nhật thướng tam can do bão bị!” Nói nôm na theo lời dân dã, dậy sớm hơn gà, làm nhiều hơn trâu. Chu Doãn Thông mỉm cười, đặt đũa xuống nhìn lão gia tử: “Hoàng gia gia, tôn nhi hiểu nỗi khổ tâm của người, càng hiểu kỳ vọng người dành cho tôn nhi!” Dứt lời, hắn hơi khựng lại rồi tiếp tục cất lời: “Chỉ là, sức người có hạn!” “Người đăng cơ gần ba mươi năm, ngày qua ngày cần chính thương dân. Việc lớn việc nhỏ trong thiên hạ, người đều nắm rõ trong lòng bàn tay.” “Cần chính là mỹ đức, nhưng cứ ngồi nguyên một chỗ suốt cả ngày thì ắt có lúc mỏi mệt chán ngán! Huống hồ, tinh lực con người cũng có giới hạn! Giả sử hoàng đế lâm bệnh, chẳng lẽ đại sự thiên hạ lại không ai xử lý?” “Hơn nữa, tôn nhi mạo muội nói một câu người không thích nghe. Con cháu đời sau chưa chắc đã cần cù được như vậy. Nếu như gia môn bất hạnh, thực sự sinh ra mấy đứa con hoang đàng lười biếng, giang sơn Đại Minh ta…” “Ngươi rốt cuộc muốn nói cái gì?” Lão gia tử bưng chén trà nóng, cười hỏi: “Đừng có quanh co lòng vòng, nói!” Chu Doãn Thông nghiêm sắc mặt: “Tôn nhi dạo gần đây cũng nhân việc mà có cảm nghĩ. Sự vụ thiên hạ quá nhiều, trong đó không ít việc vốn chẳng cần phải đích thân làm lụng, nếu không hoàng đế mệt chết rồi cũng chưa chắc đã thu được kết quả tốt. Chi bằng tuyển chọn hiền năng trong đám thần tử, vừa giúp đỡ chính vụ, lại vừa có thể xử lý một vài chính vụ nhỏ nhặt ở các địa phương!” Kỳ thực, sau khi triều Đại Minh lập quốc, những bậc minh quân kiệt xuất nhất hầu như đều mệt mà chết. Chẳng nói đâu xa, chỉ riêng Cố Thái tử Chu Tiêu, từ khi mười mấy tuổi đã bắt đầu gánh vác triều chính. Trong ký ức của Chu Doãn Thông, Chu Tiêu chưa từng có giây phút nào ngừng xem tấu chương, thường xuyên tới tận canh ba nửa đêm vẫn chưa được nghỉ ngơi, rồi khi trời chưa sáng lại phải lồm cồm bò dậy. Lại nghĩ tới vị Chu Cao Sí được tôn xưng miếu hiệu Nhân Tông trong lịch sử Đại Minh, cũng là mệt nhọc mà chết. Hắn làm Thái tử bao nhiêu năm thì bấy nhiêu năm làm đại quản gia cho triều Đại Minh. Phụ thân hắn là Chu Đệ đối với mọi sự đều phủi tay mặc kệ, suốt ngày chỉ nghiền ngẫm làm sao để tiêu diệt triệt để người rợ phương bắc. Về sau, hoàng đế thực sự quá mệt mỏi mới lập ra Nội các. Rồi có lẽ dòng dõi họ Chu trời sinh đã xung khắc với văn thần, nên dù có tổ huấn hoạn quan không được can chính, người ta vẫn kéo cả thái giám vào cuộc diện. Tới sau này, Đại Thanh rút kinh nghiệm từ Đại Minh mà thành lập Quân Cơ xứ. Hai loại chế độ thân cận này từ gốc rễ đã nói rõ một vấn đề: đại sự trong thiên hạ không phải một mình hoàng đế có thể xử lý hết, càng không phải tự thân hoàng đế gánh vác nổi. Hoàng đế tổng tài, phân chia công việc chi tiết, thực ra nhìn từ góc độ khác lại càng thêm hiệu quả. Lão gia tử trầm ngâm nửa buổi, nhếch miệng cười: “Ngươi nói nhảm!” Dứt lời, ông bĩu môi bảo: “Ta biết ý của ngươi, tiểu tử ngươi chẳng qua chỉ muốn lười biếng. Nhưng ta hỏi ngươi, đây là thiên hạ của nhà ai?” “Ta lấy cho ngươi một ví dụ, điền chủ dưới quê nếu không biết trong nhà có bao nhiêu mẫu ruộng, bao nhiêu con gia súc, thì lúc thu địa tô ắt sẽ bị đám quản sự lừa bịp, ngươi có tin không?” “Thiên hạ của nhà ta, người nhà ta làm chủ! Hôm nay ngươi để đám quan lại kia giúp ngươi làm vài việc vặt vãnh, ngày mai sẽ phải trao cho chúng quyền lực lớn hơn.” “Chúng có quyền lực rồi thì sẽ giấu giếm bịp bợm ngươi! Nói cho ngươi hay, quan lại trong thiên hạ đều mong hoàng đế chẳng màng triều chính, ngày ngày trốn trong thâm cung sinh con đẻ cái, để mọi sự đều do bọn chúng định đoạt!” “Quyền lực!” Lão gia tử bỗng đanh giọng lại, “Không thể chia sẻ cho người khác, nhất là đám quan viên thần tử. Trao quyền cho chúng, tương lai ắt phải thỏa hiệp với chúng. Thả quyền lực ra thì dễ, thu quyền lực về mới khó!” “Cho dù ban đầu ngươi chỉ cho chúng chút quyền hạn nhỏ mọn, nhưng con cháu ngươi thì sao? Đến lúc đó, đám người này không mang danh tướng nhưng nắm thực quyền tể tướng, ngay cả hoàng đế cũng không thể tùy ý xử trí, thậm chí còn phải kiêng dè ba phần!” “Quan viên có quyền lực thì ắt sẽ sinh ra bè đảng, sẽ cấu xé lẫn nhau! Đến lúc đó, kẻ làm hoàng đế như ngươi chẳng cần làm gì nữa, chỉ tối ngày bận đi can ngăn hòa giải thôi!” Lời của lão gia tử cũng có vài phần chí lý. Nghĩ lại lịch sử trung hậu kỳ Đại Minh, Gia Tĩnh luyện đan, Vạn Lịch không lên triều. Tuy trong suốt trăm năm đó Đại Minh không xảy ra biến cố gì quá lớn, thậm chí còn lập nên võ công hiển hách như Vạn Lịch Tam Đại Chinh. Nhưng dưới sự trị vì của họ, gian tướng lộng hành, đảng tranh khốc liệt, tài chính cạn kiệt đều trở thành ngòi nổ cho họa mất nước về sau. Hơn nữa nhìn từ một góc độ khác, dù là Gia Tĩnh hay Vạn Lịch, việc họ không màng chính sự cũng là do bị đám các lão kia bức ép đến mức như vậy, thậm chí đó là một sự phản kháng. Nhất là Vạn Lịch hoàng đế, thuở nhỏ chịu sự chỉ dạy của Trương Cư Chính, đọc sách chăm chỉ văn tài rạng rỡ, cũng từng ôm chí làm một vị minh quân. Song đến khi trưởng thành mới vỡ lẽ, kẻ thực sự nắm giữ đế quốc lại là nhóm các lão văn thần do chính ân sư của mình đứng đầu. Giai đoạn trung hậu kỳ Đại Minh, hoàng đế luôn phải không ngừng thỏa hiệp nhượng bộ trước hệ thống văn quan do các lão đại diện. “Ta để ngươi giám quốc chính là để ngươi nắm quyền!” Lão gia tử nói tiếp, “Quan viên trong thiên hạ, kẻ nào ngươi vừa mắt thì dùng, thấy chướng mắt thì đuổi đi!” “Ngươi tương lai phải làm một bậc hiền quân nhân quân, nhưng cũng bắt buộc phải khiến đám quan viên sợ ngươi, ngươi phải để chúng biết rõ ai mới là chủ nhân của thiên hạ này!” “Ta bãi bỏ Trung Thư tỉnh, bên trong đặt Lục bộ trực tiếp nghe lệnh hoàng đế. Bên ngoài phong phiên vương trấn thủ các thành trì biên ải. Huân quý thống lĩnh quân đội, lại có văn quan giám sát bên cạnh. Cẩm Y Vệ là tai mắt của thiên tử, càng không sợ có kẻ dối lừa!” “Dưới cục diện như thế, nước không gian tướng, không có ngoại thích phụ nhân can chính, trong ngoài thành một thể thống nhất. Dù chẳng dám nói giang sơn vạn năm, nhưng cũng đủ sức chịu đựng mọi phong ba dập vùi!” Đúng vậy, những điều lão gia tử định ra quả thực đã khiến giang sơn Đại Minh vững chãi lạ thường. Nghĩ lại về sau, triều Đại Minh từ sau Biến cố Thổ Mộc Bảo đã trải qua biết bao phen chao đảo, vậy mà thủy chung vẫn đứng vững không đổ, chính là nhờ vào nền tảng này. Kiếp trước, Chu Doãn Thông từng đọc trong một cuốn sách nói rằng, cơ cấu thống trị như triều Minh nếu không có ngoại địch hùng mạnh thì căn bản không thể bị công phá từ bên trong. Giả sử đời sau không có Kiến Châu Nữ Chân ngoài quan ải rình rập, thì dẫu Lý Tự Thành chiếm được Bắc Kinh, với những việc làm càn quấy mất lòng dân của hắn, cũng chẳng thể chống cự nổi đòn phản kích từ nửa cõi giang sơn còn lại của Đại Minh. Thế nhưng, điều Chu Doãn Thông mong muốn không phải là một Đại Minh như thế, một Đại Minh sẽ dần dà già cỗi như một ông lão tàn hơi. Hắn muốn một Đại Minh mãi mãi sừng sững trên đỉnh thế giới, che chở muôn dân Hoa Hạ vượt qua kiếp nạn kéo dài hàng trăm năm. Hắn không muốn con cháu đời sau phải tiếc nuối thở dài trước sự vĩ đại của tiền nhân tổ bối, điều hắn muốn là con cháu muôn đời được hưởng trọn vinh quang Hoa Hạ! “Ghi nhớ lấy!” Lão gia tử lại cất giọng bên cạnh, “Nắm quyền! Phải nắm chắc trong tay mình! Tuyệt đối không được làm cái trò cùng sĩ đại phu trị thiên hạ. Đây là thiên hạ của ngươi, ngươi phải tự làm chủ!” “Dưới gầm trời này chẳng thể dựa dẫm vào ai, chỉ có thể dựa vào chính bản thân ngươi! Năm xưa nếu ta chỉ biết trông cậy vào kẻ khác thì đã không có ngày hôm nay!” “Đại tôn, ngươi ngoài tính nông nổi ra thì còn một điểm chưa được. Đó chính là tâm địa chưa đủ tàn nhẫn!” “Nhân lúc ta còn sống, còn có thể nâng đỡ ngươi thêm ít ngày. Nắm quyền, phải tàn nhẫn!”